Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Kerstin Rohdin el Svedio
 |
| Klaku sur la bildon por vidigi ĝin en plena grandeco |
Tiam loĝis jam kelkaj ermitoj, monaĥoj devenintaj el Irlando. Meze en la 9-a jc velis vikingaj boatoj okcidenten al Irlando, kie ili atakis la monaĥejon Lindisfarne en la jaro 793. Tio estis la komenco de la Vikinga periodo. Iom poste la vikingoj trovis Islandon. La irlandaj monaĥoj rapide forfuĝis, kiam la paganoj alvenis. La nomo de la unua nordlandano, kiu ekloĝis en Islando estas Floki Vilgerdarson. Li flugigis tri korvojn, kiuj montris al li, kie troviĝis lando. En la golfo, kien li alvenis troviĝis multe da glacio kaj li donis al la lando la nomon ”Islando”. En diversaj jarcentoj, la temperaturoj estis tre diversaj ĉe la insulo. Dum la 17-a jc estis tre malvarme ”la eta glacia periodo”. Landnamabok, la libro, kiu rakontas pri tiuj, kiuj ekloĝis sur Islando, diras ke la unua, kiu prenis al si la landon nomiĝis Ingolfr Arnarson. 874 du fratoj ekloĝis sur la insulo kune kun brutaro kaj sklavoj, kiujn ili rabis dumvoje. Ili flosigis la fostojn de la temploj de la paganaj dioj de hejmo en Norvegio. Tiuj alteriĝis en golfo montrante, ke tie estu ilia nova hejmo. Ili elboatiĝis kaj trovis, ke fumo elvenas el la tero. Ili donis la nomon Rejkjaviko (fuma golfo) al tiu loko.
Dum longa tempo okazis en Norvegio kvazaŭ civilmilito inter nobeloj, terposedantoj, pri kiu prenu la potencon kaj fariĝu ”la reĝo”. Pluraj nobeloj elektis por si novan vivon sur Islando. En Landnamabok oni listigis 3000 nomojn de personoj alvenintaj. Tiu libro estis verkita komence de la 13-a jc, longe post kiam la unua enloĝanto alvenis. Same oni skribis la sagaojn komence de la 13-a jc, longe post, kiam okazis la eventoj, kiuj ludis dum la 8-9-a jarcentoj. La sagaoj dividiĝas en diversaj grupoj; kungasagor (reĝaj sagaoj), kiuj rakontas pri skandinavaj ”reĝoj” ekde la vikinga periodo ĝis la frua Mezepoko. La plej fama en tiu grupo nomiĝas “Heimskringla” verkita de Snorre Sturlasson, eble la plej fama verkisto islanda. La dua grupo estas familiaj sagaoj, kiuj rakontas pri la sorto de familio aŭ regiono. Unu el la plej famaj el tiuj nomiĝas ”La sagao de Egil Skallagrimsson”. Ĝi en sukoplena kaj drasta lingvo vivigas la vivon de tiu parencaro. Oni prijuĝas tiun verkon kiel vera artaĵo. Pluraj sagaoj havas anonimajn rakontistojn. La tria grupo estas islandaj ”fornaldarsagor”(praaj rakontoj). Ili baziĝas sur malnovaj mitoj kaj havas karakteron de belarto.
En la fino de la 9-a jc Harald Belharulo gajnis kiel la reĝo de Norvegio kaj la nobeloj, kiuj estis venkitaj ne plu sentis sin sekuraj en Norvegio. Ili grandskale migris al Islando kaj ”prenis multe da lando”. La liberaj viroj kolektiĝis por krei leĝon, ili trovis lokon por kunveni, Tingvellir. Tiu loko fariĝis parlamentejo de kie oni regis la landon kaj prijuĝis la krimojn kaj eventojn en la lando. La prezidanton de la parlamento oni nomis godr, vorto, kiu devenas de ”gud” (dio). La prezidanto ludis similan rolon kiel gvidanto en la malnova pagana socio. Li devis respondeci por la socio, pagi por buĉoferoj, zorgi por kapitano kaj maristoj de alvenantaj ŝipoj. Post la ŝanĝo de religio li devis pagi por konstruo de preĝejoj. Fama rakonto estas, ke la islandanoj ne volis baptiĝi en malvarma akvo de la lagoj, sed volis atendi ĝis oni alvenos al la varmaj fontoj, kiuj abundas sur la insulo. Godr devis koni la leĝon parkere kaj devis instrui al sia posteulo la saman tekston. Ofte la viroj venis kun armiloj al Tingvellir, kun glavoj kaj pafarkoj. Okazis ke la malamikoj tuj vundis aŭ mortigis unu la alian. Kiam la mortintoj venis al la ĉielo ”Valhalla” ili trovis multe da manĝo kaj fajron, kiu donis al ili varmon – du grandaj mankoj dum la vivo. La tiama islanda vivo estis malfacila, krom manko de komforto, ili multe batalis inter si, mortigis unu la alian pro venĝo aŭ justeco laŭ pagana pensmaniero. La sagaoj estas plenaj de teruraj priskriboj kaj rakontoj.
Mi finas per la citaĵo el la sagao de Egil Skallagrimsson:”Patro kaj filo ne parolis unu kun la alia, nek malbonaĵon, nek bonaĵon, kaj tiel pasis la vintro.”
Konatiĝu kun la islandaj sagaoj tradukitaj esperanten de Baldur Ragnarsson.
La Tago de Unuiĝintaj Nacioj, la 24a de oktobro, markas la daton en 1945 kiam fondiĝis Unuiĝintaj Nacioj, dum venadis al fino la Dua Mondmilito kaj la streĉa resaniĝa procedo estis komenciĝanta. La Ĉarto de Unuiĝintaj Nacioj listigas la kvar celojn de la organizo:
Abonantoj jam povas elŝuti la novembran numeron de la revuo "Esperanto". La papera versio baldaŭ estos dissendita: 
La prezidio de la 35-a Universala Kongreso en Romo. Foto: Aŭstria Nacia Biblioteko.
Sur ĉefurba strato saltetante kuras sufiĉe juna viro. Liaj movoj gajas kaj viglas; la okuloj radias, memkontente ridetas la lipoj, agrable ruĝas la dolĉa vizaĝo. Li, la tuta, estas kontento kaj ĝojo.
La 1-an de junio 2026 forpasis Probal Dasgupta, prezidanto de la Akademio de Esperanto kaj direktoro de la Sekcio pri Prononco. Post la omaĝo organizita la 4-an de aŭgusto dum la Universala Kongreso en Graco, ankaŭ la Akademio okazigis retkunsidon omaĝe al Probal Dasgupta la 19-an de septembro: vidu 
La 14a de oktobro 2026 markas cent jarojn ekde la apero de la anglalingva originalo Winnie-the-Pooh, la mondfama verko de A. A. Milne pri la Urso de Tre Eta Cerbo. Okaze de tiu jubileo UEA lanĉas unujaran kampanjon kun kulturaj, klerigaj kaj solidaraj agadoj ĉirkaŭ ĝia Esperanta traduko, Winnie-la-Pu.
Jesper Jacobsen, la nova prezidanto de la Akademio.
Jesper Jacobsen.
Antaŭ unu semajno aperis la septembra (aŭtuna, laŭ la nordhemisfera vidpunkto) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026, №329) kun pli ol 60 tekstoj kaj multaj ilustraĵoj sur 127 paĝoj.
Hodiaŭ, la 10an de oktobro 2026, je la 65a naskiĝdatreveno de Jean-Marc Leclercq, konata en Esperantujo kiel JoMo kaj jOmO (kaj je la 70a naskiĝdatreveno de Flo Martorell), aperis lia nova bita albumeto.
