Esperanto-Planedo

2020-08-12

La Balta Ondo

Reta SES 2020 – rekorda, alia, defia

SES

Pandemio ŝanĝis la mondon kaj igis la homaron rapide adaptiĝi al la nova situacio. Ĉion, kion antaŭe eblis organizi fizike kaj senembarase, subite postulis alian aliron. Tial la E@I-teamo multe laboris kaj kreis specialan, unikan virtualan Esperanto-lernejon kie eblis lerni Esperanton dum Somera Esperanto-Studado (SES) kaj samtempe resti hejme kaj enrete, de la 18a ĝis la 26a de julio 2020.

Unua tasko por lernantoj estis registriĝi kaj plenigi aliĝpeton ĉe ses.ikso.net. 183 partoprenantoj el 38 landoj plenumis ĝin. Tio ne estas la plej alta nombro da partoprenantoj dum la 14 jaroj de la ekzisto de SES, sed okazis la vera rekordo rilate al nombro de landoj, de kiuj estis retkonektitaj niaj lernantoj.

Sekve la partoprenantoj konatiĝis kun nia platformo retevent.com, kiu estas unika en Esperanto-mondo (kaj fakte eĉ ekster ĝi). Ĝi ebligas partopreni kursojn, vidbabilejojn, tekstbabilejojn, vidi spektaĵojn dum reala tempo kun aliaj lernantoj samtempe. Vera kombinaĵo de diversaj utilaĵoj rekte en unu loko!

Alte taksis ĝin ankaŭ niaj brilaj instruistoj Marion Quenut, Christophe Chazarein por A2-nivelo; Arina Osipova, Przemysław Wierzbowski por B1-nivelo; Szabolcs Szilva, Tim Morley por B2-nivelo; Konstantin Tikhomirov por C1-nivelo, Mikaelo Bronŝtejn kiu gvidis kurson pri tradukado, Oleg Ĉajka kun kurso pri literaturo kaj kulturo. La instruistoj havis la eblecon interŝanĝi spertojn inter si per babilejo en Telegramo. Ankaŭ la lernantoj havis sian propran telegram-grupon, kie ili esprimis siajn opiniojn pri instruado, pri problemoj, kaj dankvortojn, konatiĝis kaj interkomunikiĝis. Ankaŭ tie ĉiuj povis ricevi rapidan helpon, ĉar nia teamo sendorme zorgis pri la platformo kaj pri la komforto de niaj lernantoj.

La geografio de la nuna SES surprizis – ekde Kanado ĝis Koreio, diversaj horzonoj ne fariĝis malfacilaĵo. Ni fieras pri niaj lernantoj! Kelkaj el ili vekiĝis je la kvara matene por partopreni en la elektita kurso! La kursoj funkciis dufoje tage kaj paroligaj rondoj — eĉ trifoje. Sume okazis 42 horoj de paroligaj rondoj kaj 123 programeroj.

Dum SES okazis la unua virtuala SEP (Somera Esperanto-Programado) kun 35 aliĝintoj, kiuj havis eblecon senpage aliĝi ankaŭ al SES kaj plibonigi sian propran lingvonivelon. El la 218 aliĝintoj (183 SES-anoj kaj 35 SEP-anoj) registriĝis (eniris al la platformo) 188 homoj, kiuj post la sukcesa trapaso de la kursoj ricevis atestilojn.

Ne eblus okazigi tiun ĉi eventon sen kontribuo de esperantistoj. La E@I teamo kore dankas al ĉiuj program-kontribuantoj kaj al subtenantoj mon-donacintaj. Apartan dankon al ESF, kiu finance multe helpis okazigi ĉi-jaran eventon.

La lasta tago de SES samtempis kun la festo de la tutmonda Esperanto-tago. Tio fariĝis granda simbola signo por nia teamo. Ni sentis nian modestan kontribuon al grandioza estonteco de Esperanto.

Daria Slonova
volontulino de E@I
Kadre de la Eŭropa volontula servo

Ĝi estas artikolo el la aŭtuna numero de La Ondo de Esperanto (2020).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2020, №3 (305).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/08/ses-11

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Reta SES 2020 – rekorda, alia, defia appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-08-12 18:38

Revuo Esperanto

Klerige: KER-ekzamenoj kun Katalin

#mondafest2020

Katalin Kovats, komisiita de UEA, estas la ĉeforganizanto de la KER-ekzamenoj. Dum 10 jaroj sukcese ekzameniĝis jam 2407 personoj el 75 landoj (https://edukado.net/prie/sinprezento/...).

La ekzamenoj okazas dum grandaj aranĝoj kun la ĉeesto de la ekzamenantoj, tamen pli oftas KER-sesioj en urboj, kluboj, kie la organizajn taskojn devas fari lokaj respondeculoj.

Nun Katalin informos volontulojn por ke ili povu facile okazigi ekzamenojn en sia loko. Gravas tia formado precipe kiam temas pri la Tutmonda Ekzameno, kiam jare unufoje, samtage, en dekoj da landoj tutmonde estas sesioj, kiel ankaŭ ĉi-jare estos en nombro.

Vi povos ekscii detalojn ankaŭ pri nova plano de la ekzamena sistemo, nome, ke tre baldaŭ eblos ekzameniĝi ankaŭ tute rete, eĉ individue en la propra hejmo. Kompreneble por tio estos rigoraj teknikaj kondiĉoj, sed tamen ekestos la eblo, kiun oni delonge atendas. La programo estas bona eblo starigi demandojn ankaŭ pri la lanĉota nova nivelo, C2.

Estus bone se la partoprenonto antaŭ la programo elŝutus kaj eĉ presus la memtaksilon: https://edukado.net/ekzamenoj/referen... kaj plenigus tiun ĉi formularon: https://forms.gle/jen3cknLtmrExhXh9

de Redakcio je 2020-08-12 17:56

Neniam milito inter ni

En Brazilo, Amazonio plu brulas

12/08/2020 Bildo: Laŭ Bolsonaro, la incendioj en Amazonio estas «mensogo». Dekoj da ekfajriĝoj... Amazonio plu brulas senkompate. La nombroj de la "Brazila Nacia Instituto pri Spacaj Esploroj" konfirmas tion. La unua semajno de aŭgusto, preskaŭ 6 000...

de neniammilitointerni je 2020-08-12 13:18

Esperanto.blog

La ‘skulptisto de aromoj’ produktis la ‘odoron de la Luno’

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)

La 66-jaraĝa franco Michaël Moisseeff, kiu sin nomas ‘skulptisto de aromoj’, studis genscienco kaj dediĉas sian vivon al malkaŝado de la flarsentumaj misterioj, kaj nun li elfaris la… lunan odoron!

Por refari iun odoron li bezonas viziti ĝian la koncernan lokon, tamen ĉi okaze li surbaziĝis en raportoj de kosmovojaĝantoj kiel Neil Armstrong. La Tuluza Kosma Urbo, kiu enkondukis tiun projekton, “rifuzis al mi pagi la lunan vojaĝon”, ŝercas Moisseeff. Pro manko de oksigeno en Luno, kompreneble li kaptis nenian odoron, sed reveninte modulen la odoro de la luna polvo ĉe la vestaĵo memorigis tiun de nigra pulvo de la antikvaj fusiloj”, tion li diras.

Tiu “scienca artisto” delonge laboradas projektante flarsentumajn spertojn kaj instalaĵojn por telefonĉeloj, spektakloĉambroj kaj eĉ en la tuta urbo, laŭ mendoj de muzeoj, asocioj kaj firmaoj, krom fari trtejnadojn kaj prelegi pri “gustumado de odoroj”.


de Paulo Cesar Pires je 2020-08-12 12:44

KARAPACO-PANORAMO

Fratoj Grimm: Abeloreĝino (fabelotraduko laŭ la lasta versio)

 

 

Fratoj Grimm
Abeloreĝino

Du reĝofiloj iam serĉis aventurojn kaj implikiĝis en sovaĝan kaosan vivon, tiel, ke ili tute ne plu povis iri hejmen. La plej juna, kiu nomiĝis Stultulo, survojiĝis kaj serĉis siajn fratojn. Sed kiam li fine trovis ilin, ili lin mokis, ke li kun sia stulteco volas trabarakti sin en la mondo, kvankam ili eĉ ambaŭ ne sukcesis pri tio, spite al tio, ke ili estas ja multe pli prudentaj ol li. Kiel triopo ili ĉiuj kune survojiĝis kaj venis al formikejo. La du pli aĝaj volis trafosadi ĝin kaj rigardi kiel la formiketoj plenaj de timo rampos tien kaj tien kaj forportos siajn ovojn. Sed Stultulo diris: „Lasu la bestojn en paco, mi ne tolerus tion, se vi ĝenus ilin.“

Tial ili iris plu kaj venis al lago, sur kiu naĝis tre multaj anasoj. La du fratoj intencis kapti kaj rosti ilin, sed Stultulo ne permesis tion kaj diris: „Lasu la bestojn en paco, mi ne tolerus tion, se vi mortigus ilin.“

Fine ili venis al abelonesto, en kiu estis tiom da mielo, ke ĝi fluis sur la arbotrunko malsupren. Ambaŭ pli aĝaj volis bruligi fajron malsupre de la arbo kaj sufokigi la abelojn por povi forpreni la mielon. Sed Stultulo denove retenis ilin kaj diris: „Lasu la bestojn en paco, mi ne tolerus tion, se vi forbruligus ilin.“

Fine la tri fratoj venis en kastelon, kie staris multaj ŝtonaj ĉevaloj en la staloj. Eĉ ne homo tie estis videbla. Ili iris tra ĉiuj haloj, ĝis kiam ili atingis tute je la fino pordon, kiu havis interne tri serurojn. Kaj meze de la pordo troviĝis klapo, tra kiu oni povis rigardi en la ĉambron. Tie ili vidis grizan vireton sidantan ĉe tablo. Ili vokis al li, unufoje, dufoje, sed la vireto ne aŭdis ilin. Fine ili vokis je tria fojo, kaj tiam la vireto ekstaris, malfermis la ŝlosilojn kaj elvenis. Sed li diris eĉ ne vorton kaj kondukis ilin al riĉe okupata tablo. Kaj kiam ili jam manĝis kaj trinkis, la vireto kondukis ĉiun el ili en lian dormoĉambron. Je la sekva mateno venis la griza vireto al la la plej aĝa, mansignis al li kaj kondukis lin al ŝtona tablo, sur kiu estis legeblaj tri taskoj, per kiuj la kastelo sensorĉigeblus kaj saveblus. La unua tasko estis tiu: En la arbaro kuŝis sub la musko la perloj de la reĝina filino, mil da ili, ili estis serĉendaj, sed se mankus antaŭ la sunsubiro eĉ unu perlo ankoraŭ, fariĝus tiu, kiu serĉis, ŝtono.

La plej aĝa iris tien kaj serĉis dum la tuta tago. Sed kiam la tago finiĝis, li trovis nur cent perlojn; kaj okazis tiel, kiel legeblis sur la tabulo, li transformiĝis en ŝtonon. Je la sekva tago la dua frato entreprenis la aventuron. Li ne pli bonŝancis ol la plej aĝa, li ne trovis pli ol ducent perlojn kaj fariĝis ŝtono. Fine ankaŭ Stultulo estis en la vico. Li serĉis en la musko, sed estis tre malfacile serĉi la perlojn, kaj daŭris longan tempon trovi kelkajn. Jen li sidiĝis sur ŝtonon kaj ploris. Kaj kiam li tie ploris, venis la formika reĝo, al kiu li iam savis la vivon, kun kvin mil formikoj, kaj ne daŭris longan tempon, ĝis kiam la malgrandaj bestoj trovis kaj kunkolektis ĉiujn restintajn perlojn.

La dua tasko estis: Trovi kaj preni el la lago la ŝlosilon por la dormoĉambro de la reĝidino. Kiam Stultulo venis al la lago, alnaĝis tie la anasoj, kiujn li iam savis, mergiĝis kaj alportis la ŝlosilon el la profundo.

Sed la tria tasko estis la plej malfacila: El la tri dormantaj filinoj de la reĝo estis serĉenda la plej juna kaj plej kara. Sed ili ĉiuj estis tute identaj. Ili diversis preskaŭ neniel. Krom tio, ke ili manĝis, antaŭ ol ili ekdormis, diversajn dolĉaĵojn. La plej aĝa peceton da sukero, la dua kuleron plenan de siropo, kaj la plej juna kuleron plenan de mielo. Jen venis la reĝino de la abeloj, kiujn Stultulo protektis kontraŭ la fajro kaj gustumis la buŝon de ĉiu reĝidino, laste ŝi restis sidanta sur la buŝo, kiu manĝis la mielon, kaj tiel la reĝofilo rekonis la ĝustan. Jen la sorĉo estis finita, ĉiuj vekiĝis el la dormo kaj tiuj, kiuj estis el ŝtono, rericevis siajn homajn figurojn. Kaj Stultulo geedziĝis kun la plej juna kaj plej kara kaj fariĝis reĝo post la morto de ŝia patro; kaj liaj du fratoj ricevis ambaŭ aliajn fratinojn.


 

Fonto: Jakobo kaj Vilhelmo Grimm: Infan-kaj domfabeloj, Eldono lastmana, eldonejo Reclam, „Die Bienekönigin“

tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser
lingve kontrolis Vladimir Türk

 

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-12 11:25

Fratoj Grimm: Kamparaneto (fabelotraduko laŭ la lasta versio)

  

 Fratoj Grimm

Kamparaneto

Estis iam vilaĝo, en kiu loĝis multaj riĉaj kamparanoj. Kaj nur unu malriĉa. Tiun ili nomis: la kamparaneto. Li havis eĉ ne bovinon, kaj eĉ malpli da mono por aĉeti iun. Li kaj lia edzino tiom volonte estus havintaj bovinon.

Iam li diris al ŝi: „Aŭskultu, mi havas bonan ideon. Jen nia baptopatro lignaĵisto, tiu faru al ni bovidon el ligno kaj kolorigu ĝin brune, por ke ĝi aspektu kiel alia. Iom post iom ĝi fariĝos granda kaj estos bovino.“

Ankaŭ al la edzino tio tre plaĉis, kaj la baptopatro lignaĵisto ĉarpentis kaj rabotis la bovidon, ĝis kiam ĝi taŭgis. Li kolorigis ĝin tiel, kiel decas, kaj faris ĝin tiel, ke ĝi kliniĝis la kapon tiel, kvazaŭ ĝi manĝus ion.

Kiam la bovinoj je la sekva tago estis elpelitaj, la kamparaneto vokis la paŝtiston internen kaj diris: „Rigardu, jen mi havas bovidon, sed ĝi estas ankoraŭ malgranda kaj oni ankoraŭ devas porti ĝin.“

La paŝtisto diris: „En ordo.“ Li prenis ĝin sur siajn brakojn, elportis ĝin sur la paŝtejon kaj metis ĝin sur herbejon. La bovido ĉiam tie restis staranta, kiel iu, kiu manĝas, kaj la paŝtisto diris: „Ĝi baldaŭ kuros per si mem. Mirigas, kiom ĝi jam nun manĝas!“

Vespere, kiam li volis repeli la gregon hejmen, li diris al la bovido: „Se vi tie povas stari kaj satmanĝi vin, vi ankaŭ povos iri sur viaj kvar piedoj. Mi ne volas denove porti vin surbrake hejmen.“

La kamparaneto staris antaŭ la dompordo kaj atendis sian bovidon. Kiam tiam la bovopaŝtisto pelis la bestojn tra la vilaĝo kaj la bovido mankis, li demandis pro ĝi. La paŝtisto respondis: „Ĝi staras ankoraŭ nun ekstere kaj manĝas. Ĝi ne volis ĉesi kaj kuniri.“

Sed la kamparaneto diris: „He, ne, mi devos rehavi mian bruton.“

Tial ili iris kune al la herbejo, sed iu ŝtelis la bovidon kaj ĝi estis for.

Jen diris la paŝtisto: „Ĝi certe eraris pri la vojo.“

Sed la kamparaneto diris: „Ne tiel parolu al mi!“ kaj li kondukis la paŝtiston antaŭ la vilaĝestron; tiu pro ties neglektemo kondamnis lin al tio, ke li devis doni al kamparaneto bovinon.

Nun la kamparaneto kaj lia edzino havis la longe sopiratan bovinon. Ili ĝojis elkore, sed ne havis manĝon kaj ne povis doni al ĝi iun manĝon. Tial ili baldaŭ devis buĉi ĝin. La viandon ili salis, kaj la kamparaneto intencis iri en la urbon kaj tie volis vendi la felon. Por mendi novan bovidon de la pago. Survoje li preteriris muelejon. Tie sidis korvo kun rompitaj flugiloj, tiun li kunprenis pro kompato kaj volvis ĝin en la felon. Sed tial, ĉar la vetero estis tiom aĉa, kaj vento kaj pluvo ŝtormis, li ne povis iri plu, reiris al la muelejo kaj petis pri tranoktejo. La muelistino estis sola hejme kaj diris al la kamparaneto: „Kuŝigu vin sur la pajlosternaĵon.“

Kaj ŝi donis panopecon kun fromaĝo al li. La kamparaneto manĝis kaj kuŝigis sin, kun la felo apud si, kaj la edzino pensis: „Li estas laca kaj dormos.“

Dum tio alvenis la pastro. La sinjorino muelistino akceptis lin afable kaj diris: „Mia edzo estas for, tial ni do regalu nin.“

La kamparaneto ekaŭskultis, kaj kiam li aŭdis tion pri la regalo, li ĉagrenis sin, ke li devis esti kontenta pri la fromaĝo kaj la panopeco. Jen la ulino alportis la multajn manĝojn: rostaĵon, salaton, kukon kaj vinon.

Ĝuste, kiam ili sidiĝis kaj volis manĝi, iu frapis ekstere.

La edzino diris: „Dio mia, tio estasmia edzo!“

Rapide ŝi kaŝis la rostaĵon malantaŭ fornokahelo, la vinon sub la kapkuseno, la salaton sur la liton, la kukon sub la liton kaj la pastron en la ŝranko de la koridoro. Poste ŝi malfermis la pordon por la edzo kaj diris: „Dio estu laŭdata, ke vi estas ĉi tie! Estas vetero, kvazaŭ la mondo tuj pereus!“

La muelisto vidis la kamparaneton kuŝantan sur la pajlo kaj demandis: „Kial estas la ulo tie?“

„Aĥ“, diris la edzino, la malriĉulo estis suprizita de la ŝtormo kaj pluvo kaj petis pri ŝirmejo. Tial mi donis al li panopecon kun fromaĝo kaj asignis al li kuŝiĝi sur la pajlo.

La edzo diris: „Kontraŭ tio mi ne estas, sed havigu al mi rapide ion manĝeblan.“

La edzino diris: „Sed mi havas nenion krom fromaĝo kun pantranĉaĵoj.“

„Mi estas kontenta pri ĉio“, respondis la viro, „pro mi pano kun fromaĝo“, li rigardis la kamparaneton kaj vokis al li: „Venu, kaj ankoraŭfoje kunmanĝu!“

La kamparaneto ne lasis al si diri tion dufoje, ekstaris kaj kunmanĝis. Poste la muelisto vidis la felon sur la tero, en kiu kuŝis la korvo. Li demandis: „Kion vi havas tie?“

La kamparaneto respondis: „En ĝi mi havas aŭguriston.“

„Ĉu tiu ankaŭ al mi povus antaŭdiri ion?“ demandis la muelisto.

„Kial ne?“ respondis la kamparaneto. „Sed li diras nur kvar aferojn, la kvinan li retenas por si mem.“

La muelisto estis scivola kaj diris: „Li aŭguru foje por mi.“

Jen la kamparaneto premis tiel sur la kapon de la korvo, ke ĝi ekgrakis kaj kriĉis: „Krr, krrr.“

Jen diris la muelisto: „Kion ĝi diris?“

La kamparaneto respondis: „Unue ĝi diris, ke troviĝas vino sub la kapkuseno.“

„Tio estus de l‛ kukolo!“ vokis la muelisto, iris tien kaj trovis la vinon.

„Nun parolu plu“, diris la muelisto.

La kamparaneto grakigis la korvon denove kaj respondis: „Due ĝi diris, ke troviĝas rostaĵo malantaŭ la fornokahelo.“

„Tio estus de l‛ kukolo!“ vokis la muelisto, iris tien kaj trovis la rostaĵon.

La kamparaneto ankoraŭfoje aŭgurigis la korvon kaj diris: „trie li diris, ke estas salato sur la lito.“

„Tio estus de l‛ kukolo!“ vokis la muelisto, iris tien kaj trovis la salaton.

Fine la kamparaneto ankoraŭfoje tiel premis la korvon surkapen, ke ĝi ŭais. Post li diris: „Kvare li diris, ke estas kuko sub la lito.“

„Tio estus de l‛ kukolo!“ vokis la muelisto, iris tien kaj trovis la kukon.

Nun ambaŭ sidiĝis kune ĉe la tablo, sed la muelistino ekhavis mortotimon, sternis sin en la lito kaj prenis ĉiujn ŝlosilojn al si. La muelisto volonte estus eksciinta ankaŭ la kvinan respondon, sed la kamparaneto diris: „Unue ni manĝu trankvile la kvar aliajn aĵojn, ĉar la kvina estas malbonegaĵo.“

Tial ili manĝis kaj marĉandis, kiom la muelisto devos doni por la kvina aŭguro. Fine ili interkonsentiĝis pri tricent taleroj.

Poste la kamparaneto premis ankoraŭfoje tiel sur la kapon de la korvo, ke ĝi laŭte ekgrakis.

La muelisto demandis: „Kion ĝi diris?“

Jen respondis la kamparaneto: „ Ĝi diris, ke ekstere en la ŝranko de la koridoro troviĝas la diablo.“

Jen diris la muelisto: „La diablo devos foriĝi de ĉi tie!“

Poste li malfermis la dompordon kaj la edzino devis transdoni la ŝlosilon, la kamparaneto malŝlosis la ŝrankon. Jen la pastro rapide kiel fulmo kuris eksteren kaj la muelisto diris: „Mi vidis la nigran ulon per miaj propraj okuloj, vi pravas, li estis diablo.“

Sed la kamparaneto je la sekva mateno malaperis kun la tricent taleroj kaj skuis la polvon de la piedoj.

Hejme la kamparaneto sen hasto plibonigis sian staton. Li konstruis belaspektandomon, kaj la kamparanoj diris: „La kamparaneto certe estis tie, kie la ora neĝo falas kaj oni portashejmen la monon per buŝeloj.“

Jen la vilaĝestro postulis de la kamparaneto, ke li aperu ĉe li por diri, de kie estas lia riĉo.

Li respondis: „Mi vendis mian bovinan felon en la urbo por tricent taleroj.“

Kiam la kamparanoj aŭdis tion, ankaŭ ili volis ĝui la grandan avantaĝon, kuris hejmen, mortbatis ĉiujn siajn bovojn kaj detiris la felojn por vendi ilin en la urbo kun granda gajno.

La vilaĝestro diris: „Sed mia servistino devas iri kiel la unua.“

Kiam ŝi aperis en la urbo ĉe la komercisto, li donis al ŝi ne pli ol po tri taleroj por felo; kaj kiam venis la aliaj al li, li donis eĉ ne tiom al ili kaj diris: „Kion mi faru kun ĉiuj tiuj feloj?“

La kamparanoj ĉagreniĝis, ke la kamparaneto mensogis al ili, volis venĝi sin kaj akuzis lin pro trompo ĉe la vilaĝestro. La senkulpa kamparaneto estis ĉiesvoĉe mortkondamita. Kaj li estis ruligenda en truigita barelo en lagon. Oni elkondukis la kamparaneton kaj alvokis pastron, por ke tiu legu funebran meson al li. La aliaj devis foriri, kaj kiam la kamparaneto rigardis la pastron, li ekkonis la pastron, kiu estis ĉe sinjorino muelistino.

Li diris al li: „Mi liberigis vin el la ŝranko, nun liberigu vi min el la barelo.“

Tiumomente ĝuste alvenis la paŝtisto kun grego da ŝafoj, pri kiuj la kamparaneto sciis, ke li delonge celis la oficon de la vilaĝestro.

Jen li kriis per ĉiuj siaj fortoj: „Ne, mi ne faros tion! Kaj, se la tuta mondo postulus ĝin, mi ne farus!“

La paŝtisto, kiu aŭdis tion, alvenis kaj demandis: „ Kion vi intencas fari? Kion vi ne volas fari?“

La kamparaneto diris: „Ili volas fari el mi la vilaĝestron, se mi sidiĝos en la barelon, sed mi ne faros tion.“

La paŝitisto diris: „Se oni ne postulus pli por fariĝi vilaĝestro, mi tuj sidiĝus en la barelon.“

La kamaparaneto diris: „Se vi sidiĝos en ĝin, vi ankaŭ estos la vilaĝestro.“

La paŝtisto estis kontenta, sidiĝis en la barelon kaj la kamparaneto klake surmetis la kovrilon, poste li transprenis la gregon de la paŝtisto kaj forpelis ĝin. Sed la pastro iris al la komunumo kaj diris, ke la funebra meso estis legata. Tiam ili proksimiĝis kaj volis ruligi la barelon en la lagon. Kiam la barelo ekruliĝis, vokis la paŝtisto: „Mi ja volonte fariĝus vilaĝestro!“

Ili pensis, ke estas la kamparaneto, kiu tiom krias, kaj diris: „Tion ankaŭ ni opinias. Sed unue vi ĉirkaŭrigardu tie malsupre.“ Kaj ili ruligis la barelon en la lagon.

Poste la kamparanoj iris hejmen. Kaj kiam ili iris en la vilaĝon, ankaŭ la kamparaneto proksimiĝis, pelis trankvile gregon da ŝafoj kaj estis tute kontenta.

Tial la kamparanoj ekmiris kaj demandis: „Kamparaneto, de kie vi venas? Ĉu el la lago?“

„Kompreneble“, respondis la kamparaneto, „mi sinkis profunde tre profunde, ĝis mi fine atingis la grundon. Mi elpuŝis la fundon de la barelo, elrampis, kaj jen mi ekvidis tie belajn herbejojn, sur kiuj multaj ŝafoj paŝtis sin. De tie mi kunprenis la gregon.“

La kamparanoj demandis: „ Ĉu ankoraŭ pli da ili estas tie?“

„Jes ja“, diris la kamparaneto: „Pli ol vi bezonas.“

Jen la kamparanoj interkonsentiĝis, ke ankaŭ ili volas kunpreni de tie ŝafojn por si, ĉiu el ili gregon.“

Sed la vilaĝestro diris: „Mi estos la unua en la vico.“

Poste ili iris kune al la lago, jen videblis ĝuste en la blua ĉielo malgrandaj lanugaj nuboj, kiujn oni nomas ŝafidonubetojn. Ili respeguliĝis en la akvo.

Jen vokis la kamparanoj: „Ni jam vidas ŝafojn sur la grundo.“

La vilaĝestro urĝis antaŭen kaj diris: „Nun mi iros kiel la unua malsupren kaj ĉirkaŭrigardos, se ĉio estas laŭorda, mi vokos vin. Jen li saltis kaj plaŭdis surakve. Ili ĉiuj pensis, ke li vokas, ke ili venu. Kaj la tuta aro post li haste ĵetiĝis en la lagon. Jen la vilaĝo estis dezerta kaj la ununura heredanto estis la kamparaneto, kiufariĝis riĉa viro.


Fonto: Jakobo kaj Vilhelmo Grimm: Infan-kaj domfabeloj, Eldono 

lastmana, eldonejo Reclam, „Das Bürle“

 

tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser

lingve kontrolis Vladimir Türk 

 

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-12 11:09

Fratoj Grimm: Tri plumoj (fabelotraduko laŭ la lasta versio)

 

 

 FRATOJ GRIMM

TRI PLUMOJ

 

Vivis iam reĝo, kiu havis tri filojn. Du el ili estis prudentaj kaj edukitaj, sed la tria ne parolis multe, li simplanimis kaj estis nomata nur Stultulo. Kiam la rego fariĝis maljuna kaj malforta kaj pensis pri sia fino, li ne sciis, al kiu el liaj tri filoj li heredigu la regnon.

Tial li diris al ili: „Ekmigru, kaj tiu, kiu portos al mi la plej fajnan tapiŝon, tiu estu reĝo post mia morto.“

Kaj por ke ne estu kverelo inter ili, li kondukis ilin antaŭ la kastelon, blovis tri plumojn en la aeron kaj diris: „Tien, kien ili flugos, vi migru.“

Unu el la plumoj flugis oriente, la alia okcidente, sed la tria flugis rekte antaŭen, ĝi ne flugis longan distancon kaj falis baldaŭ teren. Tiam unu el la fratoj iris dekstren, la alia maldekstren kaj ambaŭ ridis pri Stultulo, kiu devis resti ĉe la tria plumo, tie, kie ĝi falis teren.

Stultulo sidiĝis kaj malĝojis. Jen li subite rimarkis, ke apud la plumo troviĝas surtere pordo. Li levis la pordon, trovis ŝtuparon kaj grimpis sur ĝi malsupren. Jen li atingis alian pordon, li frapis ĝin kaj aŭdis, kiel iu vokas interne:

Verda etbufin‛, 

ŝrumpkrurin‛,

De l‛ bufin‛ hundet‛,

kuru tien, diru ĝin,

kiu ekstere montras sin?

La pordo malfermiĝis, kaj li vidis grandan dikan bufinon sidantan,

kaj ĉirkaŭ ĝi aron da malgrandaj bufidoj. La dika bufino demandis, kion li deziras.

Li respondis: „Mi volonte havus la plej belan kaj plej fajnan tapiŝon.“

Jen la bufino vokis junan bufinon kaj diris:

Verda etbufin‛,

ŝrumpkrurin‛,

De l‛ bufin‛ hundet‛,

la skatolon portu min,

kuru tien, prenu ĝin.

La juna bufino alportis la grandan skatolon kaj la dika bufino malfermis ĝin kaj donis el ĝi al Stultulo tapiŝon tian belan kaj fajnan, kiu supre surtere ne tekseblus. Jen li dankis al ĝi kaj grimpis denove supren.

Sed ambaŭ aliaj fratoj supozis sian plej junan fraton tiel ridinda, ke ili pensis, ke li tute ne trovos kaj kunprenos tapiŝon.

„Kial ni do multe penu serĉadi?“ ili diris kaj ŝiris de la unua ŝafista edzino, kiun ili ekvidis, la tolan veston de la korpo kaj portis ĝin hejmen al la reĝo.

Je la sama tempo revenis ankaŭ Stultulo, kaj kunportis sian belan tapiŝon. Kaj kiam la reĝo vidis ĝin, li ekmiris kaj rimarkis: „Se mi agus juste, la regno apartenus al la plej juna.“

Sed la du aliaj ne lasis la patron en paco kaj diris, ke tute ne eblas, ke Stultulo fariĝos reĝo, kvankam mankas al li ĉiurilate la menso. Ili petis, ke la patro metu novan kondiĉon.

Jen la patro diris: „Tiu heredigu la regnon, kiu portos la plej belan ringon al mi.“

Li kondukis la tri fratojn eksteren kaj blovis tri plumojn en la aeron, al kiuj ili sekvu.

Ambaŭ pli aĝaj denove migris oriente kaj okcidente, kaj la plumo por Stultulo flugis rekte antaŭen kaj falis apud la surteran pordon. Jen li denove grimpis malsupren al la dika bufino kaj diris al ĝi, ke li bezonas la plej belan ringon. Ĝi tuj alportigis sian grandan skatolon kaj el ĝi donis al li ringon, kiu brilegis pro juveloj kaj tiel belis, ke neniu oraĵisto surtere povus krei ĝin. La du pli aĝaj ridis pri Stultulo, kiu intencis serĉi oran ringon. Ili tute ne penis, sed elbatis de malnova ĉarrada ringa bendo la najlojn kaj portis la bendon al la reĝo.

Sed kiam Stultulo prezentis sian oran ringon, diris la patro denove: „Al li apartenas la regno.“

La du pli aĝaj fratoj seninterrompe turmentis la reĝon, ĝis kiam li metis ankoraŭ trian kondiĉon kaj diris, ke tiu ricevos la regnon, kiu kondukos hejmen la plej belan damon. La tri plumojn li ankoraŭfoje blovis en la aeron kaj ili flugis tiel, kiel la antaŭaj.

Jen iris Stultulo rekte malsupren al la dika bufino kaj diris: „Mi konduku la plej belan damon hejmen.“

„Hehe“, respondis la bufino, „la plej belan damon, ĉu? Tiu ne estas tuj ĉemane. Sed vi tamen ricevos ĝin.“

Ŝi donis al li elkavigitan flavan napon kun ses aljungitaj musetoj. Jen parolis Stultulo tute malĝoja: „Kion mi komencu per tio?“

La bufino respondis: „Ensidigu iun el miaj malgrandaj bufinoj.“

Jen li manprenis iun el la rondo kaj sidigis ĝin en la flavan napon, sed apenaŭ ĝi enestis, ĝi fariĝis mirinde bela fraŭlino, kaj la napo kaleŝo, kaj la ses musetoj fariĝis ĉevaloj. Li kisis ŝin, forgalopis per la ĉevaloj kaj kondukis ilin al la reĝo.

Liaj fratoj revenis post li. Ili tute ne penis trovi belan damon, sed kondukis la unuajn vilaĝaninojn, kiujn ili renkontis, al la reĝo. Kiam la reĝo ekvidis ilin, li diris: „Al la plej juna apartenos la regno post mia morto.“

Sed la du pli aĝaj fratoj denove per sia kriado kvazaŭ surdigis la orelojn de la reĝo: „Ni ne povas permesi tion, ke Stultulo fariĝos la reĝo.“

Kaj ili postulis, ke tiu havu la avantaĝon, kies ino povos salti plej bone tra la ringo pendanta meze de la halo. Ili pensis: „La vilaĝaninoj povas fari bone tion, ili estas sufiĉe fortaj, sed la delikata fraŭlino saltados, ĝis kiam ŝi mortos.“

La maljuna reĝo konsentis ankaŭ tion. Jen saltis la du vilaĝaninoj, ili saltis eĉ tra la ringo, sed estis tiel plumpaj, ke ili falis kaj disrompiĝis iliaj krudaj brakoj kaj gamboj. Poste saltis la bela fraŭlino, kiun Stultulo kondukis al la reĝo, kaj ŝi saltis tiel facile tra ĝi kiel kapreolo. Kaj ĉiu kontraŭdiro devis ĉesi. Sekve Stultulo ricevis la kronon kaj regis dum longa tempo kun saĝo.

 

Fonto:Jakobo kaj Vilhelmo Grimm: Infan-kaj domfabeloj, Eldono 

lastmana, eldonejo Reclam, „Die drei Federn


tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser

lingve kontrolis Vladimir Türk

 

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-12 11:07

Esperanto.blog

NOVASPECA HOMARO,

Paulo P Nascentes[i]

Sencomanko estas por ni defio, minaco, instigo. Homa cerbo tute malŝatas ne kompreni strangan fenomenon. Antaŭ nekonata situacio traserĉas memoraĵojn cele eltrovi en pasinta sperto indicojn, spurojn, evidentojn pri regulo, modelo, ŝablono, minimume rekonebla. Alkutimiinta al specifaj kaj sektoraj krizoj, homoj preskaŭ freneziṭṭas antaŭ tiu novaspeca, tutmonda, planeda krizo, nome la pandemio kaŭzita de nevidebla malamiko, mutacianta viruso mortiganta multajn homojn. Kun ironia demokratio, ṭi infektas personojn el diversaj sociaj kondiĉoj, kredoj, ideologioj en landoj riĉaj, povaj, historie malriĉigitaj. Publika aŭ ne, sansistemoj kolapsas simples antaŭ niaj senpovaj kaj surprizaj okuloj.

Katastrofo, tragedio, torturao estas ripetataj vortoj en gazetaro. Aliaj vortoj aperas pli modeste, certe ĉar ili ne vendas ĵurnalojn, ne donas al televidkanaloj grandan aŭdiencon. Ekzemple, nenio aperas pri ebla transiro al novaspeca civiliza modelo. Pensi tiel signifas akcepti kontuzan fiaskon de ĉiu modelo é nun spertita de ĉiu lando, ĉiu popolo, ĉiu nacio. Kontraŭ la damaṭoj kaŭzitaj de tiu nova kronviruso, estas tute senefikaj pezaj armiloj, potencaj bomboj, danṭeraj kanonoj. Krom la colapso de sansistemoj, ankaŭ la globa, interligita, kompleksa ekonomia sistemo bankrotas kaj minacas la homan vivon. Aliflanke, laŭdire, krizo ĉiam estas defio kaj oportuno. Aŭ ni ĉiuj kune lernos la krudan lecionon kaj leviṭos el cindroj, aŭ ni ĉiuj pereos pro orgojlo kaj ignoreo. Nia estas la elekto. Nia estas la oportuno, tiu selĉevalo preta por rajdado, kiu onidire nur unufoje paŝas antaŭ ni. Kion ni faros, kiun vojon popoloj kaj ŝtatestroj bons elektos? Tio ne estas simpla ludo, ĉar eble nia plej malfacila tasko estas ena, memstara ŝanĝo. Famas la frazo de Albert Einstein: “Kia mondo estas tia, kie estas pli facile rompi la nukleon de atomo ol antaŭjuĝon.” Kion atendi kaj kiom esperi?

Espero certe venos ne el la sama ofta pensmaniero, el senlima konsumismo, el individuismo, el senbrida naturekspluato. Materiismo nin kondukis al tiu monda ĥaoso. Materio estas videbla, sentebla, iel tuŝebla parto vivo. Arto, kulturo, eĉ bonfarto kaj sano, tamen, estas la nemateria aspekto de la videbla mondo. La koncepto pri sano evoluis. Hodiaŭ pli ampleksa koncepto diras, ke sano estas difinita de Tutmonda Sana Organizo kiel tio rilate al la stato de kompleta fizika, mensa kaj socia bonfarto de persono kaj ne nur la antaŭa kaj limigita vizio de malesto de malsaneco aŭ morbo.

Espero venos pli provável el nia kreemo, novigo, imagopovo ol el nia racia cerbo apartigita el nia koro. Aŭ ni kune unue ŝanĝos nin mem, nian mondovizion kaj sekve la mondon, aŭ nenio efektive ŝanĝiĝos, kaj nia devoṭjio estos refoje torturaiga, katastrofa, tragedia. Denove nin inspiru vortoj de Einstein: “Neniu problemo povas esti solvita de la sama konscienca stato kiu ṭin kreis. Estas bezonate iri pli longe.” Ekstermoda, tamen esplorinda, estas, mutatis mutandis, kelkaj principoj formulitaj de Zamenhof, nome homaranismo. Kompreneble, kiam nia imunosistemo iṭos pli sana, do ni liberiṭos el la enkatenigo de ismoj. Alivorte, eventuala tutmonda ŝanĝo ne temas pri blinda adopto de kredosistemo deviga kaj ekstere devena, tute ne. Male, ene de pacigita koro espereble burṭonos la delikata floro de novaspeca, profunda, egalrajteca mondovizio, ne kiel filozofio, sed kiel nesuspektebla elkora etiko unika, supera al ĉio.

[i] Profesoro, poeto, preleganto, profesia vojaṭanto.

de PAPOSNASCENTES je 2020-08-12 00:30

2020-08-11

Neniam milito inter ni

Kolizioj en Belorusio: 3 000 arestoj kaj dekoj de manifestaciantoj vunditaj

SERGEI GAPON / AFP 11/08/2020 En Belorusio, ĉirkaŭ 3 000 kontraŭregistaraj manifestaciantoj estis arestitaj kaj dekoj da personoj vunditaj dum la nokto de dimanĉo ĝis lundo post la kontestata prezidenta baloto. Tion menciis la ministrejo pri internaj...

de neniammilitointerni je 2020-08-11 19:46

La Balta Ondo

La unua reta IJK – tutmonda ponto virtuala kaj junulara

IJK

Tranaĝante la grandan ondon de la nova realo en la pandemia tempo, Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) havis la unuan vicon eniri novan punkton en la historio de la internaciaj esperantistaj organizoj, kiam ĝi okazigis la unuan Internacian Junularan Kongreson (IJK) en la interreto ekde la 10a ĝis la 18a de julio 2020. En la kongreso partoprenis 316 esperantistoj el 52 landoj, interalie danke al la eblo partopreni en la kongreso senpage.

La 76a IJK, kiu originale devus okazi en Someren (Nederlando) en la sama semajno, estis nuligita en aprilo – nur malpli ol tri monatojn antaŭe. La organizantoj, Nederlanda Esperanto-Junularo (NEJ), tuj poste anoncis, ke la IJK anstataŭe okazus virtuale kaj rekomencis kolekti aliĝojn. Komence multaj ne havis tute klaran bildon pri tio, kiel la kongreso en tiel granda skalo realiĝus, sed ĝi ebliĝis pro la teknika kaj homrimeda subteno de Edukado@Interreto (E@I), kiu utiligis novan retan platformon, en kiu ĉiuj programeroj kaj pluraj aliaj funkcioj estis unuece kaj organizite montrataj, kvazaŭ kongresejo. Tiu platformo estis finkreita nur dum la pandemia tempo, kaj estis unuafoje uzita en majo por la Poliglota Renkontiĝo.

La temo de la reta IJK estis “Tutmonda solidareco,” kaj dum ĝi okazis diversaj programeroj, kiuj substrekis la ideojn de solidareco inter diversaj grupoj kaj la tutmondiĝo de la agado por junularo en kaj ekster Esperantujo. Inter tiuj pluraj laŭtemaj programeroj estis prelego pri aliancaneco, paneldiskutoj pri hejmlaborado kaj pri virinaj rajtoj, diskutoj pri minoritataj lingvoj, kaj prezentoj de diversaj kulturoj kaj talentoj dum Mondovizio, la muzika programo. Samtempe troviĝis ankaŭ konstantaj neformalaj vidbabilejoj, kiuj imitis la etosojn de konataj kongresaj lokoj: Koridoro (por babili atendante programerojn), Trinkejo (por babili trinkante teon, kafon, aŭ eĉ alkoholaĵon), kaj Gufujo (speciala ĉambro por ĝenerale malstreĉiĝi). Ankaŭ estis Manĝejo, en kiu homoj povis trankvile kaj “kune” manĝi (kaj eĉ kuiri), kvazaŭ kongreseja kafeterio.

mapo

Tri junuloj rakontis siajn spertojn kaj opiniojn pri la okazinta reta IJK: Charlotte Scherping Larsson (Germanio), la ĵus elektinta prezidanto de TEJO, Snehaja Venkatesh (Barato), kiu partoprenis en la IJK la unuan fojon, kaj Antonia Montaro (Svedio), kiu kunorganizis la kongresan programon.

Charlotte: La reta renkontiĝo estis malsama al la kutima IJK, sed same kiel dum ĉeestaj aranĝoj, ni ridis en la Koridoro kaj babilis en la Trinkejo. Eĉ okazis spontana koncerto en la Gufujo. La IJK estas la plej granda aranĝo por junuloj, kaj TEJO organizas ĝin dum jardekoj por kunigi junulojn tra la mondo. La reta IJK ebligis la partoprenon de multaj homoj, kiuj ĝis nun ne povis partopreni en kutima ĉeesta IJK. Ne nur ni esperantistoj, sed ĉiuj en la mondo devis adaptiĝi al la monda situacio kaj rapide repripensi tion, kiel fari aferojn kiuj estis antaŭe tradiciaj. Venontjare ĉeesta IJK okazos en Ukrainio, se la cirkonstancoj tion permesos; se ne, ni ĉiuj vidos unu la alian denove en la reto. Dum IJK ni spertis, ke multegaj homojm kiuj ankoraŭ ne estis aktivaj en nia TEJO-rondo, aperis kaj helpis nin konstrui nian retan kongreson. Unu ekzemplo estas Snehaja Venkatesh, kiu ĉeestis sian unuan IJKon kaj tuj prenis respondecon gvidi programerojn.

Snehaja: Mi eklernis Esperanton, ĉar oni diris, ke per Esperanto oni povas komuniki kun homoj ĉirkaŭ la mondo. La reta IJK estis tre speciala okazo, en kiu oni povis komuniki kun la junularo tutmonde, kuŝante en siaj komfortaj loĝejoj. Nekonatoj iĝis amikoj tuj post la unua tago. Diversaj prelegoj, laborsesioj kaj diskutoj kondukis min al novaj vidpunktoj pri vivmanieroj ĉirkaŭ la mondo! La partoprenantoj estis tiel afablaj kaj respektemaj, ke eĉ diskutoj pri sufiĉe akraj temoj, kiel politiko, okazis sufiĉe glate! Mi kredas, ke tio eblas nur en Esperantujo! La koncertoj, la senfinaj konversacioj en la vidbabilejoj kaj retaj ludoj estis aparte amuzaj. Mi ankaŭ tre ĝuis intervjui Tim Gallegon kaj Kajton dum iliaj virtualaj koncertoj. Dank’ al la ĉiam okupita organiza teamo, la ĉiam helpema teknika teamo kaj eĉ al la pandemio ne nur realiĝis la revo de multaj junuloj por partopreni en IJK, sed ili ankaŭ estis inspiriĝitaj por daŭre kontribui al Esperantujo.

Antonia: Mi havis la privilegion sperti la organizadon de ĉi tiu historia okazo. La laboro estis tre intensa: ĝi komenciĝis fine de aprilo, kiam iĝis definitive ke IJK okazu en la interreto, kaj la tuta organizado daŭris nur iom pli ol 2 monatojn. Neniu sciis, kion signifus la enretigo de la IJK, sed malgraŭ tio ni devis fari gravajn decidojn, subteni niajn kontribuantojn kaj varbi novajn aliĝintojn. La ĉefa dubo temis pri la etoso: ĉu homoj entute spertus tiun senton de komuneco, kiu kutime kreiĝis dum IJK, se ili estus nur sidantaj en siaj propraj hejmoj? Jam dum la unua tago de la kongreso montriĝis, ke la respondo estas: jes. Mi pensas, ke la ŝlosilo malantaŭ tiu sukceso estis la programo kaj la platformo, en kiu ĝi okazis. Partoprenantoj spertis ion tre intensan kune. Veninte al la babilejoj, ĉu por voĉparoli aŭ por tajpi, oni ĉiam havis temojn por priparoli kaj homoj ade faris internajn ŝercojn. Fine, IJK superis la atendojn per sia etoso kaj vasta internacia reprezento, kaj mi forte kredas ke ni ne vidis la finon de grandaj retaj junularaj renkontiĝoj!

Samtempe kun la IJK okazis la unua reta kunsido de la Komitato de TEJO. Okazis entute tri sesioj, je la 12a, 18a, kaj la 19a de julio. Charlotte raportis pri la kunsido:

Charlotte: Dum la unua reta IJK okazis ne nur prelegoj, vidbabilejoj, kaj paneldiskutoj, sed ankaŭ la unua reta Komitatkunsido. La kunsido okazis en Zoom, ĉar ĝi estis la plej stabila el la testitaj rimedoj. Ĝia reta alireblo same ebligis por ke pli da komitatanoj povu ĉeesti kompare al la antaŭaj, ĉeestaj komitatkunsidoj. Ĉi-foje, el 27 komitatanoj A (reprezentantoj de la landaj kaj fakaj sekcioj de TEJO) ĉeestis 21, el kiuj nur du estis anstataŭantoj, kompare kun la pasintjara kunsido en Slovakio, en kiu 25 komitatanoj A ĉeestis, sed 14 el tiuj estis anstataŭantoj. La sistemo de anstataŭantoj en si mem ne estas malbona, sed rekta partopreno de komitatanoj signifas ke tiuj, kiuj estis rekte nomumitaj de la sekcioj ankaŭ povus ĉeesti por partopreni en la diskuto kaj decidofarado. Por konfirmi la identecon de la komitatanoj, estis necese je la komenco de la kunsido paroli kaj ŝalti kameraon, pri kio la teknikaj helpantoj zorgis. La kunsido estis vive elsendita per Jutubo. Poste, la Komitato en sia retlisto komencis vigle diskuti kiel ĝi daŭrigu retajn kunsidojn en la proksima estonteco. La unua reta komitatkunsido estas perceptata inter aktivuloj kaj membroj kiel granda sukceso por la demokratio kaj la tutmondeco de nia organizo.

Tuj post la sukcesa okazigo de la IJK sekvis la Virtuala Konferenco de ILEI (VEKI) kaj la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK), kiuj ankaŭ uzis la saman retan platformon, mem rezulton de la multjara laboro de la teamo de E@I. La laboro de E@I komenciĝis antaŭ 20 jaroj, ĉar kelkaj aktivuloj volis plifortigi la retan agadon de TEJO. Du jardekojn poste, kiam la mondo eniris krizan staton, la kunlaboro kun E@I ebligis la realigon de la plej gravaj Esperanto-eventoj en la reto kaj kuniĝon de homoj trans diversaj anguloj kaj horzonoj de la mondo malgraŭ la malfacila situacio.

La okazigo de la IJK, kaj de la aliaj grandaj retaj kongresoj ĉi-jaraj, verŝajne eterne ŝanĝis la difinon de internaciaj Esperanto-aranĝoj kaj la sintenon de esperantistoj pri ili. Multaj distancoj kaj rekordoj estis atingitaj. Kvankam ne mankis problemoj en la procezo, ĉu teknikaj aŭ enhavaj, mankis tamen la kutimaj netranssalteblaj obstakloj de financoj kaj vizoj. La defio nun kuŝas ĉe TEJO kaj aliaj organizoj en Esperantujo: kiel oni daŭre faru sian agadon inkluziva, daŭripova, kaj tutmonda en la estonteco, kun aŭ sen pandemio?

Albert Stalin Garrido
Charlotte Scherping Larsson
Snehaja Venkatesh
Antonia Montaro

Ĝi estas artikolo el la aŭtuna numero de La Ondo de Esperanto (2020).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2020, №3 (305).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/08/ijk-10

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post La unua reta IJK – tutmonda ponto virtuala kaj junulara appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-08-11 18:08

KARAPACO-PANORAMO

Heine: Ideoj (04/5)

Heine
Ideoj


(04/5)

Variolaj cikatroj, malgrandaj kraĉujoj de la amodioj.

Se mi legas mondohistorion kaj iu ago aŭ afero min fascinas, mi volus vidi ĉeokaze la damon, kiu kiel sekreta instiganto kaŝiĝas post tio (kiel agens aŭ nerekte aŭ senpere) – La ulinoj regas, kvankam la „Moniteur“ nur registras vironomojn. Ili faras historion, kvankam la historiisto nur konas vironomojn. 

Espero = bela virgulino, kun infaneca vizaĝo kaj velkaj mamoj.

La malnova fabelo pri la ses fratoj realigas sin. Unu el ili kuras cent mejlojn dum kelkaj horoj. La alia rigardas ĝis distanco de cent mejloj. La tria pafas tiom malproksimen, la kvara forblovas armeojn  – fervojo, teleskopo, pulvo – Li fermtenas unu nazotruon – vento –

Post la grasaj bovinoj sekvas la malgrasaj, post la malgrasaj tute ne viando.

La naturo, diris iam Hegel al mi, estas tre stranga; la samaj iloj, kiujn ĝi uzas por la plej noblaj celoj, ĝi uzas ankaŭ por la plej malnoblaj agoj; ekzemple la seksa membro, al kiu estas konfidata la plej alta misio, la seksa reproduktado de la homaro, servas ankaŭ por…

La ventumilo, la aera telegrafo de la amo.

La diablo konstruis ĉiam la plej belajn preĝejojn.

La  ŝtatbila kurzo: la termometro de la popolfeliĉo.

La hodiaŭa tago estas rezulto de la hieraŭa. Kion tiu celis, ni devas esplori, se ni deziras ekscii, kion tiu strebas… Per tio, ke oni provas klarigi la estantecon per la pasinteco, samtempe evidentiĝas, kiel tiu, la estinteco, nur per tiu, la estanteco, trovas sian propran komprenon kaj ĉiu nova tago ĵetos novan lumon sur ĝin, pri kio niaj ĝisnunaj manlibroverkistoj eĉ ne havas divenon.

Tiuj, kiu komencas revolucion, este kutime ties viktimoj. Kaj tia sorto eble trafas popolojn same tiom, kiom individuojn.

Ŝercoj, la puloj de la cerbo.

Tajloristo de la nacio kaj laŭ profesio germano.        

Sulfure flava fulmo de la ironio.

La plej interesa estas ĉiam gracila, aŭ sprita deflankiĝo de la tipe bela.



tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 

lingve kontrolis...     


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 14:09

Heine: Ideoj (02/5)



Heine

Ideoj

(02/5)

Odoroj estas la sentoj de la floroj.

Dio kreis la bovojn, ĉar viandosupoj fortigas la homojn, kaj li kreis la azenojn, por ke ili servu kiel komparo kun la homoj. Kaj li kreis la homon mem, por ke tiu manĝu viandosupojn kaj ne estu azeno.

Zuppa kun parma fromaĝo, rostaĵo kruda kaj firma kiel germana fideleco, kankroj ruĝaj kiel la amo, verda spinaco kiel espero kun ovoj, kaj kiel deserto stufitajn cepojn, kiuj pelis larmojn de kortuŝiteco el miaj okuloj.

Nia amiko, aŭ multe pli bone dirate: la teruro de niaj malamikoj.

La luno, jen blua okulo de l‛ nokto.

Verdaj okuloj signifas la printempon de la animo.

Oni malofte povas vidi je la sonoriloj, kie ili havas fendon, kaj nur je ilia sonoro oni rimarkas ĝin.

Li rikanridetis.

Seriozverdaj cipresoj.

Montkarikaturoj, tiel, kiel homkarikaturoj en germanaj princlandoj.

Kio estas mono? Mono estas ronda kaj ruliĝas for, sed eduko restas.

La presilo: la vinpremilo de la pensoj.

Ĉar la varmego plivastigas ĉiujn korpojn, la jaroj en la varma Italio estas multe pli longaj ol en la frida Germanio.

Mi sidis apud Salomon Rothschild, kaj li traktis min tute kiel homojn de lia rango, tute familionule.

Melankoliko.

Estas tamen vera feliĉo, ke la homo, kiu traktas alian per batoj, fine fariĝas laca, alie la alia vere ne povus elteni tion.

Damo Evo, naskita de Ripo.

tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv

lingve kontrolis ...


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 13:55

Heine –Ideoj (01/5)


 
HEINE
IDEOJ

(01/5)

Kelkaj precipe kleraj citaĵoj ornamas la tutan homon.

Grandaj naturimpresoj devas plivastigi nian animon, antaŭ ol ni povos percepti la tute grandan homon.

La azenoj, se ili estas inter si mem kaj volas riproĉi sin reciproke, ili insultas sin „homo“.

En la mondo oni povas okupiĝi pri ĉio, se oni surmetas por tio la necesajn gantojn.

Sonoriloj, la feraj hundoj de la aero.

Neniujn posedantojn kreis la naturo, ĉar sen poŝoj kaj sen poŝoj en la peltoj, ni naskiĝas.

Larmoj estas la senkolora sango de la animo.

La dormo tamen estas la plej agrablega eltrovaĵo!

Adovokatoj estas la rostaĵturnantoj de la leĝoj, kiuj tiom longe turnas kaj uzas la leĝojn, ĝis kiam rostaĵo postrestos por ili.

Juste-milionuloj.
(Juste milieu = la subtenantoj de la civitanreĝo Louis Philipp kaj de ties ekonomia prospero, komenciĝinta kun la registarana rolo de la bankisto Casimir Périer en la jaro 1851, juste-milonuloj strebis profane materie nur la plibonigadon de la propra stato.HG-K)

Steloj… Oraj floroj je la afablaj mamoj de la ĉielo… Briltremaj iluzioj de la nokto, eternaj trompbildoj en sonĝita ĉielo, oraj mensogoj en malhele blua nenio.

Klukado, la enua antaŭparolo por la ovoj.

Eglefino, kiu odoris el la kolo kiel homo.

Doloro foru.

La plej pura volupto estas la amo, dio estas la amo, dio estas la plej pura volupto.

Korpulentaj grumblaj piceaj arbaroj.

Sentimentalaj kverkoj.

Pensionfrenezino.

Juna talero! Kiaj aventuroj atendos vin! Kiom da bono kaj kiom da malbono vi donacos! Kiom vi protektos la malvirton kaj flikos la virton, kiom oni amos kaj malbenos vin! Kiom vi diboĉos, svatos iujn, mensogos kaj helpos murdi! Kiom ofte vi haste vagados, tra puraj kaj malpuraj manoj, dum jarcentoj, ĝis vi fine, kulpŝarĝite kaj lacigite de peko, estos kolektita kun via speco en la sino de Abrahamo, kiu vin fandos kaj purigos kaj tranformos al nova pli bona estado.

tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 
lingve kontrolis...

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 13:54

Heine pri literaturo (02/10)




Henriko Heine
PRI LITERATURO

(02/10)

Strange, feliĉa amo tute ne verkigas versojn, kaj apenaŭ ĝi permesas skribi eĉ proze.

Niaj libroj estas grandaj leteroj, kiuj tamen plej ofte estas sendataj al homoj de nia speco.

Estas la tempo de la ideobatalo, kaj ĵurnaloj estas niaj fortikaĵoj.

Se oni ne havas koron en la brusto, oni ne povas verki por la granda plimulto.

Kritikistoj – oni povus paroli pri eŭnukoj, kiuj mokas pri viro, ĉar li naskigis ĝiban infanon.

La Ŝilero-Goeta kseniobatalo estis tamen nur terpomomilito, ĝi estis la artperiodo, ĝi temis pri la ŝajno de la vivo, de la arto, ne pri la vivo mem – sed nun temas pri la plej altaj interesoj de la vivo mem, la revolucio enpaŝas la literaturon kaj la milito fariĝas pli serioza.

Nur klaŭnoj volas plaĉi; la fortulo volas validigi siajn pensojn.

Unuaj poemoj! Ili estu skribitaj sur neglektemaj, paliĝintaj paperoj, inter ili, tie kaj tie, troviĝu velkaj floroj, aŭ blonda buklo aŭ transkolorigita peco de rubando, kaj je kelkaj lokoj ankoraŭ estu videbla la spuro de larmo.

Sur la krenelo de la partio ili flagras kun lamaj svingiloj, raŭkaj gorĝoj kaj plataj piedoj – multe da kriado kaj malmulte da lano.

La verkoj de la spirito estas eterne fiksaj, sed la kritiko estas io ŝanĝiĝema, ĝi eliras el la vidpunktoj de tempo, havas nur en tiu sian signifon, kaj se ĝi ne estas mem de artmetia speco, kiel ekzemple ĉe Schlegel, ĝi iras kun sia tempo en la tombon. Ĉiu erao, se ĝi ekhavas novajn ideojn, ricevas ankaŭ novajn okulojn.

Al la verkistoj okazas simile, kiel al la sonĝuloj, kiuj sentas endorme tiun internan senton, kiun ilia animo pro veraj eksteraj kaŭzoj sentas kaj tuj kvazaŭ maskigas per tio, ke ili je la loko de tiuj lastaj, elrevas tute aliajn eksterajn kaŭzojn, kiuj tamen tiusence estas tute adekvataj, ĉar ili estigas la saman senton.

La naturo volis scii, kiel ĝi aspektas, kaj tial ĝi kreis Goeton.


tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 
lingve kontrolis Vladimir Türk


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 13:51

Heine pri literaturo (03/10)




Henriko Heine
PRI LITERATURO

(03/10)

Kelkaj polemikaj legaĵoj memorigas min nevole pri la naŭza kverelado en malgranda lazareto en Krakovo, ĉe kiu mi troviĝis kiel hazarda observanto, kaj kie hororige aŭdeblis, kiel la malsanuloj reciproke mokis pri la malsanoj de la aliaj, kiel elsekigitaj ftizuloj mokis ŝveligitan hidropsulon, kiel iu ridis pri la nazkancero de alia, kaj tiu pri la tetanoso kaj okuldistordo de siaj najbaroj, ĝis fine la febromalsanuloj saltis nudaj el la litoj kaj ŝiris de la aliaj malsanuloj la kovrilojn kaj littukojn de la vunde kovrataj korpoj kaj videblis nenio krom terura mizero kaj kripligiteco.

Li povas verki ĉion, li havas ĉion, kio apartenas al granda verkisto, krom fantazio kaj spriteco, kaj, se li havus multe da mono, li estus riĉa viro.

Ju pli grava estas afero, des pli gaje oni devas trakti ĝin; la sanga buĉado de la militbataloj, la hororiga akrigado de la falĉilo de l‘ Morto ne estus elteneblaj, se dum tio ne eksonus la surdiga turka muziko kun siaj ĝojaj timbaloj kaj trumpetoj.

Per tio, ke Lessing mortigis siajn kontraŭlojn, li faris ilin samtempe nemorteblaj. Kiu de ni iam ajn estus eksciinta ion pri tiu Klotz (Blok‘), je kiu Lessing disipis tiom da moko kaj sagaco! La rokojn, kiujn li ĵetis sur tiun kompatindan antikvaĵiston, kaj per kiuj li frakasis lin, estas nun ties nedetruebla monumento.

La kantoj de Goeto havas petolan sorĉon, kiu nepriskribeblas. La harmoniaj versoj ĉirkaŭvolvas la koron kiel karesanta amatino; la vortoj brakumas onin, dum la penso onin kisas.

La literaturhistorio estas la granda Morgue, kie ĉiu vizitas siajn mortintojn, kiujn li amas, aŭ kiuj estas liaj parencoj.

En la verkoj de ĉiuj grandaj verkistoj fakte ne estas apudpersonoj, ĉiu figuro estas ĉefpersono en sia loko. Tiaj verkistoj similas al la absolutaj princoj, kiuj ne almezuras memstaran valoron al homoj, sed ĝin mem laŭ propra opinio plej altgrade aljuĝas… el tia artdespotismo ekestas tiu mirinda perfektigo de la plej etaj figuroj en la verkoj de Homero, de Ŝekspiro kaj de Goeto.

Verkistoj, kiuj suferas je cenzuro kaj spiritdevigo de ĉiu speco, kaj tamen neniel povas nei siajn elkorajn opiniojn, precipe bezonas la ironiajn kaj humurecajn formojn. Estas la sola elirvojo, kiu ankoraŭ postrestas al la honesteco, kaj en tiu humure ironia maskerado tiu honesto evidentiĝas ankoraŭ plej kortuŝe.



tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv

lingve kontrolis Vladimir Türk


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 13:50

Heine pri literaturo (05/10)


Henriko Heine
PRI LITERATURO

(05/10)

Sprita ideo: ligo de pensoj, kiuj ankoraŭ neniam renkontiĝis en homkapo, sovaĝa geedzeco inter ŝerco kaj saĝeco.

De kiam ne plu estas moro porti spadon ĉeflanke, estas certe necese, ke oni havas spriton enkape… kontraŭ la orgojlo de la riĉo kaj de la perforto gardas vin nenio – krom la morto aŭ la satiro.

Ni ne apartenas al tiuj, kiuj volas malpliigi per la komparo de Ŝilero kaj Goeto la valoron de la lasta. Ambaŭ verkistoj estas unuarangaj, ambaŭ estas grandaj, bonegaj, eksterordinaraj, kaj se ni flegas certan pli grandan emon al Goeto, tiukaze tio ekestas nur pro la ne tre konsiderinda cirkonstanco, ke ni supozas, ke Goeto estus kapabla verki tutan Frederikon Ŝileron, kun ĉiuj ties rabistoj, Pikolominoj, Luizoj, Marinjoj kaj virgulinoj, se li bezonus detalan prezentadon de tia verkisto kaj la aldonajn poemojn en sia verko.

Recenzisto, kiu metas la tranĉilon al verkista reĝo, posedu almenaŭ tiom da ĝentileco kiom la angla ekzekustisto, kiu senkapigis Karlon I. kaj antaŭ ol li plenumis sian tiklan oficon, surgenuiĝis antaŭ la reĝa deliktinto kaj petis pri ties pardono.

La verkistoj estas maltrankvila vagadema popolo, oni ne povas fidi ilin, kaj la plej bonaj el ili ofte ŝanĝis siajn pli bonajn opiniojn pro vanta ŝanĝiĝavido.

La vera verkisto estas ankaŭ vera heroo, kaj en lia brusto loĝas la pacienco, kiu, kiel diras la hispanoj, estas dua kuraĝo.

Ofte ni aŭdas la opinion, ke la aŭtentika demokrato verkas kiel la popolo, elkore simple kaj malbone.
Laplej multaj viroj de la movado tionsukcesis tre facile; sed ne al ĉiu estas donite verki malbone, se oni jam antaŭe lernis skribi bele.

Al la hispanoj apartenas la famo, ke hispano verkis la plej bonan romanon, tiel, kiel oni devas alj
uĝi al la britlandanoj la famon, ke ili plej sukcesis pri la dramo. Kaj la germanoj, kiu palmo restas por ili? Nu, ni estas la plej bonaj kantoverkistoj de la tuta tero. Neniu popolo posedas tiajn belajn kantojn, kiajn la germanoj.

Nenio estas pli stulta ol la demando, kiu verkisto estas pli granda ol alia, flamo estas flamo, kaj ĝia pezo ne lasas mezuri sin laŭ funto kaj unco. Nur etsprita marĉandisto proksimiĝas kun sia aĉa fromaĝopesilo kaj volas pesi la genion.

 
tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 
lingve kontrolis Vladimir Türk


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 13:48

Heine pri literaturo (10/10)

 

Henriko Heine
PRI LITERATURO 
 

(10/10)

Saŭrkraŭto versigita.

Dezirindas, ke ankaŭ por Germanio iam batos la horo, kiam la spirita posedo de la verkistoj, estos same tiel serioze rekonata kiel la kotona propraĵo de la noktoĉapa fabrikisto. Sed verkistoj ĉe ni estas rigardataj kiel najtingaloj, al kiuj aprtenas nur la aero; ili estas senrajtaj, vere eksterleĝe liberaj kiel la birdoj!

Quinet estas norda figuro, oni povas diri, germana, kiu havas tute la germanan karakteron, en bona kaj fia sencoj. La spiro de Germanio trablovas ĉiujn liajn skribojn. Se mi legas „Ahasveron“ aŭ aliajn poeziaĵojn de Quinet, mi fariĝas tute hejmlandeca. Mi supozas aŭdi la patrolandajn najtingalojn, mi flaras la odoron de la flavaj keirantoj, bone konataj sonorilsonoj zumas ĉirkaŭ mia kapo, ankaŭ la bone konatajn sonoriletojn de burleskuloj mi aŭdas sonori germanan profundecon, germanan pensistodoloron, germanan oportunecon, germanajn majskarabojn, de tempo al tempo eĉ iom da germana enuo, mi trovas en la verkoj de Edgar Quinet.

Se ulinoj verkas, ili rigardas per unu okulo al la papero kaj per la alia al viro. Kaj tio valdas pri ĉiuj verkistinoj, escepte de la grafino Koko-Koko, kiu havas nur unu okulon. Ni, la viraj verkistoj simile havas niajn antaŭjuĝe formitajn simpatiojn, kaj ni skribas aŭ por aŭ kontraŭ afero, por aŭ kontraŭ ideo, por aŭ kontraŭ partio; sed ulinoj verkas ĉiam kontraŭ aŭ por ununura viro, aŭ pli bone dirate pro ununura viro.

Feĉoversoj, urinpoezio… ĉiu verso azeno.

La franca heksametro, tiu rimita ruktado, estas vere abomeninda al mi… mi estus povinta morti por Francio, sed fari francajn versojn, neniam plu!

Kiel Platono tre trafe nomis Diogenon freneziĝinta Sokrato, tiel oni povus nomi nian dramiston Grabbe, bedaŭrinde kun duobla rajtigiteco ebrian Ŝekspiron.

Estas nepermesita kaj malbonmora kutimo publikigi eĉ nur linion de verkisto, kiun tiu ne elektis mem por la granda publiko. Tio precipe validas pri leteroj, kiuj estas skribitaj al privataj personoj. Tiu, kiu presas ilin kaj eldonas, kulpas gravan perfidon, kiu meritas malestimon.

 
tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 
lingve kontrolis Vadimir Türk

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 13:39

Heine pri literaturo (06/10)



Henriko Heine
PRI LITERATURO

(06/10)

En la literaturo, tiel kiel en la politiko, moviĝas ĉio laŭ la leĝo de ago kaj reago.

Ĉu la divido de la laboro ankaŭ en la spirita produktado estas avantaĝa? La plej alta nur tiel estas atingebla. – Tiel kiel Homero ne sol
afaris la Iliadon, ankaŭ Ŝekspiro ne sola liveris siajn tragediojn. – Li donis nur la spiriton, kiu animigis la antaŭlaborojn. Ĉe Goeto ni vidas similan, liajn plagiatojn.

Tiel kiel entute ĉiu vidas certan aĵon en la sentebla mondo je alia maniero, tiel ankaŭ ĉiu vidas ion alian en certa libro ol aliaj. Sekve ankaŭ la tradukisto spirite devas esti dotita, ĉar ĝi devas vidi en la libro la plej gravan kaj plej bonan por redoni la saman. La vortan sencon, la korpan sencon, povas traduki ĉiu, kiu legis diversajn gramatikojn kaj havigis vortaron al si. Sed la spirito ne tradukeblas de ĉiu.

Kiel lakeoj antaŭ la halopordo de kortega balo, ili povas rifuzi malbone vestitajn kaj nerajtigitajn personojn kaj enlasi la bonajn, sed ili mem, la pordogardistoj, ne rajtas eniri. (pri kritikistoj)

Ĉiu libro bezonas certan tempon, tiel, kiel infano. Ĉiuj rapide dum malmultaj semajnoj skribitaj libroj ekscitas en mi certan antaŭjuĝon kontraŭ la verkisto. Honesta ino ne naskas sian infanon antaŭ la naŭa monato.
  

Tie la spiritoj havas manon en la poŝo de alia kaj tio donas al ili certan kuneston. Ĉe tiu doto pri la pensoŝtelado, dum kiu iu ŝtelas la penson de alia antaŭ ol ĝi estas finpensita, la spiritofariĝas komuna posedo. (Pri plagiatismo en Francio)

En la respubliko des lettresekzistas pensa propraĵkomuneco.

La hundo, al kiu oni surmetas buŝumon, bojas per la postaĵo.

La pensado per ĉirkaŭvojoj esprimiĝas eĉ per pli fiodora perfideco de la esprimo.

Se oni orelumis en la kuirejo kaj vidis la ingrediencojn de la manĝoj kaj vidis ties preparon, oni perdas la apetiton – la kota kuiristo surmetas gantojn, se li surtabligas per puraj pladoj sian mikskaĉon. Aŭtoroj kaj restoracioj
à du frances komence bongustas, pli poste onimalkovras, ke la materialoj estas el dua aŭ tria mano kaj jam ricevitaj malnove aŭ putriĝinte. (Komparo de la franca literaturo kun la restoracioj de la Palais Royal.)

Metaforoj, kies nur-ombroj jam rajtigis je dudek jaroj da puntempo en fortikaĵprizono.


tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 
lingve kontrolis Vladimir Türk

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 13:29

Heine: Ideoj (03/5)

   

Heine

Ideoj

(03/5)

Por vidvinoj kaj monpruntistoj estas pli sanige, se ili sen anonco surprizas nin.

La tago estas nur la blanka ombro de la nokto.

Rozoleo estas multekosta aĵo, kaj boteleto de ĝi estas freŝiga, se oni devas malĝoje pasigi siajn tagojn en la fermitaj ĉambroj de haremo. Sed ni tamen ne volas, ke oni distretu ĉiujn rozojn de tiu ĉi vivo kaj disstamfu ilin, por gajni kelkajn gutojn da rozoleo, kaj eĉ, se ili efikas kiom ajn konsilige.

Sinjorino Du Deffand diris, ke ĉiuj aferoj kaj aĵoj, kiujn la homo ne povas scii, certe estas de la speco, ke ĝia sciado estus tute senutila.

Estus tamen ĉiam utile scii, pri kiuj aferoj kaj aĵoj ni ne povas scii ion. Tiu, kiu avertas nin kontraŭ senutilaĵoj, same tiel bone servas al ni, kiel tiu, kiu montras al ni la ĝustan vojon.

Ĉiu tempo estas sfinkso, kiu ĵetiĝas en la abismon, tuj, kiam oni solvis ĝian enigmon.

Tonsuritaj pensoj.

Lia sprito volviĝas supren ĉirkaŭ la penso, kaj spite al ties malforteco, ĝi atingas tiel konsiderindan alton. Sen tiaj apogiloj kompreneble la plej riĉa sprito ne povas prosperi; tiel, kiel la vitobranĉo, ne havante stangon, do devas rampi pene surtere kaj putriĝi kun siaj valoregaj fruktoj.

Ebrio sen ebrieco.

La rekrutisto, kiu de gardistejo vokis al sia kapitano: „Mi kaptis soldaton!“ – „Do konduku lin ĉi tien“, respondis la kapitano. „Mi ne povas“, respondis la kompatinda rekruto, „ĉar mia kaptito ne plu enliberigas min.“

„Dika viro, sekve bona viro“, diris Cervantes.

La ŝtipkapuloj opinias, ke oni devas unue ataki la anserojn, se oni volas konkeri la Kapitolon.

Filologio en komercaj urboj – metiistoj aŭ filologoj oni fariĝu. Je ĉiuj tempoj oni bezonos pantalonojn, kaj ĉiam estos lernejaj knaboj, kiuj bezonas deklinaciojn kaj konjugaciojn.

Muziko ĉe nupta akompano, kiel ĉe soldatoj marŝantaj en batalon.

 

tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv

lingve kontrolis Vladimir Türk


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 11:31

Esperanto.blog

Superakviĝo surtegmentigis dekojn da bovinoj

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Pasintsemajnfine en la sudkorea urbo Gurye post la okazinta superakviĝo bovaro oni troviĝis sur la domaj tegmentoj, alportante al la krizoteamoj grandan defion. Estas bildo montranta ĝis naŭ bovinojn starantaj surtegmente. Per gruo (levmaŝino) unu post la alia la bovoj estis malsuprenirigitaj el la tegmentoj.

Ekde ĉi-monate abundaj pluvoj okazadas en Sud-Korelando kaŭzante ĝis nun morton al 31 homoj, krom tiom da detruado. En la sudo ekde lastvendrede pli ol 3.700 homoj forlasis siajn hejmojn, kaj en la tuta lando jam estas preskaŭ 6.000 loĝantoj translokigitaj. Pro la pluvado minimume 667 terglitoj okazis, kaj ekde hieraŭ oni atendas la marŝtormon “Jangmin”, kiu estos la kvina ĉi-sezone.

de Paulo Cesar Pires je 2020-08-11 11:00

KARAPACO-PANORAMO

Heine pri literaturo (09/10)



Henriko Heine
PRI LITERATURO

 
(09/10)

La ridado havas epidemian econ, tiel kiel la oscedado, kaj mi rekomendas por la germanaj teatroscenejoj la enkondukon de chatouillers, de antaŭridigantoj. Antaŭ-oscedantojn ili posedas certe sufiĉe.

La metrika formo havas tute alian signifon ol pruvi la lingvan artifikecon de verkisto. Kaj ni admiras belan verson ne tial, ĉar ties farado kostis multe da peno.

Oni ne povas malaprobi ĝin de la kutimaj homoj, ke ili defendas sin tiom bone, kiom eblas, kontraŭ la invado de la granduloj. Kion vi serĉas ĉe ni, ili demandas vokante, restadu en via literaturo kaj ne urĝu al niaj supopotoj! Por vi la famo, por ni la mono! Por vi la longaj artikoloj de la admirado, la rekono de la sprituloj, la pli alta kritiko, kiu nin, la kompatindajn pajacojn, tute ignoras! Por vi la laŭrokrono, por ni la rostaĵo! Por vi la ebrio de la poezio, por ni la ŝaŭmo de la ĉampano, kiun ni plezure sorbas en la societo de la ĉefo de la claqueurs, de la pagataj aplaŭdistoj, kaj de plej honorindaj damoj. Ni manĝas, trinkas, oni aplaŭdas nin, prifajfas kaj forgesas nin, dum vi estas festataj en la revuoj de ambaŭ mondoj kaj malsatmoviĝas en la direkto al la nobla senmorteco.

Neniu estas heroo antaŭ sia ĉambrista servisto, diras la proverbo. Kaj antaŭ sia eldonisto, la embuskanta ĉambrista servisto de lia menso, montriĝas ankaŭ la plej granda verkisto ne ĉiam kiel heroo; ili tro ofte vidas nin en nia homa negliĝo.

Estas grava signo de la tempo, ke la nuna socio, kiu bazas sin sur la posedrajto, ankaŭ al la elstaraj intelektuloj deziras permesi certan partoprenon je tiu posedoprivilegio, pro aproba sento aŭ pro subaĉeto! Ĉu la penso povas fariĝi posedo? Ĉu la lumo estas la posedo de la flamo aŭ eĉ de kandela meĉo? Mi detenas min de ĉiu juĝo pri tia demando kaj ĝojas nur pri tio, ke vi al la povra meĉo, kiu brulante konsumas sin mem, intencas permesi malgrandan rekompencon por lia granda, komunumece utila prilumada merito!

La kompreno de libro estas la afero de leganto, kaj la prudenta leganto divenas ĉie la motivojn kaj postpensojn de la verkisto… Sed por la malprudenta leganto tamen ĉiuj retrospektivaj klarigoj ne sufiĉus; tia leganto estas stulta, kaj ju pli oni volas klarigi al tia leganto, des malpli tiu komprenas. Spite al ĉiuj transigaj pontoj estas ĉiam truoj, pro kiuj stumblas Marteno.

La enuo, kiun elŝvitas la klasika tragedio de la francoj, komprenis neniu pli bone ol bona civitanino sub Ludoviko XV, kiu diris al siaj infanoj: „Ne enviu la nobelularon kaj pardonu al ili ilian orgojlon, ili ja tamen, kiel puno de la ĉielo, ĉiuvespere en la Théâtrefrançais devas enui ĝismorte.

tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 
lingve kontrolis Vladimir Türk


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 10:35

Heine pri literaturo (08/10)


Henriko Heine

PRI LITERATURO

(08/10)

Strange! Kaj ĉiam estas la religio, kaj ĉiam la moralo, kaj ĉiam la patriotismo, per kiuj ĉiuj malbonuloj eŭfemisme prezentas siajn atakojn! Ili atakas nin, ne pro aĉaj privataj interesoj, ne pro verkista envio, ne pro denaska sklavemo, sed por savi la karan Dion kaj la bonajn morojn kaj la patrolandon.

Li havis ankaŭ kelkajn verajn meritojn pri la germana literaturo; li staris de matene ĝis vespere en la koto, kun la balailo enmane kaj forbalais la fatrason, kiu kolektiĝis en la germana literaturo. Pro tiu nepura ĉiutaga laboro li fariĝis mem tiel ŝmireca kaj fifama, ke oni fine ne plu povis elteni lian proksimecon.

El ĉiuj mezkvalitaj verkistoj li estas ankoraŭ la plej bona, kaj dum tio li ne estas sen salo, kaj li havas certan supraĵan edukitecon kaj similas pro tio al maljuna elsekigita haringo, kiu estas ĉirkaŭvolvata per klera makulaturo.

La sentimentaleco estas produkto de la materiismo. La materiisto portas ja en la animo la krepuskiĝantan konscion, ke tamen en la mondo ne ĉio estas materio; eĉ, se ties malvasta menso prezentas la materiecon de ĉiuj aĵoj eĉ tute konvinke; tamen lia sento ribelas kontraŭ tio; enŝteliĝas ĉe li de tempo al tempo la sekreta bezono en la aĵoj rekoni ankaŭ ion praspiritan; kaj tiu malklara sopiro kaj bezono estigas la malklaran delikatsenton, kiun oni nomas sentimentaleco. Sentimento estas la despero de la materio, kiu ne estas kontenta pri si mem, kaj kiu elsvarmas al io pli bona, en necertan senton. Kaj efektive, mi trovis, ke estis ĝuste tiuj sentimentalaj aŭtoroj, kiuj hejme, aŭ, se la vino paroligis iliajn langojn, elfosis kun la plej krudaj obscenaj diraĵoj sian materiismon.

Nenio estas pli stulta ol la riproĉo pri plagiato. En la arto ne ekzistas sepa leĝo. La verkisto rajtas preni al si ion ĉie, kie li trovas materialon por sia verko. Kaj eĉ tutajn kolonojn kun elĉizitaj kapiteloj li rajtas alpropriigi, se nur la templo estas grandioza, kiun li apogas per tio… Nenio estas pli stulta ol la postulo, ke verkisto kreu ĉiujn siajn ŝtofojn el si mem; ke tio estas originaleco. Mi rememoras fablon, en kiu la araneo interparolas kun abelo kaj riproĉas ĝin, ke ĝi kolektas el mil floroj la materialon, el kiu ĝi preparas la mielĉelaron kaj la mielon en ĝi. Sed mi, ĝi aldonas triumfe, tiras mian tutan artreton per originalaj fadenoj el mi mem.

tradukis Hans-Georg Kaiser

el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv

lingve kontrolis Vladimir Türk

 

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 10:19

Heine pri literaturo (07/10)


Henriko Heine
PRI LITERATURO


(07/10)

Paracelso volas klasifiki la florojn laŭ la odoro. Tio estas multe pli sencohava ol ĉe Linnélaŭ filamentoj.

Se oni klasifikus la literatorojn lilia odoro, ĉu? Tiujn, kiuj odoras laŭ tabako, tiujnkiuj odoras laŭ cepoj k.t.p.

La parnaso estu ebenigata, niveligita – Kaj tie, kie iam la senfara verkisto grimpis kaj subaŭskultis la najtingalon, baldaŭ estos plata vojo, fervojo kun henanta vaporkaldrono,kiu preterrapidas la negocemansocieton. (Demokrata malamo kontraŭ la poezio)

Ne kritikisto por grandaj, sed por malgrandaj verkistoj – balenoj ne havas lokon sup lia lupeo, sed certe interesaj puloj.

Por verki perfektan prozon necesas inter aliaj aferoj ankaŭ granda majstreco primetrikaj formoj. Sen tia majstreco mankas al la prozaisto certa takto; elglitas de li vortkreaĵoj, esprimoj, cezuroj kaj parolturnoj, kiuj nur permeseblas en binditaj paroladoj, kaj ekestas sekretamistono, kiu vundas nur malmultajn, sed tre fajnajn orelojn.

Kia libro! Granda kaj vasta kiel la mondo, havante radikojn en la abismoj de la kreado kaj elstarante supren en la bluajn sekretojn de la ĉielo… sunleviĝo kaj sunsubiro, promeso kaj plenumo, nasko kaj morto, la tuta dramo de la homaro, ĉio estas en tiu libro… Jen la libro de la libroj, la Biblio.

Mi preskaŭ timas, ke ĝi ne estas vera, ĉar ĝi estas presita.

Al li ne flugas la rostita famo en la domon, sed li devas esti mem ĉiam surpiede por serĉi ĝin, kaj kiam li verkas libron, li unue devas kuri de Poncio ĝis Pilato por kunigi la ideojn kaj fine zorgi pri tio, ke la pene kunkolektitaj pensoj de la verko de la literatura kliko estusufiĉe subtenataj. La tre moviĝema galante flatema vireto estas tute unika pritiu agado kaj ne malprave rimarkis iam sprita damo: „Lia verkado estas fakte kurado.“

Kortuŝiteco – la dramisto, kiu komprenas ellogi larmojn: Tiun doton havas ankaŭ la plej aĉa cepo, kun tiu li dividas sian famon.

La hela sunlumo de la preslibereco estas por la sklavo, kiu prefere akceptas en malhelo la plej altrangajn piedbatojn, simile tiel fatala kiel por la despoto, kiu ne vidas volonte prilumata sian solecan senpotencon. Estas vere, ke la cenzuro al tiaj homoj estas tre agrabla. Sed ne estas malpi vere, ke la cenzuro per tio, ke ĝi dum certa tempo havigas avantaĝon al despotismo, ĝin fine pereigas kun la despoto, ke tie, kie mastrumadis la idea gilotino, baldaŭ estos enkondukata ankaŭ la homcenzuro, ke la sama sklavo, kiu ekzekutis la pensojn, pli poste kun la sama malstreĉiteco elstrekos sia propran mastron el la libro de la vivo.

 
tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv
 
lingve kontrolis Vladimir Türk
 

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 10:07

Heine pri literaturo (04/10)

 
Henriko Heine
PRI LITERATURO

(04/10)

Ĉu la poezio eble estas malsano de la homo, tiel, kiel la perlo fakteestas la malsaniga substanco, pro kiu suferas la kompatinda ostro?

La popolo postulas, ke la verkistoj kunsent
uiliajn aktualajn pasiojn, ke ili la sentojn en ties brusto aŭ agrable instiguaŭ vunduilin: la popolo volas esti movata.

Kaj en la literaturo kaj en la politiko la revolucio komenciĝas ĉiam per ribelo.

La sago ne plu apartenas al la pafisto, tuj, kiam ĝi forflugis de la tendeno de la arko, kaj la vorto ne plu apartenas al la parolinto, tuj, kiam ĝi forlasis ties lipojn kaj per la gazetaro estas multobligita.

La aŭtoroj mortas kaj iliaj libroj aĝiĝas. Estas malbona negoco, kion ni entreprenas; niaj skriboj, nia spirita akiro, malboniĝas ĉiujare, dum pliboniĝas ĉe ĉiu alia metio la kapitalo ĉiujare per akumulado de la interezoj.

Kaj en la literaturo kaj en la vivo ĉiu filo havas patron, kiun li kompreneble ne ĉiam konas, aŭ kiun li volas eĉ kontesti.

Heroeco kaj beleco devas ja frutempe perei, ĝojigante tiel la plebon kaj la mezkvalitulojn, sed grandanimaj verkistoj forŝiras ilin
ella grufto kaj savante transigas ilin al iu insulo de la feliĉeco, kie velkas nek floroj nek koroj.

La tiel nomata objektiveco, pri kiu oni nun parolas tiom ofte, estas nenio alia krom seka mensogo; ne eblas rakonti pri la pasinteco sen doni al ĝi la kolorigon de niaj propraj sentoj.

Al la malbona poeto la rimo en tragedio ĉiam estos helpema lambastono, sed por la bona verkisto ĝi fariĝas molesta kateno.

Ĉiuj terurigiloj de Melpomeno estas elĉerpitaj. La skatolo de Pandora estas malplena, kaj la grundo de ĝi, kie ankoraŭ povus
firmgluiĝi malbonaĵo, estas tute deskrapita de la poetoj, kaj la plaĉavida verkisto devas ŝvitante laborante elkovi novajn terurajn figurojn kaj novajn aĉaĵojn. Tiel okazis, ke nia nuntempa teatropubliko jam estas tute intima pri fratomurdo, incesto, ktp… Se tio tiel daŭros, la poetoj el la dudeka jarcento devos preni siajn dramoŝtofojn el la japana historio kaj surscenigi ĉiujn tieajn ekzekutmanierojn kaj suicidojn, trapikadojn per lanco, palisumojn, ventrodistranĉojn ktp. por la ĝenerala edifo.

En la verkoj de la verkistoj oni devas serĉi ilian historion, kaj tie oni trovos iliajn plej sekretajn konfesojn. 

 

tradukis Hans-Georg Kaiser

el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv

lingve kontrolis Vladimir Türk



de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 09:41

Heine pri literaturo (01/10)


Henriko Heine
PRI LITERATURO


(01/10)

Kiam kuiristinoj kunvenas, ili parolas pri siaj gemastroj, kaj kiam kunvenas germanaj verkistoj, ili parolas pri siaj eldonistoj.

La literaturo, tio estas ni kaj niaj malamikoj.

Laŭvera sentado kaj laŭvera pensado helpas al oni multe pri prozo, al mensoganto la bona stilo estas tre malfaciligita.

Kie ajn estas la vera verkisto, li estas malamata kaj malamika, la pfenigohomoj ne pardonas al li, ke li volas esti iom pli ol ili, kaj la plej alta, kion li povas atingi, estas tamen nur martireco.

La gazetoj kompreneble estas nur la pisanguloj de la literaturo, sed ĉiujn anoncojn oni tie afiŝas.

Kun Ŝekspiro mi tute ne povas rilati oportune, mi sentas tro, ke mi ne estas samranga, li estas la ĉiopotenca ministro kaj mi estas nur la kortega konsilisto, kaj mi havas la senton, kvazaŭ li ĉiumomente povus maldungi min.

La homoj ne scias, ke ofte al la verkisto la atakoj pli utilas ol la milda laŭda karesado.

Izolita ŝerco valoras tute nenion. Nur tiukaze la ŝerco estas eltenebla por mi, se ĝi bazas sin sur serioza grundo. Tial tiel forte trafas la ŝercoj de Börne, de Jean Paul kaj de la kortega amuzisto en „Lear“. La kutima ŝerco estas nur tusado de la menso, ĉashundo, kiu postkuras la propran ombron. Ruĝjaka simio, kiu rigardas sin inter du speguloj, bastardo, kiun naskigis la frenezo kaj la prudento, preteririntaj reciproke sur publika strato.

La plej teruran, la plej timigan, la plej hororan, se ĝi ne fariĝu malpoezia, oni povas prezenti nur en la bunta vesto de la ridindeco, kvazaŭ pacige – tial ankaŭ Ŝekspiro lasis diri la plej abomenindan en „Lear“ pere de kortega amuzisto, tial ankaŭ Goeto pri la plej terura temaro, pri Faŭsto, elektis la pupoludan formon, tial ankaŭ la eĉ pli granda poeto, nia sinjoro Dio, miksis en ĉiujn terurajn scenojn de tiu ĉi vivo konsiderindan dozon da ŝercemo.

La momento, kiam la povra aŭtoro lacigite de la laboro, alvenas kun manuskripto por vidi ĝin rapide presita, estas ĝuste la momento, kiam la eldonisto trankvile kun fusilo staras en embuskejo kaj tie per kugletsvarma honorardemando dispecetigas la kompatindan sovaĝbeston.

 
tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv

lingve kontrolis Vladirmir Türk


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-11 09:14

Libera Folio

UEA esperas ke subvencioj forigos la deficiton

UEA celas publikigi sian novan retejon la 15-an de decembro. Subvencioj helpu forigi la financan deficiton de la asocio. La domo en Roterdamo ne estu vendita en la nuna momento. Jen kelkaj el la respondoj, kiujn donis la estraranoj dum reta demandohoro.

La estraro respondas dum la Virtuala Kongreso: Duncan Charters, Orlando Raola, Martin Schäffer (ĝenerala direktoro), Amri Wandel, Jérémie Sabiyumva, So Jinsu, Fernando Maia, Aleks Kadar.

Unu el la tradiciaj programeroj de ĉiuj Universalaj Kongresoj estas ”Estraro respondas”. Dum ĝi ĉeestantaj estraranoj de la asocio respondas al ĉiaspecaj demandoj de la kongresanoj. Tre ofte la demandoj temas pri praktikaĵoj de la aktuala kongreso, pri kiuj la estraranoj ne rekte respondecas.

Ĉi-foje la estraranoj efektive pli ol kutime respondecis pri la praktikaj aranĝoj, ĉar la Virtuala Kongreso ne havis propran Lokan Kongresan Komitaton, sed se estis demandoj pri praktikaj problemoj, ili ne trafis la tagordon de la reta kunveno, kiun plenigis pli principaj demandoj.

Unu el tiuj temis pri la manko de strategia laborplano de UEA. La ampleksa kaj ambicia strategia plano de la antaŭa estraro ja grandparte restis neplenumita, kaj ĉesis validi jam en 2017. Pri nova plano la estraro aperigis nur kelkajn rudimentajn frazojn en la reta forumo de UEA, kaj eĉ tio okazis nur la 4-an de aŭgusto, post memorigoj de la komitato.

Laŭ prezidanto Duncan Charters tamen ne mankas al UEA laborplano.

– Restas la bazo en la plano de Mark Fettes. Sed ni trovas ke ni devas demokratiigi la laboron pri la strategia plano kaj ne trudi ĝin de supre. /…/ Ne estos facile, sed mi vidas ke estas eble inkluzivigi la membrojn en tiun planadon. Tio estas mia celo, mi certe komencos jam fine de ĉi tiu virtuala kongreso, kaj mi invitas ĉiujn kontribui. Tio okazos per la forumo.

Planoj pri akirado de subvencioj estis alia demando, al kiu Duncan Charters respondis. Laŭ li la asocio nun havas tre aktivajn planojn tiudirekte, kaj eĉ novan dungiton, Spyros Papadatos, kiu okupiĝas pri subvencioj en Bruselo.

– Li faris ĉefe laboron por TEJO dum la unua parto de la jaro sed nun laboras por UEA.  Li havas kontaktojn en Bruselo kun multaj organizaĵoj, li laboris en tiu mondo antaŭ ol ni dungis lin por helpi nin, kaj li ŝajne en ĉiuj siaj antaŭaj petoj pri subvenciado estis sukcesa. Do ni havas personon kiu jam estas profesie preparita por tion fari kaj do estos malgranda grupo. Ankaŭ Francesco Maurelli kaj Sara Spanò okupiĝis profesie pri subvencipetado kaj havis multe da sukceso. Fakte Francesco listigis la sukcesojn hieraŭ, en unu el la kunvenoj.

Laŭ Charters subvencioj estas tre gravaj por la financa ekvilibro de UEA:

– Ni antaŭe havis la esperon ke tiuj subvencioj eble povos forigi la deficiton jam en la venonta jaro. Ni nenian promeson faros, ĉar la cirkonstancoj ŝanĝiĝas… Sed ni aktive laboras por kunlabori kun aliaj organizaĵoj, proponi al ili servojn kaj por povi por tio peti subvenciojn. Ĉar oni povas vidi la valoron de nia kunlaboro, tiu laboro antaŭeniras. Ĝi estos pli videbla en la venonta jaro.

Ne tute klaras, kiel subvencioj povus helpi forigi la buĝetan deficiton de UEA, krom se oni sukcesos akiri grandajn subvenciojn por agadoj, pri kiuj UEA jam nun okupiĝas. Tio tamen ŝajnas malfacile realigebla.

Jam en la jaro 2016 la tiama estraro de UEA esperis, ke eksteraj subvencioj savos la ekonomion de la asocio. Oni tiam esperis ricevi 90 000 eŭrojn en subvencioj, kaj tiu sumo estis skribita en la buĝeto por 2017. La subvencioj tamen ne realiĝis, kaj en 2017 UEA tial faris rekordan deficiton de 159 512 eŭroj.

La estonteco de la biblioteko Hector Hodler zorgigas multajn, ĉar la financa komisiono jam pasintjare proponis fordonaci la bibliotekon, fermi la libroservon en Roterdamo kaj luigi la domon ĉe Nieuwe Binnenweg, kie nun troviĝas ne nur la Centra Oficejo, sed ankaŭ la biblioteko Hector Hodler kaj la arkivoj de UEA.

Al demando pri la biblioteko respondis prezidanto Duncan Charters kaj estrarano Orlando Raola.

– Teorie ni bezonas plentempan laboranton por prizorgi la bibliotekon, sed tion ni ne disponas. Nun ni estas en diskutoj pri la biblioteko, ĉu povus temi pri konservado, aŭ kunlaboro kun alia biblioteko, sed ni ne atingis solvon, diris Charters.

Orlando Raola parolis pri la graveco konservi la kulturan heredaĵon de Esperanto kaj diris, ke estas urĝa prioritato malfermi al esploristoj aliron al la trezoroj de la biblioteko Hector Hodler kaj certigi la fizikan konservadon de la valoraj materialoj. Li tamen ne diris, kiel tio okazu.

– La financoj de la asocio kaj la laborforto ne sufiĉas por teni la bibliotekon je la nivelo kiun ĝi meritas, kaj pro tio ni laboras jam de unu jaro pri la eblaj solvoj. Multfoje ni aŭdis homojn diri, ke ni ne povas fordonaci kaj senigi nin je nia heredaĵo, sed ili devus konscii pri la nuna stato de la biblioteko. Estas sugesto de Aleks [Kadar] ke ni publikigu fotojn de la nuna stato de la biblioteko, por ke la homoj sciu, ke ĝi vere ne estas en bona kondiĉo kaj ke katalogado praktike ne ekzistas. Detaloj postulus plian horon, sed antaŭ la fino de la mandato ni alvenos al iu kontentiga kaj espereble definitiva solvo, diris Raola.

Laŭ Duncan Charters la estraro multe laboris por eltrovi, ĉu ekzistas aliaj lokoj, kiuj povus doni novan hejmon al la biblioteko, sed ĝis nun sen kontentiga rezulto.

Ĉu estas pravigeble ke UEA havu sian oficejon en kosta unuamonda lando, kaj ĉu ne tio grave kontribuas al la deficitoj de la asocio, demandis iu kongresano. Laŭ Duncan Charters UEA ĉiuokaze en la nuna momento ne intencas vendi la Centran Oficejon.

– Povas esti pravigeblaj diversaj aliroj. Ni povas konservi la tutan domon, sed ni ne bezonas tiom da spaco. Ĉu luigi parton de la spaco? Tio donus enspezojn. Ne estas nun oportuna momento vendi la domon.

– La kosto de la administrejo ja estas sufiĉe granda, sed se ni irus al alia lando, ĉu orienta Eŭropo, ĉu Afriko, ĉu la politikaj kondiĉoj estus sufiĉe stabilaj? Ne estas facila solvo. Eĉ ludoni ne estas simpla afero. Tamen resti en la nuna stato kun la nunaj kostoj ne ŝajnas esti finance helpa al la asocio. Pro tio ni esploras la diversajn alternativojn, diris Charters.

Pri la stato de la nova retejo Fernando Maia diris, ke la nuna celdato por ĝia lanĉo estas la 15-a de decembro. Laŭ li la laboro pri la reteja renovigo nun bone progresas kaj la estraro atente sekvas ĝin.

– Estas sufiĉe komplika afero, sed ni ne lasas la programistojn labori sen kontrolo, ni havas ĉiumonatajn kunsidojn, kaj tio estas tre grava, tio ne okazis en la antaŭaj provoj. Kaj ĉio estas dokumentata, do efektive ni havas multe pli da sekureco pri la fina rezulto ol ni povis havi antaŭe, kaj la nuna estraro vere interesiĝis pri tio multe pli.

de Redakcio je 2020-08-11 05:28

2020-08-10

Revuo Esperanto

Ni aŭskultu la indiĝenojn de nia mondo: indiĝenaj voĉoj en la Monda Festivalo de Esperanto

Okaze de la Internacia Tago de la Indiĝenaj Popoloj de la Mondo, la 9-an de aŭgusto 2019, la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest' 2020) proponas al la publiko kelkajn videojn kaj legaĵojn.

En la jutubkanalo de UEA, UEAviva, Nicolas Viau, unu el la vicprezidantoj de la Loka Kongresa Komitato por la Universala Kongreso de Esperanto en Montrealo, prezentas Georges Sioui, okaze de lia salutmesaĝo kadre de la Malfermo de la Virtuala Kongreso de Esperanto en la 1-a de aŭgusto 2020: https://youtu.be/glKIb1F8i7c.

Georges Sioui estas historiisto de Kanado, membro de la indiĝena hurona-ŭendata nacio de Nordameriko, kaj venas de Wendake, en la regiono de la urbo Kebeko. Li estas aparte konata pro siaj verkoj kaj kontribuoj al la filozofio kaj historio traktata el indiĝena vidpunkto. Georges Sioui akceptis esti membro de la Honora Komitato de la Universala Kongreso en Montrealo kaj sendis sian saluton al la Monda Festivalo de Esperanto 2020 por la Malfermo de la Virtuala Kongreso, kiu okazis samdate al la 105-a Universala Kongreso de Esperanto, planita por okazi en Montrealo kaj nuligita pro la KOVIM-19. UEA kore dankas al li kaj al la Loka Kongresa Komitato de Montrealo, kiu peris tiun saluton. La salutmesaĝon de Georges Sioui eblas spekti ĉi tie: https://youtu.be/Og1zHSMSVWk.

Ankoraŭ el Kanado, eblas konatiĝi kun la bunteco de la indiĝenaj kulturoj kaj havi gustumon de tio, kio atendas nin en Montrealo 2022 per la prezento de la Indiĝena Festivalo de la Unuaj Popoloj de Montrealo: Indiĝena Ĉeesto (29-a eldono, 2019). La organizantoj de festivalo pere de la LKK sendis al ni la reklamfilmeton de la festivalo. La Estraro de UEA nuntempe diskutas pri la temo de la 107-a UK, kiu povas ligiĝi al la Jardeko de la Indiĝenaj Lingvoj, kaj kiu okazos lige kun la 32-a eldono de la Montreala Indiĝena Festivalo. Ĉe: https://youtu.be/7Vey0jDNffI.

Ja inter la fundamentaj celoj de UEA estas la konservado kaj protektado de lingva diverseco. Tiu demando estis aparte traktita en la Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj en 2019 kaj per la temo de la 104-a UK en Lahtio, Finnlando: “Vivanta naturo, floranta kulturo”. En sia fina rezolucio la Kongreso substrekis la rilaton inter daŭripova natura medio unuflanke kaj daŭripova kultura diverseco aliflanke. Ĝi atentigis ankaŭ pri la fakto, ke la urbo Lahtio estis nomita la Verda Ĉefurbo de Eŭropo en la jaro 2021. La Kongreso dediĉis apartan atenton al la laboro de la nordiaj nacioj en konservado de kultura kaj lingva diverseco inter siaj indiĝenaj popoloj kaj al la aparta agado de Finnlando tiurilate, proponante ĝin kiel modelon en la klopodoj konservi lingvan kaj kulturan pluralismon.

En la februaro 2019 UEA mesaĝis Uneskon kaj UN, gratulante pro ties kreskanta atento al lingva diverseco, emfazante, ke tamen oni ankoraŭ ne dediĉas sufiĉan atenton al la demando de lingvaj justeco kaj egaleco kaj instigante Uneskon kaj UN doni pli da atento al lingva justeco sur ĉiuj terenoj kaj tute aparte en klerigado. Feliĉe la januaro-marta numero 2019 de Unesko-Kuriero, publikigita en Esperanto de UEA, traktis la temon. Legu ĉe: https://uea.org/revuoj/unesko_kuriero.

Plu subtene al la agado de Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko flegi diversecon de kulturoj kaj lingvoj, estas nature, ke la sama atento etendiĝas tra 2020 kaj same tra 2022, kun forta influo de la kanadaj kontribuoj. Danke al la spaco akirita per MondaFest' 2020 al Esperanto-komunumo povas cetere en 2020 konatiĝi kun la indiĝenaj temoj traktitaj en Kanado pere de la kina arto, nacia arto de la lando, en la Kanada Virtuala Kinejo. UEA aparte rekomendas spekton de kelkaj filmoj pri tiu temo per la "virtuala kongresejo", ĉar la Kanada Virtuala Kinejo estis la Antaŭkongreso de la Virtuala Kongreso de Esperanto: https://vk.retevent.com/programo (eblas aliĝi al la VK por spekti la tutan registritan programon per https://vk.mondafest.net).

Unue ni invitas spekti 3 filmojn el la serio Vistas (la serio mem konsistas el 13 mallongaj filmoj de 13 indiĝenaj filmistoj de Halifakso oriente ĝis Vankuvero okcidente). Ĝi estis kunlabora projekto inter NFO (Nacia Film-Oficejo de Kanado) kaj la indiĝena televidkanalo APTN por alporti indiĝenajn perspektivojn kaj rakontojn al internacia spektantaro. La Kanada Virtuala Kinejo proponis tiujn tri filmetojn okaze de la Nacia Tago de Indiĝenaj Popoloj, festata en Kanado por agnoski kulturojn kaj kontribuojn de la Unuaj Nacioj, Inuitoj kaj Métis. La festotago estis proklamita en 1996 de la tiama Guberniestro (vic-reĝo) de Kanado Roméo LeBlanc, kaj ĝi estas festata ĉiujare, la 21-an de junio. Ĉi tiu dato estis elektita kiel festotago pro multaj kialoj, inkluzive de ĝia kultura signifo kiel la tago de la Somera solstico, kaj la fakto, ke ĝi estas tago, en kiu multaj indiĝenaj popoloj kaj komunumoj tradicie festas sian heredaĵon.

(1) Ruĝa Flago/Vistas: Wave a Red Flag de Adam Garnet Jones (National Film Board of Canada):

En ĉi tiu mallonga filmo junulino malkovras la signifon de komunumo kaj kultura fiereco post kiam ŝia patrino insistas, ke ŝi surmetu ruĝan flagon dum sia vojo al lernejo. Ĉe: https://vk.retevent.com/prelegoj/MkFkoApFXRs7sg8zrTIa.

(2) Tondreto/Vistas: Little Thunder de Nance Ackerman & Alan Syliboy (National Film Board of Canada):

Ĉi tiu filmo, inspirita de la legendo de Mi’kmaq “La Ŝtona Kanuo” esploras indiĝenan humuron. Ni sekvas Tondreton, kiam li kontraŭvole forlasas sian familion kaj ekiras al tutlanda kanuado por fariĝi plenkreskulo. Ĉe: https://vk.retevent.com/prelegoj/d0HDJiLX9fQQ8weBmFLQ.

(3) Ŝaltilo/Vistas: Ignition de Doug, Jr. Smarch (National Film Board of Canada):

Ĉi tiu filmo elvokas la sperton de veturado sole nokte sur nelumigita kampara vojo. La mallumo estas rompita de la lumturoj, kreante dancajn ombrojn, kiuj obskuras tion, kio kuŝas preter la vojo. Ĉe: https://vk.retevent.com/prelegoj/Lyqly6AuczMy4w3M8y67.

Kaj speciale por la 9-a de aŭgusto, Internacia Tago de la Indiĝenaj Popoloj de la Mondo, la montreala LKK preparis por ni kolekton de kelkaj signifaj senparolaj filmoj el Kanado:

(1) Mobiliziĝu (Mobiliser / Mobilize) de Caroline Monnet (l’Office national du film du Canada):

Tiu ĉi mallonga filmo de Caroline Monnet arte uzas la arĥivajn videojn de la Nacia Filmoficejo por montri ekscigitan vojaĝon, kiu gvidas nin de la Granda Nordo de Kanado ĝis la urba sudo. La filmo montras la tension inter la malnovaj kaj nuntempaj vivmanieroj. Ĉe: https://vk.retevent.com/prelegoj/7ZYO8oNfucITkdD1dqhT.

(2) Ŝamano (Shaman) de Echo Henoche (l’Office national du film du Canada):

Tiu ĉi filmo estas la unua filmo de inuita artisto de Labradoro, Echo Henoche. La filmo baziĝas sur la plej ŝatata legendo de Echo Henoche, de la polusa urso, kiun ŝamano transformas en ŝtonon – rakonto, kiun la artisto aŭdis de sia praavo en sia denaska vilaĝo en la nordo de Labradoro. Ĉe: https://vk.retevent.com/prelegoj/KmwUkzqPyhg4a2trDfAD.

(3) La Monto de SGaana (La montagne de SGaana / The Mountain of SGaana) de Christopher Auchter (National Film Board of Canada):

En tiu belega animacio, Christopher Auchter, de la Haida-nacio, proponas magian rakonton pri junulo, kiun oni forŝtelas en la spiritan mondon, kaj junulino, kiu savas lin. La filmo brile kombinas tradician animacion kun la formalaj elementoj de Haida-arto. Bazite sur Haida-fabelo. Ĉe: https://vk.retevent.com/prelegoj/kPf5Y6I8ZlnhZCZ6k3v2.

(4) Balado de Crowfoot (The Ballad of Crowfoot) de Willie Dunn (l’Office national du film du Canada):

Oni nomas tiun ĉi filmon (1968) kiel la unua kanada muzika video, La Balado de Crowfoot estas direktita de Willie Dunn, Mi’kmaq-Skota kantisto kaj aktivulo. Willie Dunn estis parto de la historia Indiĝena skipo de la Nacia Filmoficejo de Kanado (NFO), kies laborantoj estis ĉiuj indiĝenaj. Tiu ĉi filmo de 1968 estas la unua filmo de NFO, plene produktita de indiĝena filmfaristo. La filmo aliras koloniismajn perfidojn, uzante arĥivajn fotojn kaj kanton, komponitan de Willie Dunn mem. Ĉe: https://vk.retevent.com/prelegoj/Zq0DGg9PSoMSyaS0PFuK.

Ĉiuj filmoj troveblas ankaŭ ĉe: https://esperanto2020.ca/eo/kanada-virtuala-kinejo/

Ni invitas vin ankaŭ esplori filmojn de Wapikoni Mobile kun subitekstoj en Esperanto:
http://www.wapikoni.ca/films/en?nation=&community=&genre=&language=ed158...

Ni aŭskultu la indiĝenojn de nia mondo! - https://eventaservo.org/e/indighenaj-popoloj-2020

de Redakcio je 2020-08-10 17:22

Stela nur ĉiam kritikas

Freŝaj diplomitoj de SĈNK por elstara agado – gratulojn!

Inspirite de UEA, mi decidis disdoni diplomojn por elstara agado al aktivuloj en Esperantujo. Tiu ĉi somero montris kiuj laboras, …

Legi plu

de Stela je 2020-08-10 16:45

Neniam milito inter ni

Maŭricio: la loĝantoj mobiliziĝas kontraŭ la minaco de naftoverŝo

10/08/2020 Miloj da personoj atingis dimanĉon la sud-orientan marbordon de la insulo Maŭricio por partopreni ĝian protektadon fronte al la naftoverŝo, kiun minacas ellasi la kargoŝipo Wakaŝio, grundita sur rifo cent metrojn for de la marbordo. «La homoj...

de neniammilitointerni je 2020-08-10 16:07

La Balta Ondo

14 diplomitoj pri elstara agado

Gorecka kaj Korĵenkov

En la Solena Fermo de la Virtuala Kongreso de Esperanto estis anoncitajla nomoj de la 14 ricevantoj de la Diplomoj 2020 pri Elstara Agado aŭ pri Elstara Arta Agado. Tiuj diplomoj estas aljuĝataj de la Estraro de UEA ekde la jaro 2007.

Elstara Agado

Aleksandr Korĵenkov kaj Halina Gorecka (Rusio) pro elstara agado kiel redaktoroj de La Ondo de Esperanto kaj kiel eldonistoj ĉe la eldonejo Sezonoj, kiu ekde 1983 jam publikigis vere eminentajn verkojn por Esperantujo;
Lee Jung-kee (Koreio) pro longtempa elstara agado kiel motoro de la Seula Esperanto-Centro, julie kun 337a kurso el 2-monataj lernadoj, ekde 1991;
Rakoen Maertens (Belgio) pro elstara agado kiel reprezentanto de TEJO kaj UEA ĉe UN kaj Unesko; interalie dum la Ĝenerala Konferenco de UNESKO en Parizo kaj en la Junulara Forumo de UN-Ekosok;
John Magessa (Tanzanio) pro elstara agado pri restarigo de la movado en Tanzanio;
Jean-Pierre Marcq kaj Evelyne Rotellini (Francio) pro elstara agado per la asocio Esperanto plus, kiu finance subtenas afrikajn aktivulojn kaj pro kreo de la NOMAD-kurso;
Yves Nevelsteen (Belgio) pro elstara kunlaborado en pluraj retaj agadoj (Eventa Servo, Vikipedo, Komputeko), starigo de la fonduso Instigo-Liberapay, Esperanto-traduko de retejoj kaj programoj kaj aliaj projektoj, kiel Eksterrete kaj kolekto de markoj en Esperanto;
Fernando Ŝajani (Brazilo) pro elstara agado kiel fondinto de la retejo Eventa Servo;
Bert Schuman (Francio) pro longtempa elstara agado kiel organizanto de la Internacia Infana Kongreso kaj motoro de la Esperanto-Kulturdomo en Greziljono.

Elstara Arta Agado

Pascal Dubourg Glatigny (Germanio) pro la elstara kontribuo al la literatura Esperanto-kulturo inter alie per la projekto Militrakontoj;
Kjara (Chiara Raggi) (Italio) kantverkisto, aŭtoro, gitaristo kaj komponisto, pro la elstara kontribuo al la muzika Esperanto-kulturo, inter alie per sia koncerto, kiu fermis la virtualan 52an Malferman Tagon, kaj pro sia regula reta prezentado dum la socia izoliĝo;
Ale Kosabela (Argentino/Brazilo) pro la elstara kontribuo al la muzika Esperanto-kulturo per sia vasta Esperanto-muzika produktado, pro la talenta kunlaboro kun pluraj esperantistaj artistoj, kaj pro la lanĉo de La Pordo;
István Nemere (Hungario) pro la elstara kontribuo al la Esperanto-literaturo, kiel unu el plej produktemaj verkistoj.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2020, №899.

Foto: Halina Gorecka kaj Aleksander Korĵenkov (Fotis Aleksej Korĵenkov, julio 2019)

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post 14 diplomitoj pri elstara agado appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-08-10 15:40

UEA facila

Sukcesa VEKIĝo de ILEI

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, pli bone konata kiel ILEI, estas unu el la plej grandaj kaj gravaj Esperantaj fakaj asocioj. Ĉi-jare devis okazi ĝia 53-a Kongreso en Kebekurbo, Kanado, sed kompreneble pro la tutmonda epidemio tio ne estis ebla. Anstataŭe de la 25-a ĝis la 31-a de julio okazis VEKI, Virtuala Esperanto-Konferenco de ILEI. Kun 350 partoprenantoj ĝi estis aparte sukcesa, ĉar ĉe niaj kongresoj kutime renkontiĝas inter 70 kaj 170 personoj. Kun 75 programeroj, spekteblaj en ĉiuj horzonoj, la partoprenantoj povis ĝui buntan programon diversnivelan, de babilado al serioza debatado kaj al universitataj prelegoj. Dek koncertoj plezurigis la partoprenantojn. Pro efika prizorgado de la platformo fare de la slovaka firmao E@I, ĉio funkciis senprobleme kaj pli ol kontentige. Enhave la konferenco estis fruktodona. Ni diskutis diversajn spertojn de instruistoj, kaj malkovris, ke kontaktoj inter universitatoj daŭre funkcias. Novaj ideoj naskiĝis kaj oni jam komencas realigi ilin. Multaj homoj povis revidi geamikojn, saluti gefratece, kaj babili libere. Brakumoj kaj kisoj vidiĝis surekrane. Do ni povis retrovi konatan kongresan etoson amikan. Aldoniĝis vidbabilejoj, kun aŭ sen preciza temo, kie la ideoj fluis kaj brilis en libera etoso. ILEI volas rekrei tian etoson en 2021 dum ĝia kongreso en Skotlando. Ni esperas, ke kelkaj vojaĝemaj esperantistoj sukcesos alveni en Edinburgo sen malhelpoj pro la epidemio. Do ni nun planas miksitan kongreson por ebligi la partoprenon de foraj homoj, kiuj ne povos ĉeesti. Por fari tion ni bezonos du kompetentajn personojn, kiuj kapablos filmi kaj sendi niajn diskutojn, prelegojn kaj debatojn al la mondo. La estraro de ILEI jam promesis senpagan restadon por tiuj du teknikaj spertuloj. Ĉar ni dissendas tiun alvokon tre frue, iu neesperantisto povus kandidatiĝi nun kaj havos 10 monatojn por lerni Esperanton antaŭ la kongreso en Skotlando. Ĝis Skotlando la 10-an de julio 2021! Ni retrovu nin per la Reto jam nun tuj kaj regule tra la jaro! Mireille Grosjean

2020-08-10 15:26

Esperanto.blog

Vinaj fenestroj: mezepoka itala tradicio reaperas

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Pro deviga fermo kadre de reago al la kovima sankrizo, italaj kafejoj kaj restoracioj starigas novajn agojn por konservi la negocojn, kiel tiu sistemo “take-away” (forpreni) uzante fenestrojn por liveri mendojn surloke, ebligante tiamaniere distancon inter klientoj kaj laboristoj.

Klarigas la itala gazetaro, ke tiu ideo ne estas tiel nova, ĉar ĝi aperis en tiu tempo de la “nigra morto”, tiu epidemio de pesto, plej verŝajne Bubona pesto, trafinta Eŭropon inter 1347 kaj 1351. Tiam oni konstruis en la urboj fenestretojn por vendado de vino. La afero disvastiĝis en Toskanlando (kun la origina nomo ‘buchette del vino’) kaj estis intensa en la lando en 1630.

de Paulo Cesar Pires je 2020-08-10 15:09

La Balta Ondo

IKU-libro 2020: rekorde elŝutita

IKUDum la Virtuala Kongreso de Esperanto la unuan fojon IKU-libro estis elŝutebla senpage jam dum la monda kongreso de UEA. La libro, kiu prezentas la tekstojn de la sep prelegoj en la 73a sesio de la Internacia Kongresa Universitato (IKU) kaj resumojn de la kvar prelegoj de la Scienca Kafejo, estis elŝutita pli ol 2000 fojojn dum la kongresa semajno.

La libron redaktis Anna Striganova, Dmitrij Ŝevĉenko, Amri Wandel kaj provlegis Rob Moerbeek. Eldonis ĝin la eldonejo Impeto en Moskvo kun aŭspicio de UEA kaj Akademio Internacia de la sciencoj (AIS). Estas menciinde, ke samtempe UEA malfermis la aliron al la retaj versioj de du antaŭaj IKU-libroj – de 2018 kaj 2019 – ili estas senpage elŝuteblaj ĉe uea.org/teko/IKU. Aperos ankaŭ la papera libroforma versio. Ĉiuj dezirantoj povos poste akiri ĝin en la libroservo de UEA kaj libroservoj de kelkaj landaj asocioj.

Elŝutu la libron ĉe iku.trovu.com

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2020, №882.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post IKU-libro 2020: rekorde elŝutita appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-08-10 12:26

Bertilo

PMEG 15.0.14 – proksimiĝas la dua eldono

Hodiaŭ, la 10-an de Aŭgusto 2020, mi lanĉis version 15.0.14 de PMEG, la Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko.

Tiu ĉi versio estas laŭplane la lasta provizora versio antaŭ ol estos lanĉita la dua libra eldono de PMEG, sub la nova nomo PMEG 2020. Korektado de eraroj ankoraŭ povos okazi, sed mi ne planas aldoni novan enhavon. Do, se vi volas helpi igi la duan eldonon kiom eble perfekta, ne hezitu raporti erarojn (tajperarojn, erarajn ligilojn, erarajn fontindikojn k.s.). Sendu retmesaĝon al “bertilow” ĉe “gmail.com”, aŭ lasu komenton tie ĉi.

de bertilow je 2020-08-10 11:22

Global Voices

Afroĉeĥoj pri videbleco, rasismo kaj vivo en Ĉeĥio (parto II)

La movado Black Lives Matter iĝis tutmonda, sed nur iom tuŝis la landon

Ĉeĥo-angola dancistino kaj kantistino Madalena João. Foto de Monika Šimíčková, uzata kun permeso.

Longan tempon estintaj nevideblaj, la afroĉeĥoj — unu el plej etaj komunumoj de la lando — poiomete eliras el ombro kaj publike esprimas sian opinion. Tiu ĉi publikaĵo estas la dua en serio, dediĉita al ilia lukto pri agnosko en tiu ĉi centreŭropa lando. La unuan parton eblas legi ĉi tie.

[Krom alia mencio, ĉiuj ligiloj sendas al esperantlingvaj paĝoj, ndlr.]

Dum Ĉeĥio estas konsiderata sekura kaj paca lando, okupante la okan lokon [en] en la rangolisto de la Tutmonda Indekso de Pacemo laŭ Vision of Humanity, ĉi tie okazas regulaj kaj dokumente konfirmitaj kazoj de rasismo, ĉefe rilate la romaan komunumon, sed ankaŭ aliajn malplimultojn.

La movado Black Lives Matter (BLM, Nigrulaj Vivoj Gravas) iĝis tutmonda, sed nur iom tuŝis la landon — demonstraciojn partoprenis nur malmultaj.

Rimarkinda escepto iĝis surskribo farbita sur la statuo de Winston Churchill en Prago, priskribanta lin kiel rasiston.

Statuo de Winston Churchill en Prago estis malbeligita per grafitaĵo, sciigas @iROZHLAScz.

Ĉeĥo-angola dancistino kaj kantistino Madalena João. Foto: Lucie Baldé, uzata kun permeso.

Madalena João, civitanino de Ĉeĥio kun afrikaj radikoj, kundividis kun Tutmondaj Voĉoj sian sperton de renkontiĝo kun rasismo.

Dočetla jsem se, že Česká republika je ve světovém žebříčku na 8. místě v mírumilovnosti ve světě. Pokud je tomu opravdu tak, je to moc hezké hodnocení, i když se tomu někdy nechce věřit. Je fajn vnímat, že je zde v České republice nás víc, kteří jsme řekněme barevní, a konáme, tvoříme, zpíváme, rapujeme, píšeme, nebo se nějak prezentujeme. Myslím, že to místo tu máme, je to naše domovina, a chtěli bychom se zde cítit bezpečně.Přemýšlím spíš teď o synovi, u kterého jsem zažila dvě narážky. Pramení to vždy z domova, tak jak rodiče budou vést své děti.

Mi legis ke Ĉeĥio okupas la okan lokon en la tutmonda rangolisto de la plej pacemaj landoj. Se tio estas vero, la takso estas tre bona, kvankam foje malfacilas tion kredi. Estas bone vidi, ke ni multiĝas — tiuj, kiujn oni nomas la “koloraj homoj” — kiuj laboras, kreas, kantas, repumas, verkas aŭ estas iel videblaj. Mi pensas ke tio estas nia hejmo kaj ni deziras senti nin ĉi tie sekure. Min pli zorgigas mia filo, ĉar li foje alfrontis rasismajn komentojn. Tio devenas el familioj kaj dependas de tio, kiel gepatroj edukas siajn gefilojn.

Obonete Ubam. Foto: Filip Noubel, uzata kun permeso.

Obonete Ubam, unue uzinta la terminon “afroĉeĥo”, havas sian klarigon de tio, kion li konsideras renaskiĝo de rasismo en sia lando:

Představa nebílého Čecha je pro českou společnost něčím příliš nezvyklým a mnohdy těžko stravitelným. Pořád jsme terče předsudků nebo antipatií. Souvisí to s odmítavým až nenávistným diskursem posledních let, který otevřela migrační krize. Tendence bránit se cizím vlivům poukazuje hlavně na naše malé národní sebevědomí: samostatnost byla naší zemi dlouho upírána a většina nositelů cizích vlivů, kteří k nám přicházeli, si spíš brousili zuby na naše území. Je tady i problém „skleněného stropu“. Začnete se sám sebe ptát, jak vysoko můžu vlastně dosáhnout než na něj narazím? Kde přesně je ten bod kariérního růstu, za který už nedojdu, protože panuje všeobecné přesvědčení, že bych jako ne-běloch neměl?

Možná jen žijeme v pro nás, nepříznivé době. Pokud nás totiž historie něčemu naučila, pak je to, že každý chvilku tahá pilku. Nejvýznamnější centra lidské civilizace se během staletí posouvají z kontinentu na kontinent. Jak Afrika, Asie tak i Arábie už kdysi pupkem světa byly. Dnes je to západní civilizace, jenže nic netrvá věčně.

Por la ĉeĥa socio tiu fakto, ke neblankulo povas esti ĉeĥo, estas tro malkutima kaj ofte tute ne akceptebla. Ni ĝis nun estas celtabulo por stereotipoj kaj malamo. Tio estas ligita al malakcepto kaj malama retoriko de la lastaj jaroj, komenciĝinta post la migrada krizo. Tendenco kontraŭstari la eksterlandajn influojn montras nian komplekson de malplivaloro kiel nacio: oni ofte rifuzis nian sendependecon kaj portantoj de io eksterlanda venis ĉi tien por propra profito.

Ĉi tie haveblas problemo de vitra plafono: oni komencas demandi sin, kiom for mi povos iri antaŭ alfronti ĝin? Kie ekzakte troviĝas tiu limo en nia kariero, kiun oni ne povas superi, ĉar tio ne eblas por neblankulo?

Povas esti ke ni simple vivas en ne tre favora por ni tempo. Se historio instruis al ni ion, tio estas la fakto, ke ĉiuj spertas leviĝojn kaj falojn. La plej gravaj centroj de la homa civilizo dum jarcentoj estis translokiĝantaj de unu kontinento al alia. Afriko, Azio kaj Arabio en iu momento estis la centro de la mondo. Nun sur la pinto estas la okcidenta civilizo, sed nenio estas eterna.

Laŭ opinio de Martin Kříž, la rasismo en Ĉeĥio klarigeblas parte per tutmondiĝo:

Fenoménu globalizace těží spíše progresivní městská omladina a podnikatelské vrstvy. Že se globální společnost čím dál více propojuje a do Čech se stěhují různí cizinci způsobuje pramalou radost lidem středního věku někde na Severní Moravě nebo v severních Čechách, pro které globalizace znamená často úbytek pracovních příležitostí a stres ze změny. Není pak divu že se projevují rasisticky nebo přesněji řečeno xenofobně.

La tutmondiĝo profitigas ĉefe urban junularon kaj komercon. Tiu fakto, ke la mondo iĝas ĉiam pli integrita kaj ke ĉiam pli da eksterlandanoj translokiĝas al Ĉeĥio neniel ĝojigas mezaĝulojn loĝantajn rande de la lando, ĉar de ilia vidpunkto la tutmondiĝo estas kaŭzo de reduktiĝo de eblecoj trovi laboron kaj de streĉiĝo pro la ŝanĝoj. Do ne mirindas ke ili elmontras rasismon aŭ ksenofobion.

Tamen al la romaa komunumo, la movado Black Lives Matter donacis eblecon revenigi al agendo konversaciojn pri rasismo rilate la romaojn. Kříž rimarkigas:

Ve Spojených státech je z neoddiskutovatelné, že afroameričané mají často i přes  svoje vynaložené úsilí mnohem menší šance dosáhnout na kvalitní vzdělání a pracovní uplatnění. V české společnosti se přímo nabízí ke srovnání romská populace ale to je zcela jiný příběh.

En Usono estas nedubeble, ke afrousonano ofte havas malpli da ŝancoj ricevi bonan edukadon kaj bonan laboron malgraŭ siaj klopodoj. En la kunteksto de Ĉeĥio eblas fari paralelon al la romaa komunumo, sed tio estas jam tute alia afero.

Rimarko: La romaa retĵurnalo Romea regule priparolas aferojn ligitajn al la movado BLM kaj antaŭnelonge ĝi raportis [cs] pri la BLM-demonstracio, kiu okazis la 16-an de junio en Prago.

de Stano BELOV je 2020-08-10 09:40

Afroĉeĥoj pri videbleco, rasismo kaj vivo en Ĉeĥio (parto I)

“La malfermaj limoj signifas ke ili povas renkontiĝi, kio estas ekstreme grava por konscii pri sia propra identeco.”

Slogano Black Lives Matter (Nigrulaj Vivoj Gravas) sur fasado de teatro en la centro de Prago. La foto estis farita la 14-an de junio de Natalia Marshalkovich kaj ĝi estas uzata kun ŝia permeso.

Longan tempon estintaj nevideblaj, la afroĉeĥoj — unu el plej etaj komunumoj de la lando — poiomete eliras el ombro kaj publike esprimas sian opinion. Tiu ĉi publikaĵo estas la unua en serio, dediĉita al ilia lukto pri agnosko en tiu ĉi centreŭropa lando. La duan parton eblas legi ĉi tie.

[Krom alia mencio, ĉiuj ligiloj sendas al esperantlingvaj paĝoj, ndlr.]

Antaŭ la falo de la komunisma reĝimo en 1989, la nigrohaŭtaj afrikanoj kaj afroĉeĥoj estis nevideblaj en la publika spaco, eĉ malgraŭ tio, ke en la lando loĝis kelkcent da ili.

En raportoj kaj dokumentoj de 1918 ĝis 1948, kiam Ĉeĥoslovakio estis kapitalisma demokratio, haveblas kelkaj mencioj pri nigrohaŭtaj afrikanoj kaj afrousonanoj, kiuj servis en armeo [cs] aŭ ludis ĵazon [cs] en drinkejoj en Prago.

Kiam en 1948 Ĉeĥoslovakio iĝis parto de la socialisma bloko, ĝi iĝis aktiva partoprenanto en la konfrontiĝo de Moskvo kaj Okcidento dum la Malvarma milito, kaj donis diplomatian helpon [cs] al la afrikaj sendependigaj movadoj, inkluzive liverante armilojn al diversaj gerilaj fortoj en la kontinento. Dum evoluo de duflankaj rilatoj, iuj antaŭnelonge sendependiĝintaj landoj iĝis prioritataj por Ĉeĥoslovakio: Angolo, Benino, Demokratia Respubliko Kongo, Etiopio, Ganao, Gvineo-Bisaŭo, Malio, Mozambiko, Niĝerio, Zambio.

Centoj da studentoj el Afriko [cs] ricevis subvenciojn por transloĝiĝo al Ĉeĥoslovakio, kie ili studis la ĉeĥan aŭ slovakan lingvojn kaj diplomiĝis plejparte pri scienco, teknologio, militaj aferoj aŭ medicino. En 1961 por ilia edukado en Prago estis establita speciala universitato [cs] (fermita en 1974).

Kaj kvankam multaj revenis hejmen, iuj ekhavis ĉi tie familiojn, infanojn kun ĉeĥaj aŭ slovakaj virinoj, estiginte la unuan generacion de afroĉeĥoj.

Apero de la afroĉeĥoj

Kun la fino de komunismo en 1989 kaj aniĝo de la lando en Eŭropa Unio [en] en 2004, la ĉeĥa socio ekdiskutis temojn kiel diskriminacio kaj etna diverseco, kiuj estis malpermesitaj dum kvar jardekoj, ĉar la socialisma ideologio asertis, ke rasismo estas elradikigita, malgraŭ terura traktado de la romaa komunumo.

Ekde tiam, tri sociaj sektoroj kontribuis al parta integrado de la afroĉeĥoj: civitana socio, amaskomunikiloj kaj arto. Aperis kelkaj neregistaraj organizaĵoj, pledantaj por disvastigo de la scioj pri la afrika kulturo kaj subtenado de la afroĉeĥoj [en] kaj faciligantaj interkulturan dialogon.

La dua sfero estas la amaskomunikiloj, en kiuj kiel rolmodeloj aperas afroĉeĥoj. Inter la plej famaj nomoj estas Lejla Abbasová [cs], sudandevena ĉeĥino, prezentistino de popularaj televidprogramoj. Ĉeĥo-ganaano Rey Koranteng [cs] laboras kiel televidprezentisto en TV Nova, privata kanalo kun la plej granda spektantaro [en] en la lando.

Martin Kříž. Foto uzata kun permeso.

Martin Kříž estas afroĉeĥa ĉinologo, regule aperanta en la ĉeĥaj amaskomunikiloj kaj BBC.

Li kundividis siajn spertojn al Tutmondaj Voĉoj:

Posledních asi deset nebo patnáct let přestává být otázka identity otázkou zevnějšku. Vzpomínám si nicméně, že v dobách kdy naše česká společnost ještě nebyla tak otevřená, a to zejména před rokem 1989 a když jsme my v mládí hledali kam sám sebe vrazit, tak tehdy skutečně to bylo jiné. Mluvit v české společnosti o komunitě Afro-Čechů je zatím ještě předčasné. Ve většině měst se stále jedná o jednotky nebo maximálně desítky takových lidí zcela odlišných společenských zájmu a směřování. Ale první vlaštovky se již objevují na facebookových skupinkách.

Dum la lastaj 10-15 jaroj, la identeco jam ne plu baziĝas sur la ekstera aspekto. Mi memoras, ke kiam nia ĉeĥa socio estis ne tiom malferma, speciale antaŭ 1989, kaj kiam ni estis junaj kaj deziris promeni ie, ĉio estis alie. Ankoraŭ estas tro frue paroli pri afroĉeĥa komunumo, en multaj urboj loĝas nur po unu, nu eble po deko da afroĉeĥoj, kaj ĉiu havas tre malsamajn interesojn kaj prioritatojn. Sed ni jam vidas aperon de la unuaj signoj en grupoj ĉe Fejsbuko.

La tria sfero, en kiu afroĉeĥoj montris sin, estas la arto, kie kantistoj, dancistoj kaj verkistoj akiras reputacion, foje je internacia nivelo. Verŝajne la plej brila ekzemplo estas la ĉeĥo-niĝeria dancisto kaj koregrafo de moderna danco Yemi Akinyemi Dele [en], kiu laboris kun mondsteluloj kiel Kanye West.

Ĉeĥo-angola kantisto Ben da Silva Cristóvão [en] (sceneja nomo Benny Cristo) estas sukcesa artisto, kiu estis elektita por reprezenti Ĉeĥion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2020 kun la kanto Kemama.

Plia ĉeĥo-angola dancistino kaj kantistino Madalena João [en] kantas en la ĉeĥa, angla kaj portugala, foje kun sia frato Daniel, rep-kantisto.

Ĉi tie ŝi klarigas al Tutmondaj Voĉoj kion signifas esti afroĉeĥo:

Můj tatínek studoval veterinární fakultu v Brně, a v té době se seznámil s maminkou. Bavili se v českém jazyce, který tatínek uměl a umí dodnes. Afročeška je Češka s africkými kořeny, tedy koluje ve mně v žilách i africká krev, hlavně v těle rytmus, a jsem za to ráda. Teď si uvědomuji více, v tomto věku, že to má své výhody. V Angole, kde jsem žila 9 let, jsem mluvila hlavně portugalsky, a vlastně dodnes doma s tatínkem a bratrem jinak nemluvím.

Mia patro studis en Brno en fakultato de veterinara medicino, kie li konatiĝis kun mia patrino. Ili komunikis en la ĉeĥa kaj mia patro ĝis nun flue parolas la lingvon. Afroĉeĥo estas ĉeĥo kun afrikaj radikoj, kio signifas ke en mi fluas afrika sango, en mia korpo estas afrika ritmo, mi ĝojas pri tio. Nun mi pli bone konscias, ke tio havas siajn avantaĝojn. En Angolo, kie mi loĝis naŭ jarojn, mi parolis ĉefe en la portugala kaj ĝis nun tiun lingvon ni uzas hejme kun mia patro kaj mia frato.

Jen unu el la kantoj de João, Vím, že jsi (Mi scias, ke vi ekzistas), kiun ŝi plenumas kune kun la populara ĉeĥa rep-kantisto Skipe, pri videbleco kaj rilatoj:

Kovrilo de la lasta libro de Obonete Ubam “Kalangu. Afrika saĝo por ĉiu tago”  (Kalangu Africká moudrost na každý den). Foto: Filip Noubel. Uzata kun permeso.

Literaturo ankaŭ estas sfero, en kiu elstaraj afroĉeĥoj iĝas rimarkeblaj.

La termino “afroĉeĥoj” estis elpensita de la ĉeĥo-niĝeria verkisto kaj aktivulo Obonete Ubam, kiu pasigis sep jarojn en Niĝerio kaj verkis libron, en kiu li rakontas pri tio, kiel li akceptis sian heredaĵon kaj kun paso de tempo iĝis tribestro ĉe sia etno la anaangoj [en].

En junio li publikigis novan libron sub la titolo “Kalangu. Afrika saĝo por ĉiu tago” (Kalangu Africká moudrost na každý den [cs]), por fari la afrikan kulturon pli proksima al la ĉeĥaj legantoj, kaj nun li atendas eldonon de plia libro sia pri la historio de la afroĉeĥoj. Jen kion li rakontis al Tutmondaj Voĉoj:

Myslím si, že se Afročeši jako komunita teprve formují. Afročeši jsou v Českých zemích zhruba od konce druhé světové války. Nejdříve se jednalo o potomky amerických vojáků osvobozujících Západní Čechy. Po nich jsme přišli my, potomci afrických a kubánských studentů. Většinou jsme o sobě vzájemně ani nevěděli. Mnozí z nás pak hledali odpovědi na otázky týkající se vlastních kořenů a kulturní identity, až do dospělosti. Je zajímavé, že právě tato generace vyprodukovala ty, momentálně nejvýraznější osobnosti mezi Afročechy. Nyní dospěla třetí, zatím nejpočetnější generace Afročechů a jejich život je naprosto jiný než byl ten náš. Otevřené hranice jim navíc umožňují se i vzájemně stýkat. To je pro povědomí o vlastní identitě nesmírně důležité.

Mi pensas ke la afroĉeĥoj ĵus ekformas sian komunumon. Ili ĉeestas ĉi tie proksimume ekde la fino de la Dua Mondmilito kiel posteuloj de usonaj soldatoj, kiuj liberigis la okcidentajn partojn de la lando. Poste aperis ni, posteuloj de afrikaj kaj kubaj studentoj. Kutime ni ne konis unu la alian kaj serĉis respondojn al demandoj pri niaj radikoj kaj kultura identeco je multe pli posta vivetapo. Estas interese, ke tiu ĉi generacio donis la plej elstarajn afroĉeĥojn. Nun venas la tria kaj plej granda generacio kaj ĝia vivo ege diferencas de la nia. La malfermaj limoj signifas ke ili povas renkontiĝi, kio estas ekstreme grava por konscii pri sia propra identeco.

de Stano BELOV je 2020-08-10 09:36

2020-08-09

Revuo Esperanto

Aperis la Festivala Kuriero. Numero 11

La Redakcio

Aperis la dekunua numero de la Festivala Kuriero. Legu, ĝuu, libere kaj aktive diskonigu ĝin al viaj amikoj en Esperantujo!

Elŝutu senpage

de Redakcio je 2020-08-09 23:45

UEA facila

La Balta Ondo

Zlatko Tišljar: Nova honora membro de UEA

TišljarDum sia unua reta kunsido kadre de la Virtuala Kongreso la Komitato de UEA elektis Zlatko Tišljar kiel Honoran Membron. Zlatko Tišljar, kiu naskiĝis la 19an de majo 1945 en Zagrebo, estas kroata esperantisto kaj i.a. ĝenerala sekretario de Eŭropa Esperanto-Unio. Li esperantistiĝis en 1962 en Studenta Esperanto-klubo en Zagrebo. Prezidanto de Jugoslavia Junulara Esperantista Asocio (1968-77) kaj membro de la komitato de TEJO. En 1972 li iniciatis kaj fondis la entreprenon Internacia Kultura Servo en Zagrebo, kiun li direktoris ĝis 1991. IKS evoluis al entrepreno kun 10 enpostenigitoj kaj signifa eldona agado (ĉiujare 3-5 libroj), kun ĉiujara profesia pupteatra internacia festivalo (PIF), kun organizado de sciencaj simpozioj, teatraj festivaloj, seminarioj. Ĝi evoluigis la Zagreban Metodon por instrui Esperanton, kies lernolibro aperis en pli ol 30 lingvoj. Li estis membro de la Komitato de UEA (1979-98). Ekde 1992 li loĝas en Maribor (Slovenio), kie li fondis la entreprenon Inter-kulturo, kiu interalie organizis SAT-kongreson, REF-on, sciencajn simpoziojn, seminariojn, festivalojn pupteatrajn kaj video-filmajn kaj eldonis pli ol 20 librojn. Li iniciatis la fondon de Asocio por Eŭropa Konscio en 1996 kaj ties sekretario li plu estas. De 2001 ĝis 2009 li laboris en la Popoluniversitato de Maribor kaj okupiĝis pri eŭropaj projektoj en edukado kaj instruado al malsukcesintaj gejunuloj.

Ekde 2005 Zlatko Tišljar estas sekretario de Eŭropa Esperanto-Unio kaj estis prezidanto de la organiza komitato de la 7a EEU-kongreso en Maribor (2007). Li tradukis kelkajn romanojn kaj novelarojn el la kroata kaj slovena literaturoj al Esperanto. Li studis en la Filozofia Fakultato en Zagrebo ĝeneralan lingvistikon kaj germanan lingvon kaj poste en AIS kibernetikan pedagogion (li unue bakalaŭriĝis ĉe AIS en 1993 per diplomlaboraĵo pri statistika pedagogio kaj poste magistriĝis en 1996 per diplomlaboro pri propedeŭtika valoro de Esperanto). Li verkis plurajn sciencajn verkojn pri lingvistiko kaj pedagogio. Liaj ĉefaj originalaj verkoj estas Eŭropa ideologio, Esperanto vivos malgraŭ la esperantistoj, Duobla spiralo kaj Eŭropo, vi baldaŭ mortos. Li verkis ankaŭ lernolibrojn (ĉefaŭtoris la bazan lernolibron laŭ la Zagreba Metodo), verkis instrukciaron por uzantoj de tiu metodo, B-lernolibron kaj du vortarojn (Esperanto-kroatan kaj Esperanto-slovenan). Konata inter amikoj kiel Pajo, li multe vojaĝis kaj prelegis pri Esperantaj kaj eŭropaj temoj. Inter 1993 kaj 1995 li efektivigis grandan instrueksperimenton por pruvi la propedeŭtikan valoron de Esperanto rilate al la lernado de la germana kaj angla lingvoj en kvin elementaj lernejoj de Aŭstrio, Slovenio kaj Kroatio, aplikante la kibernetikpedagogiajn metodojn pri mezurado kaj kalkulado de rezultoj.

Li mem efektivigis mezuradon de ofteco de la vortuzo en parolata Esperanto kaj ellaboris frekvencmorfemaron de parolata Esperanto, kiu troviĝas en la supre menciita libro kaj baze de kiu li gvidis ellaboron de la lernolibro laŭ la Zagreba Metodo. Li eksperimentis per la Zagreba metodo diversmaniere gvidante mallongajn kursojn (12- aŭ 24-horajn dum unu aŭ du semajnfinoj, en kursoj kun ununaciaj kursanoj kaj kun plurnaciaj). Li gvidis eksperimenton en Zagrebo en 1983 pri unusemajnfina kurso kun 300 personoj en 15 kursoj inter kiuj estis tri kursoj sen instruistoj (tre sukcesaj). Li prelegis pri pedagogiaj temoj plurdekfoje en pluraj landoj kaj aperis aro da liaj pripedagogiaj artikoloj en diversaj revuoj kaj en pluraj kolektoj libroformaj. Li gvidis Esperanto-kursojn de 1964 por ĉiuj aĝoj kaj ĉiuspecaj profiloj: de studentoj kaj instruistoj ĝis malsukcesintaj lernantoj en entute deko da eŭropaj landoj. En la jubilea jaro 1987 en Zagrebo li gvidis ĉiumonate novan unumonatan E-kurson. Li ofte vojaĝis kun la kursanoj al internaciaj, ĉefe junularaj, aranĝoj por praktikigi ilin, aŭ organizis iliajn vojaĝojn. Entute li gvidis pli ol 100 kursojn porkomencantajn kaj kelkajn daŭrigajn.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2020, №898.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Zlatko Tišljar: Nova honora membro de UEA appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-08-09 17:21

Revuo Esperanto

Gazetara Komuniko de UEA n-ro 897. Humphrey Tonkin: Honora Prezidanto de UEA


En la unua kunsido de la Ĝenerala Kunveno 2020 de la Komitato de UEA, kiu unuafoje en la historio okazis rete kiel parto de la Virtuala Kongreso de Esperanto, la Komitato elektis Humphrey Tonkin kiel Honoran Prezidanton de UEA.

Humphrey Tonkin (n. 1939.12.02, Truro, Kornvalo, Britio) estas sendube la plej influa kaj multflanka vivanta gvidanto de UEA en la lastaj kvindek jaroj. Prezidanto de la Asocio dum tri mandatoj (1974-77, 1977-80 kaj 1986-89), kaj Estrarano dum tri pliaj, la du lastaj kiel Vicprezidanto (1980-83, 1983-86 kaj 2001-04), li ankaŭ ekster la Estraro faris gravajn kontribuojn sur la kampoj de beletro, esploro kaj dokumentado kaj eksteraj rilatoj. Pli ol iu ajn alia, li estas ligita al la kreskanta tutmondiĝo de UEA en tiu periodo kaj al la plialtigo de la prestiĝo de Esperanto en la rondoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko kaj sur la kampoj de lingvopolitiko kaj lingvoplanado. Rekone al la unika valoro, vasteco kaj daŭremo de lia agado kadre de UEA, la Estraro proponis elekti lin Honora Prezidanto – posteno, kiun li verdire jam okupas en la koroj de la membraro.

Tonkin eklernis Esperanton kiel adoleskulo en 1954 kaj du jarojn poste partoprenis en sia unua Universala Kongreso en Kopenhago (de tiam li ĉeestis pli ol 50 UK-ojn). Dum pli ol jardeko li aktivis en la junulara movado, i.a. kiel la unua redaktoro de Kontakto (1963-66) kaj Prezidanto de TEJO (1969-71). Li transprenis la prezidantecon de UEA nur 34-jaraĝa, en la malfacilaj cirkonstancoj de la kongreso en Hamburgo, 1974, kaj brile gvidis la procezon de movada repaciĝo en la postaj jaroj. Li multflanke renovigis la strukturojn kaj agadojn de la Asocio, reverkante ĝian Statuton, malfermante oficejojn en Budapeŝto, Antverpeno kaj Novjorko kaj lanĉante plurajn iniciatojn por resanigi ĝiajn financojn (Societo Zamenhof estas unu el liaj elpensaĵoj). Li modernigis kaj plifortigis jam establitajn agadojn, kiel la Centron de Espl! oro kaj D okumentado kaj la Belartajn Konkursojn, kaj enkondukis novajn, i.a. tre sukcesajn lingvopolitikajn konferencojn en Novjorko apud la sidejo de Unuiĝintaj Nacioj. Famiĝis ankaŭ liaj kongresaj festparoladoj.

Oficiale en 1984, kvankam praktike jam pli frue, Tonkin transprenis la ĉefredaktadon de la faka revuo Lingvaj Problemoj kaj Lingvoplanado (fondita de CED-aktivuloj en 1966 sub la nomo La Monda Lingvo-Problemo) kaj en la postaj tridek jaroj levis ĝin al la unua rango de internaciaj revuoj sur tiu kampo – iel kombinante tion kun sia ĉefa kariero kiel profesoro pri la renesanca angla literaturo kaj 15 jarojn kiel universitata rektoro (Ŝtata Universitato de Novjorko Potsdam, 1983-88, kaj Hartford, 1989-1998). Li multe verkis kaj tradukis en Esperanto pri ambaŭ fakoj (i.a. du dramojn de Ŝekspiro kaj la esearon Lingvo kaj popolo, 2006), kaj krome zorgis pri la anglaj tradukoj de pluraj gravaj E-verkoj, i.a. La danĝera lingvo de Lins. Li estis ankaŭ populara kaj ofta preleganto en la Internacia Kongresa Universitato, en la Interlingvistikaj Studoj de Poznań kaj en aliaj klerigaj kaj movadaj aranĝoj. De 2004 ĝis 2016 li prezidis la Belartajn Konkursojn kaj tra eĉ pli longa periodo li gvidis la rilatojn de UEA kun Unuiĝintaj Nacioj, lastatempe reprezentante ĝin en la Komitato de Ne-Registaraj Organizoj ĉe la Ekonomia kaj Socia Konsilio. Ekde 1968 li krome estas, preskaŭ seninterrompe, la prezidanto de la usona Esperantic Studies Foundation, kiu ludas pli kaj pli gravan evoluigan rolon por UEA kaj la movado en la lastaj du jardekoj.

Humphrey Tonkin estas meritoplena ano de la Honora Patrona Komitato de UEA, jam de 1995. La lastaj 25 jaroj elokvente kaj multrilate konfirmis lian elstaran rolon en la historio de la Asocio. La movoj por tiu justa honora agnosko naskiĝis ankoraŭ en la periodo de la eks-prezidanto Mark Fettes, kiu cetere plene subtenis la nuntempan Estraron en la prezento de tiu propono al la Komitato de UEA, kiu per sia aprobo ebligis la anoncon de Humphrey Tonkin kiel Honora Prezidanto en la Fermo de la Virtuala Kongreso, al kiu aliĝis 1833 homoj el 94 landoj.

El la Gazetaraj Komunikoj

de Redakcio je 2020-08-09 16:35

Neniam milito inter ni

40 000 infanoj plu laboras en la minoj por la baterioj de elektraj veturiloj

09/08/2020 Unuiĝintaj Nacioj publikigis antaŭnelonge raporton pri la produktado de baterioj por elektraj veturiloj . Ĉapitro pri la defioj koncerne ekspluatadon de la kobalto, ties sociajn kaj mediajn konsekvencojn, multaspekte estigas atentigon. Taksita...

de neniammilitointerni je 2020-08-09 16:22

Esperanto.blog

Investante en bunkroj miliarduloj sin preparas por la fino de la civilizo

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
En la nuna monda sperto – neregata kovima sankrizo, plialtigo de ekonomia kaj socia malegaleco, klimatŝanĝiĝo kaj eblaj konfkiktoj de mondpotenculoj – miliarduloj timantaj pri la estonteco de la civilizo ekfaras investaĵojn en bunkroj.

Laŭ raporto de la gazeto El País, ekzemple, la faka firmao pri luksaj bunkroj al miliarduloj, nome The Vivos Group, spertis multobliĝon pri la vendado en la lastaj monatoj, kaj projektis luksan subteran apartamentaron en Marbella (Hispanlando). Ĝi konsistas el komplekso kun loĝejoj da ĉirkaŭ 200 m2, aerfiltrada sistemo, naĝejo, gimnastikejo kaj eĉ kinejo. La prezo estas ĉirkaŭ po 30 miloj da eŭroj kaj jara kromaĵo da mil eŭroj.

de Paulo Cesar Pires je 2020-08-09 13:48

Sonĝanta Vivo

Nova libro "Sen Familio" !!


La 22an de julio,
aperis nova libro <Sen Familio>, 
kiun Michel kaj mi 
Esperanten tradukis.

La romano estas origine franca, 
tamen, delonge tutmonde konata.






Kiel komenciĝis la projekto?

Decembre de la jaro 2018,
mi spektis la filmon 
en Bourg en Bresse, Francio.
Malgraŭ ke la historio estis 
jam konata de mi,
dum la spektado, 
mi estis plenemocia, ofte larmoj falis.

Tuj poste, 
Michel kaj mi decidis 
kune legi originan tekston.
La libro estis sufiĉe dika, 
ĉir. 400 paĝojn.
Ju pli da tempo pasis, 
des pli da deziro fortiĝis.

Kial ne publikigi tiom belan sagaon!


















Kiom da tempo necesis por fintraduki?

Pli-malpli unu jaron, 
ĉiutage du horojn per skajpo.
Ĉar mi estas studento pri franca lingvo.

Do, mi malrapide elvoĉe legis kaj tradukis,
kaj Michel korektis kaj tajpis.

Poste, 
en Francio, 
prezenti la projekton, 
akiri subvenciojn,

en Koreio,
 labori kun dezajnisto, 
pentri la kovrilon,
desegni vinjetojn,
poluri ĉiujn tekstojn trifoje, kvarfoje...

Konklude, 
19 monatoj pasis antaŭ publikigo.











Kiom da libroj estas eldonitaj?

400 volumoj




Ĉu iu subvenciis por la libro?

La libro ricevis subvenciojn de tri asocioj :

1/ Esperanto Bourg-en-Bresse, Francio
 2/ E°grupo de LLG edukad-federacio, Koreio
 3/ Esperanto Oyonnax, Francio

Sur la kovrilo, 
honore aperas 
plejabunde subvencianta asocio:

Esperanto Bourg-en-Bresse




Kovriloj jam aperintaj en diversaj landoj





Kie oni povas mendi aŭ aĉeti la libron?

En Korea medio,
nuntempe, 
Korea Esperanto-Asocio (KEA)
kaj Seula Esperanto-Kulturcentro (SEK)
alvokas antaŭmendojn.

En Franca medio,
oni mesaĝu al la franca tradukisto, Michel,
aŭ kontaktu la asocion Bourg-en-Bresse,
kaj pere de Esperanto-France eblos aĉeti.



Kiuj projektoj prepariĝos, 
rilate al la libro <Sen Familio>?

Unue, granda Turneo, laŭ la vojo de Remi, 
organizote de Esperanto-France,
se nuna pandemio permesos.

Due, nuntempe kontaktantas 
kun la asocio Hector Malot,
verkisto de <Remi, Sans Famille>:

https://www.amis-hectormalo.fr/sans-famille/a-l-etranger





Urboj menciitaj en la romano sur Franca mapo

Sur la hejmpaĝo de <Les amis Hectro Malot>




Jen, la skizo de <Sen Familio>

Remi, trovita infano, ne scias sian originon.
La knabo perforte ligiĝas kun Vitalis, 
surstrata muzikisto.
Remi ploregas, ne sciinte, 
kiu sorto atendas lin.


Trampante de vilaĝo al vilaĝo
kun la muzika trupo, 
Remi kreskas.

Lia mastro Vitalis travidas lian talenton.
Suno, neĝo, pluvo, naturo kreskigas Remi.
La knabo tiel lernas, 
kio estas amo, amikeco, kuraĝo, vivo...
Eĉ la morto de la amata mastro 
instruas Remi.


Li siavice vole nevole 
fariĝas mastro de muzika trupeto.
Multaj aventuraĵoj survoje maturigas lin.

Ĉu finfine li retrovos sian familion?







de Sonĝanta vivo (noreply@blogger.com) je 2020-08-09 13:37

Libera Folio

Financa plano tro timigis la estraron de UEA

La komitato ne ricevis promesitan raporton pri la planata financa resanigo de UEA, ĉar la proponoj en ĝi povus timigi la membrojn. Tion klarigis prezidanto Duncan Charters dum la unua reta komitata kunsido de UEA. La timiga raporto tamen aperos venontsemajne, li nun promesas.

Prezidanto Duncan Charters parolas dum la reta komitata kunsido en sabato.

Plej laste en januaro 2020 la komitato de UEA devus ricevi de la estraro raporton pri pluaj paŝoj en la laboro por la financa resanigo de la asocio. Tiu raporto tamen neniam alvenis. En la reta komitata kunsido en sabato prezidanto Duncan Charters klarigis, kio okazis.

Laŭ li, kelkaj el la rekomendoj de la financa komisiono povus ”perturbi la membrojn”, kaj tial necesis trovi manieron prezenti la raporton tiel, ke la membroj ne pensu ke temas pri definitivaj proponoj.

– Tiu estis la plej malfacila parto de mia tasko dum mia prezidanteco. La komisiono pri financoj bone faris sian laboron, kaj ni ricevis ilian raporton en decembro. Eĉ ne ĉiuj komisionanoj konsentis pri ĉiuj punktoj, do mi esploris kaj kun estraraj kolegoj kaj kun aliaj konsultitoj pri alternativoj al la rekomendoj de la financa komisiono, diris Charters.

La enhavo de la raporto daŭre ne estas konata, sed alternativoj kiuj estis proponitaj pasintjare estis fordonaci la bibliotekon Hodler, fermi la libroservon en Roterdamo, luigi la domon Nieuwe Binnenweg kaj movi la reduktitan oficejon al malpli kosta lando.

Prezidanto Charters ne trovis la proponojn de la financa komisiono diskonigeblaj en ties origina formo, sed verkis novan tekston por transdono al la komitato.

– Mi preparis sufiĉe longan dokumenton, kiu integris la rekomendojn en kunteksto, kiu ankaŭ reliefigis alternativojn, li klarigis.

La financa komisiono siavice ne estis kontenta pri tio, kiel Charters en sia dokumento prezentis la proponojn, kaj petis lin ne sendi tiun version al la komitato. Poste la laboro pri la financaj rekomendoj laŭ li prokrastiĝis pro la pandemio. Nun tamen la nova versio estas jam preskaŭ preta.

– Estis multe da aliaj ekstraj postuloj, kaj tial mi ne tute sukcesis fini la reverkadon. En la unua parto mi donas nete la raporton de la financa komisiono, por ke vi povu vidi ĝin tuta, sed en aneksaĵo mi metas ĉiujn alternativojn, komentojn kaj pravigon. Mi kredas, ke tio estas justa, ĉar la financa komisiono bone prilaboris sian raporton, diris Charters.

Laŭ li la dokumento, kiun la komitato devus ricevi en januaro, nun jam estas en preskaŭ fina stato, kaj ĝi povos esti reviziita de la estraro en mardo. Ankaŭ la financa komisono havas iom da tempo por pripensi eventualajn redaktojn en siaj rekomendoj.

– Estis kelkaj demandoj pri tio, kiel ni prezentu ĝin, sed plej honeste ni prezentu ĝin en tiu formo. Se la komisiono deziras iom modifi, ili havas du tagojn. Vi ricevos tiun raporton antaŭ nia venonta kunsido.

La venonta kunsido de la komitato okazos venontsabate. Pri la buĝeto de UEA por 2021 oni laŭ la tagordo decidos dimanĉe.

La komitato kunsidas rete.

La eksa ĝenerala direktoro de UEA Osmo Buller, nun komitatano B kaj unu el la komitataj reviziantoj, dankis pro la klarigo, sed demandis, kial la komitato jam en januaro ne estis informita pri la kialo de la malfruo.

– Oni devus informi la komitaton pri tio, ke okazas pliaj diskutoj kaj analizoj, kaj ke tial tiu raporto ne povas esti liverata. Nun ni restis komplete nesciaj pri la situacio, kaj tio laŭ mi ne estas bona, diris Buller.

Duncan Charters trovis la plendon prava.

– Mi tute konsentas pri tio. Mi kredis ke ni solvos la aferon ene de sufiĉe mallonga tempo, sed ni devintus informi, kaj mi pardonpetas al la komitato. Mi esperas ke ni nun povos ripari tion kaj antaŭeniri en niaj forumoj kun la diskutoj pri la rekomendoj de la financa komisiono kaj alternativoj, ĉar tio bezonos multe da pripensado. Estas gravaj aferoj por la estonteco de UEA, diris Charters.

Buller demandis ankaŭ, kial la pasintjare faritaj ŝanĝoj en la regularo pri la kunlaboro de UEA kaj TEJO daŭre estas indikitaj kiel ”plenumota decido” – necesis ja nur fari la koncernajn ŝanĝojn en la retejo de UEA. Ĝenerala sekretario Aleks Kadar respondis, ke tio ne eblis, ĉar la komitato de TEJO ankoraŭ ne akceptis la ŝanĝojn. Tuj post la fermo de la kunsido tamen montriĝis, ke TEJO ja akceptis la ŝanĝojn antaŭ pli ol jaro. Evidente la tuta afero simple estis forgesita de la estraro de UEA.

La demando pri la financa raporto leviĝis fine de la sabata kunsido, kiu cetere grandparte estis dediĉita al rutinaj aferoj. La tutan unuan horon de la kunsido okupis diskutoj pri proceduroj, ĝis la tagordo de la kunsido povis esti aprobita.

Decidoj pri honorigoj estis unu el la gravaj punktoj en la tagordo. Kiel honora prezidanto de UEA estis elektita Humphrey Tonkin. Kiel honora membro estis elektita Zlatko Tišljar.

Cetere dum la solena fermo de la Virtuala Kongreso en sabato estis diplomitaj 14 elstaraj agantoj: Pascal Dubourg Glatigny, Halina Gorecka, Aleksandr Korĵenkov, Ale Kosabela, Lee Jung-kee, Rakoen Maertens, John Magessa, Jean-Pierre Marcq, István Nemere, Yves Nevelsteen, Chiara Raggi (Kjara), Evelyne Rotellini, Bert Schuman kaj Fernando Ŝajani.

En la sabata komitata kunsido estis elektita ankaŭ nova elekta komisiono de UEA. Ĝin eniris Hans Becklin, Marc Konijnenberg, Michela Lipari kaj Guy Matte, el kiuj nur Matte estis en la antaŭa konsisto de la komisiono. La ĉefa tasko de la komisiono estas prepari la elekton de nova estraro de UEA post du jaroj.

de Redakcio je 2020-08-09 12:48

2020-08-08

Neniam milito inter ni

Deklaracio de la 93-a Kongreso de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT)

08/08/2020 La 93-a Kongreso de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) okazinte perinterrete de la 26-a ĝis la 31-a de julio 2020 : alvokas SAT-anojn kaj progresemajn fortojn jam nun ekserĉi la konkludojn tirendajn el la kronvirusa krizo, cele forturni aktualajn...

de neniammilitointerni je 2020-08-08 18:45

Esperanto.blog

Nuda viro persekutis apron, kiu ŝtelis lian komputilon

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Jen nekutima okazintaĵo proksime al iu lago en Berlino, Germanlando: nudisto bezonis persekuti apron, kiu ŝtelis la sakon enhavantan lian komputilon, laŭ fotoj aperigitaj en socia retejo. Kartona skatolo en la vojo malhelpis la beston kaj fine la viro reprenis sian aparaton sub aplaŭdoj de la tieaj ceteraj ĉeestantoj.

La virino fotinta tiajn streĉitecajn momentojn asertis, ke la nudisto rajtigis ŝin diskonigi la bildojn. En la fotoj la “stelisto” aperas kune kun du aliaj sovaĝaj porkoj, pli etaj, kurante kaj alportante la sakon per la buŝo. Antaŭ la okazintaĵo la viro estis nude sunbaniĝanta ĉe la lago Teufelssee, okcidente de la urbo. Tiu estas ordinara ago en la lando.

de Paulo Cesar Pires je 2020-08-08 13:48

Revuo Esperanto

Aperis la Festivala Kuriero. Numero 10

La Redakcio

Aperis la deka numero de la Festivala Kuriero. Legu, ĝuu, libere kaj aktive diskonigu ĝin al viaj amikoj en Esperantujo!

Elŝutu senpage

de Redakcio je 2020-08-08 12:53

Militrakonto

Legi el cindroj

La pola literaturo tre frue dediĉis verkojn al la temo de Holokaŭsto. Jam en 1946 la beletra revuo Odrodzenie (renaskiĝo, renovigo) aperigis la poemon de Zuzanna Ginczanka (1917-1945) Non omnis moriar (ne komplete mi mortos). Antaŭ la milito Ginczanka evoluis en la varsovia rondo de bohemaj beletristoj kaj ricevis daŭran subtenon kaj kuraĝigon de Julian Tuwim (1894–1953), unu el plej famaj polaj poetoj de la tempo kaj ankaŭ konvinka kaj aktiva Esperantisto. Kaŝita dummilite de pluraj kuraĝaj poloj Ginczanka arestiĝis nelonge antaŭ la militfino … Continuer la lecture de Legi el cindroj

de Militrakonto je 2020-08-08 12:33

Revuo Esperanto

Legantoj de la revuo "Esperanto"


Dmitrij Ŝevĉenko kaj Anna Striganova, la re­dak­toroj de la revuo Esperanto, dum la lastaj jaroj multe vojaĝas kaj renkontiĝas kun la legantoj kaj interesiĝantoj pri la oficiala organo de UEA.
Ĉi-foje, la 6-an de aŭgusto, ili prezentis ĝin kaj la Retan Revuon (https://revuoesperanto.org/) vir­tu­ale.
Se vi estas la partoprenanto de la Virtuala Kon­greso, vi povas (re)spekti la renkontiĝon en la sis­temo de https://vk.retevent.com.
Ankaŭ ni invitas vin spekti la videaĵon, kiun preparis Anna Striganova post la 1-a Virtuala Mal­ferma Tago de UEA, ĉe la jutubkanalo UEAviva:
https://mallonge.net/5e.

de Redakcio je 2020-08-08 12:13

Eriketo

La Kronvirusa Taglibro 08.08.20

Mi multe okupiĝis lastatempe kaj, do, tute ne havis la okazon ion verki ĉi tie.  Hodiaŭ, tamen, estas sabato.  Tro varmas por eliri el la domo kaj mi havas ripoztagon.

Dum la pasintaj semajnoj la restriktoj rezulte de la kronviruso malpli severiĝis. Aldone al tio, ŝajnas ke ege multaj homoj simple nun decidis ĉion ignori.

Rezulte, pasintan semajnfinon, hieraŭ, kaj, verŝajne hodiaŭ, en Britio idiotoj amase veturas al diversaj marbordaj lokoj - kie ili sinrostas sub la rekta suno kaj malrespektas iujn regulojn pri distancigo unu de la alia.

En diversaj partoj de Britio oni decidis denove pli severigi la regulojn pro kreskanta nombro da infektitoj. Tio aparte okazas en parto de nordokcidenta anglio - kiu estas bedaŭrinde, ĉar ĝuste tie loĝas la patrino de Pudingulo. Li planis vojaĝi viziti ŝin por la unua fojo ekde februaro, sed nun ne rajtos.

strando ĉe barry
Hieraŭ matene ĉe apuda strando   







strando brajtono 
La strando ĉe Brajtono (sudorienta Anglio) hieraŭ.





 

golfeto de Kardifo
Postlasita rubo ĉe la golfeto de Kardifo pasintan sabaton (kiu tre ĝojigis la urbajn mevojn)

Hieraŭ ĉe la golfeto
 

Hieraŭ oni starigis barilojn klopodante malpermesi similajn problemojn ĉisemajno. Ĉiuokaze, estis denove arestitoj pro ebria kaj kontraŭsocia konduto.  Ni vidu kio okazos hodiau, sabaton!

Mi restos ĉehejme, sidos en la ĝardeno sub la bambuo, kaj legos.

de Eriketo (noreply@blogger.com) je 2020-08-08 10:27

La Balta Ondo

Humphrey Tonkin: Honora Prezidanto de UEA

TonkinEn la unua kunsido de la Ĝenerala Kunveno 2020 de la Komitato de UEA, kiu unuafoje en la historio okazis rete kiel parto de la Virtuala Kongreso de Esperanto, la Komitato elektis Humphrey Tonkin kiel Honoran Prezidanton de UEA. Humphrey Tonkin (naskiĝis la 2an de decembro 1939 en Truro, Kornvalo, Britio) estas sendube la plej influa kaj multflanka vivanta gvidanto de UEA en la lastaj kvindek jaroj. Prezidanto de la Asocio dum tri mandatoj (1974-77, 1977-80 kaj 1986-89), kaj estrarano dum tri pliaj, la du lastaj kiel Vicprezidanto (1980-83, 1983-86 kaj 2001-04), li ankaŭ ekster la Estraro faris gravajn kontribuojn sur la kampoj de beletro, esploro kaj dokumentado kaj eksteraj rilatoj. Pli ol iu ajn alia, li estas ligita al la kreskanta tutmondiĝo de UEA en tiu periodo kaj al la plialtigo de la prestiĝo de Esperanto en la rondoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko kaj sur la kampoj de lingvopolitiko kaj lingvoplanado. Rekone al la unika valoro, vasteco kaj daŭremo de lia agado kadre de UEA, la Estraro proponis elekti lin Honora Prezidanto – posteno, kiun li verdire jam okupas en la koroj de la membraro.

Tonkin eklernis Esperanton kiel adoleskulo en 1954 kaj du jarojn poste partoprenis en sia unua Universala Kongreso en Kopenhago (de tiam li ĉeestis pli ol 50 UK-ojn). Dum pli ol jardeko li aktivis en la junulara movado, i.a. kiel la unua redaktoro de Kontakto (1963-66) kaj Prezidanto de TEJO (1969-71). Li transprenis la prezidantecon de UEA nur 34-jaraĝa, en la malfacilaj cirkonstancoj de la kongreso en Hamburgo, 1974, kaj brile gvidis la procezon de movada repaciĝo en la postaj jaroj. Li multflanke renovigis la strukturojn kaj agadojn de la Asocio, reverkante ĝian Statuton, malfermante oficejojn en Budapeŝto, Antverpeno kaj Novjorko kaj lanĉante plurajn iniciatojn por resanigi ĝiajn financojn (Societo Zamenhof estas unu el liaj elpensaĵoj). Li modernigis kaj plifortigis jam establitajn agadojn, kiel la Centron de Esploro kaj Dokumentado kaj la Belartajn Konkursojn, kaj enkondukis novajn, i.a. tre sukcesajn lingvopolitikajn konferencojn en Novjorko apud la sidejo de Unuiĝintaj Nacioj. Famiĝis ankaŭ liaj kongresaj festparoladoj.

Oficiale en 1984, kvankam praktike jam pli frue, Tonkin transprenis la ĉefredaktadon de la faka revuo Lingvaj Problemoj kaj Lingvoplanado (fondita de CED-aktivuloj en 1966 sub la nomo La Monda Lingvo-Problemo) kaj en la postaj tridek jaroj levis ĝin al la unua rango de internaciaj revuoj sur tiu kampo – iel kombinante tion kun sia ĉefa kariero kiel profesoro pri la renesanca angla literaturo kaj 15 jarojn kiel universitata rektoro (Ŝtata Universitato de Novjorko Potsdam, 1983-88, kaj Hartford, 1989-1998). Li multe verkis kaj tradukis en Esperanto pri ambaŭ fakoj (i.a. du dramojn de Ŝekspiro kaj la esearon Lingvo kaj popolo, 2006), kaj krome zorgis pri la anglaj tradukoj de pluraj gravaj E-verkoj, i.a. La danĝera lingvo de Lins. Li estis ankaŭ populara kaj ofta preleganto en la Internacia Kongresa Universitato, en la Interlingvistikaj Studoj de Poznań kaj en aliaj klerigaj kaj movadaj aranĝoj. De 2004 ĝis 2016 li prezidis la Belartajn Konkursojn kaj tra eĉ pli longa periodo li gvidis la rilatojn de UEA kun Unuiĝintaj Nacioj, lastatempe reprezentante ĝin en la Komitato de Ne-Registaraj Organizoj ĉe la Ekonomia kaj Socia Konsilio. Ekde 1968 li krome estas, preskaŭ seninterrompe, la prezidanto de Esperantic Studies Foundation, kiu ludas pli kaj pli gravan evoluigan rolon por UEA kaj la movado en la lastaj du jardekoj.

Humphrey Tonkin estas meritoplena ano de la Honora Patrona Komitato de UEA, jam de 1995. La lastaj 25 jaroj elokvente kaj multrilate konfirmis lian elstaran rolon en la historio de la Asocio. La movoj por tiu justa honora agnosko naskiĝis ankoraŭ en la periodo de la eks-prezidanto Mark Fettes, kiu cetere plene subtenis la nuntempan Estraron en la prezento de tiu propono al la Komitato de UEA, kiu per sia aprobo ebligis la anoncon de Humphrey Tonkin kiel Honora Prezidanto en la Fermo de la Virtuala Kongreso, al kiu aliĝis 1833 homoj el 94 landoj.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2020, №897.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Humphrey Tonkin: Honora Prezidanto de UEA appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-08-08 08:45

2020-08-07

Neniam milito inter ni

Bejruto: alfrontiĝoj inter policistoj kaj kontraŭ-registaraj manifestaciantoj

AFP 07/08/2020 Du tagojn post la duobla eksplodo, kiu okazigis amenaŭ 149 mortintojn kaj 5 000 vunditojn, dekoj da libananoj manifestaciis apud la Parlamento. Ĵaŭdon 6an de aŭgusto, la libana polico uzadis plorigajn gasojn por disigi dekojn da manifestaciantoj,...

de neniammilitointerni je 2020-08-07 12:42

KARAPACO-PANORAMO

Heine: Ideoj (05/5)

  

Heine
Ideoj


(05/5)

Kantita ratveneno.

Nur la sento komprenas la senton.

Estas pridubinda tasko priskribi la sukcese eltenitan ŝtormon, dum ni ankoraŭ ne alvenis en la haveno.

Ne ekzistas aĵo pli kvieta ol ŝarĝita kanono.

Mia granda instruisto, la karmemora Hegel, diris iam al mi: Se
oni estus surskribinta la sonĝojn, kiujn la homoj sonĝis dum certa periodo, levus sin el la legaĵo de tiuj kolektitaj sonĝoj tute ĝusta bildo de la spirito en tiu periodo.

Li forfluigis la Kristinfanon kune kun la banakvo.

La mono estas nun la dio de la tuta mondo, ĉiopotenca dio, kiun la plej obstina ateisto ne povus nei eĉ dum tri tagoj, ĉar sen ties dia helpo la bakisto eĉ ne donus bulketon al li.

Violonanta pulvoro vomiga.

Tilioj, la verdaj onklinoj de la germanaj kverkoj.

 Kiel okazas, ke la riĉo alportas ofte pli da malfeliĉo ol feliĉo al ties posedanto? Se ne eĉ la plej teruran pereon. La praaj mitoj pri la ora ŝaflano kaj pri la trezoro de la Nibelungoj estas tre signifoplenaj. La oro estas talismano, kiun okupas demonoj, kiuj plenumas ĉiujn dezirojn, kiujn ni havas, sed kiuj tamen ĉagreniĝas pri ni pro la sklava obeo, per kiu ili devas servi al ni, kaj tiun devigon ili enfluigas al ni per sekreta malico, per tio, ke ili ŝanĝas ĝuste la plenumon de niaj deziroj en nian malfeliĉon kaj el tio preparas al ni ĉiujn ajn penseblajn mizerojn.

Poezio de la lumboj.

Ne nur la farado, ne nur la fakto de postlasitaj atingoj donas al ni rajton pri honoriga rekono post la morto, sed ankaŭ la strebado mem, kaj precipe eĉ la malfeliĉa strebado, la fiaskiĝinta kaj senfrukta, sed grandanima celado.

Esti bona estas pli bona ol belo.

Ĉiu generacio estas la daŭrigo de alia kaj respondecas por siaj agoj. La Skribo diras: La patroj manĝis nematurajn vinberojn kaj la nepoj ricevis pro tio dolorige malakrajn dentojn. Regas solidareco de la generacioj, kiuj sinskevas; je ja, la popoloj kiuj unu post la alia paŝas en la arenon, transprenas tian solidarecon kaj la tuta homaro likvidas fine la grandan postlasaĵon de la pasinteco – eble per universala bankroto.

Ankoraŭ malgranda paŝo, kaj la malnova aĉa jaro ruliĝas malsupren en la abismon de la tempo… La nova staras antaŭ la pordo. Ĝi estu malpi kruela ol ties antaŭaj jaroj! Mi sendas mian plej veeman bondeziron pri la nova jaro trans la Rejnon. Mi deziras al la stultuloj iom da menso kaj al la prudentuloj iom da poezio. Al la damoj mi deziras la plej belajn vestojn kaj al la viroj multe da pacienco. Al la riĉuloj mi deziras koron kaj al la povruloj panopecon. Sed antaŭ ĉio mi deziras, ke en tiu ĉiu nova jaro ni kalumniu nin reciproke tiom malmulte, kiom eblas.

 
tradukis Hans-Georg Kaiser
el la libro „Henriko Heine – Per akra lango“
999 sentencoj kaj spritaj ŝercoj
eldonejo dtv

 
 

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-08-07 11:30

Revuo Esperanto

Aperis la Festivala Kuriero. Numero 9

La Redakcio

Aperis la naŭa numero de la Festivala Kuriero. Legu, ĝuu, libere kaj aktive diskonigu ĝin al viaj amikoj en Esperantujo!
https://mondafest.net/kuriero/

Elŝutu senpage

de Redakcio je 2020-08-07 10:14

Esperanto.blog

‘S-ro Ventro’ klarigis kial ekde nun ‘El Chavo’ ne plu spekteblas

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Laŭ Vikipedio, El Chavo del Ocho (La Knabo de la 8-a) estas titolo de meksika televid-serio, registrita de 1971 ĝis 1980 fare de “Televisión Independiente de México”-Televisa. La serio estis verkita de dramisto Roberto Gómez Bolaños, kiu ankaŭ aktoras en ĝi. Tiu serio celas ĉefe geknabojn. Ĝi estis populara kaj en hispanamerikaj landoj kaj en Hispanio dum la fino de la 1980-aj jaroj kaj dum la komenco de la 1990-aj jaroj, kie ĝi helpis la popularigon de la meksika parolmaniero de la hispana.

La 71-jaraĝa aktoro Edgar Vivar, kiu rolis kiel ‘S-ro Ventro’ en tiu serio, malkaŝis kial ekde la pasinta semajno en la tuta mondo ‘El Chavo’ ne plu spekteblas. Intervjue al meksika radio lastdimanĉe (la 2-an) li karigis: Roberto Bolaños (mortinta en 2014) decidis, ke liaj serioj apartenu al Televisa ĝis la 30-an de la 7-a monato 2020, kaj poste al li kaj heredantoj, tamen tiu televido ne volis pagi por daŭri posedi la seriojn, kaŭzante la nuligon de la koncernaj kontraktoj tutmonde.

Graciela Gómez, la filino de Bolaños, reagis: “Mi bedaŭras, ke kiu pli profitis el la programoj ‘El Chavo’, tiu asertas, ke ili nun valoras nenion”. La gazeto Forbes taksis, ke ‘El Chavo enspezis ĉirkaŭ 1,7 miliardojn da usonaj dolaroj al Televisa ĝis 2014.

de Paulo Cesar Pires je 2020-08-07 10:00

La Balta Ondo

KCE: malvirtuala aktivado

KCETradukarto en kvara kurso de KCE

La staĝo pri tradukarto ekis la 4an de aŭgusto ĉe Kultura Centro Esperantista en Ĉaŭdefono (Svislando) sub la gvido de d-ino Perla Martinelli, ĉefredaktoro de Literatura Foiro. Ok personoj partoprenas (plejparte denaske italaj, sed ankau franca, hispana kaj germana): ili ĉiuj interalie miras pro la agrabla vetero kaj la des pli agrabla ŝanco kunesti fizike: Ĉaŭdefono ŝajnas vera oazo en la nuna pandemio.

La staĝo konkludas la eksperimentan fazon en Projekto Nurenbergo de la Esperanta Civito por la trejnado de tradukistoj. Tiu ĉi fazo montris kreskantan intereson kaj plimultiĝon de partoprenantoj. Inter ili estis la karmemora Bill Chapman, ĵus forpasinta.

Ĉi-jare oni frontas diversajn demandojn pri literatura tradukado, kaj dediĉas la atenton ankaŭ al la muzika kulturo, per la traduko de kanzonoj.

La KCE-Komitato kunvenis pri 2021

La Komitato de KCE fizike kunvenis en pleno la 5an de aŭgusto en Ĉaŭdefono sub la tagprezido de Marie-France Conde Rey, kun la skajpa alesto de unu el la komitataninoj. Post enkondukaj komunikoj de la prezidanto Perla Martinelli estis ekzamenataj du proponoj de eksteraj rilatoj, kun nacia institucio pri literatura traduko respektive kun reto de kulturaj societoj en la neŭŝatela kantono: ambaŭ proponoj estis unuanime aprobitaj. Male estis prokrastita la pritrakto de propono aliĝi al svisa reto de lingvolernejoj, ĉar ĝi bezonas profundigon.

Ekzamenante la perspektivon por la mandato 2021-23, la Komitato konstatis la anoncon de retiriĝo de d-ino Martinelli el la prezida posteno. Tamen ĉiuj nunaj komitatanoj, inkluzive ŝin, konfirmis la intencon rekandidatiĝi por la plenuma instanco. La Asembleo estos kunvokita en printempo 2021.

Por la programo 2021 estis aprobitaj la produktado de dek du numeroj de Heroldo de Esperanto kaj la organizado de kvar aranĝoj. Principe la Komitato ankaŭ aprobis proponon rilate al la Asocio de LingvoTestistoj en Eŭropo, konfidante al Bellotti la esploron pri ĝia realigeblo.

Du individuaj kazoj ricevis specifan atenton. En 2015 laŭ propono de Francisko Degoul la Asembleo decidis kvinjaran malpermeson al certa persono; tial ke la periodo finiĝis kaj la Asembleo ne sin esprimis, la koncernato de persono malhelpa retroiras al persono molesta por KCE. Pri alia ulo, la Komitato decidis ke de persono molesta li transiros al persono malhelpa por KCE, je sia venonta mispaŝo: la prezidanto decidos.

HeKo 740 4-B, 740 5-B.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post KCE: malvirtuala aktivado appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-08-07 07:57

Libera Folio

UEA jam pagis 70 000 eŭrojn por nova retejo

Kompleta renovigo de la retejo de UEA estis anoncita kiel ĉefa prioritato de la estraro de UEA, kiu estis elektita en Rejkjaviko en 2013. Tiam oni rezervis 100 000 eŭrojn por tiu tasko. Ĝis la fino de 2019 el tiu rezervo estis elspezitaj 69 588 eŭroj kaj 20 cendoj, sed daŭre mankas la nova retejo. La mono ŝajne tute elĉerpiĝos ĉi-jare.

La bilanco de UEA por la pasinta jaro, publikigita en junio, montras ke en la rezervo "Reteja renovigo" jarŝanĝe restis 30 411,80 eŭroj. Tio signifas ke el la tiucela rezervo de 100 000 eŭroj ĝis nun estis elspezitaj 69 588 eŭroj kaj 20 cendoj, sen videbla rezulto.

Post la apero de la financaj dokumentoj, la antaŭa prezidanto de UEA, Mark Fettes, mem ekscivolis, kio fakte okazas pri la reteja renovigo siatempe prioritatigita de li, kaj demandis pri tio en la komitata diskutejo:

– Tiurilate, ĉu eblus ricevi raporton pri la progreso de la projekto AKSO, t.e. la nova komuna reteja-datumbaza sistemo de UEA-TEJO? Tio estas unu el la fruktoj el mia prezidanta periodo, al kies realigo mi plej sopiras, ĉar ĝi donos multe pli solidan teknikan bazon por la subteno de tiu “virtuala” Esperantujo, kiu nun montriĝas nia savboato en la kondiĉoj de la pandemio.

Kelkaj el la retejoj de UEA.

Efektive videblas neniu granda renovigo en la retejo de UEA post la jaro 2014, kiam la tiama blua fono estis anstataŭigita de la nuna pli hela kaj enhavriĉa fasonado. Anstataŭ renovigo de la centra retejo, de tiam aperadas ĉiam novaj aldonaj retejoj, kies tutan kvanton jam neniu ŝajnas koni. Eĉ la oficiala revuo de UEA nun havas propran, tute apartan retejon.

Libera Folio turnis sin al Mark Fettes por demandi, ĉu ne la de longe anoncitan retejan renovigon devis liveri jam liaj du estraroj, kiuj havis ses jarojn por plenumi tiun prioritatan taskon. Responde, Mark Fettes asertis ke li jam ĉion diris pri tio en la pasintjara raporto pri "Evoluvojoj de UEA".

La raporto klarigas, ke la reteja renovigo ne realiĝis pro diversaj problemoj, interalie:

Post kelkaj monatoj, du kunlaborantoj en la reteja teamo rezignis pri sia partopreno… Tamen, malgraŭ diversaj konkretaj laboroj en tiu periodo, la atendata lanĉo de la nova datumbazo, kunlige kun nova membrospaco kaj aliĝilo, ripete prokrastiĝis. Okazis plia kunsido kun Ribeiro en Lisbono [dum UK 2018], kiu same ne alportis la deziratan progreson… La plua laboro pri la projekto estas transdonita al nova teamo kunmetita de TEJO. La taskaro kaj labormaniero estas difinitaj per kontrakto aprobita de ambaŭ estraroj, kaj ambaŭ organizoj kontribuas al la kostoj…

Libera Folio: Do, evidente almenaŭ la ĉefa parto de la elspezitaj 69 588 eŭroj estis pagita por laboro, kiu ne alportis rezulton. Kial oni pagis por retejo, kiu efektive ne estis liverita?

Mark Fettes

Mark Fettes: – Malpli ol 30 000 iris al la teamo de Ana [Ribeiro]. La kontrakto antaŭvidis poioman pagadon laŭ la atingo de diversaj stadioj de la laboro, do ne estis bazo por repostuli la monon por la pli fruaj fazoj, kiam la projekto ne atingis kontentigan finon.

Libera Folio: – Sed restas la demando, kien iris la ceteraj 40 000 eŭroj. Ĉu al la nova teamo de UEA kaj TEJO? Ĉu ĝi same estas pagata laŭ atingo de diversaj stadioj de laboro? Nur dum la pasinta jaro estis elspezitaj pli ol 35 000 eŭroj, sed eble tio jam ne rilatas al decidoj faritaj de via estraro?

Mark Fettes: – Ni interkonsentis kun TEJO pri la komuna reteja projekto jam en marto 2019, se mi ĝuste memoras, do mi supozas ke la librotenitaj elspezoj por tiu jaro efektive estas por la nova teamo.

La ĉefa respondeculo de la nova reteja teamo estas Mia Nordentoft, oficisto de TEJO, kies salajro supozeble estas pagata el la reteja rezervo de UEA. La enhavo de la kontrakto de UEA kun TEJO pri la reteja renovigo ne estas konataj. Laŭ Fernando Maia, vicprezidanto de UEA, ne eblas sciigi detalojn pri ĝi:

Informoj pri la reteja renovigo en Akso.org.

Fernando Maia: – Kompreneble temas pri interna dokumento, kun privataj informoj, do ne libere publikigebla, kiel ĉiu normala laborkontrakto. Sed la esenco, pri kiu gravas konscii, estas publikigita interalie en la dokumento kiun mi ĵus gluis al vi.

Temas pri la sama raporto pri ”Evoluvojoj de UEA”, kiu sur paĝo 15 klarigas en kelkaj punktoj, kion faru la nova reteja teamo. La unua punkto estas ”refari uea.org, inkluzive de aliro por membroj: membro.uea.org”. Mankas informo pri tio, kiom la laboro kostos kaj kiam ĝi estu preta.

En la bilanco de UEA tamen eblas vidi, ke dum la jaro 2019 la fondaĵo ”Reteja renovigo” ŝrumpis je 34 758 eŭroj kaj 30 cendoj, do supozeble tiu sumo estis pagita al la reteja teamo. Fine de la pasinta jaro en la fondaĵo, kiel dirite, restis 30 411,80 eŭroj, do se la kostoj en 2020 estos sur la sama nivelo kiel en 2019, la tuta rezervita sumo de 100 000 eŭroj estos komplete elspezita antaŭ la mezo de novembro.

Ĉu do ĝis tiam estos finita la laboro pri la nova retejo? Tio ne tre klaras. Eksteren ĝis nun daŭre malmulto videblas, sed en la retejo Akso.org eblas trovi liston de plenumitaj taskoj. Laŭ ĝi, la fundamento de la nova uea.org estis finita en februaro 2020.

Pri migrado al nova sistemo oni raportas ”Diversaj planoj ellaboritaj, mankas fina decido”. Eblas suspekti, ke ĝuste la migrado al la nova sistemo kaŭzos grandajn problemojn, ĉar la nuna retejo de UEA estas granda ĝangalo de diversaj dosieroj kaj dosierujoj, malfacile transmetebla al moderna enhavadministra sistemo.

Fernando Maia Jr. (fot. Anna Striganova, revuo “Esperanto”)

Laŭ Fernando Maia, reprezentantoj de la nuna estraro kaj la ĝenerala direktoro de UEA ”kunsidas regule kun la laboranta teamo, kiu ankaŭ konsultas aliajn homojn, inkluzive de oficistoj por migrigi funkciojn al la nova sistemo”.

Laŭ pli frua respondo de Maia al demando de Libera Folio, ”lanĉo de unua parto estas planita por la dua jarduono de 2020”. Li tamen nun ne povas diri, kiam la laboro pretos.

Fernando Maia: – Certe estas multe da atendo pri tiu retejo. Sed ankaŭ oni devas kompreni, ke por la ĝenerala publiko ne eblas montri multon. Tio estus simile al tio, ke oni konstruas aŭton kaj montras pordon, radon aŭ motorpecojn aŭ simile. Efektive granda parto de la afero aspektus fremda al multaj. Temas pri interna funkciado de la sistemo de UEA, kiun la ĝenerala publiko normale ne aliras; aŭ ekfunkciado de opcioj, kiujn la Centra Oficejo fakte neniam havis.

Laŭ li, la reteja teamo ricevis la taskon raporti pri sia progreso al la komitato de UEA, kiu kunsidos ekde sabato.


Pli pri la temo:

de Redakcio je 2020-08-07 06:22

2020-08-06

Neniam milito inter ni

Japanio: 75 jarojn poste, Hiroŝimo luktas kontraŭ forgeso

Foto: Dai Kurokawa/EPA 06/08/2020 Bildo: Dum li vicumas por preĝi ĉe la pacmemoriga parko, maljuna viro svingas afiŝtabulon, kiu mencias: «Ne lasu la infanojn plori pro la adoltaj militoj» En Japanio, Hiroŝimo celebras tiun 6an de aŭgusto, la 75an datrevenon...

de neniammilitointerni je 2020-08-06 20:28

Global Voices

Intervjuo kun Veer Keram, aktivisto pri la gonda lingvo

Veer administros la Tviter-konton @AsiaLangsOnline de la 5-a ĝis la 11-a de aŭgusto 2020

Aktivisto pri la gonda lingvo Veer Keram, foto liverita de Veer Keram.

Post lastjara sukcesa kampanjo en sociaj komunikiloj, kiu celebris enretan lingvan diversecon en Azio, la kunlabora projekto daŭras en 2020. Ĉiusemajne, nova lingva aktivisto kaj subtenanto administros laŭvice la Tviter-konton @AsiaLangsOnline por kundividi siajn spertojn, bonajn agadojn kaj lernitajn lecionojn rilate al la revigligo kaj antaŭenigo de sia denaska lingvo, kun speciala atentigo pri la rolo de Interreto. Tiu ĉi kampanjo estas kunlaboro inter Rising Voices, Digital Empowerment Foundation kaj O Foundation.

Ĉiusemajne, la gastiganto respondos kelkajn demandojn pri sia fono kaj disponigos mallongan superrigardon pri sia lingvo. Tiu ĉi intervjuo kun Veer Keram (@veerkeram750), pere de Demandoj kaj Respondoj, donas unuan antaŭrigardon pri tio, kion li pridiskutos dum la semajno kiam li administros la konton.

Rising Voices (RV): Bonvolu rakonti al ni ion pri vi mem.

Veer Keram (VK): My name is Veer Keram, and I belong to the Gond tribe. I was born and brought up in Madhya Pradesh, in central India. I've graduated with a degree in law from Rani Durgavati University, in Jabalpur, Madhya Pradesh. With Gondi being my mother language, I have always had a keen interest in it. I've been in the field interacting with people who speak Gondi, trying to gather information about the language as well as the speakers. I am currently a part of the Endangered Language Documentation Project which aims at promoting the use of Gondi language.

Veer Keram (VK): Mi nomiĝas Veer Keram kaj estas ano de la gonda komunumo. Mi naskiĝis en Madja-Pradeŝo, centra Barato. Mi diplomiĝis pri juro en la Universitato Rani Durgavati, en Ĝabalpur, Madja-Pradeŝo. Ĉar la gonda estas mia gepatra lingvo, mi ĉiam multe interesiĝas pri ĝi. Mi interparolas kun homoj kiuj parolas la gondan, por kapti informojn pri la lingvo kaj pri la parolantoj. Nuntempe, mi partoprenas en al Projekto pri Dokumentado de Endanĝerigitaj Lingvoj, kiu celas disvastigi la uzadon de la gonda lingvo.

RV: Kia estas la aktuala stato de via lingvo, rete kaj eksterrete?

VK: Gondi is a South Central Dravidian language spoken by about 2 million people belonging to the Gond tribe. Although it is the language of Gondi people, only one fifth of them actually use it, thereby making it vulnerable to extinction. Former Madhya Pradesh Chief Minister Kamal Nath had decided to include Gondi in the primary education curriculum of the state's tribal dominated districts, but the plan has not been put into action until now. The rapid decline observed in the number of Gondi speakers is a matter of grave concern.

VK: La gonda estas sudcentra dravida lingvo, parolata de ĉirkaŭ 2 milionoj da anoj de la gonda komunumo. Kvankam ĝi estas la lingvo de la gonda popolo, nur kvinono de la popolo vere uzas ĝin, kaj tiel ĝi fariĝis endanĝerigita. La eksa ĉefministro de Madja-Pradeŝo Kamal Nath decidis enigi la gondan en la instruplanon por elementa edukado, en la distriktoj kie plimultas la gonda popolo, sed la plano ne efektiviĝis ĝis nun. La rapida malgrandiĝo de parolantoj de la gonda estas zorgiga afero.

RV: Je kiuj temoj vi intencas koncentri la atenton dum la semajno, kiam vi administros la Tviter-konton @AsiaLangsOnline? 

VK: During the week that I'll manage the @AsiaLangsOnline twitter account, I plan to focus primarily on the importance of language and why language conservation is the need of the hour in order to protect our identity as well as our culture and our traditional knowledge.

VK: Dum la semajno kiam mi administros la Tviter-konton @AsiaLangsOnline, mi parolos ĉefe pri la graveco de lingvoj kaj pri kial lingva konservado gravegas por protekti niajn identecon, kulturon kaj tradiciajn sciojn.

RV: Kiuj estas la ĉefaj motivoj de via cifereca aktivismo por via lingvo? Kiuj estas viaj esperoj kaj revoj por via lingvo?

VK: Drawing inspiration from Dr Abhay Sagar Minz, assistant professor at Dr Shyama Prasad Mukherjee University, Ranchi, I wish to work towards protecting tribal languages and our rich cultural heritage with the same energy and vigor he displays.

Having said this, I have great hopes and dreams for my language in the future. Language is the vehicle that maintains our identity through generations. It is language that transmits the elements of our culture and traditional knowledge from one generation to the next. I wish for the Gondi language to become mandatory at the primary education level so that the coming generations remain attached to their roots from the very start. I also wish for it to gain recognition in the eighth schedule of our Constitution, which lists India's official languages. Members of the Gond community shall take immense pride in their language and culture.

VK: Inspirite de D-ro Abhay Sagar Minz, asista profesoro ĉe la Universitato Ranchi, de D-ro Shyama Prasad Mukherjee, mi volas labori por protekti indiĝenajn lingvojn kaj nian riĉan kulturan heredaĵon, kun la sama vigleco kiel li.

Tiel dirite, mi multe esperas kaj revas por mia lingvo. Lingvo estas la vojo por konservi nian indentecon trans generacioj. Estas la lingvo kiu transdonas elementojn de nia kulturo kaj tradiciajn sciojn, de nunaj generacioj al la venontaj. Mi deziras ke la gonda lingvo fariĝu deviga en elementaj lernejoj, tiel ke la venontaj generacioj restu ligitaj al siaj radikoj ekde la komenco. Mi ankaŭ deziras ke la gonda estu agnoskita en la oka skemo de la barata konstitucio, kiel oficiala lingvo. Membroj de la gonda komunumo multe fierus pri sia lingvo kaj kulturo.

de Rafael LIMA je 2020-08-06 16:13

Esperanto.blog

En pandemia tempo, li defendis izoladon kaj bazika kloakigo

Foto por Retha Ferguson em Pexels.com

(ĉi-skribaĵo baziĝas sur originala artikololo en la portugala lingvo)

Oswaldo Cruz estas nacia heroo, sed ne ĉiam estis tiel. Kiel diras la populara diraĵo, “ĉiu bona medikamento estas maldoĉa medikamento”, kaj Cruz konservis sin neŝanĝiĝema en siaj posicioj – viditaj kiel nepopularaj – kiuj inkluis striktajn higienajn regulojn hejme aux publik-loke, vakcinado, kaj en kelkaj kazoj socialan izoladon. Ni ni parolas pri 2020. Li alfrontis tiun defiun en la turniĝo de la jaroj 1900. Imagu Oswaldo Cruz vidi la modon hodiaux…

Cruz naskiĝis 148 jarojn antauxe, en la kvina de auxgusto. Li ĉiam tre ŝatis mikrobiologion. Ekde la laboratorio kiun li montris sole en sia domo, nur infano, ĝis studi en la prestiĝa Pasteur Institucio, en Parizo, li ĉiam dediĉis sin al la esploro.

La kuracisto kaj esploristo partoprenis la komisionon kiu devis trovi solvon por la subita eksplodo de bubonika plago, en 1900 en Santos. Kiel direktoro de (tiam) Serumaterapia Federala Institucio, la juna bakteriologo laboris por amplifi siajn aktivecojn krome de la produktado de serumon kontraux plago por inklui la bazikan aplikitan esploron kaj la formadon de homaj rimedoj. La defio ne estis malgranda. Estis Cruz kiu defendis la sankampanjon por batali kontraux la ĉefaj malsanoj de la federala ĉefurbo tiam: flava febro, bubonika plago kaj viruelo. Por tion, adoptis metodojn kiel izoladoj de la malsanuloj, la preno de vektoroj – muŝoj kaj musoj -kaj la desinfekto de la loĝejoj en lokaj fokoj. Li sukcesis reduktis la okazaĵon de bubonika plago en kelkajn monatojn. Sed li ne gajnis aprobon de la loĝantaro.

Batali kontraux flava febro estis aparte tikle, ĉar plejparto de la kuracistoj kaj de la lando kredis ke la malsano estis divastiĝata por la kontakto kun la vestaĵoj, ŝvito kaj sekrecioj de malsanuloj. Cruz kredis ke la vektoro de la flava febro estis muŝo, kaj kiam li insistis ŝanĝi la tradician metodon por batali kontraux la malsanon, kaj centri en la elimino de la fokoj de muŝoj, li provokis perfortajn popularajn reagojn. Por plimalbonigi, eksplodo de viruso okazis en la lando, kaj la sanitaristo indikis la vakcinado de ĉiuj, por denove esti tre nepopulara – eĉ la kongreso reagis kontrauxe. La movado estis konata kiel ” la Ribelo de la Vakcino”. Sed, kiam la okazaĵo de la flava febro malpligrandiĝi poste la insisto en la metodo de ataki la muŝojn, la sciencisto gajnis respekton. La popularo finfine akceptis la rekomendon de ricevi la vakcinon kontraux viruelo. De fiulo, li fariĝis respektulo.

Oswaldo Cruz predikis solan sansistemon, kaj kondukis la kreon de sanitara kodo kiu sekvis la internaciajn regulojn. Lia iniciato kaj laboro gajnis internaciajn agnoskojn, kaj ekde 1908 la Institucio ricevis sian nomon.

Tamen, la vivo redonas malfeliĉajn surpizojn. Ankoraux je 44 jaraĝa li forpasis en Petropolis, sekve de rena malfunkcio.

Pro ĉio, kion li faris, lia naskiĝtago estas la Nacia Tago de la Sano. Nenio estas pli aktuala ol memori lin en tempo de tutmonde malsano.

(Ĉi-tiu teksto estis tradukita, baze de la portugalingvo artiklo publikita en la “Claudia” revuo, ĉe https://www.msn.com/pt-br/saude/medicina/em-tempos-de-pandemia-ele-defendeu-isolamento-e-saneamento-b%c3%a1sico/ar-BB17BuJW?li=AAavKSZ)

de Vinícius Oliveira je 2020-08-06 15:14