Esperanto-Planedo

2020-02-19

UEA facila

7 Literoj

7 Literoj estas nova komputila lud-aplikaĵo el Turkujo programita de sperta esperantisto kaj komputilisto Ege Madra. Ĉu vi iam ludis la tabulludon Skrablo? 7 Literoj estas fakte same al tiu malnova, furora tabulludo. Sed la nova interreta versio proponas novajn pli bonajn kaj interesajn aspektojn. Ĝi permesas al du ludantoj ludi kaj babili interrete. Oni povas uzi ĝin pere de retumilo aŭ per androida telefono aŭ tabuleto). Se vi jam konas la malnovan ludon Skrablo, lerni ĝin estas facila afero. La aplikaĵo estas senkosta kaj sen ĝenaj reklamoj. Vi povas ludi dum via malplena tempo kaj senstreĉiĝi kaj trankviliĝi post laboro. Sufiĉas kelkaj liberaj minutoj por enmeti vian vorton. Sed ĝia plej utila aspekto estas lerni novajn vortojn kaj plibonigi vian lingvo-kapablon, ĉar la aplikaĵo estas interligita kun la reta versio de la plej fama vortaro en Esperantujo: PIV (Plena Ilustrita Vortaro). 7 Literoj ebligas trovi kontraŭulon en la reto por ludi kune, kaj ankaŭ donas eblecon interbabili kun tiu alia ludanto por diskuti pri la progreso de la ludo. Ĝi estas taŭga ludo ne nur por spertaj esperantistoj, sed ankaŭ por komencantoj. Ni certas, ke junuloj kaj plenkreskuloj ŝatos ludi ĉi tiun novan version de Skrablo. Por pli da informoj bonvolu viziti la retejon de la ludo. La androida aplikaĵo proponas multe pli bonan sperton kaj estas preferinda kompare kun la reta versio, kiu estas ĉefe por tiuj, al kiuj mankas androida aparato. Ege Madra

2020-02-19 17:48

Esperanto.blog

Fantoma ŝipo aperis ĉe irlanda marbordo

Marborde de la graflando Cork en Irlando aperis “fantoma” ŝipo, venigita de la malbona vetero trafinta Eŭropon, pro la tempesto Dennis. Temas pri la 80-metra ŝipo nomata Alta, konstruita en 1976, spertinta multajn posedantojn kaj nomojn – lastatempe ĝi estis veturanta sub tanzania flago. Je la 9-a monato 2018 veturante de Greklando al Haitio la ŝipo neatendite estis trafita de energimanko, pro nekonata maŝindifekto, kaj restis devoje flosinta dum 20 tagoj en regiono ĉirkaŭ 2.100 kilometroj sudoriente de la grupo de insuloj Bermudo. Kiam tie uragano estis alproksimiĝanta, tiam la Usona Marborda Gardistaro savis la 10 ŝipanojn, kondukante ilin al Porto-Riko.

Disverslandaj aŭtoritatoj estis sciantaj, ke tiu ŝipo estis libere flosanta en la maro, kaj antaŭe ĝi estis lastfoje vidata de iu ŝipo de la brita Reĝa Mararmeo en la 9-a monato 2019. La farendaĵojn nun decidos la konsilantaro de la graflando Cork, la Irlanda Marborda Gardistaro, kaj tiu “Receiver of Wrecks”, kiu estas aŭtoritato mastrumanta la leĝaron pri ŝipdronoj kaj savadoj.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-19 13:05

2020-02-18

Global Voices

Forpaso pro koronoviruso de la blogisto Li Wenliang fajrigas la ĉinajn sociajn mediojn

Sana socio devus havi pli ol unu voĉon. – Li Wenliang

Bildo de Li Wenliang kiu fulmrapide disvastiĝis rete pere de Twitter.

[Ĉiuj ligiloj en tiu ĉi artikolo estas en Esperanto, escepte de tiuj markitaj per [en] aŭ [zh], kiuj estas en la angla, respektive en la ĉina]

Oftalmologo Li Wenliang estis unu el la ok kuracistoj en Uhano kiu la 30-an de decembro 2019 rete alarmis kolegojn kaj amikojn pri la disvastiĝo de nova koronoviruso. Ĉar li ne respektis la malpermeson diskonigi delikatan informon en sociaj retejoj, li estis pridemandita de la polico, kiu akuzis lin pri dissendo de onidiroj. Li fine mem infektiĝis je la nova koronviruso kaj mortis la 6-an de februaro 2020. La anonco pri lia forpaso poste amase disvastiĝis en ĉinaj sociaj retejoj, dum retanoj diskonigis mesaĝojn kaj bildojn esprimantajn koleron, frustriĝon kaj malĝojon, kaj akuzantajn la registaron.

Li Wenliang forpasis dufoje: la registaro provas sufoki la anoncon pri lia morto

La mondo ricevis kontraŭdirajn informojn pri kiam okazis la morto de Li, ĉar la ĉinaj ŝtataj cenzuristoj intervenis provante regi la novaĵojn kaj ordonis la ĉefhospitalon de Uhano deteni la anoncon pri lia morto. La en Honkongo bazita novaĵagentejo The Initium estas detale priskibinta [zh] la provon manipuli la novaĵojn:

The news about the death of Li Wenliang appeared in a number of news outlets at around 9:30 pm on February 6. In less than two hours, the topic ‘Dr. Li Wenliang passed away’ became a top search with 20 million search records, 540 million views and 73,000 posts on Weibo, the main Chinese social media platform. But after leading news outlets withdrew their posts, and Caixin magazine published a report stating that the medical team was still attempting to rescue Li, the search record had lowered to 1.9 million at around 11:30 pm, before disappearing altogether.

One hour later, at around 12:20 am on February 7, a reporter from a business news outlet who was standing outside the ICU ward of Li wrote on his Weibo that Li's heart beat has stopped at 9:30pm, but that he was attached to an oxygenation machine. At 12:40 am, the Wuhan Central Hospital posted a message on Weibo urging netizens to “pray for Li” as the medical team was still attempting to save his life. Multiple Weibo outlets then published positive comments urging netizens to let Dr. Li “rest in peace”

At the same time, unverified claims citing screen-capture and sources from a medical staff chatroom alleged that the medical team from the hospital had been instructed to “buy time” and refrain from announcing Li's death without approval from the authorities.

La novaĵo pri la morto de Li Wenliang aperis en kelkaj amaskomunikiloj je ĉirkaŭ la 21h30 la 6-an de februaro 2020. En malpli ol du horoj, la frazo “d-ro Li Wenliang forpasis” fariĝis unu el la plej serĉataj en Interreto, kun 20 milionoj da informmendoj, 540 milionoj da trarigardoj, kaj 73 000 mesaĝoj ĉe Weibo [en], la ĉefa ĉina socia retejo. Sed post kiam la ĉefaj amaskomunikiloj forigis siajn afiŝojn kaj la revuo Caixin [en] publikigis artikolon asertantan ke la medicina skipo ankoraŭ provas savi d-ron Li, la nombro de informmendoj falis je 1,9 miliono je ĉirkaŭ la 23h30 antaŭ ol tute malaperi.

Unu horon poste ĵurnalisto de ekonomika revuo, kiu staris antaŭ la hospitala sekcio de intensa flegado kie troviĝis Li, skribis sur sia Weibo-paĝo ke la koro de Li ĉesis bati je la 21h30, sed ke li ankoraŭ estis ligita al oksigena maŝino. Je la 0h20 la ĉefhospitalo  afiŝis en Weibo mesaĝon instigantan retumantojn “preĝi por Li” dum la medicina skipo ankoraŭ provas savi lian vivon. Multaj Weibo-grupoj tiam publikigis pozitivajn komentojn petantajn retumantojn permesi d-ron Li “pace ripozi”.

Samtempe nekontrolitaj informoj citantaj ekranbildojn kaj fontojn de medicina diskut-forumo asertis, ke la hospitala skipo ricevis ordonon “gajni tempon” kaj ne anonci la morton de Li sen aprobo de la aŭtoritatoj.

Je tiu punkto, ĉinaj civitanoj ne plu povis subpremi sian koleron. Weibo estis superŝutita per komentoj kaj bildoj kondamnantaj la aŭtoritatojn pro manipulado de la morto de Li (komentoj pere de The Initium):

心跳停止,卻不讓人死,用時間換維穩,極其可恥

Lia koro estas ĉesinta bati kaj vi ne lasas lin morti. Por gajni tempon intersanĝe de la konservado de stabileco. Tio estas ege senhonta.

君要臣死,臣不得不死;君不要臣死,臣不得好死。

Se la imperiestro deziras ke lia funkciulo mortu, la funkciulo devas tiam morti; se la imperiestro ne permesas ke lia funkciulo mortu, la funkciulo suferos mizeran morton.

拖延幾分鐘,說還在搶救,這是輿論控制的老手段,這叫延宕情緒,直接公佈死訊公眾憤怒太大,要把憤怒轉化為對奇跡的失望。現在大家不就覺得憤怒少了很多嘛。

Oni povas diri ke estas sav-provo se ĝi daŭris kelkajn minutojn. Por tiuj kiuj konas la manipuladon de la publika opinio, tio ĉi nomiĝas “administrado de emocioj”. Abrupte anonci lian morton kaŭzus eksplodon de malĝojo kaj kolero. Per ŝanĝo de la novaĵo al iu de ebla miraklo, la emocio evoluas de kolero al senesperiĝo. Ĉu ni nun ne vidas ke kolero estas signife malgrandiĝinta?

La ĉi-supraj komentoj referencas al kutima metodo aplikata kaze de delikataj temoj kiuj povus gvidi al retaj protestoj: la aŭtoritatoj ordonas cenzuri sociajn platformojn, forigi aŭ aliigi enhavon por inversigi tendencojn en la dezirata direkto, t.e. al malpli da kritiko pri la registara agado, kiel montras tiu ĉi mesaĝo dissendita en ĉinaj diskut-forumoj:

关於武汉市中心医院李文亮医生去世一事,要严格规范稿源,严禁使用自媒体稿件擅自报导,不得弹窗 push,不评论、不炒作。互动环节稳妥控制热度,不设话题,逐步撤出热搜,严管有害信息。

Pri la morto de d-ro Li Wenliang el la ĉefhospitalo de Uhano, regu la informfonton. Amaskomunikiloj ne devas akcepti kaj preni fontojn kaj raportojn de sendependaj blogistoj. Ne uzu ŝprucfenestrojn por elstarigi la informojn. Neniu komento, neniu promocio estas permesita. Regu la “temperaturon” [de la diskuto] per la komento-funkcio. Ne estigu temojn, iom post iom malaperigu la informojn de la sekcio “oftege serĉata”, strikte regu damaĝajn informojn.

Ordinara heroo

Ĉi-foje, la provo manipuli emociojn malsukcesis dum la manipulado de la horo de lia morto fariĝis evidenta. Li Wenliang rapide fariĝis ikono, ordinara heroo, ĉar multaj homoj estas alvenintaj al la ideo ke lia morto kaj vivo spegulas ilian propran destinon.

Poemo ligita al portreto de Li Wenliang kaj cirkulanta rete kaptas la ĝeneralan senton de la publiko:

生受訓戒
死受輿控
夜深雪重
悲憤無言

Viva (li) suferas skoldon
Morta (li) suferas politik-kontrolon de la popolo
Nokte malluma neĝo pezas
Malĝojo kaj kolero preteras vortojn

Kiam Li kaj la sep aliaj kuracistoj estis pridemanditaj de la polico pri disvastigado de onidiroj, ili devis subskribi leteron en kiu ili agnoskis siajn erarojn kaj promesis ke ili ne ripetos tiujn krimojn, sub minaco de juĝa persekuto. La supozata krimo: informi parencojn, amikojn kaj kolegojn tra diskut-forumo pri SARS-simila epidemio en Uhano. Kiam la afero venis al tribunalo, la juĝisto riproĉis la policon pro ĝia troiga difino de onidiroj. La 31-an de januaro, la televidkanalo Caixin intervjuis Li Wenliang, kiu deklaris [en]: “Permesi al ĉiuj koni la veron estas pli grave ol defendi mian propran personon. Sana socio devas havi pli ol unu voĉon.”

La diro de Li indikas ke li ne konsideras sin heroo, sed strebas al sana socio kiu povas esti ekzisti nur se la homoj konas la veron.

D-ro Li postlasis siajn gepatrojn kaj sian gravedan edzinon. Neniu el ili povis adiaŭi lin, ĉar lia korpo estis rapide kremaciita laŭ ĝisdatigo [zh] de Radio Free Asia.

La ĉina ĵurnalisto Jia Jia komentis [zh] la sekvojn de la akcepto de Li kiel heroo:

请在一个普通人的意义上悼念李医生,因为我们任何一个普通人,都可能重蹈他的悲剧。没有什么英雄,当所有人都怯懦的时候,那个稍微不那么怯懦的人就会成为英雄。如果只是说了一句正常的话而成为英雄,那么他妈的这个世界就全是谎言。这种荒诞不经的事每天都在发生。有一天,当你稍微勇敢一点点,危险就会逼近。所以,丧钟为每个人而鸣。你明白了吗?

Bonvolu honori d-ron Li kiel ordinaran homon, ĉar ni ĉiuj, ordinaraj homoj, povus partopreni en lia tragika destino. Herooj estiĝas ne per si mem, sed pro tio ke homoj en tempo de senkuraĝeco povas dum mallonga momento superi tiun senkuraĝecon kaj fariĝi herooj. Se iu fariĝas heroo nur ĉar li diras ion ordinaran, tiu ĉi mondo estas aĉa mensogujo. Sed tiaj ridindaj aferoj okazas ĉiutage. Iun tagon, kiam vi montras kelkajn signojn de kuraĝeco, nur iomete, vi eniras danĝeran zonon. La sonorilo de la morto de Li sonoras por ni ĉiuj. Ĉu vi ekkomprenas?

Postulo de libera opiniesprimo

La kolero kaj plendo de ĉinaj civitanoj estas rapide evoluintaj al variantoj de “la kvin postuloj”, kiuj estas fariĝintaj formo de politika aserto evoluinta el la honkongaj manifestacioj de 2019 [en]. Jen ĉi-sube listo [zh] de la kvin postuloj kiuj rete cirkulas:

五大诉求,缺一不可:撤回对李文亮的训诫;撤回所有删帖命令;撤销所有因言获罪的指控;成立独立调查委员会,彻底追究涉事官员责任;立即归还人民言论自由。

Kvin postuloj, ne unu malpli: reprenu la polican averton pri punaj rimedoj; reprenu ĉiujn cenzur-ordonojn; faligu ĉiujn akuzojn; kreu sendependan enketan komisionon por puni funkciulojn enplektitajn [en la kaŝado de la epidemio]; redonu al la popolo la rajton je libera sinesprimado.

Junuloj ankaŭ uzas la video-platformon Douyin [ĉine: 抖音, la ĉina versio deTikTok] por eldiri siajn postulojn por libera opiniesprimado. Tviter-uzantino @yingyi8798 kunigas mallongajn video-eltiraĵojn el Douyin kaj publikigas ilin ĉe Tvitero:

Permesi ĉiujn koni la veron estas pli grave ol defendi mian propran personon. Sana socio devus havi pli ol unu voĉon. — Li Wenliang
pic.twitter.com/9XbAFFfvn5 [en]

— yingyi (@yingyi8798), la 7-an de februaro 2020 [en]

Nesurprize, subtenantoj de la registaro donas la etikedon de kolora revolucio al postuloj pri libera esprimado de opinioj. La sama etikedo estis algluita al la manifestacioj kontraŭ la registaro de Hongkongo. Ĉi-sube aperas du tipaj komentoj kopiitaj el WeChat.

不知道什么是“阿拉伯之春”、什么是“颜色革命”的网友们,好好感受一下今晚的微博吧!某些势力某些人,你们要发起总攻了吗?你们真的是在担忧和哀伤吗?不!李医生只是你们用来挑拨煽动的幌子!

Por tiuj kiuj ne scias kio estas “araba printempo” kaj “kolora revolucio“, vi povos sperti ilin ĉi-vespere ĉe Weibo! Specifaj potencoj, specifaj personoj, ĉu vi lanĉas grandan ofensivon? Ĉu vi vere funebras? Ne, vi nur uzas d-ron Li por inciti homojn kaŭzi perturbojn!

颜色革命的节奏一波又一波,还记得去年十一发朋友圈的自己吗?zf固然有错,就错到要推翻它的地步?疫情如此严重,不能仅仅看见当初的错误,一个医生的去世能被上升为国家,体制,香港,台湾问题等等层面,还是你们义愤填膺的理由吗?

Ondoj kaj ondoj da kolora revolucio estas orkestrataj. Ĉu vi ankoraŭ memoras vian patriotan fierecon en la pasintjara nacia tago? La registaro eble faris erarojn, sed ĉu ni estas atingintaj la momenton por faligi ĝin? La pandemio estas nun tiel grava ke ni ne povas nur enfokusigi iun eraron faritan en la komenco. La morto de kuracisto nun evoluis al kritiko de la ŝtato kaj de la politika sistemo, kaj tio estas ligita al tio kio okazis en Honkongo kaj Tajvano. Ĉu vi ne vidas kiel via kolero estas direktata?

de Gilles TABARD je 2020-02-18 16:28

La Balta Ondo

Kristana Kongreso kadre de 70a kongreso de KELI

Nome de Vroclavaj organizantoj de la Kristana Kongreso, okazonta kadre de la 70a Kongreso de KELI (Kristana Esperantista Ligo Internacia) mi invitas vin ĉi-somere al la belega urbo Legnica en Malsupra Silezio.

La kongreso havos la saman strukturon, kiun vi konas de ĉiuj aliaj kongresoj, sed ĝi havas iom pli profundan bazon, ĉar renkontiĝas homoj, kiuj krom la sama lingvo havas ankaŭ la kredon, kiu portas similajn virtojn, proksimaj al multaj esperantistoj.

Ĉi-jara kongreso traktos ekologian temon surbaze de la Biblia versiklo “Kaj gardi ĝin…” (Genezo, 2:15). Dum la kongreso krom prelegoj estos riĉa turisma programo: eksursoj al Lubiąż, kie troviĝas la plej granda en Eŭropo postcisterciana abatejo; al Jawor, kie troviĝas Kirko de Paco enskribita en liston de Unesko- Heredaĵo, kaj al Vroclavo, kiu estas unu el la plej belaj urboj en Pollando.

Ni ankaŭ volas riĉigi la programon je interesaj muzikaj eventoj. Daŭras negocoj kun Kajto kaj la ĉeha ensemblo Noproblem. Dum la kongreso oni povos aŭskulti ensemblon de malnova muziko, kies membroj ludas malnovajn instrumentojn.

La kongreso estas nemultekosta, en belega verda urbo kun multaj parkoj, belegaj preĝejoj kaj aliaj historiaj objektoj, kafejoj kaj glaciaĵejoj. Iom enigma: dum multaj jaroj rusoj okupis plej belajn kvartalojn, kiujn nun – bele renovigitajn – ni povas admiri.

Kaj – ĉu multaj el vi havis eblecon tranokti en Episkopa Palaco? Eble valoras tion travivi en Legnica ekde la 8a ĝis la 15a de aŭgusto 2020.

Ĉiuj informoj akireblas en la retejo: https://keli.sea-vroc.eu/

Teresa Pomorska
nome de LKK

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/02/pollando-25

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Kristana Kongreso kadre de 70a kongreso de KELI appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-18 16:07

Esperanto.blog

Aviadilo moviĝinta per sunenergio, plenumis la unuan testoflugon

La aviadilo nome PHASA-35 – kiu moviĝas per sunenegio, kaj kapablas resti fluganta je tempodaŭro da jaro – plenumis sian unuan testoflugon. De du jaroj en Unuiĝinta Reĝlando tiu aviadilo sen teamanoj estas disvolvata de la firmaoj BAE Systems kaj Prismatic, laŭ raportas la televidkanalo Sky News.

La testo efektiviĝis sude de Aŭstralio, kaj ĝi estis atente rigardata de tiulanda aerarmeo. Tiu aviadilo estis projektita por trovi arbarajn fajregojn kaj utili je la mara viglado.

La PHASA-35 estas kovrata de sunpaneloj, kiuj provizas ĝin per energio dum la tago, krom konservi energion por ebligi flugadon dum la nokto. Laŭ BAE estos kromaj testoj ĉi-jarfine, kaj 12 monatoj post l aviadilo estos surmerkatigata.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-18 15:44

Neniam milito inter ni

Suda Sumatro: du insuloj estis definitive englutitaj de la akvoj

18/02/2020 Nova signo de la klimata ŝanĝiĝo, du insuloj de la indonezia provinco de Suda Sumatro malaperis pro la leviĝo de la akvoj, laŭ la "Indonezia forumo por la Medio" ( Walhi ). La neloĝataj insuletoj nomataj Betet kaj Gundul situas nun je unu kaj...

de neniammilitointerni je 2020-02-18 14:17

KARAPACO-PANORAMO

Jean de La Fontaine: Konsilio de la ratoj (fablotraduko)






Jean de La Fontaine
Konsilio de la ratoj

 

En la granda remizo de kamparana korto setlis ratoj. Ili vivis tie en ĝuo kaj bruo, ĉar ĉiam denove bonaj manĝaĵoj malsuprenfalis por ili. Sed al la kamparano tio tute ne plaĉis – kaj tial li havigis virkaton, kiu transmondigu la ratojn. La virkato rapide elektis la ratojn kiel novan frandaĵon. Baldaŭ li jam neniigis pli ol cent el ili kaj tiel transmondigis ilin – kaj intertempe ilia kvanto fariĝis tiom malgranda, ke ili ne plu kuraĝis forlasi siajn truojn.

Tiel tio ne estu por ĉiam kaj tial la ratoj decidis, ke kunsidu la moŝta konsilio.

La mizera, postrestinta areto de la iam tiom granda rataro kunvenis kaj pripensis kaj interkonsiliĝis pri tio, kion oni faru.

Unu el la plej saĝaj ratoj parolis tre prudente: „Estus taŭge, se oni povus kroĉi sonorileton al la virkato. Tiukaze ni povus aŭdi ĝin jam de malproksime kaj povus ĝustatempe atingi sekuran lokon.“

Al la aliaj ratoj la ideo tre plaĉis – ili laŭdis la kunulon kaj sentis sin plifaciligitaj, ĉar ili nun baldaŭ denove pli bone fartos.

Sed la afero fiaskiĝis, ĉar neniu trovis sin, kiu kuraĝis kroĉi la sonorileton al la virkato.

Tiel ne malmulte da bonaj ideoj ne realiĝas, ĉar ne sekvas la agoj post la  vortoj.

  
tradukis Dorothea & Hans-Georg Kaiser



de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-18 13:03

Libera Folio

UEA elspezas milojn por informado sen rezulto

De pluraj jaroj UEA regule subvencias sensukcesan informan agadon ĉirkaŭ rokfestivalo en Pollando. Ekzemple en 2017 UEA donis 2.000 eŭrojn al lokaj aktivuloj. Neniu poste kontaktis homojn, kiuj tie registris sin kiel ”amikoj de Esperanto”. Nun la krizanta UEA denove investas monon kaj prestiĝon en Pol'and'Rock.

La festivalo Pol'and'Rock 2018. Foto: Ralf Lotys, CC BY 4.0

Daŭre mankas publikaj informoj pri tio, kiel evoluis la membronombro de UEA dum la jaro 2019, sed eblas supozi, ke la ciferoj ne estas tre favoraj, ĉar apenaŭ okazis membrovarbado dum la pasinta jaro. Ankaŭ post la jarŝanĝo ne videblis rimarkeblaj signoj pri tia aktivado.

Anstataŭe la estraro de UEA investas monon, laboron kaj prestiĝon por subteni lokajn aktivulojn en Pollando, kiuj volas lui tendon por informi pri Esperanto en granda rokfestivalo. La 10-an de februaro UEA dissendis gazetaran komunikon, petante donacojn por lui tendon dum la festivalo Pol'and'Rock. 

Estas bezonataj tri mil eŭroj. UEA promesas pagi unu milon el sia propra poŝo, se venos du miloj en donacoj. "Jam la kvaran sinsekvan jaron UEA subtenas la agadon", la gazetara komuniko aldonas.

Mankas informoj pri ajnaj rezultoj de la informaj kampanjoj dum pli fruaj jaroj.

– Mi ne memoras renkonti iun ajn, kiu ekscius pri Esperanto tie, diras Łukasz Żebrowski, multjara estrarano de Pola Esperanto-Junularo (PEJ).

– Ekde la komenco de la Esperanto-agado en la festivalo ni trovis neniun spuron de ĝiaj rezultoj. Neniu persono aliĝis al PEJ aŭ al konataj de ni junularaj Esperanto-eventoj pro ĉeesto en la festivalo, komentas Tobiasz Kubisiowski, la nuna sekretario de PEJ, responde al demando de Libera Folio.

En la jaro 2017 UEA pagis 2.000 eŭrojn por ke lokaj aktivuloj povu lui tendon dum la rokfestivalo kaj interalie registri novajn "amikojn de Esperanto". Estis kolektitaj pli ol ducent nomoj, sed laŭ informoj de la aktivuloj neniu fakte iam ajn poste kontaktis tiujn homojn, do la tuta laboro estis vana. Spite tion, ankaŭ en la jaroj 2018 kaj 2019 UEA finance kontribuis al la luo de tendo en la festivalo.

Nek Pola Esperanto-Asocio nek Pola Esperanto-Junularo partoprenas en la Esperanto-tendo en la festivalo Pol'and'Rock (pli frue nomata Woodstock). Teorie informado tie ja povus indi, diras Łukasz Żebrowski:

– Se la demando estas principa – ĉu indas investi en varbadon dum la festivalo, tiam la respondo estas, ke sendube jes. Ĝi estas grandega festivalo, plena de homoj kies aliroj al la mondo kongruas kun tiuj de Esperantistoj kaj kiuj povus serioze interesiĝi pri nia lingvo. Do ĝi ja estas taŭga medio por Esperanto-varbado.

Tamen efektive la informado evidente ne sukcesas, verŝajne interalie pro tio, ke la aktivuloj kiuj provas allogi la junajn partoprenantojn de la festivalo mem grandparte estas pensiuloj.

– El tempo kiam mi ankoraŭ aktivis en PEJ mi memoras, ke la estraro de PEJ komence de la jaro 2016 estis petita pri opinio pri la plano kiel realigi la varbadon en la festivalo. La opinion kun pluraj plibonigproponoj la tiama PEJ-estraro pretigis kaj mi sendis ĝin, kiel PEJ-sekretario. Nia mesaĝo, kvankam ĝi ja estis petita opinio, renkontiĝis kun enorme akra respondo de la organizantoj. Tia sperto je la komenco evidente malinstigis PEJ al plua kunlaboro pri la temo, diras Łukasz Żebrowski.

– En la unua jaro de la “Esperanto-stando” en la festivalo PEJ estis la organizanto de IJK kaj pro tio ni ne povis engaĝiĝi en la iniciato. Tamen la organizantoj uzis la emblemon de PEJ en la reklamado de sia aranĝo. Ekde tiu tempo en ĉiu sinsekva jaro PEJ decidas ne okupiĝi oficiale pri la afero, diras Tobiasz Kubisiowski, la nuna sekretario de PEJ.

Do, UEA jam la kvaran jaron investas monon, prestiĝon kaj laborfortojn por subteni informstandon de lokaj aktivuloj, kiuj ne kunlaboras kun la landa sekcio de TEJO nek kun la landa asocio de UEA, kaj kies informa agado ĝis nun havis neniajn pruveblajn sukcesojn.

Ni demandis al Fernando Maia, la vicprezidanto de UEA, kial UEA decidis prioritatigi ĝuste ĉi tiun projekton kaj elspezi monon por loka informado, kiu kutime ne estas la tasko de UEA.

Libera Folio: Ĉu ne unuavice la landa asocio de UEA aŭ eĉ pli bone la landa sekcio de TEJO devus okupiĝi pri tiu afero, se oni opinias ĝin inda?

Fernando Maia. Foto: Anna Striganova por larevuo Esperanto.

Fernando Maia: – Certe la agadoj de la pluraj Esperanto-grupoj distribuitaj laŭ pluraj niveloj ne estas ekskluzivaj inter si. Estas surprize, kiam oni dubas, ke al UEA estas tute kutime kunlabori kun landaj, lokaj grupoj, ĉefe se temas pri subvencio al specifaj informagadoj.

– Aparte la Festivalo Pol'and'Rock ne estas simpla, malgranda loka evento. La festivalo atingas la rangon de la plej popularaj muzikeventoj en Eŭropo, kun preskaŭ miliono da partoprenantoj, kio sendube pravigas disvastigon de nia afero en tia medio. Ne hazarde internaciaj grupoj kiel Greenpeace kaj Amnestio Internacia de longe ĉeestas la eventon, kaj tre agorde ankaŭ al Esperanto indas ĉeesti. Aŭ ne?

Fernando Maia atentigas, ke ĉi-jare UEA elspezos maksimume mil eŭrojn por la pola festivalo Pol'and'Rock, se venos du mil eŭroj en donacoj.

– La elspezo por Pol'and'Rok ne estas konsidereble pli alta ol aliaj elspezoj por subteni informagadojn aŭ sponsori eventojn, kiel Polyglot Gathering. Kaj por fini, gravas al UEA la subteno al tiu juneca evento, ĉar ĝi junigas la agadojn kadre de UEA, kio ankaŭ estas iugrade celata de la pasinta kaj nuntempa estraroj en nia asocio.

Libera Folio: UEA subtenas la informadon en la koncerna festivalo ekde 2017. Ĉu oni iel pritaksis la ĝisnunan sukceson de la investo? Se jes, kion oni atingis? Se ne, kial ne?

– Jes, certe. La teamoj pritaksis kaj konscias pri punktoj plibonigendaj. Ili estas. Certe la kvar unuaj jaroj ankoraŭ ne estas la perfekta formo, sed la organizo de la agado progresas. El la raporto de Halina Komar (Revuo Esperantowww.gazetaro.org) eblas legi, ke ŝi kalkulas je la helpo de pluraj valoraj junuloj. Por 2020 ni intencas pli bone organizi la fortojn inter UEA, TEJO, PEA, PEJ kaj CEM – por pli bone kaj konstrueme profiti el la investo en tiu evento.

Do, evidente UEA mem ne faris sendependan takson pri la eventualaj sukcesoj de la ĝisnuna informa agado ĉe la pola festivalo. Anstataŭe eĉ la revuo de UEA publikigis laŭdan raporton verkitan de la ĉefa organizanto de la subvenciata informa agado.

En la raporto ne estas menciite, ke eĉ unu homo lernus Esperanton sekve de la agado. Ja estas menciite, ke unu interesita persono efektive pretis organizi Esperantan agadon en sia regiono.

”Kompreneble ni postulis unue lerni la lingvon, kion ŝi promesis tuj komenci”, la raporto pri la jaro 2018 aldonas. Pliaj informoj pri la nova aktivulo mankas.

de Redakcio je 2020-02-18 07:07

2020-02-17

Teo kaj Libroj

Esperanto.blog

Ĉinlando devigas, ke la bankoj seninfektigu la monon

La Centra Banko de Ĉinlando ordonis per komunikaĵo lastsabate (la 15-an), ke la monbiletaro de la lando estu seninfektigita, kaj la monbiletoj posedantaj tiun Covid-19 (la kronviruso) estu detruitaj. La bankoj nepre trafu la monon per transviola radiado kaj varmegon, krom konservi ĝin en deponejo dum 7-14 tagoj antaŭ rekonduki ĝin al la publiko.

Laŭ Monda Organizaĵo pri Sano (MOS) la kronviruso postvivas en surfacoj dum kelkaj horoj. En la konstruaĵoj pli oftiĝas la purigado de klinkoj, liftobutonoj, ktp. La nombro de mortintoj en Ĉinlando pro la Covid-19 trafis 1.770 dimanĉe (la 16-an), kaj entute 70.548 tiaj malsanuloj estis konfirmitaj.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-17 18:25

La Balta Ondo

Deklaro de UEA okaze de la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21 februaro 2020

tago[Mesaĝo sendota al UN kaj Unesko en la venontaj tagoj. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon!]

Unuiĝintaj Nacioj kaj ties membraj ŝtatoj alvokis al atingo de bonkvalita edukado por ĉiuj kiel la kvara el deksep Celoj por Daŭripova Evoluigo atingendaj ĝis la jaro 2030. Inter la antaŭvidataj rezultoj kaj la iloj por realigi tiun kvaran Celon por Daŭripova Evoluigo estas:

• Universala elementa kaj meza edukado
• Universala antaŭelementa edukado
• Universala kapablo legi kaj skribi inter la junularo
• Genra egaleco
• Efikaj lernaj medioj
• Kvalifikitaj instruistoj

Tiu Celo supozigas, ke, se studentoj frekventas lernejojn sub zorgo de kvalifikitaj instruistoj, ili lernos.

Sed tie kuŝas silenta antaŭsupozo – nome ke la studentoj instruiĝu en lingvo kiun ili komprenas. En multaj landoj kaj cirkonstancoj ili ne estas instruataj en la propraj lingvoj kaj oni malmulton faras por helpi ilin transiri al la lingvo de instruado. Tio ofte malavantaĝas ilin tutvive, nuligante la pozitivon de lerneja ĉeesto, de kompetenta instruado, kaj de investo en lerneja infrastrukturo. Sen instruado de lernantoj en lingvo kiun ili komprenas, ni forĵetas monon kaj, kun ĝi, promesplenajn vivojn.

Pro tio Unesko proklamis la 21an de februaro Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, festata ĉiujare. Ĝi ĉefe celas emfazi la edukajn avantaĝojn de uzado de la gepatra lingvo en lernejoj, precipe elementaj lernejoj. Infanoj lernas legi kaj skribi pli rapide en lingvo kiun ili plene scipovas – aŭ, pli precize, ili spertas malavantaĝon se ili devas komenci sian lernadon en lingvo kiun ili ne scipovas, parte aŭ komplete.

La Internacia Tago de la Gepatra Lingvo memorigas nin ankaŭ, ke en multaj mondopartoj al tutaj lingvoj mankas oficiala statuso, oni diskriminacias kontraŭ iliaj parolantoj kaj oni malatentas iliajn kulturajn valorojn.

Universala Esperanto-Asocio, kiel unu el malmultaj neregistaraj organizoj kiuj sin koncernas pri lingvaj demandoj, forte subtenas la Internacian Tagon de la Gepatra Lingvo kaj ĝia mesaĝo de lingva justeco por ĉiuj. Kiel diris Audrey Azoulay, Ĝenerala Direktoro de UNESKO, en 2018: “Nia Organizaĵo dividas kun la esperantista Movado komunajn valorojn: esperon en konstruado de paca mondo, harmonian kunvivadon inter la popoloj, respekton al kultura diverseco, solidarecon trans la limoj.”

Mallonge dirite, UEA kredas je edukado por ĉiuj en lingvoj kiujn ili komprenas, je lingva justeco ĉiuaspekta kaj je mondo paca per edukado kaj kompreniĝo. Nia Asocio laboras por tiuj celoj en ĉiu angulo de la mondo, ligita de la Internacia Lingvo Esperanto. Ni alvokas al Unuiĝintaj Nacioj, UNESKO kaj ĉiuj laborantoj por daŭripova mondo, ke ni kune atingu la kvaran Celon por Daŭripova Evoluigo kaj la scion, egalecon, justecon kaj perspektivon kiuj akompanus tiun atingon.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2020, №849.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Deklaro de UEA okaze de la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21 februaro 2020 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-17 17:43

Neniam milito inter ni

Klimata ŝanĝiĝo: la oazoj survojas al malapero

AFP 17/02/2020 Tiu specio survojas al estingiĝo. La oazo, kiu troviĝis plene verda kaj fruktodona antaŭ 25 jaroj malaperis, kaj estis anstataŭigita de dezertaj pejzaĝoj. Ni estas en Skuro, Maroko, en la regiono de Uarzazato. La klimata perturbo havas...

de neniammilitointerni je 2020-02-17 14:51

Ĉe Emanuelo

Pri la tradukarto en konstruita lingvo (citaĵo el la lasta «Vög Volapüka»)

En la lasta Vög Volapüka, la reta revuo de la Volapukista movado, mi trovis tre interesa la ĉefan artikolon, verkita de la redaktoro de la revuo kaj samtempe Ĉifalo (majstro de la Volapuka movado) kaj posteulo de Schleyer mem, Hermann Philipps. Ĝi temas pri io, kio interesas ne nur la Volapukistoj (ni memorigu ke neniu plu proponas Volapukon kiel internacian lingvon; la Volapukistoj simple laboras por ke la lingvo ne tute mortu), sed ĉiuj verkantoj kaj tradukistoj en artefarita(n) lingvo(n). Mi taksis ĝin tiom interesa, ke mi decidis traduki ĝin en Esperanton. Ĝuu!

Karaj ĉiulokaj amikoj de Volapuko!

La tradukado en konstruitan lingvon — ĉu Volapukon, ĉu Esperanton, ĉu ĉian alian artefaritan lingvon — principe distingiĝas de la tradukado en naturan lingvon aŭ eĉ el la gepatra lingvo. Pri gepatra aŭ fremda lingvo oni havu bonan lingvosenton. Tiu sento ebligas iun percepti, ke io «ne sonas ĝuste», kiam oni legas aŭ aŭdas ion, kiun fremdulo produktis, eĉ se ĉiuj reguloj de la gramatiko estis respektitaj. Pro tio la profesiaj tradukistoj preskaŭ ĉiam tradukas nur en sian propran gepatran lingvon.

Pri artefaritaj lingvoj tamen tute ne ekzistas tia originala lingvosento. Do oni havu kiel celon klaran kaj logikan esprimomanieron. Plie por traduki en artefaritan lingvon oni vere evitu imiti la konstruadon de la frazoj de la tekstoj verkitaj en ĝia originala lingvo kaj oni same ankaŭ evitu provi doni «aromon» de la originala teksto, por ke la traduko restu facile komprenebla. Ofte mi rimarkis legante tekstojn en artefaritaj lingvoj, ke mi povis kompreni tradukojn ege pli malfacile ol kiam la samaj homoj verkis rekte en la artefarita lingvo. Ankaŭ en miaj propraj tekstoj oni observas tion. La kaŭzo de tio probable estas, ke la tradukado de tekstoj jam ekzistantaj devigas onin pensi ekzakte kiel la aŭtoro de la originala teksto pensis. Jen, oni havas tekstan modelon, kaj nun oni imite reverku ĝin kun vortoj kaj esprimoj de alia lingvo. Oni ne havas multe da libereco. Pro tio ni emas imiti ne nur la enhavon, sed ankaŭ la verkmanieron. Vere, ne estas facile traduki.

Volapuko povas esti utila kiel maniero ekzerciĝi. Oni devige demandu sin introspekte: «kiel mi povas traduki tion tiel, kiel aliuloj povos kompreni ĝin?». Kelkfoje tio estas pli malfacila, ol traduki ion pli/malpli precize laŭ la teksto originala, ĉar ne necesas pensi tiel multe. Kiam ili lernas Volapukon, la komencantoj frue provas traduki tekstojn, ĉar ili pensas, ke Volapuko kiel artefarita lingvo certe estas vere facila. Rapide tiu komencanto — pensante per sia gepatra lingvo — serĉas ekvivalentojn al kelkaj vortoj de sia gepatra lingvo. Do oni povas ofte observi, ke la uzantoj de Volapuko (ekzemple) ĉiam denove bezonas vortojn kaj esprimojn, kiujn ili konas en la angla (denove ekzemple). Kiel oni diras Volapuke, kiam oni volas diri «Fuck you!» en la angla?

Vere, «necesas lerni multajn aĵojn, antaŭ ol oni povas meti demandojn pri tio, kion oni ne scias», kiel verkis Jean-Jacques Rousseau, aŭtoro kaj filozofiisto el Ĝenevo (1712-1778).

Bone ĝuu vi la lernadon de Volapuko!
Hermann Philipps

Tiu teksto memorigis al mi tiun faman frazon de Kabe: «Mi kredas ke la lingvo profitas pli multe per tradukado ol per libera originala verkado. La originala verkisto ĉiam iel povos “eltiri” sin, li simple ne uzos malfacilajn esprimojn aŭ simple ellasos aŭ aliajn donos» (Literatura Mondo 1931/7-8, p. 144). Ja tradukado pli malfacilas ol simpla verkado (se oni havas ideojn!), sed mi aldonos ke ambaŭ necesas al artefarita lingvo. Lingvo en kiu nur aperus tradukojn estas kiel homo kiu paŝus uzante nur unu kruron; estus domaĝe ne plene uzi la liberecon, kiun oferas la reguleco de niaj gramatikoj!

de Emanuelo (noreply@blogger.com) je 2020-02-17 13:58

2020-02-16

Neniam milito inter ni

Germanio: manifestacio okazis en Turingio por protesti kontraŭ ekstremdekstro

JENS SCHLUETER / AFP 16/02/2020 La 15an de februaro en Germanio, preskaŭ 18 000 manifestaciantoj kolektiĝis en Erfurto, ĉefurbo de Turingio oriente de la lando. Estro de la regiono estis elektita danke al ekstremdekstro, kio provokis politikan tertremon...

de neniammilitointerni je 2020-02-16 19:42

Esperanto.blog

La kronviruso povos savi la manisulojn

La manisuloj survojas al formorto (ili estas mamuloj kun 8 specoj, 4 afrikaj kaj 4 aziaj) pro tio, ke ili estas trafitaj de la plej granda eksterleĝa komerco de bestoj tutmonde. En Ĉinlando ĝia komercado sukcesas, ĉu pro manĝo de ĝia viando, ĉu pro uzo de ĝia skvamo kadre de la ĉina tradicia kuracado, ĉu pro plibonigi libidon. Ili povos formorti post kelkaj jaroj, se ĝia kontraŭleĝa ĉasado resti tiom intensa.

Tamen tiu kronviruso povos savi ilin, ĉar laŭ aserto de grupo da ĉinaj esploristoj, tiu besto povas esti la transportilo de la viruso, kiu jam mortigis 1,6 mil homojn en la lando. Tiamaniere nun la ĉinoj ne plu povas manĝi la viandon de tiu besto.

Pasintsemajne esploristoj de la Sudĉina Universitato pri Terkultivo progresigis la hipotezon laŭ kiu la manisuloj povas esti la “meza gastiganto”, faciligante la disvastiĝon de la viruso, kiu supoze venis el kiropteroj.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-16 18:06

La Balta Ondo

Malantaŭ la kulisoj de IJK 2019

ijk-75

En Jutubo aperis filmo, en kiu la organizantoj de la 75a Internacia Junulara Kongreso, okazinta pasint-somere en Liptovský Hrádok (Slovakio), rakontas pri la sperto organizi la kongreson kaj donas valorajn konsilojn pri diversaj fakoj.

Spektu ĝin ĉe

Fonto: https://www.tejo.org/malantau-la-kulisoj-de-ijk-2019/

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/02/

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Malantaŭ la kulisoj de IJK 2019 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-16 17:21

UEA facila

KARAPACO-PANORAMO

Fratoj Grimm: Maria-infano (fabelotraduko laŭ la lasta versio)




Fratoj Grimm
Maria-infano


Antaŭ granda arbaro vivis lignohakisto kun sia edzino, ili havis nur unu infanon, ĝi estis trijara knabino. Sed ili estis tiom malriĉaj, ke ili ne plu havis la ĉiutagan panon kaj ne sciis kiun manĝon doni al ĝi. Iumatene la lignohakisto eliris plena de zorgoj en la arbaron por labori, kaj kiam li hakis la lignon, staris subite antaŭ li bela granda damo, kiu havis kronon el lumantaj steloj sur sia kapo kaj ŝi parolis al li: „Mi estas Virgulino Maria, la patrino de la kristnaska infaneto; vi estas malriĉa kaj magra, alkonduku vian infanon, mi intencas preni ĝin kun mi, esti ties patrino kaj zorgi pri ĝi.“

La lignohakisto obeis, alkondukis sian infanon kaj transdonis ĝin al Virgulino Maria. Ŝi prenis ĝin kun si en la ĉielon. Tie ŝi fartis bone, ŝi manĝis sukeropanon kaj trinkis dolĉan lakton kaj ŝiaj vestoj estis el oro, kaj la anĝeletoj ludis kun ŝi. Kiam ŝi fariĝis dekkvarjara, Virgulino Maria vokis ŝin al si kaj parolis: „Kara infano, mi intencas entrepreni grandan vojaĝon, prenu do la ŝlosilojn por la dektri pordoj de la ĉiela regno kaj konservu ilin: dekdu pordojn vi rajtos malfermi kaj rigardi la belegaĵojn en la ĉambroj; sed la dektria, al kiu apartenas tiu ĉi malgranda ŝlosilo, estas malpermesita al vi. Gardu vin, ke vi ne malŝlosu ĝin, alie vi fariĝus malfeliĉa.“

La knabino promesis esti obeema, kaj kiam Virgulino Maria forestis, ŝi komencis rigardi la loĝejojn de la ĉiela regno. Ĉiutage ŝi malŝlosis pordon, ĝis la dekdu loĝejoj estis malfermitaj. En ĉiu sidis apostolo kaj estis ĉirkaŭata de granda brilo, kaj ŝi ĝojis pri ĉiuj ĉi mirindaĵoj kaj belaĵoj, kaj la anĝeletoj, ĉiam akompaninte ŝin, ĝojis kun ŝi. Tiam nur la malpermesita pordo ankoraŭ estis fermita. Jen ŝi eksentis grandan scivolon ekscii, kio estas kaŝita post ĝi, kaj ŝi parolis al la anĝeletoj: „Tute malfermi mi ne volas ilin kaj mi ankaŭ ne volas eniri, sed mi volas malŝlosi ilin, por ke ni povu iom rigardi tra la fendo.“

„Ho ne“, diris la anĝeletoj, tio estus peko, Virgulino Maria malpermesis tion, kaj facile ĝi povus fariĝi via malfeliĉo.“

Jen ŝi silentis, sed la scivolego en ŝia koro ne silentis, sed ronĝis kaj pikadis fervore je ĝi kaj ne lasis pacon al ŝi. Kaj kiam la anĝeletoj foje eliris solaj, ŝi pensis: „Nun mi estas tute sola kaj povus enrigardi, ja neniu ekscios, se mi faros tion.“ Ŝi elserĉis la ŝlosilon, kaj kiam ŝi tenis ĝin enmane, ŝi ankaŭ metis ĝin en la seruron, kaj kiam ĝi estis en ĝi, ŝi ankaŭ turnis ĝin. Jen la pordo salte malfermiĝis kaj ŝi vidis tie sidi Sanktan Triunuon en brilo kaj gloro. Ŝi haltis starante dum kelke da tempo kaj rigardis ĉion kun miro, poste ŝi iom tuŝis perfingre la brilon, jen la fingro fariĝis tute ora. Sed baldaŭ ŝi eksentis grandegan timon, klake fermis la pordon kaj forkuris. Kaj la timo ankaŭ ne plu volis retiriĝi, ĝi povis komenci ion ajn, sed la koro frapis seninterrompe kaj ne volis trankviliĝi; ankaŭ la oro kroĉis sin plu je la fingro kaj ne lasis deigi sin, egale kiom forte ŝi lavadis kaj frotadis ĝin.

Ne daŭris longan tempon, ĝis kiam Virgulino Maria revenis de sia vojaĝo. Ŝi vokis la knabinon al si kaj repostulis de ŝi la ĉielajn ŝlosilojn. Kiam la kanbino etendis al ŝi, Virgulino Maria rigardis ŝiajn okulojn kaj parolis: „Ĉu vi malfermis la dektrian pordon?“

„Ne“, respondis la knabino.

Jen Virgulino Maria permane tuŝis ŝian koron, sentis kiel ĝi frapas kaj frapas, kaj rimarkis do, ke ŝi ne atentis ŝian malpermeson kaj malfermis la pordon. Ŝi parolis ankoraŭfoje: „Ĉu vi certe ne faris tion?“

„Ne“, diris la knabino duan fojon.

Jen Virgulino Maria ekvidis la fingron, kiu fariĝis ora pro la tuŝo de la ĉiela brilego, ŝi do vidis, ke ŝi pekis kaj parolis trian fojon: „Ĉu vi ne faris tion?“

„Ne“, diris la knabino je tria fojo. Jen parolis Virgulino Maria: „Vi ne obeis min kaj aldone eĉ mensogis, vi ne plu meritas esti en la ĉielo.“

Tiam la knabino profunde endormiĝis kaj, kiam ŝi vekiĝis, ŝi kuŝis malsupre sur la tero, meze de sovaĝejo. Ŝi volis voki, sed ŝi ne povis eligi sonon. Ŝi eksaltis kaj volis forkuri, sed kien ajn ŝi turniĝis, ĉiam retenis ŝin densaj dornaj heĝoj, kiujn ŝi ne povis trarompi. En la tristejo, en kiun ŝi estis enfermita, staris maljuna kava arbo, tio devis esti ŝia loĝejo. Tien ŝi enrampis, kiam venis la nokto kaj dormis en ĝi; kaj kiam sturmis kaj pluvis, la arbo interne protektis ŝin. Sed estis mizera tia vivo, kaj kiam ŝi pensis pri tio, kiel bonfartiga estis la ĉielo kaj, kiel la anĝeloj ludis kun ŝi, ŝi ploris kordisŝire. Radikoj kaj arbaraj beroj estis ŝia ununura nutraĵo, ŝi serĉis ilin ĉie, kien ŝi povis moviĝi. Dum la aŭtuno ŝi kolektis la falintajn nuksojn kaj foliojn kaj portis ilin en la kavaĵon. La nuksoj estis ŝia nutraĵo dum la vintro, kaj se venis neĝo kaj glacio, ŝi rampis kiel kompatinda besteto inter la foliojn, por ke ŝi ne frostotremu. Ne daŭris longan tempon, ĝis kiam disŝiriĝis ŝiaj vestoj kaj falis pecon post peco de ŝia korpo. Tuj kiam la suno denove radiis varme, ŝi eliris kaj sidiĝis antaŭ la arbon kaj ĝia longa hararo kovris ĝin de ĉiuj flankoj kiel mantelo. Tiel ŝi sidis jaron post jaro tre afliktita pri la mizero de l' mondo.

Foje, kiam la arboj denove freŝe verdis, ĉasis la reĝo de la lando en la arbaro kaj persekutis kapreolon, kaj ĉar ĝi fuĝis en la arbustaron, kiu ĉirkaŭis la arbaran lokon, li deĉevaliĝis, disŝiris la dornoheĝon kaj trabatis vojon per sia glavo. Fine trapenetrinte, li vidis sub arbo mirinde belan knabinon, kiu sidis tie kaj estis kovrata de sia ora hararo ĝis la piedpintoj. Li staris kviete kaj rigardis ŝin plena de miro, poste li parolis al ŝi: „Kiu vi estas, kial vi sidas ĉi tie en tiu trista loko?“

Sed ŝi ne respondis, ĉar ŝi ne povis malfermi sian buŝon por paroli. La reĝo daŭrigis la parolon: „Ĉu vi volas iri kun mi en mian kastelon?“

Jen ŝi nur iom kapjesis. La reĝo prenis ŝin surbraken, levis ŝin sur sian ĉevalon kaj rajdis kun ŝi hejmen. Kaj alveninte en la reĝan kastelon, li ordonis vesti ŝin per belaj vestoj kaj abunde donis al ŝi ĉion ajn. Kaj kvankam ŝi ne povis paroli, ŝi estis tamen ĉarma kaj bela, tiel, ke li elkore enamiĝis al ŝi, kaj ne daŭris longan tempon, ĝis kiam li edzinigis ŝin.

Kiam pasis ĉirkaŭ jaro, la reĝino naskis filon. Poste en la nokto, kiam ŝi kuŝis sola en sia lito, aperis Virgulino Maria kaj parolis: „Se vi volos diri la veron kaj koncedi, ke vi malŝlosis la malpermesitan pordon, mi malfermos vian buŝon kaj redonos al vi la kapablon paroli. Sed, se vi kroĉosvin al la peko, kaj neos ĝin obstine, mi kunprenos vian novnaskitan infanon.“

Jen do al la reĝidino estis donita la povo respondi, sed ŝi restis malcedema kaj parolis: „Ne, mi ne malfermis la malpermesitan pordon.“ Tial Virgulino Maria prenis la novnaskitan infanon el ŝiaj brakoj kaj malaperis kun ĝi. Je la alia mateno, kiam la infano ne troveblis, ĉirkaŭiris murmurado de la homoj, ke la reĝino estas hommanĝulino kaj murdis sian propran infanon. Ŝi aŭdis ĉion ĉi kaj ne povis diri ion kontraŭ tio. Sed la reĝo ne volis akcepti tion, ĉar li tre amis ŝin.

Post jaro naskis la reĝidino denove filon. En la nokto ankaŭ Virgulino Maria denove envenis kaj parolis: „Se vi koncedos, ke vi malfermis la malpermesitan pordon, mi volos redoni al vi vian infanon kaj malblokigi vian langon, sed se vi kroĉos vin al la peko kaj neos ĝin, mi kunprenos ankaŭ tiun ĉi novnaskitan infanon.“

Jen la reĝidino denove parolis: „Ne, mi ne malfermis la malpermesitan pordon.“ Tial Virgulino Maria forprenis la infanon el ŝiaj brakoj kaj kun si en la ĉielon. Je la mateno, kiam ankaŭ tiu infano estis malaperinta, diris la homoj tute laŭte, ke la reĝidino voris ĝin. Kaj la konsilistoj de la reĝo postulis, ke oni ekzekutu ŝin. Sed la reĝo tiom amis ŝin, ke li ne volis akcepti tion kaj li ordonis al la konsilistoj, minancanta ilin per korpo- aŭ mortopuno, ke ili ne plu parolu pri tio.

En la sekva jaro naskis la reĝino belan filineton, jen nokte trian fojon aperis ĉeŝi Virgulino Maria kaj parolis: „Sekvu min.“ Ŝi prenis ŝin ĉemane kaj kondukis ŝin en la ĉielon kaj montris al ŝi tie ŝiajn pli aĝajn infanojn, ili ridis al ŝi kaj ludis per la mondoglobo. Kiam la reĝino ĝojis pri tio, parolis Virgulino Maria: „Ĉu via koro ankoraŭ nun ne moliĝis? Se vi koncedos, ke vi malfermis la malpermesitan pordon, mi pretos redoni al vi viajn du filojn.“ Sed la reĝino respondis trian fojon: „Ne, mi ne malfermis la malpermesitan pordon.“

Jen Virgulino Maria lasis sinki ŝin denove al la tero kaj forprenis ankaŭ ŝian trian infanon.

Je la sekva mateno, kiam ĝi diskonatiĝis, vokis ĉiuj homoj laŭte: „La reĝino estas hommanĝulino, oni devos kondamni ŝin.“

Kaj la reĝo ne plu povis malkonsenti kun la konsilistoj. Oni procesis kontraŭ ŝi, kaj ĉar ŝi ne povis respondi kaj ne defendi sin per vortoj, oni kondamnis ŝin morti sur la ŝtiparo. Oni kunkolektis la lignon, kaj kiam ŝi estis firmligita
al fosto kaj la fajro ĉirkaŭe komencis ekbruli, jen degelis la firma glacio de ŝia fiero kaj ŝia koro ekmoviĝis pro konsciencriproĉoj. Kaj ŝi pensis: „Aĥ, se mi ankoraŭ povus koncedi antaŭ mia morto, ke mi malŝlosis la pordon.“ Jen ŝi subite rehavis dum momento sian voĉon kaj laŭte povis voki: „Jes, Maria, mi faris tion!“ Kaj tuj el la ĉielo komencis pluvi kaj la pluvo estingis la flamojn kaj super ŝi trarompiĝis lumo kaj Virgulino Maria ŝvebis malsupren kaj havis la du filojn ĉe siaj flankoj kaj la novnaskitan filineton surbrake. Ŝi parolis afable al ŝi: „Al tiu, kiu pentas pri sia peko kaj koncedis ĝin, estu pardonita.“ Kaj ŝi transdonis al ŝi ties tri infanojn, malblokis ŝian langon kaj havigis al ŝi fortunon dum ŝia tuta estonteca vivo.

Fonto: Jakobo kaj Vilhelmo Grimm: Infan-kaj domfabeloj, Eldono lastmana, eldonejo Reclam, „Marienkind“

tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser
lingve kontrolis Vladimir Türk



de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-16 00:45

2020-02-15

Neniam milito inter ni

Bosnio: pri la damaĝoj kaŭzitaj de karbo-centralo

AP foto/Eldar Emric 15/02/2020 «Mi konas neniun, kiu mortis ĉi tie pro naturaj kaŭzoj. Eĉ la junuloj mortas kaj tiuj, kiuj postvivas estas malsanaj». La atesto de Goran Stojak estas terura. Li naskiĝis kaj kreskis en vilaĝo situanta en la ĉirkaŭaĵo de...

de neniammilitointerni je 2020-02-15 16:15

KARAPACO-PANORAMO

Fratoj Grimm: Fidela Johano (fabelotraduko laŭ la lasta versio)





Fratoj Grimm
Fidela Johano

Estis iam maljuna reĝo, kiu estis malsana kaj tial li pensis: „certe, la lito sur kiu mi kuŝas, estas mia morto-lito.“ Tial li ordonis: „Venigu la fidelan Johanon.“

La fidela Johano estis lia plej ŝatata servisto, kaj li havis tiun nomon, ĉar li estis tre fidela al la reĝo dum sia tuta vivo. Kiam li venis al la lito, parolis la reĝo: „Plej fidela Johano mia, mi sentas, ke mia fino estas proksima, sed min maltrankviligas neniu penso krom tiu pri mia filo. Li estas ankoraŭ tre juna, kaj ne ĉiam scias, kiel konsiliĝi al si mem, kaj se vi ne promesos al mi instrui lin pri ĉio, kion li devos scii kaj ne estos kvazaŭ lia patro, mi ne povos fermi miajn okulojn trankvile.“

La fidela Johano respondis: „Mi ne forlasos lin kaj servos fidele al li, eĉ se tio kostus mian vivon.“

La maljuna reĝo do diris: „Nun mi mortos konsolita kaj en paco.“ Kaj poste li daŭrigis: „Post mia morto montru al li la tutan kastelon, ĉiujn ĉambrojn, salonojn kaj arkaĵojn, kaj ĉiujn trezorojn, kiuj kuŝas en ili. Sed ne montru al li en la longa irejo la lastan ĉambron, en kiu estas kaŝita la pentraĵo de la reĝofilino de l' Ora Tegmento. Se li ekvidos la pentraĵon, li eksentos ardantan amon al ŝi kaj svenos, kaj pro ŝi granda danĝero minacos lin; kontraŭ tio lin gardu.“

Kaj kiam la fidela Johano ankoraŭfoje premis manon de la maljuna reĝo, tiu fariĝis kvieta, metis la kapon sur la kusenon kaj mortis.

Kiam la maljuna reĝo estis portata al la tombo, rakontis la fidela Johano al la juna reĝo, kion li promesis al ties patro sur la morto-lito: „Tion mi plenumos kaj mi estos fidela al vi tiel, kiel mi estis fidela al li, kaj eĉ, se tio kostus mian vivon. Post paso de la funebro la servisto parolis al li: „Estas nun la tempo, por ke vi vidu vian heredaĵon. Mi montros al vi la kastelon de via patro.“

Li kondukis lin ĉien, supren kaj malsupren, kaj vidigis al li ĉiujn riĉaĵojn kaj pompajn ĉambrojn. Nur unu ĉambron li ne malfermis, tiun, en kiu staris la danĝera pentraĵo. La pentraĵo estis starigita tiel, ke tiam, kiam la pordo estas malfermita, oni rigardas rekte al ĝi. Ĝi estis tiel belega portreto, ke oni opiniis, ke ĝi estas korpigita kaj vivanta, kaj ke ekzistas nenio pli ĉarma kaj pli bela en la tuta mondo. La juna reĝo kompreneble rimarkis, ke la fidela Johano ĉiam preteriris certan pordon kaj diris: „Kial vi neniam malfermas ĉi tiun?“

„Estas en ĝi io“, li respondis, „kio ektimigos vin.“

Sed la reĝo respondis: „Mi vidis la tutan kastelon, kaj tial mi ankaŭ scivolas, kio estas en tiu ĉambro.“ Forirante li intencis malfermi la pordon perforte. Sed la fidela Johano retenis lin kaj diris: „Mi promesis al via patro antaŭ ties morto, ke vi ne vidos tion, kio staras en la ĉambro. Ĝi povus kaŭzi al vi kaj al mi grandan malfeliĉon.“

„Ho, ne“, respondis la juna reĝo, „se mi ne eniros, ĝi estos mia certa pereo. Tage kaj nokte mi ne havus pacon, ĝis mi vidus tion per miaj propraj okuloj. Mi nun ne foriros de tiu ĉi loko, ĝis kiam la ĉambro malfermos. “

La fidela Johano ekkonis, ke ne eblas rifuzi la deziron kaj elserĉis kun peza koro kaj multe da ĝemado el la granda ŝlosilfasko la ĝustan ŝlosilon. Kaj malferminte la pordon, li unue enpaŝis kaj pensis, ke li kovros la pentraĵon per si mem, por ke la malanataŭa reĝo ne vidu ĝin. Sed vane. La reĝo starigis sin sur la piedfingrojn kaj rigardis trans unu el liaj ŝultroj. Kiam li ekvidis la portreton de la virgulino, kiu estis tiel belega kaj kvazaŭ brilis pro la oro kaj la juveloj, li sveninte falis sur la plankon. La fidela Johano levis lin, portis lin al lia lito kaj pensis plena de timemo: „La malfeliĉo okazis, dio mia, kio fariĝos el tio?!“

Poste li fortigis lin per vino ĝis ties rekonsciiĝo. La unua frazo, kiun li parolis, estis: „Aĥ! Kies portreto estas la bela pentraĵo?“

„Tio estas la reĝa filino de l' Ora Tegmento“, respondis la fidela Johano.

La reĝo daŭrigis: „Mia amo al ŝi estas tiel grandega, ke tiukaze, se ĉiuj folioj sur la arboj estus langoj, ili ne povus esprimi tion, mian vivon mi donos por konkeri ŝin. Vi estas mia plej fidela servisto, Johano, vi devos subteni min.“

La fidela servisto longe cerbumis kiel komenci la aferon, ĉar estis tre malfacile eĉ nur ekstari vidalvide kun la reĝa filino. Fine li elpensis rimedon kaj diris al la reĝo: „Ĉio, kion ŝi havas ĉirkaŭ si estas el oro, tabloj, seĝoj, pelvoj, pokaloj kaj pladoj kaj la doma ilaro. En via trezorejo kuŝas kvin bareloj kun oro, ordonu al la regnaj oraĵistoj fari el unu diversspecajn vazojn kaj domajn ilojn, diversajn birdojn, ĉasbestojn kaj aliajn mirindajn bestojn. Tio plaĉos al ŝi, ni veturu kun tiaj aĵoj al ŝi kaj provu nian feliĉon.“

La reĝo ordonis kunvoki ĉiujn oraĵistojn, ili devis tage kaj nokte labori, ĝis kiam fine ĉiuj ĉi belegaĵoj estis pretaj. Kiam ĉio estis ŝarĝita sur ŝipon, la fidela Johano surmetis komercistajn vestojn, kaj la reĝo devis fari la samon por fari sin tute nerekonebla. Poste ili veturis tiom longe trans la maron, ĝis kiam ili alvenis en la urbon, kie loĝis la reĝa filino de l' Ora Tegmento.

La fidela Johano diris, ke la reĝo postrestu sur la ŝipo kaj atendu lin.

„Eble“, li diris, „mi kunprenos la reĝan filinon. Tial kontrolu, ke ĉio estu en ordo, starigu la orajn aĵojn kaj ornamu la tutan ŝipon.“

Poste li kunkolektis en sia antaŭtuketo diversajn orajn aĵojn, elŝipiĝis kaj iris rekte al la reĝa kastelo. Kiam li venis en la kastelan korton, staris tie ĉe la puto bela knabino kun du oraj siteloj ĉemane kaj ĉerpis per ili akvon. Kaj kiam ŝi intencis forporti la brilan akvon kaj turniĝis, ŝi ekvidis la fremdan viron kaj demandis, kiu li estas. Li respondis: „Mi estas komercisto, kaj li malvolvis sian antaŭtuketon kaj lasis enrigardi ŝin.

Ŝi ekkriis: „Hehe, kiaj belaj oraĵoj!“ Ŝi demetis la sitelojn kaj rigardis la aĵojn laŭvice. Ŝi diris: „Tion devos vidi la reĝa filino, ŝi tiom ĝojas pri oraĵoj, ke ŝi foraĉetos ĉion de vi.“

Ŝi prenis lin ĉemane kaj kondukis lin supren, ĉar ŝi estis la ĉambristino. Kiam la reĝidino vidis la varojn, ŝi estis ravita kaj diris: „Ili estas tiel bele prilaboritaj, mi aĉetos ĉion ĉi.“

Sed la fidela Johano diris: „Mi estas nur la servisto de riĉa komercisto. Tio, kion mi havas ĉi tie, estas fakte nenio kompare al tio, kion havas mia mastro sur la ŝipo. Tie estas la plej artoplena kaj ĝuinda, kio iam ajn estis kreita el oro.“

Ŝi volis, ke oni portu ĉion hejmen al ŝi, sed li diris: „Por tio necesus multaj tagoj, tiom granda estas la kvantego, kaj tiom da salonoj necesus por prezenti ĝin, ke via domo ne havus sufiĉe da loko.“

Tial ŝiaj scivolo kaj emo estis pli kaj pli ekscititaj, tiel, ke ŝi fine diris: „Konduku min al la ŝipo, mi volas mem iri tien kaj rigardi la trezorojn de via mastro.“

La fidela Johano kondukis ŝin kun ĝojo al la ŝipo; kaj la reĝo, kiam li ekvidis ŝin, rimarkis, ke ŝia belo estas eĉ pli granda ol la portreto prezentas ŝin kaj li supozis eĉ, ke lia frapanta koro tuj krevos. Nun ŝi grimpis sur la ŝipon kaj la reĝo kondukis ŝin internen. Sed la fidela Johano postrestis ĉe la stiristo kaj depuŝigis la ŝipon, ordonante: „Hisu ĉiujn velojn, por ke la ŝipo flugu kiel birdo en la aero.“

La reĝo montris al ŝi interne la oraĵojn, ĉiun unuope, la pladojn, pokalojn, kaj pelvojn, la birdojn, la ĉasbestojn kaj la aliajn mirindajn bestojn. Multaj horoj pasis, dum ŝi rigardis ĉion, kaj pro sia ĝojo ŝi ne rimarkis, ke la ŝipo veturas en la akvo. Rigardinte la lastan objekton, ŝi dankis al la komercisto kaj intencis iri hejmen. Sed atinginte la ŝiporandon, ŝi vidis, ke la ŝipo veturas malproksime de firma tero en la vasta maro kaj forrapidas kun ĉiuj streĉitaj veloj.

„Aĥ“, ŝi ekkriis timigite, „mi estas trompita, mi estas forrabita kaj elmetita al la potenco de komercisto; prefere mi volus morti!“

Sed la reĝo manprenis ŝin kaj diris: „Komercisto mi ne estas, mi estas reĝo, kaj ne malpi altranga ol vi mem; sed, ke mi forrabis vin per ruzaĵo, tio okazis nur pro tro da amo. La unuan fojon, kiam mi vidis vian portreton, mi svenis kaj falis planken.“

Aŭdinte tion, la reĝidino de l' Ora Tegmento estis konsolita, kaj ŝia koro eksentis amon, tiel, ke ŝi volonte pretis fariĝi lia edzino.

Jen okazis, dum ili veturis sur la maro, ke la fidela Johano sidis antaŭe sur la ŝipo kaj ludis muzikilon. Jen li ekvidis antaŭ si tri korvojn, kiuj proksimiĝis flugantaj. Tial li ĉesis ludi kaj aŭskultis, kion ili interparolas, ĉar li bone komprenis ilin. Unu el ili vokis: „Ha, li kondukas hejmen la reĝidinon de l' Ora Tegmento.“

„Jes“, diris la dua korvo, „sed ankoraŭ li ne havas ŝin.“

Jen parolis la tria korvo: „Li tamen havas ŝin, ŝi sidas ĉe li en la ŝipo.“

Jen la unua rekomencis paroli: „Kiel tio helpu al li?! Kiam ili surteriĝos, alsaltos vulpe ruĝa ĉevalo; tiumomente li provos surĉevaliĝi, kaj se li faros tion, la ĉevalo forgalopos kun li kaj poste en la aeron, kaj li neniam plu revidos sian virgulinon.“

Jen demandis la dua korvo: „Ĉu eblas neniu savo?“

Alia korvo respondis: „Ho, jes, se alia rapide surĉevaliĝos kaj elprenos de la kolbrido la pafilon kaj pafmortigos la ĉevalon per ĝi, tiukaze la juna reĝo estos savita. Sed kiu povus scii tion?! Kaj tiu, kiu scias kaj diros tion al li, fariĝos ŝtono de la finaĵoj de la piedfingroj ĝis la genuoj.“

Jen reparolis la dua korvo: „Mi scias eĉ pli, eĉ se la ĉevalo estus mortigita, la juna reĝo tamen ne plu havos sian fianĉinon. Kiam ili iros kune en la kastelon, tie kuŝos brodita fianĉoĉemizo sur plado, kaj ĝi aspektos kvazaŭ ĝi estus teksita el oro kaj arĝento, sed ĝi estos nenio alia krom sulfuro kaj peĉo. Se la reĝo surmetos ĝin, ĝi forbruligos lin ĝis la osta medolo.“

Jen demandis la tria korvo: „Ĉu tute ne eblas savo?“

„Ho, jes“, respondis la dua korvo, „se iu prenos la ĉemizon per gantoj kaj ĵetos ĝin en la fajron, tiukaze la juna reĝo estos savita. Sed kiel tio helpu?! Tiu, kiu scias tion kaj diros al la reĝo, fariĝos ŝtono de la genuoj ĝis la koro.“

Jen parolis la tria: „Mi scias eĉ pli, eĉ se la fianĉoĉemizo forbrulos, la juna reĝo tamen ankoraŭ ne havos sian fianĉinon; kiam post la nupto komenciĝos la danco kaj la juna reĝino dancos, ŝi subite paliĝos kaj falos, kvazaŭ ŝi estus morta. Kaj, se iu ne levos ŝin, ne suĉos el ŝia dekstra mamo tri gutojn da sango, kaj ne elkraĉos ilin tuj, ŝi mortos. Sed, se tiu, kiu scias tion, ĝin malkaŝos, lia tuta korpo ŝtoniĝos de la kapo ĝis la piedfingraj finaĵoj.“

Kiam la korvoj finis tiun interparoladon, ili forflugis, kaj la fidela Johano komprenis ĉion ĉi bone. Sed ekde tiu tempo li estis kvieta kaj malgaja; ĉar tiukaze, se li silentos pri tio, kion li aŭskultis, la reĝo estos malfeliĉa. Se li malkaŝos ĉion, li mem devos doni sian vivon. Sed fine li diris al si mem: „Mian mastron mi savos, eĉ se mi mem devos perei.“

Kiam ili elŝipiĝis kaj staris jam sur firma tero, okazis tio, kion antaŭdiris la korvoj. Algalopis majesta vulpe ruĝa ĉevalo.

„Ek do“, diris la reĝo, „ĝi portu min al la kastelo“, kaj li volis surĉevaliĝi, sed la fidela Johano estis pli rapida, li svingiĝis rapide sur la ĉevalon, eltiris la pafilon de la kolbrido kaj pafmortigis la ĉevalon.

La aliaj servistoj de la reĝo, kiuj ja ne rilatis bone al la fidela Johano, ekkriis: „Kia abomenaĵo, mortigi tiun belan beston, kiu estis portonta la reĝon en la kastelon!“

Sed la reĝo diris: „Silentu, kaj lasu lin en paco, li estas mia tre fidela Johano, kiu sciu, por kio tio taŭgis?!“

Poste ili iris en la kastelon kaj tie staris la plado kun la brodita fianĉoĉemizo sur ĝi, kaj ĝi aspektis tiel, kvazaŭ ĝi estus el oro kaj arĝento. La juna reĝo paŝis al ĝi kaj volis manpreni ĝin. Sed la fidela Johano forŝovis lin, kaptis ĝin per gantoj, portis ĝin rapide al la fajro kaj forbruligis la ĉemizon. La aliaj servistoj denove komencis grumble murmuri kaj diris: „Rigardu, nun li forbruligis eĉ la fianĉoĉemizon de la reĝo.“

Sed la juna reĝo diris: „Kiu scias, por kio tio taŭgis, lasu lin en paco, li estas mia plej fidela servisto, Johano.“

Poste oni festis la geedziĝon. Oni komencis danci kaj ankaŭ la fianĉino enpaŝis; la fidela Johano observis ŝin kaj rigardis al ŝia vizaĝo; sed subite ŝi paliĝis kaj falis planken, kvazaŭ ŝi estus morta. La fidela Johano saltis rapide al ŝi, levis ŝin kaj portis la reĝidinon en ĉambron, tie li kuŝigis ŝin, surgenuiĝis kaj suĉis tri gutojn da sango el ŝia dekstra mamo kaj elkraĉis ilin. Baldaŭ ŝi denove ekspiris kaj rekaptis fortojn. Sed la juna reĝo observis ĉion tion, kaj li ne komprenis, kial la fidela Johano faris tion. Li koleriĝis pri tio kaj kriis: „Enkarcerigu lin!“

Je la sekva mateno oni kondamnis la fidelan Johanon kaj kondukis lin al la pendumilo, kaj kiam li staris supre kaj estis ekzekutota, li diris: „Ĉiu, kiu estas kondamnita al la morto, rajtas ankoraŭfoje paroli antaŭ sia fino, ĉu ankaŭ mi havos la rajton?“

„Jes“, respondis la reĝo: „Ĝi estu cedita al vi.“

Jen diris la fidela Johano: „Oni kondamnis min maljuste, mi ĉiam estis fidela al vi“, kaj li rakontis poste, ke li aŭskultis sur la maro la interparoladon de la korvoj, kaj ke li devis fari ĉion ĉi por savi sian mastron.

Jen la reĝo vokis: „Ho, plej fidela Johano, pardonon al vi, pardonon! Konduku lin malsupren.“

Sed la fidela Johano, post la lastaj vortoj, kiujn li diris, senvive falis sur la plankon kaj estis el ŝtono.

La gereĝoj tre suferis pri tio, kaj la reĝo parolis: „Aĥ, kiel fie mi rekompencis la grandan fidelecon!“

Li ordonis levi la ŝtonan figuron kaj starigi en sia dormoĉambro apud la lito. Ĉiufoje, kiam li rigardis ĝin, li ekploris kaj diris: „Aĥ, se mi povus revivigi vin, tre fidela Johano mia!“

Kiam pasis certa tempo, naskis la reĝino du filajn ĝemelojn. Tiuj kreskis pli kaj pli kaj ĝojigis ilin. Foje, kiam la reĝino estis en la preĝejo, kaj la du infanoj sidis ĉe la patro kaj ludis, li denove rigardis la ŝtonan figuron plena de malĝojo, ĝemis kaj diris laŭte: Aĥ, se mi povus revivigi vin, tre fidela Johano mia!“

Jen la ŝtonfiguro komencis paroli: „Jes, vi povos revivigi min, se vi donos vian plej karan por tio.“

Jen kriis la reĝo: „Ĉion, kion mi posedas en la mondo, mi donos por vi.“

Jen la ŝtonfiguro daŭrigis: „Se vi propramane forhakos la kapojn de viaj infanoj kaj priŝmiros min per ilia sango, mi rericevos mian vivon.“

La reĝo ektimis, kiam li aŭskultis, ke li mem mortigu siajn karajn infanojn. Sed memorante pri la granda fideleco de la fidela Johano, kaj ke li mortis por li, li eltiris la glavon kaj propramane forhakis la kapojn de siaj infanoj. Kaj, kiam li jam priŝmiris la ŝtonon per la sanĝo de la infanoj, revenis la vivo de la fidela Johano kaj li staris freŝa kaj sana antaŭ li. Li diris al la reĝo:

„Via fideleco ne estu sen rekompenco.“ Li prenis la kapojn de la infanoj almetis ilin kaj priŝmiris la vundon per ilia sango, kaj tial ili tuj reviviĝis. Ili saltis kaj ludis plu kvazaŭ nenio okazis al ili. Jen la reĝo estis plena de ĝojo, kaj kiam li vidis reveni la reĝinon, li kaŝis la fidelan Johanon kaj la du infanojn en grandan ŝrankon. Kiam ŝi enpaŝis, li diris al ŝi: „Ĉu vi preĝis en la preĝejo?“

„Jes“, ŝi respondis, „sed mi pensis senĉese pri la fidela Johano, ĉar li fariĝis tiel malfeliĉa pro ni.“

Jen la reĝo diris: „Kara edzino, ni povos redoni la vivon al li, sed ĝi kostos al ni niajn du filojn. Tiujn ni devos oferi.“

La reĝino paliĝis kaj kore teruriĝis, sed tamen ŝi diris: „Ni ŝuldas tion al li, pro lia granda fideleco.“

Tial la reĝo ĝojis, ke ŝi pensas kiel li, li foriris, malfermis la ŝrankon, eltiris la infanojn kaj la fidelan Johanon kaj diris: „Danke al Dio li estas elaĉetita, kaj ni rehavas ankaŭ niajn infanojn.“ Kaj li rakontis al ŝi, kiel ĉio okazis. Kaj de tiu tempo ili vivis kune beataj ĝis la fino. 

 
Fonto: Jakobo kaj Vilhelmo Grimm: Infan-kaj domfabeloj, Eldono lastmana, eldonejo Reclam, „Der treue Johannes“

tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser
kontrolis Vladimir Türk 
  


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-15 12:40

Esperanto.blog

Artaĵo: Ĉu donaco alude al Sankt-Valentena tago?

La brita stratartisto Banksy eble faris donacon al sia naskiĝurbo Bristolo (okcidenta Anglolando), pere de nova murpentraĵo spegulanta bildon de knabino kun katapulto kaj ruĝaj floroj.

Banksy, kies identeco ne estas publike konata, afiŝis la koncernan bildon sur la socia retejo Instagramo, kiu estas ofte uzata de li por agnoski siajn verkojn.

Oni ekvidis tiun murpentraĵon matene lastĵaŭde (la 13-an), la antaŭtago de la Sankt-Valentena tago, sur muro de domo en la regiono de Barton Hill, oriente de la urbocentro.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-15 11:48

KARAPACO-PANORAMO

Fratoj Grimm: Lupo kaj sep junaj kapridoj (fabelotraduko laŭ la lasta versio)






Fratoj Grimm
Lupo kaj sep junaj kapridoj


Estis iam maljuna kaprino, kiu havis sep junajn idojn, kiujn ĝi amis tiel, kiel patrino amas siajn idojn. Iutage ĝi volis iri en la arbaron por alporti nutraĵojn. Tial ĝi kunvokis ĉiujn sep kaj parolis: „Karaj infanoj, mi iros eksteren en la arbaron, estu memgardaj kontraŭ la lupo, se ĝi envenus, ĝi manĝus ĉiun el vi kun haŭto kaj hararo. La maliculo ofte ŝajnigas sin aliulo, sed je ĝia raŭka voĉo kaj laŭ ĝiaj nigraj piedoj vi tuj ekkonos ĝin.“

La kapridoj diris: „Kara patrino, ni ja estos memgardaj, vi povos foriri senzorge.“ Jen blekis la maljunulino kaj kuraĝe survojiĝis.

Baldaŭ iu frapis la dompordon kaj vokis: „Malfermu, karaj infanoj, via patrino revenis kaj por ĉiu el vi kunportis ion.“

Sed la kapridoj aŭdis pro la raŭka voĉo, ke ĝi estas la lupo. „Ni ne malfermos la pordon“, ili vokis, „vi ne estas nia patrino, ĝi havas delikatan kaj kareseman voĉon, sed via estas raŭka; vi estas la lupo.“

La lupo foriris al butikisto kaj aĉetis grandan pecon da kreto; tiun ĝi manĝis kaj tiel faris sian voĉon delikata. Poste la lupo reiris al la pordo kaj vokis: „Malfermu, karaj infanoj, via patrino revenis kaj kunportis ion por ĉiu el vi.“

Sed la lupo metis nigran piedon sur la fenestrobreton, tion vidis la infanoj kaj vokis: „Ni ne malfermos, nia patrino ne havas tiajn nigrajn piedojn, kiajn vi: vi estas la lupo.“

Tial la lupo kuris al bakisto kaj parolis: „Mi vundis tiun piedon per kunpuŝiĝo, ŝmiru paston sur ĝin.“ Kaj kiam la bakisto jam priŝmiris la piedon, la lupo kuris al la muelisto kaj parolis: „Ŝutu blankan farunon sur tiun piedon.“ La muelisto pensis, ke la lupo volas trompi iun kaj rifuzis fari tion, sed la lupo parolis: „Se vi tion ne faros, mi manĝos vin.“ Tial la muelisto ektimis kaj blankigis la piedon. Jes ja, tiel estas la homoj.

Nun la maliculo iris trian fojon al la dompordo, frapis ĝin kaj parolis: „Malfermu, infanoj, via kara panjo revenis hejmen kaj kunportis por ĉiu el vi ion el la arbaro.“

La kapridoj vokis: „ Montru unue viajn piedojn, por ke ni sciu, ĉu estas nia kara panjo.“ Jen la lupo metis piedon sur la fenestrobreton, kaj kiam ili vidis, ke ĝi estas blanka, ili supozis, ke ĉio estas vera, kion la lupo diris, kaj malfermis la pordon. Sed tiu, kiu envenis, estis la lupo. Ili ektimis kaj intencis kaŝi sin. Unu el ili saltis sub la tablon, la dua en la liton, la tria en la fornon, la kvara en la kuirejon, la kvina en la ŝrankon, la sesa sub la lavpelvon, la sepa en la keston de la murhorloĝo. Sed la lupo trovis preskaŭ ĉiujn kaj sen longa hezitado glutis ĉiujn laŭvice; nur la plej junan en la horloĝkesto ĝi ne trovis. Kiam la lupo kontentigis sian manĝvolupton, ĝi fortrotis, sternis sin ekstere sur granda herbejo sub arbo kaj ekdormis.

Baldaŭ poste la maljuna kaprino revenis hejmen el la arbaro. Aĥ, kion ŝi devis ekvidi! La dompordo estis vaste malfermita: la tablo, la seĝoj kaj la benkoj estis renversitaj, la lavpelvo estis dispecetigita, la kovrilo kaj la kusenoj estis tiritaj el la lito. Ĝi serĉis siajn infanojn, sed nenie ili troveblis. Ŝi vokis ilin unu post la alia kun la nomoj, sed neniu respondis. Fine, kiam la patrino proksimiĝis al la plej juna, eksonis delikata voĉo: „Kara patrino, mi troviĝas en la horloĝokesto.“

La patrino elprenis ĝin, kaj la kaprideto rakontis, ke venis la lupo, kaj ke ĝi manĝis ĉiujn aliajn. Vi povas imagi, kiel larmis la patrino pro siaj kompatindaj infanoj.

Fine ĝi eliris tute afliktite, kaj la plej juna kaprido kuniris. Kiam ili venis sur la herbejon, kuŝis tie la lupo ĉe la arbo kaj ronkis tiel, ke la branĉoj tremis. La kaprino rigardis la lupon de ĉiuj flankoj kaj vidis, ke io moviĝas kaj baraktiĝas en ĝia plenigita ventro.

„Aĥ, Dio mia“, ĝi pensis: „Ĉu miaj kompatindaj infanoj, kiujn la lupo voris vespermanĝe, eble ankoraŭ vivas?“

Jen la kaprideto devis kuri en la domon por alporti tondilon, kudrilon kaj tvirnon. Apenaŭ la maljuna kaprino ektranĉis la ventraĉon de la monstro, kaj apenaŭ ĝi faris tranĉon, jam kaprido etendis la kapon eksteren, kaj kiam ĝi daŭrigis tranĉi, laŭvice elsaltis ĉiuj ses, kaj ankoraŭ ĉiuj vivis, kaj ili eĉ ne estis vunditaj, ĉar la monstro glutis ilin pro sia avido per unu fojo. Granda estis la ĝojego! Ili karesis sian karan patrinon, kaj saltadis kiel tajloro, kiu festas sian nupton. Sed la majuna kaprino diris: „Nun ekiru kaj serĉu grandajn ŝtonojn. Per ili ni plenigu la ventron de tiu de Dio forlasita besto, dum ĝi ankoraŭ kuŝas dormanta.“

La sep kapridoj tute rapide altrenis la pezajn ŝtonojn kaj metis ilin en ĝian ventron, tiom da ŝtonoj, kiom ili povis enigi. Poste la maljuna kaprino kunkudris la ventron tre rapide, tiel, ke ĝi ne sentis tion kaj eĉ ne moviĝis.

Kiam la lupo fine satdormis, ĝi surpiediĝis, kaj ĉar la ŝtonoj en ĝia stomako faris ĝin tre soifa, ĝi volis iri al la puto kaj trinki. Sed kiam ĝi komencis iri, ŝanceliĝante tien kaj tien, la ŝtonoj en ĝia ventro kunpuŝiĝis kaj klaketis. Jen la lupo ekkriis:

„Ve, klakas kaj krakas
en mia ventro, ho,
mi pensis, ke kapridoj estas,
sed ŝtonoj nur sin manifestas.“

Kaj kiam ĝi atingis la puton kaj kliniĝis al la akvo kaj intencis trinki, la pezaj ŝtonoj tiris ĝin malsupren kaj la lupo dronis mizere. Kiam la sep kapridoj vidis tion, ili alkuris kaj kriiis laŭte: „La lupo mortas! La lupo mortas!“ kaj ili dancis kun sia patrino plenaj de ĝojo ĉirkaŭ la puto.

Fonto: Jakobo kaj Vilhelmo Grimm: Infan-kaj domfabeloj, Eldono lastmana, eldonejo Reclam, „Der Wolf und die sieben jungen Geißlein.“


tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser
lingve kontrolis Vladimir Türk




de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-15 11:29

La Balta Ondo

Antaŭ 125 jaroj: Tolstoj kaj la unua Esperanta gazeto

La Esperantisto

En la novembra numero de la revuo Esperantisto (1894), lanĉita de Zamenhof en 1889 kiel La Esperantisto, aperis la rezulto de la voĉdonado pri la reformado de Esperanto. Kvankam ĉi tiu decido stabiligis la lingvon, pluraj esperantistoj, precipe eksvolapukistoj, forlasis Esperanton. Ekzemple, Christian Schmidt kaj la tuta Mondlingva Klubo de Nurenbergo adiaŭis Esperanton kaj aliĝis al Idiom-Neutral; ĝis 1903 en Germanio ne ekzistis esperantistaj societoj. Antoni Grabowski, “la patro de la Esperanta poezio”, forlasis Esperanton por preskaŭ dek jaroj.

Wilhelm Heinrich Trompeter, kiu dum kelkaj jaroj administris Esperantiston kaj pagis salajron al ĝia redaktoro Zamenhof, donis sian voĉon por la reformoj kaj anticipe anoncis, ke li financos la gazeton nur ĝis la fino de la 1894a jaro. Zamenhof en januaro 1895 devis repreni la administradon de la gazeto. Ĝia abonantaro draste falis de 889 en 1893 al nur 596 en 1894, kaj tiu nombro verŝajne plu malkreskus en 1895 pro la malabonoj de la eksiĝintoj (la lasta abonlisto registris 425 ricevitajn abonojn).

Zamenhof serĉis novajn eblojn por popularigi sian gazeton. Li kontaktiĝis kun la tolstojanisma redakcio de eldonoj de Posrednik (Peranto), kiu jene klarigis siajn motivojn por kunlaboro:

Stariĝante sur la fundamenton de unu por ĉiuj facile aliĝebla lingvo internacia Esperanto, ni esperas disvastigi nian agadon, komencinte komunikiĝadon kun egale kun ni pensantaj homoj de diversaj landoj kaj popoloj kaj altirinte ilin al kunsento kaj partoprenado en la elektita de ni servado – al la kreo de regno de Dio.
Ĉar kiel organo de la lingvo internacia Esperanto en la nuna tempo servas la gazeto “Esperantisto”, tial ni volas ekuzi ĝin por la atingado de la celoj de nia servado.
(Esperantisto, 1895, №2, p. 28.)

Sekve de tiu “partneriĝo” Esperantisto perdis sian neŭtralecon en la sferoj de etiko kaj religio. Unuafoje la rubriko Folieto de “Posrednik” aperis en la februara Esperantisto; en ĝi estis presita la verketo Prudento aŭ kredo? de Lev Tolstoj kun antaŭparoloj de Zamenhof kaj Posrednik.

TolstojTemas pri letero de Tolstoj al Anna Germanovna Rozen, baronino en Estlanda gubernio de Ruslando, kiu la 8an de majo 1894 petis lin kontribui al bonfara artikolaro, eldonota profite al lepruloj. Tolstoj konsentis, sed sendis nenion, kaj la 17an de septembro la baronino reskribis pri la afero kaj proponis al li, se li ne povas sendi tekston literaturan, respondi tri ŝiajn demandojn.

Tolstoj, kuniginte ŝiajn demandojn al unu, respondis per tre zorge verkita letero (en lia arkivo restis kvar malnetaj kaj unu tajpita versioj), sendita el Jasnaja Poljana al Rozen la 26an de novembro 1894. La 18an de decembro Rozen skribis: “Bedaŭrinde, la cenzuro forprenis de mi la ĝojon vidi Vian leteron presita en nia kolekto. Oni rezolute rifuzis al ni presigi Vian respondon al miaj demandoj”. La letero do aperis en 1895 eksterlande kun du titoloj; france: Lettre sur la raison et la religion; kaj ruse: О разуме и религии (Pri racio kaj religio). Ĝin eldonis Miĥail Konstantinoviĉ Elpidin (1835-1908) en sia Ĝeneva presejo.

Ĉar ĝi estis la plej freŝa Tolstoja teksto, kunlaboranto de Posrednik, eble ne informita pri la cenzura malpermeso, sendis ĝian Esperantan tradukon al Zamenhof por publikigo. Ĝi aperis antaŭ 125 jaroj, la 15an de februaro 1895 en Esperantisto.

Tiutempe ĉiu eksterlanda gazeto antaŭ dissendo al Ruslandaj adresoj venis al la Poreksterlanda cenzura komitato (Комитет цензуры иностранной) en Peterburgo. Pri la cenzurado de Esperantisto okupiĝis Stepan (aŭtente: Étienne) Franceviĉ Gejspic (1864-99). Konstatinte, ke en Esperantisto aperis traduko de la letero, kies presadon la cenzuro jam malpermesis, Gejspic raportis tion al la Komitato, kiu en sia kunsido la 1an de marto 1895 malpermesis la distribuadon de Esperantisto en Ruslando.

ZamenhofZamenhof redaktis sian gazeton en Grodno, sed ĝi estis presata en Nurenbergo, de kie ĝi estis dissendata al la abonantoj. Pro tio li eksciis pri la malpermeso nur fine de marto (Gregorie: komence de aprilo).

Provizora malpermeso enlasi eksterlandan gazeton estis rutina afero en tiutempa Ruslando, same kiel provizora fermo de enlanda gazeto. Eksciinte pri la malpermeso, Tolstoj skribis al Nikolaj Nikolajevĉ Straĥov (1828-96), filozofo, publicisto kaj kritikisto, kiu en 1885-87 laboris en la Poreksterlanda cenzura komitato:

Estas certa doktoro Zamenhof, kiu inventis Esperantan lingvon kaj eldonis en ĝi revuon, ŝajne en Dresdeno. La revuo havis ĉirkaŭ 600 abonantojn, el kiuj plejmulto estis en Ruslando. Miaj amikoj, precipe unu el ili, Tregubov, granda adepto de Esperanto, dezirante subteni la revuon, donis al ĝi mian tute sendanĝeran leteron pri la rilato de la racio al la kredo kaj ankoraŭ unu artikolon pri nepagado de impostoj en Holando. Ĝi faris tion, ke oni malpermesis enlasi la Esperanto-gazeton en Ruslandon, kaj Zamenhof, pasie dediĉinta sin al sia inventaĵo, ankaŭ pli frue malriĉiĝinta pro tio, suferis parte pro mi. Ĉu eblas klopodi por redoni al li denove la permeson por la abonado de la gazeto en Ruslando? Mi promesas, ke mi nenion publikigos ĉe li, nek iel partoprenos.
(Толстой Л. Н. Полное собрание сочинений. Том 68. Письма 1895 [Электронный ресурс]. М.: РГБ, 2006, с. 89. Tradukis A. Korĵenkov.)

Apollon Majkov

Apollon Majkov

La 6an de junio Straĥov respondis al Tolstoj, ke li komisiis zorgi pri tio al la konata poeto Apollon Nikolajeviĉ Majkov (1821-97), kiu ekde 1882 ĝis sia morto estis prezidanto de la Poreksterlanda cenzura komitato.

Majkov nuligis la malpermeson, sed post la maja-junia kajero 1895, reale eldonita en aŭgusto, Zamenhof ne daŭrigis la eldonadon. Kial? Ludovikito supozis, ke kvankam nenio malhelpis al Zamenhof rekomenci la eldonadon de la gazeto, li uzis la pretekston por fermi ĝin:

Se ni trankvile foliumas tiamajn numerojn de la gazeto, ni ne povas deteni nin formuli tian opinion, ke la gazeto jam transpasis sian zeniton. Jes, ni sentas ian rutinecon de la persona gazeto. Kiom ajn la persono estus talenta, ia limo neeviteble aperas. Do, se ni kuraĝus eldiri nian opinion malkaŝe, eĉ se li daŭrigus tiun gazeton post tiu katastrofo, tio jam ne povus havi gravan signifon por la lingvo nek por la afero. Ke ĝi devis ĉesi eliradi, estis ia bonŝanco donita de ekstere. Jam venis la tempo, kiam iu entreprenu tute alikarakteran gazeton, kun kiu Ludoviko mem havos plej malmulte da rilatiĝo.
([Itô Kanzi] Ludovikito. Historieto de Esperanto. Tokio: Libroteko Tokio, 1998, p. 136.)

Hodiaŭ,125 jarojn poste, vi povas relegi la tekston de Tolstoj, kiun supozeble esperantigis Ivan Miĥajloviĉ Tregubov (1858-1931), tolstojano kaj pacifisto. Li estis esperantisto №3332 en la 16a eldono de Adresaro de la personoj kiuj ellernis la lingvon “Esperanto”, kiu listigis la personojn, kiuj registriĝis kiel esperantistoj inter la 13a de oktobro 1893 kaj la 13a de oktobro 1895. Kiel sian adreson li, same kiel la tolstojano Jevgenij Ivanoviĉ Popov (1864-1938), indikis la adreson de Posrednik, menciitan en Esperantisto.

Kvankam la traduko de Tregubov estas plurloke fuŝa, ni publikigas ĝin en la originala formo, korektinte nur kelkajn gravajn erarojn. Dum la legado ne forgesu, ke anstataŭ la vorto “prudento” devas esti “racio”.

Aleksander Korĵenkov

Prudento aŭ Kredo?

Kramskoj: portreto de TolstojVi volas scii mian opinion pri tio, ĉu estas dezirinde penadi per helpo de la prudento akiri en sia interna vivo plenan konsciecon kaj serĉi esprimon en vortoj de la veroj, kiujn ni spirite akiris.

Mi en la plej decida maniero respondas vian demandon jese, t. e., ke ĉiu homo, por plenumo de sia difino sur la tero kaj por atingo de vera bono (kio ĉiam iras kune), devas ĉiam ĉiujn fortojn de sia prudento streĉi por klarigado al si mem tiujn religiajn principojn, laŭ kiuj li vivas, t. e. la sencon de sia vivo.

Mi ofte renkontadis inter malkleraj laboristoj-terfosistoj, kiuj bezonas elkalkuladi kubajn mezurojn, la vastigitan konvinkon, ke matematika elkalkulado estas trompa kaj ke oni ne devas konfidi al ĝi. Ĉu pro tio, ke ili ne scias matematikon, aŭ pro tio, ke homoj, kiuj kalkuladis por ili matematike, ofte intence aŭ senintence trompadis ilin, – la opinio pri la nekredindeco kaj netaŭgeco de la matematiko por difinado de mezuroj enradikiĝis inter la malkleraj laboristoj kaj fariĝis por la plimulto el ili vero senduba, kiun ili eĉ ne trovas bezone pruvi.

Tia sama opinio fortikiĝis ankaŭ inter homoj – mi diros kuraĝe, nereligiaj – opinio, ke la prudento ne povas solvadi demandojn religiajn, ke la aluzado de prudento al tiuj ĉi demandoj estas la ĉefa kaŭzo de eraroj, ke la solvado de demandoj religiaj per la prudento estas krima fiereco. Mi diras tion ĉi pro tio, ke la esprimita en via demando dubo pri tio, ĉu oni devas penadi pri konscienco en siaj religiaj konvinkoj, povas esti fondita nur sur tiu ĉi supozo, t. e. sur tio, ke la prudento ne povas esti uzata por la solvado de religiaj demandoj, – kaj dume tia supozo estas tiom same stranga kaj videble malvera, kiel la supozo pri tio, ke elkalkulado ne povas solvi demandojn matematikajn.

Al la homo estas donita rekte de Dio nur unu ilo por ekkonadi sin kaj sian rilaton al la mondo, – alia rimedo ne ekzistas, – kaj tiu ĉi ilo estas la prudento, – kaj subite oni diras al li, ke la prudenton li povas uzadi por klarigado de siaj demandoj domaj, familiaj, mastraĵaj, politikaj, sciencaj, artaj, sed nur ne por klarigado de tio, por kio ĝi estas donita al li; ke por klarigado de la plej gravaj veroj, de tiuj, de kies ekkonado dependas lia tuta vivo, la homo neniel devas uzi la prudenton, sed devas spirite akceptadi tiujn ĉi verojn sen almiksado de la prudento, dum sen la prudento la homo nenion povas spirite akcepti.

Oni diras: akceptu la revelacion (Dian anoncadon) per kredo; sed ankaŭ kredi la homo ne povas preter la prudento. Se la homo kredas tion kaj ne kredas tion ĉi, tio estas nur tial, ke lia prudento diras al li, ke tion ĉi oni ne devas kaj tion oni devas kredi. Diri, ke homo ne devas gvidadi sin per la prudento, estas tute egale, kiel se al homo, kiu trovas sin en malluma subteraĵo kaj portas lampeton, ni diros, ke por elveni el la subteraĵo kaj trovi la vojon, oni devas estingi la lampeton kaj gvidadi sin ne per lumo, sed per io alia.

Sed eble oni diros, ke ne ĉiuj homoj posedas grandan prudenton kaj apartan kapablon esprimadi siajn pensojn kaj ke tial nelerta esprimado de siaj pensoj pri religio povas konduki al eraro. Tion ĉi mi respondos per la vortoj de la Evangelio: “kio estas kaŝita de saĝuloj, estas malkaŝita por malgrandaj infanoj.” Kaj tiu ĉi diro ne estas trograndigo kaj ne paradokso, kiel oni kutimis juĝi pri tiuj eldiroj de la Evangelio, kiuj ne plaĉas al ni, sed tio ĉi estas konfirmo de la plej simpla kaj senduba vero pri tio, ke al ĉiu estaĵo en la mondo estas donita leĝo, kiun tiu ĉi estaĵo devas sekvi, kaj por la ekkonado de tiu ĉi leĝo estas donitaj al ĉiu estaĵo la respondaj organoj por tio ĉi. Kaj tial ĉiu homo estas donacita per prudento, kaj en tiu ĉi prudento estas malkaŝitaj al ĉiu homo la leĝo, kiun li devas sekvi. Kaŝita tiu ĉi leĝo estas nur por tiuj homoj, kiuj ne volas ĝin sekvi kaj, por ne sekvi la leĝon, rifuzas la prudenton kaj, anstataŭ por la ekkonado de la vero uzi la donitan al ili por tio ĉi prudenton, uzas por tio ĉi per kredo akceptitajn montrojn de homoj tiaj samaj kiel ili, kiuj ankaŭ rifuzis la prudenton.

Tamen la leĝo, kiun devas sekvi homo, estas tiel simpla, ke ĝi estas aliĝebla por ĉiu infano, tiom pli, ke homo ne bezonas mem denove eltrovi la leĝon de sia vivo. Homoj, kiuj vivis antaŭ li, eltrovis kaj esprimis ĝin, kaj la homo bezonas nur reesplori per sia prudento, akcepti aŭ ne akcepti tiujn tezojn, kiujn li trovas esprimitajn en la tradicio, t. e. ne tiel, kiel konsilas fari la homoj, kiuj deziras ne plenumi la leĝon: per la tradicio trakontroli la prudenton, sed kontraŭe: per la prudento trakontroli la tradicion. La tradicioj povas esti de homoj kaj esti malveraj, sed la prudento estas certe rekte de Dio kaj ne povas esti malvera. Kaj tial por ekkonado kaj esprimado de la vero estas bezonaj neniaj eminentaj kapabloj, sed oni devas nur kredi je tio, ke la prudento estas ne sole la plej alta dia eco de la homo, sed ankaŭ la sola rimedo por ekkonado de la vero.

Aparta saĝo kaj talentoj estas necesaj ne por la ekkonado kaj esprimado de la vero, sed por la elpensado kaj esprimado de malvero. Unu fojon dekliniĝinte de la montroj de la prudento, ne kredinte al ĝi, sed kredinte laŭ nuda vorto al tio, kio estas prezentata kiel vero, la homoj amasigas kaj akceptas per blinda kredo ordinare en formo de leĝoj, revelacioj (Dia anoncado), dogmatoj tiajn komplikitajn, nenaturajn kaj reciproke kontraŭparolajn tezojn, ke por ilin esprimi kaj ligi kun la vivo, estas efektive necesa granda rafiniteco de la saĝo kaj aparta talento. Oni bezonas nur prezenti al si homon de nia mondo, edukitan sur la religiaj principoj de kia ajn kristana religio – katolika, ortodoksa, protestanta, – kiu volos klarigi al si la religiajn principojn, kiuj estis inokulitaj al li de la infaneco, kaj volos ligi ilin kun la vivo, – kian komplikitan laboron de saĝo li devas trafari, por pacigi ĉiujn kontraŭparolojn, kiuj sin trovas en la religio, kiu estis inokulita al li per la eduko. Dio estas kreinto kaj bona, kaj Li kreis la malbonon, Li ekzekutas homojn kaj postulas elaĉeton k. t. p., kaj ni konfesas la leĝon de amo kaj pardono kaj ni ekzekutas, militas, deprenas de malriĉeguloj ilian propraĵon k. t. p. k. t. p.

Kaj jen por la disvolvo de tiuj ĉi nesolveblaj kontraŭparoloj, aŭ pli vere por kaŝi ilin de si, estas necesa multe da saĝo kaj apartaj talentoj; sed por ekkoni la leĝon de sia vivo, aŭ, kiel vi vin esprimas, por alporti plenan konsciecon al sia kredo, estas bezonataj neniaj apartaj talentoj de saĝo, oni bezonas nur allasi nenion kontraŭan al la prudento, ne rifuzi la prudenton, sed religie gardi sian saĝon kaj kredi sole al ĝi.

Se la senco de lia vivo aperas al homo kiel ne klara, tio ĉi montras ne ke la prudento ne taŭgas por la klarigo de tiu ĉi senco, sed nur ke estas akceptita per kredo tro multe da neprudenta kaj oni devas forĵeti ĉion tion, kio ne estas konfirmata per la saĝo.

Kaj tial mia respondo je via demando pri tio, ĉu oni devas penadi akiri konsciecon en sia interna vivo, estas tia, ke tio ĉi estas la plej necesa kaj grava afero, kiun ni povas fari en la vivo. Ĝi estas necesa kaj grava tial, ke la sola prudenta senco de nia vivo konsistas en la plenumado de la volo de Dio, kiu sendis nin en tiun ĉi vivon. Sed la volo de Dio estas ekkonata ne per ia eksterordinara mirindaĵo, per skribado per Dia fingro de la leĝo sur ŝtonaj tabuloj aŭ per verkado per helpo de sankta spirito de senerara libro, aŭ per senerareco de ia sankta persono aŭ personaro, sed nur per la efikado de la prudento de ĉiuj homoj, kiuj transdonas unu al alia per faro kaj vorto la verojn, ĉiam pli kaj pli klariĝantajn al ilia konscio. Tiu ĉi ekkonado neniam estis kaj estos plena, sed konstante pligrandiĝas laŭ mezuro de moviĝado de la homa vivo: ju pli ni vivas, des pli klare kaj plene ni ekkonas la volon de Dio kaj sekve ankaŭ tion, kion ni bezonas fari, por ĝia plenumado.

Kaj tial mi pensas, ke la klarigado al si de ĉiu homo (kia ajn malgranda lin kalkulus li mem kaj aliaj: la malgrandaj ĝuste estas grandaj) tiun tutan religian veron, kiu estas atingebla por li, kaj ĝia esprimado per vortoj (ĉar la esprimado per vortoj estas unu senduba signo de plena klareco de penso) estas unu el la plej ĉefaj kaj sanktaj devoj de ĉiu homo.

26 Novembro 1894.

Lev Tolstoj.

Fonto: Esperantisto, 1895, №2 (62), p. 28-30.

Legu la artikolon de Aleksander Korĵenkov pri Lev Tolstoj kaj Esperanto, kiu aperis en la rubriko “Nia trezoro” de La Ondo de Esperanto (2013, №1).

Ĉi tiu artikolo aperis la 15an de februaro 2020 en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/02/zamenhof-25

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Antaŭ 125 jaroj: Tolstoj kaj la unua Esperanta gazeto appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-15 06:05

2020-02-14

KARAPACO-PANORAMO

Jürgen Kleindienst: Esti homo (kolumnotraduko) + Goeto: Paskpromeno (rimpoemtraduko)




Jürgen Kleindienst
Esti homo


La Paskopromeno de Goeto estas ne nur granda festo printempa, sed ankaŭ atestaĵo pri la mondo antaŭ la klimata ŝanĝo. Nuntempe apenaŭ plu liberigeblas riveregoj kaj rojoj de la glacio, ĉar la vintro restadas je daŭro en altaj montoj, kien li ankoraŭ retiriĝis dum Pasko en la tempo de Goeto. Kio postrestas, estas la homoj:

Aŭdiĝas jam popola bruo.
Jen la ĉiel' de vera ĝuo!
Jubilas ĉiu kun pasi':
Jen estas hom' mi, rajtas mi!


En la urbeto Werder ĉe la rivero Havel la homoj en la pasintaj jaroj estis iom tro homoj. La Arboflora Festo“, unu el la plej grandaj popolamuzigoj ĉe Potsdamo, kun 14o-jara tradicio, estas en krizo. En la „popola bruo“ jaron post jaro okazis centoj da deliktoj: Korpovundigoj, transpaŝo de la leĝo pri anestezaj substancoj, ŝtelado kaj ofendoj. La festo okazanta ĉiujare ĉirkaŭ la unua de majo, fariĝis speco de printempdrinkado por junaj berlinanoj, pli da brando ol floroj. Sinjoro Ribbeck de Ribbeck, konata pro poemo de Fontane, turniĝus en la tombo. Tial la festo ĉijare okazas kvazaŭ en bonsaja formato en ĝardenoj kaj kortegoj, je la 23-a de aprilo ĝis la 3-a de majo en 2021. Okazu nova orientiĝo.

Ĝis tiam floros en la Havel-urbeto la demokratio. La civitanoj, tion rezultigis enketo, deziras mem aranĝi la feston, ĝi estu pli familieca, kun plurfoje uzeblaj trinkujoj kaj senkosta trinkakvo. La vizitantoj volas sidi en la ĝardenoj kun amikoj sub florantaj arboj kaj trinki altkvalitan fruktan vinon. Jen defio en tempoj inter letargio kaj eksceso: esti homo kun homa vizaĝo.
 

tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser




 
Johano Lupiro de Goeto
Antaŭ la pordego


Glacie liberas river', rojoj,
de l' printempa viviga rigard',

envale floras plantbonfart'.
Maljuna vintro sur padoj, vojoj
retiras sin sur montojn de l' ter'.
De tie sendas ĝi, fuĝant'nur,
senpotencajn grajlojn, frostan dankon,

striope al verda natur'.
Sed la sun' ne toleras la blankon.
Ĉie vigliĝas kresko post nasko,
ĉio volas viviĝi je Pasko.
Sed la floroj raras ja plu,
buntvestaj homoj estu vidu'.
Turnu vin nun de tiu alto
al la urbo dum la halto!
El pordego, nigra tru',
svarmas bunta homa flu'.
Ĉiuj subsunas kun insist'
kaj festas la releviĝon de l' Krist',
kaj releviĝis mem persone:
el etaj dometoj, mornaj sentoj,
el metioj, komerc' enfone,
el la ŝarĝ' de gablaj tegmentoj,
el malvast' kaj strata fatraso.
El nokt' inda de l' eklezi'
vokis ilin la lum' al si.
Vidu, kiel kuras la amaso
tra ĝardenoj kaj kampoj pro ĝi,
kiel la river' dum paso
boatojn gaje drivigas sur si.

Kaj troŝarĝita ĝis sinkado
moviĝas for la lasta bark'.
Eĉ el la alt' de montopado
brilas vestara bunt' kiel ark'.
Aŭdiĝas jam popola bruo.
Jen la ĉiel' de vera ĝuo!
Jubilas ĉiu kun pasi':
Jen estas hom' mi,  rajtas mi!


tradukis Hans-Georg Kaiser

PS: La poemo estas pli konata sub la titolo "Paskpromeno". Ĝi troviĝas en la teatraĵo Faŭsto I


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-14 19:44

Esperanto.blog

Bildo pri du interbatalantaj musoj gajnis premion

La konkurso Wildlife “Photographer of the Year” estas aranĝata de la londona muzeo pri naturhistorio, kaj la 56 eldono trapasas ĵuĝadon fare de fakularo – la venkontoj de la ĉefa premio estos malkaŝitaj je la 10-a monato. Tamen kadre de tiu plej malnova konkurso estas la premio LUMIX People’s Choice Award, kies aljuĝon decidas la publiko, inter tiuj bildoj ne elektitaj de la fakula panelo por la ĉefa premio de la antaŭa eldono.

Ĉirkaŭ 28 mil homoj voĉdonis al la fotaĵo “Station Squabble” (“batalo en la stacio”), fare de la brito Sam Rowley, kiu restis dum semajno ĉe iu subtera fervojo provante kapti la bildon. Du musoj estis dise serĉintaj nutraĵojn kiam neatendite ambaŭ ekvidis la saman manĝeron, kaj dum sekundo ili “interbatalis” por la rajto al la peceto, tamen tuje ili dise foriris.

Por tiu elekto la organizantoj apartigis 25 el tiuj pli ol 48 mil bildoj venintaj el pli ol 100 landoj.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-14 19:25

La Balta Ondo

La unua Meza-Azia Kunveno

Duŝanbe

Organiza teamo de MAK-2020 invitas geesperantistojn el la landoj de Mezazio, aliaj aziaj regionoj kaj diversaj partoj de la mondo al la unua Mez-Azia Kunveno, kiu okazos ekde la 1a ĝis la 5a de majo 2020 en Taĝikio, ĝia ĉefurbo Duŝanbeo.

En ĝia programo estas antaŭvidataj klerigaj kaj artaj programeroj, ekskursoj kaj vizitoj tra la urbo (nacia biblioteko, privata muzeo de muzikinstrumentoj, centra moskeo, spektaklo en Teatro de Opero kaj baleto ktp), kaj tra la regiono (Gisara naturrezervejo), kiuj permesos konatiĝi kun unu el la plej antikvaj ŝtatoj de la mondo, unu el landoj de la Silka Vojo.

Dum posta 3-taga restado en Samarkando, antikva uzbeka urbo, estas planata varia ekskursa programo kun vizitoj al diversaj urbaj vidindaĵoj, inter kiuj Maŭzoleo de Hoĝa Danijor, observatorio de Ulugbek, placo Registan – antikva forumo de Samarkando, kelkaj madrasoj (islamaj lernejoj) k. a. Vizitontoj ĝuos ankaŭ admirindan dancan spektaklon en la Teatro de Historiaj Kostumoj “El Merosi”, kiu jam akiris sian meritplenan famon, vizitos la bazaron Sijob, plej grandan en Samarkando, gustumos uzbekajn tradiciajn pladojn ktp.

Oni ne preterlasos konatiĝon kun la sekcio de E-literaturo en Samarkand-regiona biblioteko A. Puŝkin, unika en mezaziaj landoj, kaj renkontiĝon kun lokaj geesperantistoj. Bonvolu legi pli detalajn informojn pri MAK-2020 en la retejo: https://uea.org/vikio/Unua_Mez-Azia_Kunveno.

Bonvolu kontakti la organizantojn rete: mezaziakunveno@gmail.com

Bonvenon!

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildeton por vidi la abon-manierojn

The post La unua Meza-Azia Kunveno appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-14 18:50

Neniam milito inter ni

Eŭropa Unio volas elradikigi la virinajn seksmutiladojn

13/02/2020 20 milionoj da virinoj kaj junulinoj en la mondo suferas pro la konsekvencoj de seksmutiladoj. Ili estas mutilitaj per simpla klingo kaj sen anestezo pro kulturaj aŭ religiaj kialoj. Ili pro tio estas senigitaj je normala seksa vivo. Khady...

de neniammilitointerni je 2020-02-14 13:03

KARAPACO-PANORAMO

Maria Nazaré Laroca: Kuraĝo (prozpoemo)

 

Kuraĝo
 
Eĉ kiam mi iros tra valo de densa mallumo, mi ne timos malbonon, ĉar Vi estas kun mi; Via bastono kaj apogilo trankviligos min. (Psalmo 23:4)

En la skatolo mistera
de la bela Pandora,
ankoraŭas espero,
la parfumo el ĝojo,
kiu nutras kuraĝon,
kaj fortigas la koron.

 
Maria Nazaré Laroca
Juiz de Fora, 13/02/2020.
Brazilo


 
VIKIPEDIO 

Pandora (bildita de Jules Joseph Lefebvre, 1882)

Skatolo de Pandora estas flugilhava esprimo por signifi ke la donaco entenas kaj disvastigas malfeliĉaĵojn spite al ties brilo. Laŭ la greka mitologio Pandora (= Ĉiuj donacoj) estis la unua ino sur la tero, belulino, kreita de Hefesto kaj Atena laŭ ordono de Zeŭso , kiu tiel volis per ŝi puni la virojn, kiuj jam profitis de la fajro rabita el la ĉielo per la giganto Prometeo. Ŝi sukcesis akceptiĝi kiel edzino de Epimeteo, frato de Prometeo. Al ŝi Zeŭso donacis skatolon, en kiu estis fermitaj ĉiuj malbonoj kaj plagoj. Ignorante la malpermeson ĝin malfermi, ŝi stulte aŭdacis malfermi la skatolon kaj tuj el ĝi erupciis sur la teron la malbonoj kaj plagoj en ĝi fermitaj. Tiel la esprimo la skatolo de Pandora fariĝis en la Okcidento simbolo de fonto de malfeliĉo sub vesto de donaco.

Marĝene, oni komparu tiun miton kun la biblia rakontaĵo, mite esprimita, pri la kreo de la unua virino kaj pri ŝia falo en la peko ruiniganta eĉ ŝian edzon. La biblia ino ne estis kreita por puni, sed por feliĉigi; kaj eĉ ŝi estas “tute bona” ĉar la kreinto, kontemplante siajn vir-virinan kreaĵon, benis la unuiĝon de la du (Gn 1, 27-31). Krome, Dio kreis la paron laŭ sia samdigna bildo (Gn. 1,27). Tamen laŭ la biblia rakonto rezultis same kiel ĉe Pandora, ke la ino alportis ĉiujn malbonaĵojn por ĉiam en la mondon. 

 PS:

http://nazarelaroca.blogspot.com/2020/02/coragem-kurago.html

de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-14 11:31

2020-02-13

Esperanto.blog

Fabrikanta kompanio estas elpensanta novigan aviadilon

Lastmarde (la 11-an) en Singapuro la franca aviadila fabrikanta kompanio Airbus prezentis iun malgrandskalan modelon pri noviga aviadilo, kies testoj ĝi ekfaris meze de la pasinta jaro.

Ĝi nomiĝas Maveric, kaj tiu projekto ankoraŭ je frua etapo eble povos kontribui al la nova generacio de aviadiloj por mezdistanca veturado, kiu Airbus planas surmerkatigi en 2030.

Reduktigoj de brulaĵkonsumo kaj karbondioksida enaerigo staras inter tiaj seriozaj zorgoj de la firmaoj pri aerveturado. Laŭ Airbus en tiu projekto la formo “korpo kun miksitaj flugiloj” ebligas “reduktiĝon en la uzo de brulaĵo je 20% kompare kun la nunaj aviadiloj”.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-13 15:49

La Balta Ondo

Informi pri Esperanto en Pol’and’Rock 2020

PolandRockUEA petas vian helpon. Helpu nin kolekti 3000 eŭrojn por realigi Esperantan agadon fine de julio, komence de aŭgusto 2020, dum la junulara festivalo Pol’and’Rock. Tiu sumo reprezentas la minimuman kvanton por mendi la tendojn kun mebloj en prestiĝa loko de la festivalo. Jam la kvaran sinsekvan jaron UEA subtenas la agadon. Al ĉiuj 2 eŭroj donacotaj, UEA aldonos 1 eŭron el propra buĝeto, tiel ke la organizantoj ricevos entute almenaŭ 3000 eŭrojn.

Vi povas sendi vian donacon al UEA konto “Informado”, aldonante kiel celon: “por
Polandrock” https://uea.org/alighoj/donacoj.

Pol’and’Rock estas mondfama kultura festivalo, kie partoprenis 700 000 junuloj en 2019. Filmeton kaj pliajn informojn vi trovos ĉe http://www.gazetaro.org/polandrock/

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2020, №848.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Informi pri Esperanto en Pol’and’Rock 2020 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-13 08:52

2020-02-12

Global Voices

La kampanjo #ViernesTradicional valorigas la vestaĵan riĉecon de Meksiko

Publikigo de originalaj vestodezajnoj reprezentas komercan defion por indiĝenaj metiistoj

Mi trajinera, Princesa, un nombre tan preciso. Los jardines flotantes de Xochimilco en Ciudad de México siempre es un día asombroso. Tuve el placer de planear la fiesta Atravesarte para la Semana de Arte de México. Mi túnica y bolso son tejidos a mano en San Juan Cancuc, Chiapas por la señora Juana para Xhico y el sombrero es de Stetson.

Mia platfunda ŝipo Princesa (Princino) estas taŭge nomita. La flotantaj ĝardenoj de Xochimilco, en Meksikurbo, ĉiam igas tagon nekredebla. Lastatempe mi havis la plezuron organizi la feston ‘Atravesarte’ (Transiru) por la Semajno de Meksika Arto. Mia tuniko kaj mansako estas manfaritaj de s-ino Juana en San Juan Cancuc, [subŝtato] Chiapas; la ĉapelo estas de Stetson.

Ĉiuvendrede en sociaj retejoj buntaj bildoj de tradiciaj ŝtofoj kaj vestaĵoj el ĉiuj regionoj de Meksiko emfazas la riĉan kulturan diversecon de la lando. Per kampanjo nomita Viernes Tradicional (Tradicia Vendredo), kiu konformas kun la nuntempa tendenco en iuj oficejoj kuraĝigi la uzon de neformalaj vestoj en la “neformala vendredo”, tiaj bildoj videblas en Instagram, Twitter kaj Facebook.

Oni invitas indiĝenajn kaj ne-indiĝenajn homojn alŝuti foton en kiu ili aperas en siaj plej ŝatataj tradiciaj vestaĵoj kun la apudskribo #ViernesTraditional kaj akompana priskribo de la tekniko, origino, kaj se eblas de la nomo de la metiisto. La rezulto estas ĉiusemajna fotogalerio de stiloj kaj fonoj reprezentantaj la indiĝenajn popolojn de Meksiko.

La libera alŝutado de ĉi tiaj fotoj, tamen, malfermas la pordon al ebla plagiatado gvidanta al komerca ekspluatado, kiu estas daŭra defio por meksikaj kaj latinamerikaj metiistoj, kies vivtenado dependas de iliaj originalaj desegnoj. Rezulte de tio, ĉi tiu kampanjo liveras lokon por denunci eblajn plagiatojn kaj emfazas la gravecon de pli bona kompreno pri la origino de ĉi tiuj vestaĵoj, kaj de la bezono subteni lokajn metiistojn.

Huipil farita de talia teksaĵo en San Juan Bautista, Oaxaca. Kun la reprezentado de la pavo kaj de la brusto, ĝi havas la umbilikon kun la kosmologia koncepto de la indiĝenaj popoloj, kiu emanas el la centro de la universo ĉirkaŭita de la 4 ĉefaj punktoj.

La meksikaj ŝtofoj, tiel buntaj, tiel unikaj kaj tiel specialaj … ĉiam reflektas amon, paciencon kaj historion. 💜 Hupil Chenalhó de Chiapas – @estiloisabeles

#ViernesTradicional kun la klasika kotona ĉemizo, kun olekolora brodado de Jalapa de Díaz [es].

de Kelli Damacena je 2020-02-12 21:58

KARAPACO-PANORAMO

Norbert Ŝnöde: Luneklipso (rimpoemtraduko kaj kantotraduko)






Norbert Ŝnöde
LUNEKLIPSO


(rimpoemo kaj kanto)


lun' mia havas eĝojn
kvareĝas mia lun'
se ĝi ne havus eĝojn
ne loĝus hom' jen nun


Refr.:
nun jam de dek minutoj
tenebras luneklips'
doloroj tre akutaj
en kor' apokalips'

mi staris ĉe l' fenestro
ĉe harry lumis ĝi
jen supre estas la lunin'
sed ŝi ne estas mi

lun' mia havas eĝojn....

mi startis tro malfrue
ŝi naskis ĝin je pec'
la luna id' sin banos
en mar' de fekundec'

tradukis Hans-Georg Kaiser


Norbert Schnöde
MONDFINSTERNIS

mein mond der hat vier ecken
vier ecken hat mein mond
und hätt er nicht vier ecken
dann wär er nicht bewohnt

Refrain:
jetzt ist schon zwölf minuten
totalmondfinsternis
da geht mir voller schmerzen
durchs herze so ein riss

ich steh vor harrys fenster
bei harry war noch licht
da oben ist die frau im mond
und ich ich bin es nicht

jetzt ist schon...

ich bin zu spät gestartet
sie hat ihn schon soweit
das mondkalb wird sich baden
im meer der fruchtbarkeit

jetzt ist schon...


de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-12 21:51

Neniam milito inter ni

Kanado: mobilizado kontraŭ gasodukto pliampleksiĝas

REUTERS/Lucy Nicholson 12/02/2020 Mardon, mobilizado de indiĝenoj kontraŭ projekto de gasodukto en Okcidenta Kanado pliampleksiĝis. La fervoja transporto estis ege perturbita fare de manifestacioj, kiuj vastiĝis en pluraj provincoj. La manifestaciantoj,...

de neniammilitointerni je 2020-02-12 15:33

Esperanto.blog

Ĉu Bill Gates aĉetis tiun unuan plezurŝipon, kiu moviĝas ankaŭ per hidrogeno?

Surinterrete aperis supozo, ke la riĉulego Bill Gates aĉetis tiun unuan plezurŝipon, kiu moviĝas ankaŭ per hidrogeno, tamen la nederlanda firmao nome Sinot, kiu respondecas pri la disvolvado de la koncerna provtipo prezentida pasintjarte en la evento Monaco Yacht Show 2019, per komunikaĵo neis tiun onidiron. Tiurilate Gates ankoraŭ ne reagis.

Laŭ la gazeto The Telegraph la ŝipo de Gates estus 112 metroj longa, 5-etaĝa, kun kapablo por 14 gastoj kaj 31 ŝipanoj. Ĝia maksimuma rapido trafas 31 km/h kaj, moviĝante kun plena energifonto plenumas distancon da 6.945 km, kaj kostus ĉirkaŭ 588 milionojn da eŭroj.

La motoro de tiu plezurŝipo nutriĝas per likvigita hidrogeno, kiu estas konservita je -253°C ĉe du 28-tunaj rezervujoj izolitaj de vakuo.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-12 15:31

TEJO

Malantaŭ la kulisoj de IJK 2019

La organizantoj de IJK 2019 en Slovakio rakontas pri la sperto organizi la Internacian Junularan Kongreson kaj donas valorajn konsilojn pri diversaj fakoj.
Koran dankon al la tuta teamo: via kontribuo helpos al multaj venontaj organizantoj! 

The post Malantaŭ la kulisoj de IJK 2019 appeared first on Tutmonda Esperantista Junulara Organizo.

de ariel je 2020-02-12 11:04

2020-02-11

La Balta Ondo

Arda kaj multkolora interlingvistika sesio en la suna Poznano

UAM

La studentoj de la trijaraj Interlingvistikaj Studoj de la Universitato Adam Mickiewicz (UAM) en Poznano (Pollando) atingis sian sesan, do lastan semestron per la februara sesio (1-7 feb 2020). En la lasta jaro ili jam laboris en du specialiĝoj: komunikado kaj instruado, krome komencis pretigi la finlaboraĵon kiun ili defendos kadre de la lasta ekzameno en septembro.

Al la komunikada specialiĝo – krom la lokaj stabanoj Ilona Koutny kaj Michael Farris koncerne la lingvajn aspektojn de komunikado – kontribuis ĉi-foje ankaŭ pola psikologino Danuta Leyk pri psikologiaj aspektoj de komunikado kaj prof. Bengt-Arne Wickström, konata specialisto pri lingvoekonomio per kurso pri la ekonomiaj kaj politikaj aspektoj de komunikado. Cetere, li prezentis ankaŭ anglalingvan prelegon pri lingvopolitiko kadre de la sciencaj prelegoj de la Etnolingvistika Instituto (kie nun funkcias la Studoj) la 5an de februaro.

Al la instruista specialiĝo aliĝis ankaŭ aliaj partoprenantoj por unu jaro kadre de la instruista trejnado kiu realiĝas en la kunlaboro de UAM, ILEI kaj Edukado.net. Katalin Kováts gvidis la plejparton de la specialiĝo kun granda elano kaj sukceso. Kontribuis al la programo Zsófia Kóródy el la Interkultura Centro en Herzberg kaj Ilona Koutny i.a. prezentante tiklajn problemojn el esperanto-gramatiko. Mallongan kurson pri esperanto-literaturo gvidis Anne Jausions, eksstudentino de la Studoj.

Por ĉiuj estis interese aŭskulti la prelegojn de Renato Corsetti pri la nuntempaj problemoj de esperanto-movado kaj diskuti kun li pri la nunaj perspektivoj. Barbara Pietrzak traktis amaskomunikadon ĉerpante el siaj spertoj. Jam la unuan tagon okazis du prelegoj inter la informoj kaj konsultiĝoj: pri infanĝardena esperanto-instruado far Grażyna Szubryczyńska kaj pri interkultura edukado far prof. Przemysław Grzybowski el la Universitato de Bydgoszcz. Okazis aldona prelego de François Lo Jacomo pri Unesco kaj de Barbara Pietrzak pri la pola Nobel-premiitino Olga Tokarczuk.

Sume partoprenis la sesion 17 studantoj: sep el la postdiplomaj studoj kaj dek el la instruista trejnado, ili venis el naŭ landoj (Brazilo, Francio, Germanio, Italio, Koreio, Meksiko, Pollando, Rusio, Usono), inter ili ankaŭ akademianoj. Bedaŭrinde la ĉina partoprenantino, Ĝoja ne povis veni pro la epidemio en Ĉinio.

La bonetosa komuna vespero komenciĝis per posttagmeza programo: Renato Corsetti prelegis pri denaskismo, poste Barbara Pietrzak donis informojn pri la pola generalo Kościuszko, fine okazis la aŭtora prezentiĝo de Anna Löwenstein. Kiel kutime ankaŭ la gestudentoj prezentis kantojn, dancojn kaj muzikon. La meksika ritmo kaj fine la kantoj de Zuza Kornicka kaptis la partoprenantojn.

La sesion akompanis sabate agrabla ekskurso al Gniezno kun ĝia malnova katedralo.

Ilona Koutny
Gvidanto de la Interlingvistikaj Studoj ĉe UAM

Lastataga foto el la albumo de Edukado.net.

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/02/uam-21

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Arda kaj multkolora interlingvistika sesio en la suna Poznano appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-11 22:09

Global Voices

La makedona registaro promesas forpreni lernejan lernolibron mizoginan

“Timiga” kvanto da diskriminaciaj, stereotipaj informoj en makedonaj mezlernejaj lernolibroj. 

Makedona lernolibro sur la tablo de studento. Foto de Meta.mk, CC-BY.

[Ĉiuj ligiloj en tiu ĉi artikolo estas en Esperanto, escepte de tiuj markitaj per [mk], kiuj estas en la makedona lingvo aŭ per [en] kiuj estas en la angla]

Tiu ĉi artikolo aperis origine ĉe Meta.mk News Agency [en], projekto de Metamorphosis Foundation [en]. Ĉi-sube estas publikigita modifita versio, danke al interkonsento pri kundivido de enhavoj. 

La 16-an de decembro, sekve de amaso da kritikoj ricevitaj en la Interreto [mk], la Ministerio pri Edukado kaj Scienco (MES) de la Nord-Makedona Respubliko anoncis, ke ĝi ŝanĝos tekston de lernolibro pri sociologio por la superaj mezlernejoj.

Jen kion diras la lernolibro, uzata en la makedonaj lernejoj ekde 2002:

Причините за различното учество на жените во криминалитетот се објаснуваат со општествената положба на жената. Ако жената е затворена во домот и нема никакви јавни улоги, таа нема можност да прави кривични дела. Жената на тој начин е заштитена од многу комуникации, одговорности, ангажмани, натпревари, конфликти и е упатена да се грижи за семејството, а со тоа помалку е изложена на влијанието на објективните криминогени фактори. Во услови на поголема општествена активност можно е да дојде до поголема криминална активност особено кај некои видови кривични дела.

La kialoj de la malsama grado de virina partopreno en la krimaj aktivecoj kuŝas en ilia socia statuso. Se la virino restas fermita hejme kaj ne partoprenas publikajn aktivadojn, ŝi ne havos ajnan okazon fari krimojn. Tiel, la virino estas protektita de multaj komunikadoj, respondecoj, kuntekstoj, konfliktoj kaj estas orientita al okupiĝado pri familio. Tio helpos al ŝi esti malpli elmetita al la krimaj faktoroj. En kondiĉoj de plia aktiveco [de virinoj] en la socio, eblas ke la krima aktiveco kreskas, ĉefe rilate al kelkaj krimoj.

Parto el la polemika manlibro pri sociologio. Bildo vaste kundividita en sociaj retejoj.

Sampaĝe, la teksto diras:

Жените во помал обем ги извршуваат и следниве кривични дела: прељуба, недозволен абортус, уцени, кражби, кривоклетство.

En malpli granda mezuro, virinoj estas aŭtoroj de la sekvaj krimoj: adulto, kontraŭleĝa aborto, ĉantaĝo, ŝtelado kaj falsa atestado. 

Verdire, en Norda Makedonio adulto ne estas krimo.

La Ministerio pri Edukado kaj Scienco (MES) deklaris, ke la libro, verkita de la universitataj profesoroj Nelko Stojanoski, Milena Gjuroska kaj Zoran Matevski, estos reviziita kaj reprintita por la lerneja jaro 2020.

La funkciuloj de MES aldonis, ke ekde 2017 daŭras la reviziado kaj la ĝisdatigado de la manlibro helpe de instruistoj kaj studentoj, kaj ke tiu lernolibro ankoraŭ ne ricevis recenzojn. En oficiala deklaro oni diris:

Во таа насока, уште во 2017 година Министерството, односно Педагошката служба спроведе анкета помеѓу наставниците во основните и средните училишта со цел да достават сугестии, да укажат на забелешки од сите можни аспекти во врска со содржината на учебниците кои се одобрени и се применуваат во наставата, заради пристапување кон нивна корекција и ажурирање. За учебниците за кои добивме забелешки беше спроведен процес на корекција и повторно печатење во 2018 година, но меѓу нив не беше и учебникот кој денес е предмет на повеќе медиумски текстови, односно за истиот не беа доставени забелешки.

Rilate al tiu propono, la Ministerio, nome la Pedagogia Servo, sondis inter la instruistoj de malsuperaj kaj superaj mezlernejoj en 2017, petante sugestojn kaj opiniojn pri ĉiuj eblaj aspektoj de la enhavo de la lernolibroj aprobitaj kaj uzitaj por la instruado, kun la celo korekti aŭ aktualigi ilin. La procezo de korektado kaj reprintado de la lernolibroj komenciĝis en 2018. Tamen la lernolibro kiu nun kreis disputojn en la amaskomunikiloj ne estis inkluzivita en tiu procezo de reviziado, ĉar ne estis ajna komento pri ĝi dum la antaŭaj konsultadoj. 

La noto aldonas, ke MES demandis la Agentejon por la Evoluigo de Instruado (BDE) [mk], ŝtatan organismon taskitan pri evoluigo de la edukado, pristudi la enhavon de ĉiuj lernolibroj. La evoluado de BDE utilos kiel bazo por tuja reformo de la studplano 

Irena Cvetkovic, direktorino de Coalition Margins. Foto kun permeso de Andrej Lembanov.

Irena Cvetkovik, direktorino de la homrajta organizo Coalition Margins diris al Meta.mk ke, en la makedona lerneja sistemo, la diskriminaciaj stereotipoj kaj sintenoj kaŝiĝas malantaŭ la lingvaĵo de la “scienca vero”.

Фактот дека жените по статистика извршуваат помал број на кривични дела споредено со мажите не може да се објаснува, а уште помалку да се одобрува, со одржување на родовата нееднаквост и притискање жените да останат во приватната сфера на домот и семејството, оставајќи ја јавната сфера на мажите. Точно е дека жените се помалку подложни на криминално онесување, но тоа треба да биде претставено како пример, како добар пример и токму заради тоа да се инсистира жените што повеќе да ја окупираат јавната сфера носејќи поинакви вредности како чесност, посветеност.

La statistika datumo pri la malpli granda nombro de krimoj faritaj de virinoj kompare al viroj ne devas esti klarigata, aŭ — plej malbone —  konfirmata, per promocio de la genra malegaleco, aŭ puŝante la virinojn resti en la privata sfero de hejmo kaj familio, lasante la publikan sferon nur al viroj. Veras, ke virinoj estas malpli emaj al krima konduto, sed tio devus reprezenti pozitivan ekzemplon por insisti pri plia inkluzivigo de virinoj en la publika sfero, ĉar ili portus kun si valorojn kiel honestecon kaj sindediĉon.

Cvetkovik, esplor-doktorino pri genraj studoj, apelaciis al la aŭtoritatoj kaj al la membroj de la akademia komunumo petante kompletan revizion de ĉiuj libroj kaj lernejaj materialoj kiel unuan paŝon por ampleksa reformo de la makedona lerneja sistemo. La doktorino ankaŭ substrekis, ke  ekde 2011 Coalition Margins senĉese postulas tiun ĉi reformon.

En 2012, la Universitato de Sanktaj Cirilo kaj Metodio rifuzis ŝian kandidatiĝon kiel asistantino en la Fakultato de Filozofio. Antaŭe, la profesoroj pri pedagogio de la sama universitato denuncis ŝin pro kalumnio, sekve de ŝia ĉefartikolo en kiu ŝi akuzis unu el iliaj lernolibroj pri gejofobia akcelado. La kortumo esprimiĝis favore al Cvetkovik. Multaj suspektis, ke tiuj profesoroj faris premon sur la universitaton por ke ŝi ne estu dungita [en].

Dijana Stojanovik Gjorgjevik, esplor-doktorino pri politikaj sciencoj specialiĝanta pri genro kaj program-manaĝerino de Kvinna till Kvinna Foundation, fondumo por virinaj rajtoj, deklaris al Meta.mk ke la kvanto da diskriminaciaj, stereotipaj kaj maltaŭgaj informoj en la lernolibroj por la malsuperaj kaj superaj mezlernejoj estas “timiga”.

Dijana Stojanovic Djordjevic, Kvinna till Kvinna Foundation. Photo used with permission.

Dijana Stojanovic Djordjevic. Foto de la Fondumo Kvinna till Kvinna, uzata kun permeso.

Kelkaj ekzemploj inkluzivas la senkritikan reprodukton de popolaj rakontoj (kiel “La pigra edzino”), kantoj kaj proverboj kiuj promocias patriarkecajn valorojn, sen doni kuntekston taŭgan al la nuntempa socio. La doktorino konkludis:

Само детално прегледување на сите содржини со родови очила и низ родова призма може да ги елиминира оние информации кои што допринесуваат за одржување на родовата нееднаквост.

Nur detala revizio de ĉiuj lernolibroj el genra perspektivo povas forigi la enhavon kiu kontribuas al genra malegaleco.

La malalta kvalito kaj la ideologiaj antaŭjuĝoj [en] de la makedonaj lernejaj materialoj estis inter la ĉefaj faktoroj de protesto kontraŭ la dekstrula administracio reganta en Makedonio ekde 2006 ĝis 2017.

La plibonigo de la kvalito de la lernolibroj kaj la revizioj de la genro-rilata lingvaĵo estis du grandaj promesoj de la elekto-kampanjo de la maldekstrula registaro elektita en 2016.

Ĝis nun, tiuj promesoj ne estis tute plenumitaj, kaj la perceptata malrapideco de la aŭtoritatoj kontribuis al la lastatempa indigno en la sociaj retoj rilate al la sociologia lernolibro.

de Manuela RONCO je 2020-02-11 21:55

La Balta Ondo

UEA alvokas al subteno “Partoprenu UK-on”: Montrealo, 2020

UKPere de Fondaĵo “Partoprenu UK-on” UEA havas la eblon subteni la aliĝkotizon de kelkaj kongresanoj dum la Universala Kongreso en Montrealo, en kelkaj kazoj ankaŭ la manĝo- kaj loĝado-kostojn, preferinde en la plej malaltaj kategorioj, kaj en esceptaj kazoj la vojaĝkostojn. Homoj el iu ajn lando, kiuj bezonas tian helpon, povas kandidatiĝi.

Kondiĉoj:

1) Vi estas individua membro de UEA/TEJO en 2020;
2) Vi pretas ricevi kaj realigi kongresrilatajn taskojn antaŭ, dum kaj post la UK;
3) Vi plenigas la jenan formularon ĝis la 28a de februaro 2020: Formularo

En pasintaj UK-oj la subtenitoj helpis ĉefe pri fotado, filmado, helpoj en prelegejoj kaj en la Libroservo de UEA, sed la taskoj povas esti tre variaj. En la formularo vi havas la eblon prezenti por kiu(j) tasko(j) vi pli emas helpi.

UEA dankas al ĉiuj pro la intereso pri tiu subteneblo kaj varme invitas donacemulojn al kontribuo al Fondaĵo “Partoprenu UK-on”, kiu helpas diversigi kaj demokratiigi nian plej gravan kongreson. Manierojn mondonaci al tiu celo vi trovas ĉe: https://uea.org/alighoj/donacoj

Krome UEA profitas la okazon por memorigi, ke favorpreza aliĝperiodo 2020 al la UK daŭros ĝis la 31a de marto 2020. Se vi ankoraŭ ne aliĝis, ne maltrafu la okazon facile kaj naturamike aliĝi per nia reta aliĝilo kaj helpi disvastigi tiun informon: https://uea.org/alighoj/uk_alighilo

UEA, nome de la monda esperantistaro, kore dankas la solidaron kaj malavaron de la donacintoj al la Fondaĵo “Partoprenu UK-on”.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2020, №847.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post UEA alvokas al subteno “Partoprenu UK-on”: Montrealo, 2020 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-11 16:14

Neniam milito inter ni

Kipro: du asociitoj devenintaj de ambaŭ flankoj de la insulo, vivigas bikomunuman projekton

Bildo: sur la dispartigita insulo Kipro, jen la projekto «olivoleo por la paco» 11/02/2020 Tiuj olivarbejoj ignoras la demarkacilinion en Kipro, por projekto fondita sur amikeco. Aleksandros estas greka kiprano, Hasan estas turka kiprano. Nenio destinis...

de neniammilitointerni je 2020-02-11 14:38

Esperanto.blog

Jen roboto por preni sangon el vejno malfacile trafebla

Provizi iom da propra sango por ekzameno povas esti timiga sperto al kelkaj homoj. Povas okazi, krom timo je pikiloj, ke la sanprofesiuloj ne facile trovu la celatan vejnon, devigante la okazigon de pluraj pikprovoj.

En Usono roboto disvolvata de la Universitato Rutgers kune kun la Malsanulejo Mount Sinai, celas utili ĉe la tasko preni sangon, je situacioj kiam la vejnoj estas malfacile troveblaj aŭ ne estas videblaj, ebligante pli da precizeco kaj reduktante la riskojn pri infektado kaj trombozo.

Okaze de la testoj tiu roboto, kiu ankoraŭ estas provtipo, sukcesis je 87%, dum la sanlaboristoj malsukcesis inter 27% kaj 60% en provo de pacientoj kun kaŝitaj vejnoj. La koncerna studo, fare de Josh Leipheimer, estis diskonigita de la firmao de Singapuro nome World Scientific, pri sciencaj publikaĵoj.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-11 13:36

Libera Folio

Lasta tradicie presita PIV aperos en 2020

La unua eldono de PIV aperis en 1970. La lasta tradicie presita eldono ŝajne aperos taŭge por la 50-jara jubileo en 2020. La sekva eldono jam estos unuavice elektronika, eĉ se dezirantoj povos mendi presitajn ekzemplerojn. Ĝin redaktos akademiano Bertilo Wennergren.

PIV kun Suplemento kaj PIV 2005. Foto: Jason Castle.

Dum jardekoj Plena Ilustrita Vortaro, spite siajn prezon, pezon kaj amplekson, certe estis la plej populara libro en Esperantujo. La unua eldono, post heroa laboro gvidita de Gaston Waringhien, aperis ĉe Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en 1970 kaj poste dufoje estis represita senŝanĝe.

Tute nova PIV, kun multaj kompletigoj, plibonigoj, kaj laŭ iuj ankaŭ malbonigoj, aperis en 2002. Estis presitaj dumil ekzempleroj, kiuj jam post du jaroj estis finvenditaj.

Iom plibonigita versio de la nova PIV estis eldonita en 2005, same en dumil ekzempleroj. Ĝi elĉerpiĝis ĉe ĉiuj grandaj libroservoj en 2018.

Ekde 2012 funkcias ankaŭ reta versio de PIV, realigita per kunlaboro de SAT kaj Edukado@Interreto. Kvankam la reta versio estas senpage uzebla, plu estas dezirantoj aĉeti presitan PIV-on. Por ili en 2020 aperos la lasta tradicie presita eldono de la klasika vortaro.

La nova eldono, PIV 2020, laŭ informoj de SAT estos tre simila al la eldono de 2005. Estos tamen korektitaj kelkaj eraroj kaj aldonita informo pri radikoj oficialigitaj de la Akademio en 2007. La libro jam de iom da tempo estas prespreta, sed ĝia apero prokrastiĝis pro la neceso rekontroli la teknikan kvaliton de la ilustraĵoj.

Gaston Waringhien tostas la pretiĝon de la manuskripto de la unua PIV en 1970.

Laŭ freŝa numero de Sennaciulo la nova eldono enhavos informon pri tio, ke akademiano Bertilo Wennergren pretas transpreni la redaktadon de la vortaro. Responde al demando de Libera Folio Bertilo Wennergren konfirmas la informon.

– Mia rolo koncernas la sekvan eldonon, post kelkaj jaroj, kaj la retan version, kiun mi espereble sukcesos ĝisdatigi laŭ PIV 2020 post ne troege longa tempo. Laŭ mia plano mi unue transformos la tekston de PIV 2020 en ion rete uzeblan, kaj refaros Vortaro.net laŭ tiu teksto, korektante ĉiujn cimojn ĉe Vortaro.net. Poste ekos laboro pri la sekva versio, kiu estos longperspektiva laboro. Subtenas min en ĉio ĉi SAT, E@I kaj ESF.

Bertilo Wennergren estas konata ĉefe pro sia ”Pomego”, Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko, sed ankaŭ pro la laboro, kiun li dediĉis al Tekstaro de Esperanto. Nun li estos la ĉefredaktoro de la sekva versio de PIV, kaj lia plano estas, ke la vortaro estu profunde reviziita.

– Mi volas ĝustigi ekzemple la traktadon de ŝajnafiksoj kaj "sciencaj" ŝajnradikoj, kiuj nun estas prezentataj kvazaŭ ili estus efektivaj Esperantaj morfemoj libere uzeblaj, dum vere ili estas nur radikopartoj. Mi volas ankaŭ ĝustigi la ofte kritikatan traktadon de ekzemple botanikaj terminoj. La ofte menciita vorto "kupreso", kiu nun ŝajnas esti celita pli-malpli por anstataŭi la normalan vorton "cipreso", estu prezentata kiel faktermino kun aliaj uzo kaj senco ol la normala "cipreso" – kiel la ĝisnunaj redaktantoj fakte intencis.

Laŭ Bertilo Wennergren la ĉi-jare aperonta PIV 2020 kredeble estos la lasta tradicia papera eldono.

Bertilo Wennergren

– Mi supozas, ke la sekva PIV estos precipe reta, sed kun eblo produkti paperan version (aŭ eĉ diversspecajn paperajn versiojn) aŭtomate el la reta PIV.

Libera Folio: Ĉu via rolo en la Akademio iel ligiĝas kun la laboro pri PIV?

– Mi faros tiun laboron ekster la Akademio, sed certe kun helpo de iuj Akademianoj.

Ĉu vi pli frue havis rolon en PIV? Kian?

– Mi ne havis efektivan rolon ĝis nun, sed miaj kritikaj notoj pri PIV (en mia TTT-ejo) evidente estis grava fonto por la revizioj jam en PIV 2005 kaj eĉ pli en PIV 2020. Krome mia verko Roko kaj Popo influis PIV-on 2002.

Ĉu iam la vorto ”ri” aperos en PIV?

– Certe. Se "estiel", "alies" kaj "sob" rajtas tie loĝi, tiam ankaŭ "ri". Sendube "ri" pli vivas ol "sob".

de Redakcio je 2020-02-11 06:54

2020-02-10

Neniam milito inter ni

Madagaskaro: la inundoj rivelas la tutmondan medio-krizon

10/02/2020 La granda insulo de la Hindia oceano, sud-oriente de Afriko, suferas mortigan veteron, kaj tio en ia internacia indiferenteco. La bilanco tamen estas gravega: 35 mortintoj, 15 000 delokitoj, 120 000 senhejmuloj. Sed efektive la temo kvazaŭ...

de neniammilitointerni je 2020-02-10 21:27

La Balta Ondo

Mia vojo al Esperanto kaj al la 5a Luminesk

Luminesk

En mia klopodo teni min mense taŭga kiel nevidanta homo emeritiĝinta, mi ekkonis la planlingvon Esperanto. Mia unua kontakto kun Esperanto estis fine de 2014 en la regiona Esperanto-grupo en Leer en norda Germanio. La multaj eblecoj interreto kaj la persona helpa kontakto kun esperantistoj baldaŭ alportis min al nivelo, de kiu mi povus daŭre lerni sendepende. Do fine de 2015 kuraĝis partopreni la unuan renkontiĝon Luminesk en Nideggen. Mi sentis varme bonvenon de la organizantoj kaj de la partoprenantaj esperantistoj.

La varia kaj postulema programo instigis min partopreni la ĉiujarajn silvestrajn aranĝojn en Kleve, Haltern am See kaj en Königswinter. Per la “paroliga rondo” kaj pere de praktiko mi disvolviĝis al progresanto. En julio 2019 mi vojaĝis kun Andreas el Duisburg, mia helpema vidinda kunulo, tra Pollando kaj la Baltaj Ŝtatoj al Finnlando al la Universala Kongreso (UK) kaj la Internacia Kongreso de Blindaj Esperantistoj (IKBE) en Lahti. Dum nia vojaĝo per publika transporto ni ankaŭ vizitis regionajn Esperanto-grupojn, la Esperanto-radiostacion “Varsovia Vento”, kaj pasigis nokton en la malnova sinagogo de Bjalistoko (rezidejo de la loka grupo).

De la 28a de decembro 2019 ĝis la 3a de januaro 2020 la 5a Luminesk okazis en Nördlingen en suda Germanio kiel malgranda datreveno. Ĉirkaŭ 60 partoprenantoj el ĉirkaŭ 12 landoj spertis la novan jaron en Esperantujo. Iuj partoprenantoj havis tre longajn vojaĝojn por fine atingi la Jufa-hotelon en Nördlingen.

La programo de la 5a Luminesk denove estis tiel alloga kaj ekvilibra, ke ĝi ŝajnas pravigi ĉi tiun penadon por la partoprenantoj. Ĝi inkluzivis multajn altkvalitajn prelegojn pri temoj de politiko, komerco, informatiko, astrofiziko kaj socio. Estis kuirartaj trejnadoj kun kvizo, krimludo kun partopreno de aŭdienco, paroliga rondo, libroservo, kantado kaj danckurso, kaj ankaŭ ekskursoj kaj kulturaj ofertoj. La vintra universitato denove konfirmis la altkvalitajn normojn de Luminesk. Vespere estis Gufujo (rondo de teotrinkantoj), amuza distra programo kun anekdotoj, fabelo-legado kaj multe pli. Aliaj sidis kune en malgrandaj grupoj kaj viglaj konversacioj pri kafo, biero aŭ vino.

Post la riĉa silvestra bufedo, oni montris la ripetitan polonezo-dancadon. Poste la silvestra balo kun muziko de la diskisto Rob kaj dancado okazis en festa salono ĝis ĉirkaŭ la 3a matene.

La novjara promenado kondukis al la malnova urbo Nördlingen. La preskaŭ tute konservita urbomuro ĉirkaŭ la malnova urbocentro ekde la mezepoko, al kiu promenis multaj esperantistoj, estis impresa.

Taga vojaĝo veturigis nin trajne al muzeo de la romea “Limes” kaj al la Germana-Esperanto-Biblioteko en Aalen. Pli ol 26 mil Esperanto-libroj estas konservataj tie. Inter ili estas ankaŭ Esperanto-libroj en Brajla skribo. La franca pianisto kaj kantisto Gijom alvenis por koncerta vespero sen sia dueto-partnero Melono.

La varma komunumo kun diverslandaj esperantistoj kaj la alloga trejnadprogramo de la 5a Luminesk vivigis internacian komprenon; ĝi estas unu el miaj plej impresaj kaj daŭripovaj spertoj kun Esperanto. Mi ŝatus esprimi dankon al Andreas Diemel kun la organiza teamo kaj la multaj prelegantoj, ĉar ili denove ofertis bonegan programan semajnon. La 3an de januaro 2020 la adiaŭo de multaj partoprenantoj estis “Ĝis poste en Esperantujo”, kiu povas esti ie ajn en la mondo, kie esperantistoj kuniĝas. Ĝis poste, en la bela, imagita lando de esperantistoj.

Werner Groen

Foto: disdono de la atestiloj de la Internacia Vintra Universitato.

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/02/germanio-13

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Mia vojo al Esperanto kaj al la 5a Luminesk appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-10 19:58

UEA facila

Kvinpetalo

Kvinpetalo estas bela centro por Esperantaj renkontiĝoj en malgranda franca vilaĝo Bouresse, 40 km sude de Poitiers. La Centro konsistas el pluraj kamparaj dometoj ĉirkaŭantaj herban korton. Ĝi enhavas interalie 14 dormoĉambrojn, 1 manĝoĉambron kaj 3 klasĉambrojn. Ĝi povas akcepti dudekon da vizitantoj samtempe. Restas ankoraŭ kelkaj lokoj por la kursoj okazontaj de la 24-a ĝis la 28-a de februaro en Kvin-petalo. Estos studado en malgrandaj grupoj kun agrabla familia etoso. Estos du niveloj: 1. Paroliga kurso por komencintoj kaj progresantoj kun Catherine Kremer. Ŝia plej ŝatata temo por paroligi homojn estas "turismo". Ŝi invitas partoprenontojn prezenti rakontojn pri sia propra regiono. Krome, kiu posedas malnovajn dokumentojn kaj fotojn pri siaj prauloj kaj familianoj, estas invitita kunporti ilin. Ŝi organizos laborgrupetojn ĉirkaŭ tiuj temoj. 2. Por tiuj, kiuj jam regas la lingvon, oni proponas enprofundiĝon en la kulturo Esperanta kun Brian Moon. Temas pri la studprogramo de la tria-grada ekzameno “Atesto pri Supera Lernado” de Franca Esperanto-Instituto. Dum kvin tagoj oni studos la kvar librojn listigitajn por tiu ekzameno kaj faros lingvajn ekzercojn. Kaj la tuto estos certe interesa ankaŭ por tiuj, kiuj ne celas al la ekzameno, sed deziras plibonigi sian praktikon de la lingvo kaj vastigi sian konon de la Esperanto-kulturo. Se vi deziras plibonigi vian konon de la lingvo kaj utiligi ĝin, jen trafa okazo !

2020-02-10 15:33

Global Voices

Ĉu Rusio sekvas la ĉinan ŝablonon de cifereca aŭtoritatismo?

La profesorino Maria Repnikova priparolas la paralelojn

Enirpordo de konfucea templo en Pekino, kiu estis la historia centro de tradicia filozofio ĉina dum jarcentoj. Foto (c): Filip Noubel, kun permeso.

Cifereca aŭtoritatismo estas la temo de la venonta jardeko. Ekde la gvatantaj teknologioj ĝis la artefarita inteligenteco uzata por aŭtomata cenzurado de la sociaj retoj kaj ankaŭ aŭtomataj komputilaj armeoj, multaj leĝfarantoj havas jam en siaj manoj teknologiajn rimedojn pli kaj pli rafinitajn. Ili povas limigi aliron al informo kaj forte influi publikan opinion je nacia kaj internacia niveloj por profitigi la ŝtatpotencon.

Estas ĝenerale agnoskita ke Ĉinio disvolvis la plej ekstreman formon de cifereca aŭtoritatismo [en] ĝis nun, dank'al la landaj teknologiaj progresoj, al siaj ambicioj de monda potenco, al sia multnombra popolo kaj, speciale, dank'al ideologia soklo kiu pravigas tutĝeneralan superrigardon kaj ŝtatkontrolon de la interreto. En 2019 Rusio ankaŭ provis imponi intensigan kontrolon de la interreto fare de la aŭtoritatoj aplikante leĝon pri “suverena interreto” [fr]. Internaciaj observantoj ja regule substrekas paralelojn inter ambaŭ vizioj. Sed ĉu tiu komparado estas ĝusta?

Maria Repnikova estas eksperto pri politika komunikado ene de Ĉinio kaj pri kompara politiko de ĉinaj kaj rusaj amaskomunikiloj. Dum Pekino eksportas sian ŝablonon al najbaraj landoj [en], mi demandis ŝin ĝis kiu punkto Moskvo inspiriĝas kaj lernas el la ĉinaj metodoj por kontroli la interreton.

Repnikova estas adjunkta profesorino pri monda komunikado en la Ŝtat-Universitato de Georgio, Usono. Ŝi ankaŭ verkis “Politiko pri amaskomunikiloj en Ĉinio: Improvizi potencon sub aŭtoritatismo” [en],  publikigitan en 2017 je Cambridge University Press. Ŝia intervjuo kun Global Voices estis iom mallongigita.

Filip Noubel: La pro-registaraj voĉoj en Rusio ofte montras la ekzemplon de Ĉinio por pravigi la neceson de “suverena interreto”. Kiuj estas la similaj punktoj kaj malsimilecoj inter la oficialaj diskursoj de Rusio kaj Ĉinio por legiĝi ciferecan aŭtoritatismon?

Adjunkta profesorino Maria Repnikova. Foto uzata kun permeso

Maria Repnikova: One of the key commonalities in China and Russia's justification of cyber sovereignty is the emphasis on cyber security or protection of national borders against external cyber attacks, as well as domestic extremist threats. In many ways, this narrative wasn't so much borrowed by Russia from China, but gradually evolved internally. In the mid-to-late 2000s, anti-extremism legislation was used to keep traditional media in check when it came to publishing sensitive stories, and was later adopted for the digital domain. More recently, with growing tensions with the West, protection from external powers has become a more powerful narrative to legitimise internet sovereignty.

In China, similarly, sovereignty is about non-interference from external powers, especially the West, and about China's maintenance of social stability internally and its fight against domestic extremist elements, whether they are minority groups, dissidents, or anybody who spreads rumours. One additional narrative in China that I found less prominent in Russia is that of promoting national tech development, and as such protecting national tech giants, by limiting access to western cyber companies.

This idea of technological self-sufficiency has become an inspiration in the developing world.

Maria Repnikova: Unu el la ĉefaj komunaj punktoj de Ĉinio kaj Rusio por pravigi kiber-suverenecon estas la emfazo pri kiber-sekureco kaj la protektado de landlimoj kontraŭ eksteraj kiber-atakoj aŭ kontraŭ internaj terorismaj minacoj. En multaj aspektoj, tiu klarigo ne estis fundamente pruntita de Ĉinio, sed disvolviĝis paŝon post paŝo surloke. Dum la lastaj jaroj, Rusio uzis kontraŭ-terorismajn leĝojn por kontroli la tradiciajn amaskomunikilojn se ili parolis pri gravaj temoj, kaj poste tiuj leĝoj estis vastigitaj ĝis la cifereca kampo. Antaŭ nelonge, post la kresko de la streĉoj kun la okcidenta mondo, protektado kontraŭ la eksteraj potencoj fariĝis grava argumento por pravigi interretan ciferecon. Sammaniere en Ĉinio la suvereneco celas malhelpi entrudiĝon de eksteraj potencoj, ĉefe okcidentaj. Ĉinio ankaŭ celas konservi socian stabilecon kaj lukti kontraŭ ekstremismaj elementoj, ĉu minoritataj grupoj, ĉu disidentoj, ĉu iu ajn kiu disvastigas rumorojn. Estas en Ĉinio alia diskurso kiun mi malpli trovis en Rusio: temas pri antaŭenpuŝi naciajn teknologiajn gigantojn kaj malhelpi la aliron por okcidentaj firmaoj por protekti siajn naciajn gigantojn. La ideo de teknologia memsufiĉo fariĝis fonto de inspiro en la kreskantaj landoj.

FN: Ĉu vi vidas aliajn similecojn aŭ malsimilecojn inter Pekino kaj Moskvo en la mastrumado de pro-registaraj trolaj armeoj kaj en la kontrolo de naciaj amaskomunikilaj platformoj kaj de ciferecaj firmaoj?

MR: In terms of management strategies, I see more differences. First, the Chinese state has a much larger human capacity when it comes to digital propaganda. Thus the operation also has far more of a domestic than an international focus. In the case of Russia, those trolling operations that have caught global attention were aimed towards international disinformation campaigns; they focus predominantly on destroying western legitimacy and any cohesion within the liberal democratic system. In the realm of social media control, China has both a larger human capital and is more technologically advanced. A “Great Firewall” of the type widely used in China and was perfected by Beijing does not yet exist in Russia. Although Russia's sovereign internet bill presents the possibility of isolating Russia's internet from the global web, it is not yet clear how that will play out in practice. It would still rely on cruder instruments than the constant monitoring and filtering practiced in China.

MR: Pri la mastrumadaj strategioj mi vidas ĉefe diferencojn. Unue, la ĉina ŝtato havas multe pli da homaj rimedoj dediĉitaj al cifereca propagando. Tiel la aranĝo celas multe pli la nacian kampon ol la internacian. Por Rusio, la trolaj aktivaĵoj kiuj kaptis nian atenton celis misinformajn internaciajn kampanjojn; ili ĉefe celis detruon de okcidenta legitimado kaj de ia kohero de la liberala demokratia sistemo. Sur la tereno de kontrolo de sociaj retoj, Ĉinio havas pli da homaj rimedoj kaj pli da modernaj teknikaj ebloj. Ne ekzistas en Rusio “Granda Elektronika Murego” kiel tiu vaste uzita, kaj perfektigita, en Ĉinio. Kvankam la projekto de suverena interreto minacas izoli la rusian interreton de la tutmonda reto, ne estas klare kiel oni konkrete aranĝos ĝin. Certe la uzitaj iloj estos pli krudaj ol la konstanta superrigardo kaj filtrado organizataj en Ĉinio.

FN: La ĉinaj sendependaj amaskomunikiloj kvazaŭ tute malaperis post la alveno de Xi Jingping al potenco en 2012. En Rusio ankoraŭ ekzistas sendependaj amaskomunikiloj, sed ili estas konstante atakataj de la Kremlo. Ĉu vi pensas, ke Rusio finfine similos al Ĉinio en sia subpremado de ĉiu formo de disidenteco? Aŭ ĉu la malsimilecoj kaj historiaj kuntekstoj estas tro foraj?

MR: I think that independent media still enjoys more space in Russia than in China. In part, this is because these outlets have relatively narrow audiences in comparison to China, so the regime is less concerned about their critical articles and has settled for more of an “ignore, isolate, and occasionally punish” approach. Another difference is their approach to media management styles. In China, the regime settles for multi-dimensional control: both pre-emptive and post-facto. In Russia, the history of repression in the past few decades has demonstrated more of an occasional but uncompromising reaction, either in the form of shutdowns or physical violence against journalists. This approach is more effective for the Russian state given its more limited media management resources, such as manpower and technology. The Chinese regime has both these in ample supply.

Finally, the history of journalistic critique is different. In China it has primarily been aimed at a within-the-system approach, targeting local officials or matters that can be relatively easily resolved by the government. In Russia, there is more of a tradition of western-style watchdog journalism that aims at exposing the highest corruption, and is less interested in serving as an “adviser” to the state. I think this difference is linked with the experience of glasnost in the Soviet Union and the turbulent 1990s when media had much influence. That's very different from the Chinese radical approach to change in 1989, which in turn transformed into a more compromised approach at shaping governance through criticism. However, it is difficult to predict the fate of Russia's independent media over time. Much would depend on Vladimir Putin's sense of security and popularity, as well as the nature of societal movements that could be seen as interlinked with or somehow fuelled by critical media.

MR: Mi pensas, ke sendependaj amaskomunikiloj ankoraŭ havas iom pli da spaco en Rusio ol en Ĉinio. Iuflanke ĉar ili havas publikon relative pli malgrandan ol en Ĉinio. Do la reĝimo malpli zorgas pri iliaj kritikaj artikoloj kaj sekvas ĉefe strategion “ignori, izoli kaj fojfoje puni”. Alia malsimileco rilatas al lia mastrumada stilo. En Ĉinio la reĝimo elektis plurdimensian kontrolon: samtempe antaŭ- kaj post- ago. En Rusio la historio de subpremado ekde pluraj jardekoj precipe elmontris por-okazan reagon sed sen limo, samtempe fermoj kaj fizikaj perfortoj kontraŭ ĵurnalistoj. Tiu metodo estas pli efika por la rusia registaro, ĉar ĝiaj mastrumadaj rimedoj, precipe homaj kaj teknologiaj, estas limigitaj. La ĉina registaro havas pli da ambaŭ.

Aliflanke la historio de kritika ĵurnalismo estas malsama. En Ĉinio ĝi ĉefe celas alproksimiĝon ekde la sistem-interno, koncentriĝante al lokaj funkciuloj aŭ demandoj, kiujn la registaro povas facile solvi. En Rusio ekzistas tradicio de okcident-maniera ĵurnalista gardado, kiu celas raporti la plej gravajn koruptaĵojn kaj malpli emas servi la registaron kiel “konsilanto”. Mi pensas, ke tiu malsimileco rilatas al la sperto de glasnost en Sovieta Unio, kaj al la tumulta periodo de la 1990-aj aroj, kiam la amaskomunikiloj estis potencegaj.

FN: Ĉu oni povas paroli pri ĉina-rusa proksimiĝo por lukti kontraŭ okcidenta influo? Se jes, en kiuj kampoj de cifereca regado povas Pekino kaj Moskvo pli verŝajne kunlabori aŭ kundividi similajn opiniojn?

MR: I think that the shared agenda of “cyber sovereignty” and the promotion of this agenda within international organisations is at the heart of today's current Sino-Russian collaboration against the West.

While their tools of managing the internet are still different, both the governments in Beijing and Moscow do strongly share the idea that internet governance should be left in the hands of states, countering the internet freedom agenda promoted by the United States.

MR: Mi pensas ke la komuna temo de “kiber-suvereneco” kaj ĝia rangaltiĝo ene de internaciaj organizoj estas la kerno de la nuna ĉina-rusa kunlaboro fronte al la Okcidento.

Kvankam iliaj mastrumiloj pri interreto estas malsamaj, la registaroj de Pekino kaj Moskvo samopinias ke la interreta regado restu en registaraj manoj, male al la vizio de libera interreto promociita de Usono.

de Gilles TABARD je 2020-02-10 14:45

Esperanto.blog

Jen la unua senŝofora veturilo kun licenco por funkcii en Usono

Pasintsemajne la projekto pri senŝofora veturilo por liverado de varoj, nome Nuro R2, akiris permeson de la usona registaro por produkti je limtempo da du jaroj ĝis 5 mil veturilojn, kies funkciado ne devigos la ĉeeston de homa stiristo por agadi okaze de neatendaĵoj. Ankaŭ tiu permeso inkluzivas forigon de kontroliloj, kiuj iĝis sencensaj tiurilate: spegulvidiloj, ventoŝirmiloj, pedaloj.

La R2 veturas kun maksimuma rapido da 40 km/h. La ekfirmao Nuro estis fondita en 2016 de la eks-oficistoj de Guglo nome Dave Ferguson kaj Jiajun Zhu, kaj pasintjare ĝi akiris financadon je 940 milionoj da usonaj dolaroj el Soft Bank.

Ĝis tiam en Usono la permesoj por senŝoforaj veturiloj estas nur por cirkulado en apartaj lokoj. Eĉ grandaj firmaoj kiel Guglo (kunlabore kun Waymo), Apple (kunlabore kun Titan) kaj GM (kunlabore kun Cruise Automation) ĝis nun ne posedas tian tutlandan licencon.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-10 00:17

2020-02-09

UEA facila

Neniam milito inter ni

Antaŭnelonga studaĵo malkaŝas, ke la lampiredoj estas nun minacitaj je formorto

09/02/2020 En la tuta mondo, 2 000 specioj da lampiredoj ekzistas. Same kiel por multaj sovaĝaj specioj, la bonŝanco por tiuj koleopteroj vivteni sin malkreskas pro la kontinua ŝrumpado de iliaj populacioj, sekve de la homaj aktivecoj. Laŭ enketo efektivigita...

de neniammilitointerni je 2020-02-09 19:51

La Balta Ondo

Louis Beaucaire: Kiel mi fariĝis kunfondinto de UEA

BeaucaireOkaze de la 95a naskiĝdatreveno de Louis Beaucaire, naskiĝinta la 7an de februaro 1925, ni proponas relegi en nia dimanĉa literatura rubriko lian popularan novelon “Kiel mi fariĝis kunfondinto de UEA”.

Kiel mi fariĝis kunfondinto de UEA

Iam sidante en la granda salono de la Sentema Mimozo, mi trankvile tintigis per la maldekstra mano du glacierojn en mia glaso da aperitivo, dum mia dekstra mano komforte kuŝis sur la larĝa, gastama postaĵo de mia apudulino Tina. Ambaŭ ni observis sceneton, kiu okazis en la salono inter ĉina maristo kaj la ruĝhara Zora. Uzante miksaĵon el tri piĝinoj kaj mime enŝovante per la fingroj imagan manĝaĵon en sian ŝmacantan buŝon, li provis komprenigi al ŝi, ke li deziras frandi ŝian interfemuraĵon.

Kiel sperta putino Zora kutime akceptis ĉiajn kapricojn de siaj unuhoraj gastoj. Sed ĉi-foje ŝi rifuzis kontentigi sian voreman klienton pretekste, ke ŝia intima karno ne eltenus bastonetojn. Ŝi ja legis, ke ĉinoj ĉiam uzas bastonetojn por manĝi… Ekestis disputo: Zora obstine skuis la kapon, ne komprenante la klarigojn ĵargonitajn de la ĉino. Kaj, kiam li prenis ŝian brakon, por treni ŝin en ĉambron, ŝi kriĉis kaj baraktis, frakasante du glasojn. Envenis mia amiko Ernesto. Ne sciante, pri kio temas, li tuj ekkaptis la protestantan ĉinon je la kolumo kaj, antaŭ ol mi povis interveni, ĵetis lin eksteren. Poste li laŭte deklaris, ke la Sentema Mimozo estas bonmora bordelo kaj ke li ne toleras tumulton en sia establo.

Kiam Ernesto sidiĝis apud ni, metante sian mastran manon sur la liberan gluteon de Tina, mi klarigis al li, ke la ĵusa bedaŭrinda incidento estis denove kaŭzita de la lingvaj baroj inter la popoloj. Mi profitis la okazon, por prediki la internacian lingvon:

— Ernesto, pripensu, ke, se Zora kaj la ĉina kliento estus parolintaj Esperanton, nun ŝi estus senpene gajninta iom pli da mono, kaj via gasto, kontentigite, prikantus la agrablaĵojn de la Sentema Mimozo ĝis la fundo de Azio.

Silente Ernesto ŝovis sian ĉapelon malantaŭen, jese balancante la kapon, kaj, kiam mi priskribis al li la doloron de la juna Zamenhof pro la malpaco reganta en Bialistoko inter malsamlingvaj komunumoj, mia tono iĝis tiel konvinka, tiel arda, ke la malmolkora Ernesto ne povis malhelpi larmon brili ĉe la rando de lia maldekstra okulo. La venko estis proksima.

— Ernesto, organizu Esperanto-kurson en la Sentema Mimozo.

Por montri sian konsenton, la bordelestro mendis botelon da ĉampano kaj deklaris, ke tiun vesperon mi rajtos ĝui la ĉarmojn de Tina senkoste.

Du tagojn poste mi komencis instrui la pensionaninojn de la Sentema Mimozo. Mi bedaŭras, ke la vesperaj gastoj ne povis vidi la grandan salonon transformitan ĉiumatene en klasĉambron por la deviga kurso. Ankaŭ Ernesto diligente lernis la dek ses regulojn de la Fundamento. Li ne preterlasis unu lecionon, kaj baldaŭ li povis alkroĉi apud sia pordo belan kupran ŝildon: “Esperanto parolata”.

La novaĵo diskuris tra la esperantistaj grupoj de la bervala regiono, kaj ĉiuj viraj samideanoj volis ekkoni la unuan bordelon en la mondo, kie prostituitinoj oficiale pepas en la internacia lingvo. Multaj neesperantistoj, ne komprenante la signifon de la ŝildo, opiniis, ke temas pri nova diboĉa specialaĵo de la Sentema Mimozo, kaj eniris, por provi ĝin. Tina, Zora, Meta, Kalina kaj ties kunulinoj fervore klerigis tiujn gastojn, kaj preskaŭ ĉiuj poste decidis lerni Esperanton.

La entrepreno de Ernesto tiel ekprosperis, ke li parolis pri tiu sukceso dum kongreso de bordelestroj en Hamburgo. Pluraj kolegoj el Hongkongo, San-Francisko, Marsejlo, Rio-de-Ĵanejro kaj aliaj havenurboj tuj enkondukis tiun mirindan helpilon en siajn voluptovendejojn. Du aŭ tri skribis al Ernesto, por peti konsilojn de li.

Tiam mi antaŭvidis la neceson interligi la verdajn malĉastejojn, kaj kun Ernesto mi ellaboris la statutojn de nova societo, la Unuiĝo de Esperantistaj Amordomoj, mallonge UEA. Nian entreprenon rapide kronis granda sukceso, pruvo, ke ni plenumis urĝan bezonon de la homaro. Ĝis nun la kompatindaj vojaĝantoj, maristoj, komercistoj, misiistoj, kongresanoj, aviadistoj, ĵurnalistoj, kiuj migras tra la mondo, devis kontentiĝi per hazardaj renkontoj, fordoni sin al malnoblaj ĉiesulinoj, kiuj senhonte ekspluatis ilin, blinde fidi fremdajn konsilojn aŭ stultajn kutimojn kaj tial ofte trafi fiaskon, kiel la ĉino en la komenco de mia rakonto.

Poste la translima amorvivo estis pleje faciligata dank’ al UEA. En niaj jarlibroj estis troveblaj la adresoj de 123 esperantistaj amordomoj en 17 diversaj landoj. Ĉe ĉiu adreso estis menciitaj la prezoj kaj la specialaĵoj (la t. n. fikfakoj) de la deĵorantinoj. Niaj domoj estis malfermitaj al ĉiuj, sed la UEA-membrokarto rajtigis postuli 30%an rabaton. Por akiri tiun privilegion, ĉiam pli da viroj aliĝis al UEA.

Ankaŭ grandan servon faris UEA al la Esperanto-movado. Ĝi zorgis ekzemple pri la amuza parto de la internaciaj kongresoj. Du aŭ tri bordelestroj de la koncerna lando estis ĉiujare komisiataj delegi al la kongreso difinitan kvanton da putinoj, kiuj sperte flegis la distradon de senokupaj fraŭloj aŭ de aliaj kompatindaj soluloj. Ĉu vi rimarkis lastan jaron, ke multe pli da viroj ol kutime ĉeestis la universalan kongreson? Kaj ke, dum nur virinoj preĝis ĉe la internaciaj Diservoj (kun prediko en Esperanto), la viroj ĝenerale preferis promeni en la ombraj parkoj aŭ simple ripozi en siaj hotelĉambroj? La statistikistoj atribuas tiun fenomenon al la 20%a dumkongresa rabato, kiu aldoniĝis al la kutima 30%a rabato.

Kaj kion diri pri la helpo donita al multaj lernintinoj, kiuj antaŭe ne sciis, kiel uzi siajn lingvajn konojn post la kurso? Nun ili povis konfidi sian sorton al nia societo, kaj, post vojaĝo al Libano aŭ al Sud-Ameriko, ni disponigis al ili loĝon, nutron, monon kaj idealan okupiĝon je la servo de la homaro. Tio estas ja pli alloga ol leki malnovajn poŝtmarkojn, por glui ilin en polva albumo.

Nia UEA do floradis plu, kiam unuavide negrava incidento skuis la fundamenton de nia organizo kaj trudis al ni kelkajn reformojn de la statutoj. Iun posttagmezon de majo tuta grupo de usonaj maristoj elŝipiĝis en Roterdamo. Post la vizito de pluraj drinkejoj, ili hazarde preterpasis konstruaĵon portantan nian siglon. Pensante, ke tiu domo estas nova amuzejo ankoraŭ ne menciita en la lasta jarlibro, ili tuj eniris kaj, prezentante siajn UEA-kartojn, postulis viskion kaj plezurdonantinojn je 30%a rabato. Kiam oni rifuzis tion al ili, ili ekkondutis skandale, blekante, ke ili plendos ĉe la Centra Oficejo de UEA en Bervalo pro tiu fia trompaĵo. Poste, serĉante en la ĉambroj iel uzeblajn inojn, ili fine trovis novan junan tajpistinon, kiun ili perfortis sur ŝia labortablo, tiel difektante preskaŭ tute novan skribmaŝinon.

Tiu konsterna okazaĵo subite montris, ke ni ne sufiĉe atente elektis la nomon de nia societo. Ekzistis du UEA-oj: unu vegetanta en Roterdamo kaj unu prosperanta en Bervalo. Ĉar la alia, malgraŭ sia malgraveco, estis fondita antaŭ nia, ni grandanime rezignis la arbitracion de la Internacia Kortumo en Hago. Tiu roterdama UEA cetere ne povas konkurenci kun ni, ĉar ĝi okupiĝas nur pri la neŭtralaj (?) bezonoj de la homaro.

Nia honeste akirita fortuno ebligis al ni preni sur nin ĉiujn elspezojn. Ni aĉetis al la tajpistino novan verdan uniforman kalsoneton, al UEA novan skribmaŝinon kun supersignoj, kaj la enirejon de la Sentema Mimozo nun ornamas novaj neonlumigitaj literoj, kiuj anstataŭas la iaman siglon. Efektive ni deklaris al nia notario, ke, por eviti ĉian miskomprenon, nia societo de nun nomiĝas “Senpena Amorado Tutmonda”.

Fonto: Beaucaire L. El la vivo de bervala sentaŭgulo. La Laguna, 1974, paĝoj 25-29.
Represo: Samideanoj: Satiroj kaj humuraĵoj pri Esperanto kaj pri esperantistoj. Kaliningrado, 2006, paĝoj 38-40.

Ĉi tiu teksto aperis en la novaĵretejo La Ondo De Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/01/beaucaire

La Ondo de Esperanto

The post Louis Beaucaire: Kiel mi fariĝis kunfondinto de UEA appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2020-02-09 09:17

2020-02-08

Neniam milito inter ni

Lesbo: Stratbataloj inter migrantoj kaj loĝantoj: la migrado-krizo en la grekaj insuloj

©Anna Pantelia/MSF 08/02/2020 Sur la greka insulo Lesbo, la streĉitecoj inter migrantoj kaj loĝantoj fariĝas ĝenerala interbatiĝo. La nombro de migrantoj eksplodas denove en Grekio. Ĝi atingis 75 000 en 2019, kaj jam kreskis je 3 000 de post la jarkomenciĝo....

de neniammilitointerni je 2020-02-08 21:08

Esperanto.blog

Guglo enketas pri la plej ŝatata pokemono de la jaro

La firmaoj Guglo kaj Pokémon Company International kune estigis voĉdonadon, kiu elektos la pokemonon de la jaro – tiu interesigos la ŝatantojn de la serio de Nintendo ĉar malkaŝos tiun, kiu estas la plej populara inter tiuj pli ol 800 malsimilaj fikciaj bestoj.

Por partopreni la enketon simple serĉu la esprimon “pokemon vote” per Guglo-serĉilo, kaj aperos loko pro voĉdoni. Tie oni elektu inter la malsamaj regionoj (Kanto, Johto, Hoenn, Sinnoh, Unova, Kalos, Alola kaj Galar) por aliri la pokemonojn de ĉiu generacio.

La voĉdonado finiĝos la 14-an ĉi-monate kaj ĝis tiam ĉiu voĉdonanto povos elekti tage unu pokemonon el ĉiu regiono.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-08 20:27

Stano

“Familia komploto” (Family Plot) – leĝera sensencaĵo

Ĉu majstro rajtas foje amuziĝi kaj anstataŭ ĉefverko fari bagatelaĵon? Evidente Alfred Hitchcock respondus jese, ĉar tiu ĉi filmo estas nura amuzaĵo malpeza kvazaŭ plumeto de verkisto, ĝin elpensinta.

La intrigo estas banala kaj simpla. Du friponoj, ege similaj al tiuj el “Usona fraŭdo”, okupiĝas pri etaj trompoj – la virino (Barbara Harris) ŝajnigas havi telepatiajn kapablojn kaj aktoras, prezentante spiritismajn seansojn al maljunulinoj, dezirantaj kontakti siajn forpasintajn parencojn. 


Ŝia parulo (Bruce Dern) estas tipa sentaŭgulo, revanta pri riĉeco, sed dume laboranta kiel taksiisto. Do temas pri du tipaj fuŝuloj – sen stabila nuntempo kaj klara futuro.


Paralele agadas alia paro – iom pli aĝa kaj oble pli sukcesa. Ankaŭ ili estas friponoj kaj li (William Devane) eĉ murdisto kaj psikopato. Ili ŝtelas homojn por postuli elaĉeton forme de diamandoj. La afero progresas bone, interalie danke al profesia kontribuo de la parulino (Karen Black), kiu klopodas ŝajnigi sin fatala virino – laŭ mia pritakso, sen necesaj por tio resursoj.


La du paroj renkontiĝas hazarde kaj komenciĝas serio da aventuroj, dum kiuj ili stulte luktas unu kontraŭ alia, kvankam en realo ili povus kunlabori aŭ almenaŭ unufoje interparoli por kompreni reciprokajn intencojn. 


Ĉio ĉi okazas en atmosfero de la 1970-aj jaroj. Se vi ŝatas tiun epokon – do jen la filmo por vi – hararanĝoj, aŭtoj, muziko, vestoj ktp. Sed ĉu indas spekti ĝin por aliuloj? Mi dubas.


Al la filmo mankas vere Hitchcock-a streĉa etoso, sed ankaŭ ne aperis lia fajna humuro. La herooj aspektas vivaj, sed neinteresaj. La ĉefa rolulino sendube estas la falsa spiritistino, sed ŝi estas pli stulta ol amuza. 


La menciita “fatala virino” aspektas kiel parodio al Ingrid Bergman en “Fifamaj”. Nek timiga maliculo, nek nobla bonulo haveblas – nuraj kartonaj figuroj sen eĉ guto da ĉarmo. Ŝajnas ke la majstro aperis en tiu sia verko nur unufoje – kel konturo malantaŭ oficeja pordo.


Do se vi ŝatas tiaĵojn – spektu kaj ĝuu. Sen ne atenu la majstran pladon – temas pri nura hamburgero.

de Stano Belov (noreply@blogger.com) je 2020-02-08 06:14

La Balta Ondo

Parlamenta medalo por Povilas Jegorovas

medaloLa 4an de februaro 2020 la seppersona konstanta komisiono de la Litovia parlamento (Sejmo) per sekreta voĉdonado decidis atribuii la parlamentan medalon de Gabrielė Petkevičaitė-Bitė “Tarnaukite Lietuvai” (Servu al Litovio ) al la multjara prezidanto de Litova Esperanto-Asocio Povilas Jegorovas pro lia esperantista agado.

La medalo, establita en 2011, havas la nomon de la elstara Litovia virino Gabrielė Petkevičiatė-Bitė (1861–1943) pro tio, ke, krom multaj aliaj tre gravaj agadoj, ŝi estis membro de la unua Sejmo kaj, kiel la plej aĝa membro, prezidis la unuan kunsidon de la parlamento la 15an de majo 1920.

Ĉi tiu plej alta distingo de la Litovia parlamento ekde 2011 estas ĉiujare atribuata al maksimume 16 eminentaj personoj – po maksimume al kvar personoj en kvar diversaj kategorioj pro volontula socia agado. Povilas Jegorovas ricevis medalon en la kategorio “Pro disvastigo de kulturo de volontula agado”. Per ĉi tiu medalo oni mencias meritojn al la Litovia ŝtato kaj ties bono, iniciaton kaj realigon de pozitivaj ideoj por civitana socio, nacia kaj kultura konscio.

Siajn rekomendojn al la parlamenta komisiono por dekori Povilas Jegorovas per ĉi tiu medalo prezentis jenaj personoj kaj organizaĵoj:
1. Eksa Membro de Eŭropa komisiono Vytenis Andriukaits.
2. Eksa prezidanto de Sejmo Česlovas Juršėnas.
3. Parlamentano Tomas Tomilinas.
4. Eksterordinara kaj plenrajta ambasadoro Rimantas Šidlauskas.
5. Verkisto kaj ĵurnalisto Laimonas Inis.
6. Monda centro de litovoj pri scienco, kulturo kaj edukado.
7. Litovia libroamanta societo.

La decido de la komisiono estas publikigita en la retejo de la parlamento kaj en multaj amaskomunikiloj de Litovio.
La enmanigo de la medaloj okazos en solena ceremonio la 27an de marto en Panevėžys. La medalojn enmanigos la prezidanto de la Litovia parlamento Viktoras Pranckietis.

Ni sendas korajn gratulojn al nia eminenta samideano okaze de plia ŝtata rekono de lia brila esperantista agado.

Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2020/02/litovio-37

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildeton por vidi la abon-manierojn

de La redakcio je 2020-02-08 00:19

2020-02-07

Global Voices

La unua Akademio de Senpilotaj Aviadiletoj en Afriko funkcias en Malavio

ADDA liberigas senlimajn estontajn eblojn por revolucii Malavion

En Malavio, 14 milionoj da homoj vivtenas sin ĉefe per agrikulturo. En 2017, senpluveco en la lando influis pli ol duonon de la loĝantaro. Ĉi tiu EU-financita projekto uzas senpilotan aviadilon por krei mapojn, kiuj helpas lokalizi hospitalojn, lernejojn kaj vojojn, kiuj estas esencaj por havigi sekuran ŝirmejon al la loĝantaro kaze de katastrofo. Foto de Eŭropa Unio / Anouk Delafortrie, la 13-an de aprilo 2018, pere de Flickr CC BY 2.0.

A2-lingvo-nivelo

La akademo nomiĝas African Drone and Data Academy (Afrika Senpilota Aerveturila kaj Datuma Akademio).

Ekde 2016, Malavio estas antaŭira lando en Afriko pri senpilotaj aerveturiloj. Per senpilota aviadilo Malavio povas progresi pli.

La akademio komencis la kurson la 13-an de januaro 2020 en Lilongwe en Malavio kun 26 lernantoj (16 el Malavio kaj 10 el aliaj afrikaj landoj). La akademio planas havi 150 gelernantojn ĉi-jare. La kurso daŭras 10 semajnojn. La dua kurso estas preta por lanĉo.

Afriko estas survoje al la kvara industria revolucio. En junio 2017, la malavia registaro kune kun UNICEF lanĉis teston kun senpilotaj aviadiletoj [en]por esplori kiel ili povas helpi al kuracistoj kaj hospitaloj en kamparaj regionoj.

de Adamo je 2020-02-07 22:17

Esperanto.blog

Usonano, kiu konsideras pican skatolon kiel artaĵo, posedas la titolon de plej granda kolektanto

En 2013 kolekto da 595 picaj skatoloj donis al Scott Wiener la titolon de plej granda kolektanto, aljuĝita de la Guinness-libro de rekordoj. Sep jaroj post lia aro plialtiĝis al 1.525, kaj pro elĉerpiĝo de la spaco li estis devigita malakceligi la kreskadon de sia kolekto.

Scott respondecas pri la firmao Scott’s Pizza Tours, kiu aranĝas turismajn ekskursojn tra la elstaraj picejoj en Nov-Jorko, celante lernigi la publikon pri temoj rilatantaj al la pico.

Tiu ŝatokupo por li komencis en 2008 post vojaĝo al Israelo, rimarkinte la malsimulecojn de la tieaj picskatoloj kompare kun tiuj de Nov-Jorko. Li konservas sian kolekton siahejme – apartamento kun du dormoĉambroj.

de Paulo Cesar Pires je 2020-02-07 16:53

UEA facila

Esperanto kaj budhismo

Kiam oni rigardas lingvon nur kiel komunikilon, pli gravas la mesaĝo (la enhavo) ol ĝia ekstera formo. Mesaĝo estas sendependa de sia lingva formo. Budhanoj, kiuj deziras disvastigi budhismon en la mondo, uzas la anglan lingvon, ĉar ĝi estas la plej disvastiĝinta lingvo kaj la plej efika rimedo. Kiam kunvenas budhanoj el pluraj landoj, ili parolas plejparte en la angla. Kial anoj de Budhana Ligo Esperantista tamen uzas Esperanton por disvastigi budhismon? Kial budhana Esperanto-movado necesas? En la mondo ne ekzistas lando, kie oni parolas ĉefe Esperanton, ĉu ne? Ĉu budhana Esperanto-movado ne estas senefika kaj senutila klopodo? Se oni pensas, ke lingvo estas nur komunikilo, tiu ĉi demando estas tute prava. Sed lingvo estas ne nur rimedo aŭ ilo, per kiu oni transdonas informojn kaj interŝanĝas ideojn. Ĝi estas uzata kun interrilato al socio kaj kulturo. Ĝi havas kulturon kaj estas mem kulturo. Ankaŭ Esperanto havas kulturon: tio estas la kulturo komune posedata de la esperantistaro. Tiu ĉi kulturo inkluzivas la pensmanieron aŭ valor-orientiĝon de esperantistoj. Iliaj valoroj estas jenaj: 1. Respekti la diferencon inter naciaj kulturoj. 2. Amikiĝi kun homoj trans ŝtatoj, nacioj, religioj, klasoj, k.t.p. 3. Esti neŭtrala rilate politikajn kaj religiajn opiniojn. La valor-orientiĝo de esperantistaro estas simila al tiu de budhanaro. Budhismo estas antaŭ ĉio monda religio; ĝi celas, ke ĉiuj homoj, ne nur tiuj de malmultaj nacioj, liberiĝu de suferoj,. Por budhanoj gravas amo kaj saĝo. Amo direktata al ĉiuj vivaĵoj kaj saĝo libera de ĉiaj antaŭjuĝoj. Budhana Esperanto-movado celas ne nur uzi la lingvon Esperanto por komunikiĝi inter malsamnaciaj budhanoj, kaj por multigi la nombron de budhanoj en Esperantujo aŭ de esperantistoj en budhana mondo. Ĝi deziras ankaŭ starigi la socion, en kiu ĉiuj vivaĵoj egale ĝuas sian vivon donacitan de ĉiuj naturaj aĵoj - ne de dio, nek de Budho. La ĉefa instruo de budhismo estas nomata "la leĝo de interdependa ekesto". Tio signifas, ke ĉiuj estaĵoj dependas de la ekzisto de ĉiuj aliaj estaĵoj, kaj ke nenio ekzistas per si mem sendepende de aliaj ekzistaĵoj. Tial budhanoj pensas, ke gravas amika kaj paca kunekzistado de ĉiuj vivaĵoj apartenantaj al malsamaj ŝtatoj, nacioj, landoj, lingvoj, k.t.p. Tiu ĉi ideo naskiĝinta antaŭ 2500 jaroj havas universalan valoron komunan kun tiu de multaj esperantistoj. Budhana Ligo Esperantista, fondita en 1925, havas la retejon http://budhana.org. YAMAGUTI Sin’iti

2020-02-07 13:40

Neniam milito inter ni

Germanio: la prezidento de Turingio, subtenata de ekstremdekstro, demisiis

07/02/2020 Ĵaŭdon, Thomas Kemmerich, la germana kontestata estro de Turingio, demisiis de sia ofico, malfermante la vojon al nova regiona baloto. Lia hieraŭa elekto, kun la subteno de ekstremdekstro, kaŭzis politikan tertremon en Germanio. Lia elekto,...

de neniammilitointerni je 2020-02-07 08:40

2020-02-06

La Balta Ondo

Prepare al la 21a de februaro

tagoLa 21a de februaro estas la Tago de la gepatra/patrina lingvo. Pli malsupre estas ligoj al la tradukaj laborfolioj (afiŝo kaj klariga teksto). Estus bone havi almenaŭ la afiŝojn en multaj lingvoj.

Kompreneble, ankaŭ la klarigaj tekstoj tre utilus! La plimulto de la homoj nenion scias pri la 21a de februaro, Unesko, ktp., nek pri Esperanto! Do, estus tre bezonate havi ankaŭ la klarigan tekston pri la tago, ne nur la afiŝon.

La publikigo de la afiŝo nur rete ne sufiĉas (tamen publikigu ĝin ankaŭ rete – ne nur en via FB-paĝo, sed ankaŭ en multaj aliaj blogoj, artikolkomentoj, en aliaj retejoj, en via retejo, en tiu de via landa, loka asocio ktp.). Bonvolu presi ĝin en granda formato kaj gluu ĝin sur eksteran afiŝtabulon en via urbo, en biblioteko ktp.

Presu ankaŭ malgrandajn versiojn, el kiuj metu kelkajn sur tablon ĉe iuj atendejoj, “forgesu” po unu en buso, trajno, metroo, sur restoracia tablo, kaj kunhavu kelkajn por povi disdoni al viaj kontaktpersonoj. Aldonu en vian retmesaĝ-subskribon:
«21-02-2020 Tago de la gepatra/patrina lingvo:
«http://www.linguistic-rights.org/21-02-2020/»

Sur la dorsflanko de la disdoneblaj versioj presu ankaŭ la retligojn, retadresojn al diversaj priEsperantaj retejoj: lernu.net, esperanto.net, duolingo, vialanda, vialoka asocio/grupo, UEA, FB-grupa/pagha kontaktadresoj, retadresoj, tel.numeroj, ktp.

Kunlaboremuloj pri la traduko, bv. nepre resendi la Word-an version kun la traduko farita, al la retadresoj indikitaj sur la laborfolio.

Antaŭ ol komenci la tradukadon, bv. rigardi sur la retpaĝo, ĉu afiŝo en via lingvo jam estus publikigita aŭ ne. Por resendi la tradukfolion, bonvolu registri la Word-an version ankaŭ PDF-en (kaj sendu ankaŭ tion al ni), por ke ni vidu eventualajn modifojn aŭ fuŝaperon de via teksto en niaj komputiloj, pro lingvaj aŭ teknikaj diferencoj (tio gravas kaze de tradukaĵo en nelatinlitere skribita lingvo).

AFIŜO:

http://www.linguistic-rights.org/21-02-2020/AFISHO-21februaro2020-docx-versio.pdf
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2020/AFISHO-21februaro2020-docx-versio.docx

KLARIGA TEKSTO:

http://www.linguistic-rights.org/21-02-2020/KLARIGA-TEKSTO-21februaro2020.docx
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2020/KLARIGA-TEKSTO-21februaro2020.pdf
http://www.linguistic-rights.org/21-02-2020/KLARIGA-TEKSTO-21februaro2020.rtf

Grandan dankon por via kunlaboro!

Stefano Keller
Peter Oliver
Renato Corsetti

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto:
https://sezonoj.ru/2020/02/tago

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildeton por vidi la abon-manierojn

de AlKo je 2020-02-06 22:45

KARAPACO-PANORAMO

Heinz Erhardt: Ĝojige (rimpoemtraduko)


Heinz Erhardt
Ĝojige


Estas kun cert' util' je ĝi,
je l' element' malseka:
Trinkeblas akvo tia ĉi,
sed eĉ drinkaĵo peka – – – 


tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser

Heinz Erhardt
Erfreulich


Es ist gewiss viel Schönes dran
am Element', dem nassen,
weil man das Wasser trinken kann!
Man kanns aber auch lassen – – – 



de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2020-02-06 22:03

Neniam milito inter ni

Niĝerio: proceso okazas, kiu simbolas la diskriminaciojn suferatajn de la samseksemuloj en Afriko

06/02/2020 Tia kolektiva proceso estas la unua, kiu aplikas la novan kontraŭ-gejan leĝon en la lando. La 4an kaj 5an de februaro, 47 personoj ĉeestis en la akuzejo, en la ĉefurbo de Niĝerio, plej loĝata lando de Afriko, kun preskaŭ 200 milionoj da loĝantoj....

de neniammilitointerni je 2020-02-06 13:55