Esperanto-Planedo

2021-06-18

Esperanta Kunfarejo

Kiel kunlabori kun la retradio

Verkis kaj produktis Jarka Malá el Ĉeĥio en la Esperanta Retadio:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2021/06/kiel-kunlabori-kun-la-retradio.html

“Mi scivolis, kiel oni laboras en la retradio. Kiam Anton kontentiĝis kun mia voĉo dum konferenco de Ĉeĥa Esperanto-Asocio, mi kun mia proksima kolego provis sendi la unuan artikolon. Ĝi estis bone akceptita. Sed mia kolego ne havis plu tempon por helpi teknike. Mi lasis la aferon dum tri monatoj kaj poste mi mem klopodis sendi mian kontribuon. Kun helpo de Anton mi sukcesis. Tiel naskiĝis la kunlaboro. 

Unue: oni serĉas taŭgan temon por voĉregistri ĝin. Tio ne estas facila agado, en la Radio Prago, kie mi serĉas, rare oni trovas ion taŭgan. Oni devas pensi pri aŭskultantoj el la tuta mondo, kio interesus ilin el mia lando. La artikolo estu mallonga, nur kelkminuta, ĉar la aŭskultantaro enuas dum longaj prelegoj. Mia ŝatata temaro estas novaĵoj el la kampo de esploro. Estas interese scii, kion la sciencistoj inventas por plibonigi la vivon de homoj. La temo de kontaminado de maroj kaj aliaj ekologiaj malbonaĵoj tre interesas aŭskultantojn. Bona temo estas novaj verkoj en literatura kampo. Tre grava estas kopirajto (aŭtorrajto), oni devas pensi pri tio. Oni ne kopiu verkon sen permeso de aŭtoro. Se mi nenion trovas (sufiĉe rara momento), mi provas krei mian propran artikolon.

Due: mi registras la voĉon helpe de la programo AUDACITY kaj per pli sensitiva mikrofono. La programo estas bone eduka, sufiĉas malmulte por ellerni ĝin ĉar ĝi estas intuicia. Dum mia junaĝo mi partoprenis lernejon de literaturdrameca fako, kie ni ellernis, kiel spiri kaj prononci por komprenebla aŭskultado. (Vi ne devas esti kompetenta aktoro, sufiĉas pensi pri la aŭskultantaro). La rapideco rolas multe, ne ĉiuj kaptas rapidan paroladon. Poste oni prilaboras la voĉregistradon por ne havi bruantajn paŭzojn, estas pli bone ne aŭdi spiradon dum parolado. Do mi „ordigas“ malpurajn lokojn. Tio povas esti nenatura, sed baldaŭ oni alkutimiĝos kaj plenplene koncentriĝos pri la enhavo de artikolo. Se mi lasus la artikolon kun spirpaŭzoj, la aŭskultantaron streĉigus tiu momento de spirado kaj nevole ili atentus pri tio.

Trie: en la fino de mia kunlaboro mi sendas la artikolon al la mastrumanto de la retradio, la laboro ne finiĝas, venas la kontrolo, ĉar la enhavo devus esti senerara. Se okazas io nekutima, niaj aŭskultantoj reagas sub la teksto kaj raportas pri trovitaj eraroj. Tio nomiĝas retrokuplo (reago), kiu estas necesa por ĉiu agado.

Tre kortuŝis min la unua retrokuplo de Marta el Hispanio, estis neatendita mencio pri la retradio de Anton. Pro sia aĝo ŝi malofte vizitadas renkontiĝojn kaj kvinminutaj aŭskultadoj ĉiutage ligas ŝin kun la esperantista mondo. Ŝi ĝojis, ke nun ŝi povus imagi mian vizaĝon ligitan kun la voĉo de parolanto.

Ankaŭ niaj blinduloj meritas aŭskulti interesaĵojn el la retradio. Pro tio ni – volontuloj el ĉiuj landoj – voĉregistras ankaŭ artikolojn de UEA-periodaĵoj, kiel revuon Esperanto aŭ Monato-n. Bonvolu vidi UEA-paĝojn.

Mi poleksumas, por ke pluraj homoj kuraĝu kunlabori. Esperanto vivas pere de ni, verduloj.”

de frali je 2021-06-18 06:13

2021-06-17

Neniam milito inter ni

Kolombio : en Kalio, la manifestaciantoj starigas monumenton pri rezistado

AFP 17/06/2021 Preskaŭ kvindek tagojn post la komenciĝo de la popola ribelo kontraŭ la registaro de Iván Duque, la manifestaciantoj de la urbo Kalio (Cali), epicentro de la kolombia movado, konstruis monumenton omaĝe al la rezistado. Ĝi reprezentas levitan...

de neniammilitointerni je 2021-06-17 20:23

La Balta Ondo

Dennis Keefe jubileas!

Keefe

Antaŭ 70 jaroj, la 17an de junio 1951 en Bloomington (Ilinojso, Usono) naskiĝis Dennis Edward Keefe [Prononcu: kif], usona merkatikisto, lingvoinstruisto kaj esperantisto (ekde 1980), loĝanta en Francio, Ĉinio, Hispanio kaj Usono; internacie konata instruisto de Esperanto, iniciatinto de la unua (1995, Francio) kaj organizinto de pluraj Lingvaj Festivaloj; inventinto de la kurso BEK (Baza EKzercaro, aŭ Baza Esperanto-Kurso), kreinto de la Valencia Metodo de lingvoinstruado; iniciatinto kaj kunorganizinto (kun ĉinaj esperantistoj) de la lernejo “Esperanto-Insulo” (2010, 2012, 2013, 2014) en la insulo Hajnano, kunfondinto de “Universitato de Esperanto” (http://www.universitato.info); aŭtoro de pluraj artikoloj, interalie, de la artikolserio (13 artikoloj) pri Esperanto kaj merkatiko en La Ondo de Esperanto (2012-17). Dennis Keefe estas laŭreato de la titolo La Esperantisto de la Jaro 2011.

Ni sendas al nia amiko kaj kunlaboranto Dennis gratulojn kaj deziras al li longan, sukcesplenan kaj serenan vivon!

Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov

Legu pli pri Dennis Keefe en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 155-156.

Legu intervjuon kun Dennis Keefe en La Ondo de Esperanto: https://sezonoj.ru/2012/01/208keefe/

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2021/06/keefe-9

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Dennis Keefe jubileas! appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-17 14:33

UEA facila

Lango-rompiloj

Lango-rompilo estas frazo, kiun oni malfacile sukcesas elparoli rapide kaj klare. Por elparoli lango-rompilon sen eraroj, necesas paroli tre zorge kaj atente, laŭeble rapide, sed ne tiel rapide, ke oni miksas la konsonantojn. Se vi konas bonan langorompilon, bonvolu sendi ĝin al la “Fonetika grupo” en la programeto Telegramo. Legu pri tio en nia aparta artikolo. Jen kelkaj langorompiloj, bazitaj sur la literoj Ĉ kaj Ŝ; F kaj V; kaj R. Literoj Ĉ/Ŝ Ĉar ŝi ne scias, ĉu ŝia ĉapelo estas tie ĉi aŭ ĉe ŝia ĉambro, ŝi serĉu ĝin ĉie. Literoj F/V: Fakte ofte, verdire kvinfoje, mi vokis: "Forgesu, ke vi volis vesti vin por festi! Vintre frue ekfrostas - bonvolu vesti vin varme! Je la fino la vino ne varmigos vin." Frue vespere vespertoj foje vigle flugas tra la malnovaj fenestroj de la vasta forlasita fabriko. Litero R: Sur ripoziga rando de rond-ira rivero, redaktoro responde rapide redaktas rakontan raporton por ripeta rubriko de pri-romana ret-revuo. Literoj C/K/S/Z: La kuracista asocio ekskursas al scienca ekspozicio pri specialaj specoj de ekzameno. Supozeble aŭ eĉ certe ekzercado estas pli necesa por sukceso ol recenzi sensencajn instrukciojn. Ĉu vi konas langorompilon en Esperanto, aŭ ĉu vi povas mem verki ĝin? Se jes, bonvolu aldoni ĝin sub ĉi tiu artikolo en la komentoj.

2021-06-17 09:26

Plibonigu vian prononcon per Telegramo

Ĉu vi povas diri klaran "kvin", ne kiel "kfin", nek kiel "gvin"? Ĉu vi bone prononcas la vorton "trankvile"? Kaj ekzemple la vorto "ekzemple": ĉu ĝi vere sonas kiel "kz", aŭ ĉu kiel "gz" aŭ "ks"? "Observi": ĉu vi diras "opservi" aŭ "obzervi"? Ĉu vi voĉe diferencigas la konsonantojn b/p, d/t, g/k, v/f, z/s, ĵ/ŝ? Kaj ĉu vi ekzercas vin pri la vokaloj a/o aŭ u/o aŭ e/i? Ĉu vi facile elparolas "ŝranko" kaj ne "ŝlanko"? Mi mem bezonas spiri por eligi tiun vorton! Kaj "scienco"? Ho ve! Kiel malfacilaj sonoj: "stsientso"! Amuze: Ĉu vi loĝas en brua loko aŭ en blua roko? Ĉu via cifero "9" sonas "naŭ" aŭ "nao"? Ĉu via "iu" similas al "ju"? Ĉu kiam vi diras "Pollando", "tuttaga", "ekkanti", vi aŭdigas duoblajn literojn? Ĉu vi sufiĉe forte esprimas la regulan ĉefan akcenton en ĉiu vorto: mu~zi~ki, fa~mi~li~o? Ĉu via prononco estas internacia, aŭ ĉu oni rekonas vian deven-landon per via parolmaniero? La ŝlosilo de bona parolado estas bona aŭdado kaj regula ekzercado de viaj buŝo, lango kaj dentoj. Tion vi povas ĉiutage kaj amuze fari en nia “Fonetika grupo” en Telegramo. Telegramo estas programeto por telefono kaj komputilo (portanta la anglan nomon “Telegram”). Telegramo estas vaste uzata inter Esperantistoj por tre diversaj konversacioj kaj diskutoj, kiel ekzemple nia “Fonetika grupo”. Trovu informon en Esperanto kaj ligilon al la programeto ĉe telegramo.org. En “Fonetika grupo”, ĉiutage venas novaj frazoj supre de la ekrano. Ne necesas ĉeesti samtempe kun la aliaj homoj, nek regule partopreni. La ĉiutagaj frazoj estas kelkfoje tre malfacilaj; ili estas lango-rompiloj. Ekzemple: "Ĉar ŝi ne scias, ĉu ŝia ĉapelo estas tie ĉi aŭ ĉe ŝia ĉambro, ŝi serĉu ĝin ĉie." Legu pli da langorompiloj en nia artikolo pri tiu temo. Iam ajn dum la tago, partoprenantoj de la “Fonetika grupo" pervoĉe legas la malfacilan frazon kaj registras sian voĉon por sendi ĝin al la grupo. Ili ankaŭ aŭskultas kaj komparas kun la alilandaj voĉoj. Ili ripetas, ĝentile komentas kaj plezure helpas unu la alian. Tiuj ĉiutagaj voĉaj ekzercoj helpas ĉiujn lertiĝi en parolado. Oni celas idealan prononcon. Ĉar paroloj fluas en la aero, kaj ankaŭ ĉar mankas tempo, en grupaj kursoj oni apenaŭ serioze paroligas ĉiun lernanton. Sed tiu grupo estas la ĝusta ekzercejo por voĉa ekzercado! Ĝia ligilo, adreso en Telegramo, estas: https://t.me/fonetiko Françoise NOIREAU (Fransoazo)

2021-06-17 09:26

2021-06-16

Revuo Esperanto

Aperis "La Kolombo de Paco". Numero 2


La Redakcio
Aperis la dua numero de La Kolombo de Paco. Legu, ĝuu, libere kaj aktive diskonigu ĝin al viaj amikoj en Esperantujo!

Elŝutu senpage

de Redakcio je 2021-06-16 23:13

Neniam milito inter ni

Klimato : la planedo eble jam transiris neinversigeblan punkton, alarmas sciencisto

16/06/2021 « La malapero de la somera bankizo en Arkto estas unu el la unuaj minoj en minkampo », eksplikis Markus Rex, respondeculo de la plej grava scienca ekspedicio iam kondukita ĉe Norda Poluso. Tio estas la plej malbona scenaro prikonsiderata de...

de neniammilitointerni je 2021-06-16 20:24

Global Voices

Armenio kaj Azerbajĝano interŝanĝis detenitojn kaj gravajn informojn kadre de trarompa diplomatia interkonsento

La interkonsento solvis problemojn diskutitajn inter la du nacioj ekde la fino de la milito okazinta en 2020.

“EU Grunge Flago” fare de Free Grunge Textures — www.freestock.ca estas licencita sub CC BY 2.0 https://search.creativecommons.org/photos/c28b0e8e-c18a-467a-b836-a697a7656275

Sabate, la 12-an de junio, Azerbajĝano liberigis 15 armenajn detenitojn ŝanĝitajn kontraŭ mapoj montrintaj situon de preskaŭ 100 000 teraj minoj, kiujn armenaj trupoj lokis en la teritorio kiun Azerbajĝano reprenis dum la kruela milito inter la du nacioj, okazinta lastjare.

Tiu ĉi interkonsento estis perita de la usona Sekretario de Ŝtato Antony Blinken, plenumanto de devoj de Asistanto de Sekretario de Ŝtato Phil Reeker, prezidanto de la Eŭropa Konsilio Charles Michel, kartvela ĉefministro Irakli Garibaŝvili kaj la Organizaĵo pri Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo (OSKE).

Prezidanto de la Eŭropa Konsilio Charles Michel bonvenigis la novan interkonsenton en Tvitero:

Mi aplaŭdas la paralelajn humanitarajn gestojn de Azerbajĝano kaj Armenio — la liberigon de kaptitoj kaj la malkaŝadon de mapoj de minitaj areoj.

Unuaj paŝoj direkte al renovigita konfido @presidentaz & @NikolPashinyan

EU subtenis tiun procezon kaj plu ofertos asiston por fortigi progreson.

La ministerio pri eksteraj aferoj de Azerbajĝano ankaŭ publikigis deklaron kiu aprezas la interkonsenton, dirante ke “ricevado de mino-mapoj savos la vivojn kaj sanon de dekmiloj da niaj civitanoj, inkluzive malministojn, kaj akcelos la rekonstruajn projektojn iniciitajn de la prezidanto de Respubliko Azerbajĝano s-ro Ilham Alijev, en Agdamo kaj la revenon de interne delokitaj personoj”.

Konfirmante la novan interkonsenton, plenumanto de devoj de armena ĉefministro Nikol Paŝinjan kundividis foton de 15 armenaj kaptitoj en sia Fejsbuk-paĝo, plus kompletan liston de la nomoj de soldatoj, petante pardonon de familioj kies parencoj ankoraŭ ne revenis.

Sekvante la finon de la dua Karabaĥa milito okazinta inter Armenio kaj Azerbajĝano lastjare, la reveno de kaptitoj kaj la malkaŝo de mapoj de teraj minoj estis inter la plej gravaj diskutataj problemoj. La sessemajna batalado finiĝis per interkonsento perita de Moskvo la 10-an de novembro 2020, kun Azerbajĝano restariginta kontrolon super kelkaj partoj de Karabaĥo kaj sep apudaj distriktoj antaŭe okupitaj de Armenio [Ndlt: ili estis okupitaj ne de Armenio, sed de la neagnoskita Respubliko Montara Karabaĥo].

Pli frue ĉi-monate Azerbajĝano raportis pri la mortoj de du ĵurnalistoj kaj unu oficialulo kaj almenaŭ kvar homoj estis vunditaj sekve de minaj eksplodoj. Tiuj ĉi incidentoj altigis la nombron de la mortoj kaŭzitaj de teraj minoj ĝis 20.

Ĝejhun Bajramov, ministro pri eksteraj aferoj de Azerbajĝano, diris ke li estis “profunde malĝojigita” de la novaĵoj pri la eksplodoj kaj la raportitaj perdoj:

Mi profunde malĝojis post ekscii ke 3 azerbajĝanaj civiluloj, inkluzive 2 ĵurnalistojn, estis mortigitaj dum eksplodo de teraj minoj en la Kalbaĝara distrikto de Azerbajĝano.

Ni alvokas Armenion transdoni la mapojn de minkampoj. Ĉiutage ili daŭrigas rifuzi tiun ĉi peton, pliaj vivoj estas endanĝerigitaj!

La nombro de armenaj militkaptitoj kaj aliaj kaptitoj, kiuj plu restas en azerbajĝana mallibero, restas malklara dum azeraj aŭtoritatoj konsideras iujn detenitojn kiel kaptitojn. Post la fino de la milito, 69 militkaptitoj kaj aliaj detenitoj estis transdonitaj de Azerbajĝano. La 8-an de junio, plenumanto de devoj de ĉefministro Paŝinjan diris ke li estis preta interŝanĝi sian filon kontraŭ la restintaj militkaptitoj.

Proparolanto de la rusia ministerio pri eksteraj aferoj Maria Zaĥarova bonvenigis la novan interkonsenton en sia Telegram-kanalo, dum kartvela ministro pri eksteraj aferoj David Zakaliani diris en deklaro, ke diplomatoj en Tbiliso laboris pri tiu ĉi interkonsento dum monatoj.

de Stano BELOV je 2021-06-16 18:29

Kontanta mono aŭ Bitmono? Parolas etaj komercistoj de Salvadoro

Iuj restas nekonvinkitaj ke akcepto de bitmono profitos al ili

Entreprenisto Ernesto Vásquez akceptos bitmonon se liaj klientoj petos pri tio. Foto fare de la aŭtoro.

Marde, la 8-an de junio, la salvadora kongreso aprobis novan leĝon, kiu faris Salvadoron la unua lando en la mondo kiu klasifikis bitmonon kiel laŭleĝan valuton. Per 62 voĉoj el 84, la leĝfarantoj  aprobis la proponon de prezidanto Nayib Bukele akcepti ĉifromonon.

La salvadora registaro kredas ke bitmono signifos malpli da pagoj por familiaj ĝiroj, pli da eksterlandaj investoj kaj estas vojo por iĝi noviga, teknologia centro. Zelotoj de ĉifromono kaj komercistaj amaskomunikiloj tra la mondo aplaŭdis la historian decidon.

En Salvadoro tamen multaj homoj kontraŭas tion; inter ili estas Leonor Selva, plenuma direktoro de la plej granda organizaĵo de Salvadoro reprezentanta la privatan sektoron, kiu kritikis la fluktuadecon de la ĉifromono. Ŝi skribis ke la vendisto neniam povas esti certa pri la gajna sumo de la pago.

Bitmono estas malcentralizita ĉifromono, do ĝi ne dependas de iu ajn aŭtoritato aŭ centra banko kaj estas sendata de uzanto al uzanto per la bitmona reto de samtavola komunikado.

Salvadoran Legislative Assembly

Salvadora Leĝodona Asembleo. Foto de @AsambleaSV

Unu el la ĉefaj kritikoj estas ke la leĝo devigos komercistojn akcepti bitmonon kiel formon de pago.

Do kion tiu ĉi nova bitmona leĝo signifos por la averaĝa salvadorano aŭ la eta komercisto? Por pli bone kompreni tion surbaze de la reagoj de lokanoj mi venis al Sensuntepeque por serĉi respondojn.

Sensuntepeque, situanta apud la limo al Honduro, similas al la plejparto de urboj en la lando. Ĝi havas etan turisman industrion kaj ĉirkaŭ 25 000 loĝantojn, multaj el kiuj ricevas ĝirojn de parencoj loĝantaj en Usono.

Mi interparolis kun 20 lokaj etaj komercistoj pri la nova leĝo. Tiuj kiuj deziris respondi al miaj demandoj diris al mi ke ili akceptas nur kontantan monon kiel pagoformon kaj ne planas uzi bitmonon. Tiuj 20 komercistoj havas ejojn, kvankam pli ol 75% ne estas registritaj kiel komercaj entreprenoj, kio signifas ke ili komercas ekster la formala ekonomio.

Ĝenerale en Salvadoro malpli ol triono da komercoj estas registritaj, do nur malmultaj povus profiti de tiu ĉi mono nuntempe.

Ernesto Vásquez, loka komercisto, prenis rilate bitmonon la pozicion “atendi kaj rigardi”. Vásquez okupiĝas pri konstruado kaj renovigado en la urbo. Li klarigis ke pli ol 70% de liaj klientoj estas salvadoranoj kiuj loĝas eksterlande kaj havas proprietaĵojn en la areo. Li diris:

La mayoría de las personas para las que trabajo viven fuera de El Salvador; me envían el pago mediante remesas. Ahora, si alguna de ellas quiere pagarme en bitcoins en el futuro, quizás voy a tener que aceptarlo. Sin embargo, iré inmediatamente a un lugar y la convertiré en efectivo. No me quedaré a especular en el valor futuro de esta moneda.

La plejparto de la homoj kun kiuj mi laboras loĝas ekster Salvadoro; ili sendas al mi pagojn per ĝiroj. Nun se iu el ili deziros pagi al mi per bitmono en estonteco mi eble akceptos tion. Tamen mi tuj iros kaj konvertos ĝin en kontantan monon. Mi ne tenos ĝin kaj nek spekulacios pri la estonta valoro de tiu ĉi mono.

Estas antaŭvidate ke la banka sektoro suferos pro la enkonduko de bitmono kaj la nova mono povus detrui la ĝiran industrion. Ĉiujare pli ol 6 miliardoj da dolaroj – ĉirkaŭ kvinono de la salvadora Malneta Enlanda Produkto – eniras la landon per familiaj ĝiroj. La plejparto de la homoj kiuj ricevas tiun ĉi monon ne havas bankokontojn, ili devas pagi altajn pagojn al financaj institucioj por ricevi kontantan monon.

En Sensuntepeque mi renkontis Oscar Barrera, etan komerciston kiu posedas riparejon de komputiloj kaj movtelefonoj. Li estas subtenanto de bitmono kaj planas uzi ĝin.

Especular sobre el valor futuro de Bitcoins es algo que la gente como yo, que entienden de Bitcoin, hará. Otras empresas o personas que reciben Bitcoins lo convertirán inmediatamente en efectivo; ellos necesitan ese dinero para hacer negocios al día siguiente o para sobrevivir.

Spekulado pri estonta valoro de bitmono estas la afero kiun faros homoj kiel mi. Aliaj entreprenoj aŭ individuoj kiuj ricevos bitmonon senprokraste konvertos ĝin en kontantan monon; ili bezonas monon por fari komercon la sekvan tagon aŭ por postvivi.

Privatuloj hezitis kundividi siajn opiniojn pri bitmono kun Tutmondaj Voĉoj. Salvadoro havas grandan problemon pri ĉantaĝo, do la plejparto de individuoj ne deziras paroli pri siaj financoj. Tamen la plejparto el la 11 homoj kiuj akceptis interparoli kun mi pri tio, diris ke ili ne uzos bitmonon, ĉefe pro manko de scioj pri tiu ĉi mono.

Prezidanto Nayib Bukele tvitis ke la leĝo estis farita laŭeble plej simpla kaj ke la registaro deziras garantii la ŝanĝokurzon. Laŭ la leĝo, la salvadora registaro “promocios la necesajn trejnadon kaj mekanismojn tiel ke la loĝantaro povos havi aliron al bitmonaj ĝiroj”.

La #BitmonaLeĝo estas ambicia, sed simpla, plus ĝi estas bone strukturita por havi nulan riskon por tiuj kiuj ne deziras riski.

La registaro garantios konverteblecon al la ekzakta dolara valoro je la tempo de ĉiu ĝiro.

Krom preza fluktuadeco, kritikistoj atentigas pri uzado de bitmono en kontraŭleĝaj ĝiroj, nesekuraj interŝanĝoj kaj pri ĝia granda karbonduoksida spuro pro la granda nombro de elektro kiun la cifereca mono bezonas por esti kreita. Por alfronti tiun ĉi problemon, Bukele diris ke li planas uzi puran geoterman energion de vulkanoj por malaltigi la karbonduoksidan spuron de la mono.

Kelkaj salvadoraj ekonomikistoj atentigas ke bitmono povus malfermi la pordon por korupto kaj monlavado, ĉar bitmono estas cifereca mono kiu ne lasas spurojn pri faritaj ĝiroj. Tio kreis zorgojn, ĉar la salvadora registaro estas konata kiel ĉiam pli aŭtoritata kaj netravidebla.

La bitmono jam estis uzata en Salvadoro. La etaj surfadaj urbetoj El Zonte kaj El Tunco uzas ĝin dum jaroj.

Virino vendanta minuta [Ndlt: salvadora deserto] sur la plaĝo en El Tunco povas trakti #BITMONON sed vi kiuj loĝas en la ĉefurbo timas ĝin kaj ne scias kio estas BITMONO!!!!😃🏖🏄‍♂️🇸🇻

Michael Peterson, la kreinto de la Bitmona Junulara Programo en Salvadoro, argumentas ke edukado de homoj pri avantaĝoj kaj malavantaĝoj de akceptado de bitmono estas la antaŭeniga vojo. Li skribis:

I think the key for Bitcoin adoption is just getting people in the door. Once they see how well it works, then they are willing to put the effort in.

Mi opinias ke la ŝlosilo por la aprobo de bitmono estas simple doni la pordon al homoj. Post kiam ili vidos kiom bone ĝi funkcias, ili mem deziros klopodi pri tio.

de Stano BELOV je 2021-06-16 16:36

La Balta Ondo

Afiŝo por la Esperanto-Tago 2021

Esperanto-TagoEn la reto aperis jam 21 lingvaj versioj de la afiŝo uzinda dum la ĉi-jara Esperanto-tago. Vi ne nepre devas uzi ĝin. Se vi povas produkti ion pli taŭgan, bonvolu. Gravas nur, ke dum tiu tago, la 26an de julio vi faru ion por festi ĝin kaj por diskonigi Esperanton kaj ĝiajn valorojn al la neesperantista publiko. Nun ne plu estas tempo por teoriaj diskutoj, ĉar restas nur unu monato ĝis ĉi tiu tago. Nun estas la tempo por pretigi siajn agadplanojn por tiu tago. Ĉiu faru tion, kion li kapablas fari en sia medio, sed ne malpli ol tio kaj anoncu viajn planojn publike por kuraĝigi aliajn.

Vidu la afiŝojn ĉe https://i.getspace.eu/cloud/index.php/s/MPETo3GExBZNgyF?path=%2FEO-TAGO-2021-afishoj

Renato Corsetti

La Esperanto-Tago estas festata ĉiujare la 26an de julio, je la dato de la apero de la Unua Libro de Zamenhof. Legu pli pri la Unua Libro en la artikolo de Aleksander Korĵenkov.

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Afiŝo por la Esperanto-Tago 2021 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-16 12:03

2021-06-15

Esperanta Kunfarejo

Esperantotago 2021

Renato Corsetti skribis en Facebook-grupo:
“Karaj membroj de ĉi tiu grupo, en https://i.getspace.eu/cloud/index.php/s/MPETo3GExBZNgyF?path=%2FEO-TAGO-2021-afishoj vi trovas versiojn en pluraj formatoj en 21 lingvoj de la afiŝo uzinda dum la ĉi-jara Esperanto-tago. Vi ne nepre devas uzi ĝin. Se vi povas produkti ion pli taŭgan, bonvolu. Gravas nur ke dum tiu tago vi faru ion por festi ĝin kaj por diskonigi Esperanton kaj ĝiajn valorojn al la neesperantista publiko. Nun ne plu estas tempo por teoriaj diskutoj, ĉar mankas nur unu monato al tiu tago. Nun estas la tempo por pretigi siajn agadplanojn por tiu tago. Ĉiu faru tion, kion li kapablas fari en sia medio, sed ne malpli ol tio kaj anoncu viajn planojn publike por kuraĝigi aliajn.
Amike
Renato”

de frali je 2021-06-15 15:51

Neniam milito inter ni

Brazilo : Labourstart Kampanjo : Ĉesigu la atakojn kontraŭ la sanlaboristaj sindikatoj

15/06/2021 Ĉiuj scias, ke la respondo de la brazila registaro al la krizo de Kovim-19 estis unu el la plej mistrafa en la mondo. Mortiga miksaĵo de neado, publika malobservado de la interpersona distanciĝo rekomenditaj de la Monda Organizaĵo pri Sano,...

de neniammilitointerni je 2021-06-15 14:33

La Balta Ondo

Reala Esperantio nur en Greziljono kaj KCE

KCEKatastrofa 2021 por la kongresoj: UEA, TEJO, SAT, ILEI rezignis pri ilia okazigo, favore al virtuala surogato. Sed malbona jaro ankaŭ por E@I kaj Esperantic Studies Foundation: eĉ la famaj Somera Esperanto-Studado (SES) kaj Nord-Amerika Somera Kursaro (NASK) feliĉigos precipe la verdajn hikikomorojn.

En julio-aŭgusto la reala Esperantio troveblos nur en Kastelo Greziljono kaj en Kultura Centro Esperantista, la du plej gravaj kulturdomoj en Eŭropo. Ambaŭ proponas plurajn interesajn aranĝojn (ses, respektive kvin) en diversaj lingvaj niveloj (de A1 al C2 en Ĉaŭdefono), kun eventualaj ekzamenoj (diplomoj de FEI respektive LTSEC de la Esperanta Civito), en tre agrabla naturo, kun bongustaj manĝoj (franca kaj itala gastronomioj, inkluzive de vinoj por ne abstemiaj kaj sen viando por vegetaranoj).

La prezoj estas malaltaj, sed vi povas des pli malaltigi ili, interalie planante veturadon de unu kulturdomo al la alia, pasante tra Parizon kaj vizitante iomete la Ville Lumiere. De Parizo al La Chaux-de-Fonds estas linio tra Besançon-Morteau, kun korespondo en Besançon.

Krome, KCE provizas vin per senpaga trafikabono por veturi tra la tuta neŭŝatela kantono (buse, fervoje, eĉ ŝipe sur lagoj) kaj viziti senpage ĉiujn muzeojn. Aldone al tiu donaco (kiu valoras centojn da svisaj frankoj), ankaŭ rabatoj se vi havas la esperantan civitanecon. Kaj KCE posedas vastan esperanto-kinotekon kun raraj filmoj de 1937 ĝin nun: ĉi-jare eblos spekti unuafoje la unikaĵon La sturmo de Johano Arima, donacitan de la Konsulo, sen. Riichi Karibe el Japanio.

Inter la prelegantoj kaj kursgvidantoj: en Greziljono Marc Giraud, Ilona Koutny, Renée Triolle; en Ĉaŭdefono Jordan Aikins, Alessio Giordano, Perla Martinelli, Vinko Oŝlak, Giorgio Silfer. Bonvenon al la reala kaj kulture riĉa Esperantio!

Fonto: HeKo 765 5-B, 13 jun 2021

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Reala Esperantio nur en Greziljono kaj KCE appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-15 13:26

Libera Folio

Sciencaj temoj anstataŭ lingvaj debatoj

De pluraj jaroj Frank van Hertrooij, nederlanda studento pri biokemio, regule blogas pri sciencaj temoj en Esperanto. La plej freŝaj afiŝoj temas ekzemple pri la aspekto de bestoj, pri la historio de genetiko kaj pri spacesplorado. Laŭ Frank van Hertrooij oni bezonas pli da ĉiaj tekstoj en Esperanto. 

Unu el la artikoloj en la retejo Scivolemo.

Frank van Hertrooij en sia retejo skribas, ke Esperanto estas ”kreskanta lingvo kun multe da potenco”, sed multe pli uzata en lingvaj debatoj ol en tekstoj pri sciencaj temoj. Por proponi pli da tekstoj pri variaj temoj li ekde 2017 mem regule verkas popularscience en la retejo Scivolemo.

Libera Folio: Kial kaj por kiuj vi verkas pri scienco en Esperanto en via blogo?

Frank van Hertrooij:La ĉefa kialo estas ke mi ŝatas la verkadon. Scienckomunikado, ĉu skribe aŭ parole, estas unu el la plej amuzaj partoj de scienco. Aliflanke mi sentas ankaŭ iusencan respondecon. Eduko estas privilegio, kaj mi volas iumaniere redoni tion, kion mi ricevis.
Mi verkas en Esperanto por defii min, sed ankaŭ ĉar ĝi estas taŭga lingvo por tio kion mi faras. La celo de bona scienckomunikisto estas disvastigi sciojn en alirebla maniero, kaj tio bone kongruas kun la celoj de Esperanto.

Ĉu multaj legantoj trovas viajn blogaĵojn? Kiaj eroj estas plej popularaj?

– La kvanto de rigardoj multe varias, sed averaĝa artikolo estas legata pli ol 185 fojojn. La nombroj estas abstraktaj sur ekrano, sed mi ŝatas imagi ke oni povus plenigi modestan lekcian salonon per tiom da homoj. Tion mi ne povis imagi antaŭ kelkaj jaroj.

– Laŭ miaj statistikoj kaj interagoj kun legantoj la plej popularaj temoj estas biologio kaj astronomio. Verŝajne helpas la fakto ke mi mem multe entuziasmas pri tiuj temoj kaj ke mi multe verkas pri ili.

Kial kaj kiam vi lernis Esperanton? Kiam vi komencis verki vian blogon?

– Mi lernis la lingvon en bazlerneja aĝo per la reto, longe antaŭ la Duolinga kurso. Mi ne havis specifajn celojn tiam kaj simple lernis ĝin ĉar ĝi estis amuza. Poste mi restis pro la bonaj amikoj kiujn mi akiris ĉe kongresoj kaj pro la blogo.

– La blogon mi kreis en la somero de 2017. Por mi tio estis la lasta somero antaŭ mia universitata studo. Unue mi verkis ĉiusemajne dum jaro, por certigi ke mi ne iĝus pigra kaj ĉesus. Nun mi iĝis pli bona verkanto kaj ne bezonas tiom akran ritmon. Mi prenas pli da tempo por krei pli altkvalitan produkton.

Ĉu viaj tekstoj foje aperis aliloke?

– Foje homoj petas min ĉu ili rajtas republikigi iun tekston de mi, aŭ ĉu mi volas verki ion por ilia gazeto. Se ili afable petas kaj bone indikas la fonton, mi preskaŭ ĉiam reagas entuziasme. Mi verkas ankaŭ por la Scivolemo-kanalo en Youtube. Tio estas skipa laboro, sed mi verkis la manuskriptojn por kelkaj originalaj videoj kaj kontrolis aliajn videojn.

Krom popularsciencaj tekstoj, kion alian vi mem volus legi en Esperanto, sed ne trovas?

– Eble sonas kliŝe, sed ni bezonas pli da ĉio. Mi pensas ke multaj novaj aŭ junaj Esperantistoj havas rakontojn kaj sciojn por diskonigi, sed ne kuraĝas. Mi tute komprenas tion, ĉar ankaŭ mi malamas miajn malnovajn afiŝojn, sed tio simple signifas ke mi kreskas. Simple provu verki kelkajn mallongajn aferojn kaj vidu ĉu vi ŝatas. Eĉ ne necesas publikigi ilin.

de Redakcio je 2021-06-15 06:59

2021-06-14

Neniam milito inter ni

Puntlando : ekscizo estas konsiderota kiel krimo

“Forlasi ekscizon ne signifu forlasi sian kulturon” 14/06/2021 Puntlando povus fariĝi la unua teritorio de la Korno de Afriko, kiu malpermesos ekscizon. La prezidento kaj la registaro de tiu duon-memstara teritorio de Somalio aprobis leĝon, kiu malpermesas...

de neniammilitointerni je 2021-06-14 20:06

La Balta Ondo

Virtuala SES 2021

SES

Ĉi-jare SES (Somera Esperanto-Studado https://ses.ikso.net/) ne povos okazi ĉeeste kiel antaŭe planite en Ĉeĥio. Pro la pandemio ni devis ŝanĝi la planojn kaj tial la evento ĉi-somere okazos virtuale, de la 2a ĝis 11a de julio 2021! Tio ja havas kelkajn malavantaĝojn (manko de persona kontakto, manko de ekkono de nova lando, kulturo…), sed ankaŭ plurajn avantaĝojn. Ni do koncentriĝu pri tiuj pozitivaj flankoj, por povi plene ĝui someron kaj SES-on!

Kial ni rekomendas aliĝi al “Virtuala SES 2021”?

  • Instruado en komforto de propra hejmo
  • TempoŝparoV/li>
  • Ŝparo de vojaĝo
  • Ekologia evento
  • Ekonomie favora
  • Vi manĝos nur tion, kion vi ŝatas

Krom “ordinaraj” lingvo-kursoj laŭ unuopaj niveloj atendas vin ankaŭ speciala kurso: “Verkista kaj tradukista ateliero”. Aldone ni kompreneble pretigas riĉan aldonan programon kun koncertoj, prelegoj, diskutrondoj. Eĉ se vi do ne estos en kontakto kun aliaj partoprenantoj ĉeeste, vi povos tamen multe ĝui la komunajn programerojn. La sola kondiĉo estas posedi retkonekton (ideale sufiĉe rapidan, por povi spekti video-elsendojn rete) kaj komputilon (aŭ alian aparaton, kiu ligeblas kun la reto – saĝa telefono aŭ tabulkomputilo).

Ĉu vi emus partopreni ĉi-jaran unikan virtualan SES? Jen rekta ligilo por aliĝi: https://ses.ikso.net/2021/aligxilo/.

La kursoj okazos dum ambaŭ semajnfinoj, inter la 13a kaj 18a horo UTC (do posttagmeze/vespere por partoprenantoj en Eŭropo kaj Afrko, matene/tagmeze por partoprenantoj en Ameriko). Kontrolu la detalan planon de la programo ĉe: https://ses.ikso.net/2021/programo/.

Espereble ĝis revido baldaŭ dum la virtuala SES!

SES-organizantoj

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2021/06/ses-12

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Virtuala SES 2021 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-14 12:38

TEJO

Verku por Tutmonda Egaleco

Jen du invitoj de la TEJO-Komisiono pri Talento, subbranĉo Tutmonda Egaleco!

Ĉu vi ŝatus verki artikolon?

La TEJO-Komisiono pri Talento, subbranĉo Tutmonda Egaleco invitas vin verki artikolon pri la subaj temoj. Temas pri artikolserio kiu aperos en la revuo Kontakto aŭ en aliaj kanaloj de TEJO.

Ne zorgu pri via scipovo de Esperanto, ni provlegos vian tekston!
Do, kion vi atendas? Kuraĝiĝu kaj verku!

Sendu viajn tekstojn al rafaelsoaresdelima82@gmail.com

La temoj estas:

Tago en la Vivo: Junaj esperantistoj de diversaj devenoj rakontas pri sia ĉiutaga vivo (nuna aŭ ne; ekz. sia tago kiel lernanto). La celo de tiu ĉi serio estas prezenti al ĉiuj la vivmanieron de aliuloj, fokusante je kultura malsameco kaj ofte-nepensitaj temoj (ekz. aliro al pura akvo, virinaj rajtoj ktp).

Sub la Lupeo: Homoj parolas pri sia kulturo aŭ devengrupo (religia, nacia, ktp.) kaj pri ties stereotipoj, antaŭjuĝoj ktp.

Festoj kaj Kutimoj: Pri festoj/kutimoj de diversaj kulturoj.

Ĉu vi ŝatus traduki por Vikipedio?

La TEJO-Komisiono pri Talento, subbranĉo Tutmonda Egaleco invitas vin traduki artikolojn por Vikipedio.

Se vi ankoraŭ neniam verkis en Vikipedio, aliru kaj kreu konton kaj poste uzu la tradukan ilon.

Do, kion vi atendas? Kuraĝiĝu kaj traduku!

Ni rekomendas la jenajn artikolojn:

https://en.wikipedia.org/wiki/Cultural_competence
https://en.wikipedia.org/wiki/Refugee_crisis
https://en.wikipedia.org/wiki/Open_border
https://en.wikipedia.org/wiki/Right_of_asylum
https://en.wikipedia.org/wiki/LGBTQ_migration
https://en.wikipedia.org/wiki/Refugee_health
https://en.wikipedia.org/wiki/Refugee_women

The post Verku por Tutmonda Egaleco appeared first on Tutmonda Esperantista Junulara Organizo.

de ariel je 2021-06-14 12:09

11 vortoj el la Esperanto-kurso en Duolingo kiujn eble vi ne konas

Ĉu vi lernas Esperanton per Duolingo?
Eble vi aŭdis kelkajn vortojn tie, kiujn vi ne tuj komprenis. En tiu ĉi filmeto, la TEJO-estrarano Karina Oliveira klarigas la signifon de 11 apartaj vortoj el la Esperanto-kurso en Duolingo, kiujn eble vi ne konas!
Pere de tiuj vortoj, vi malkovros multajn interesajn aferojn pri la Esperanto-komunumo!

Teksto de la video: Karina Oliveira
Muntado de la video: Ariel Palmer

Partoprenu en IJK 2021!

The post 11 vortoj el la Esperanto-kurso en Duolingo kiujn eble vi ne konas appeared first on Tutmonda Esperantista Junulara Organizo.

de ariel je 2021-06-14 11:43

Fina Venko

Budhismaj Inferoj

Antaŭ kelkaj jaroj mi trovis vikipedian artikolon, kiu menciis la inferojn de budhismo, tiutempe mi ne multe atentis ilin, same kiel la priskriboj de la inferoj en aliaj religioj ŝajnas esti inventitaj de psikopatoj, sed ĉi-kaze en laŭ mia opinio tiuj estis malkongruaj kun budhismo, ke oni ĉiam diris al ni, ke ĝi estas religio de paco kaj amo.

Jen traduko de la priskriboj de la Narakaj aŭ Budhismaj Inferoj kaj poste kelkaj komentoj:

Malvarmaj Narakaj

Arbuda (頞 部 陀), la “veziketo” Naraka, estas malhela, frosta ebenaĵo ĉirkaŭita de glaciaj montoj kaj kontinue balaita de neĝoŝtormoj. Loĝantoj de ĉi tiu mondo ekestas plenkreskintaj kaj restas dumvive nudaj kaj solaj, dum la malvarmo levas vezikojn sur iliajn korpojn. La daŭro de la vivo en ĉi tiu Naraka laŭdire estas la tempo, kiun necesus malplenigi barelon da sezamosemoj, se oni nur elprenus unu semon ĉiun centon da jaroj. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 2 × 1012 jarojn.

Nirarbuda (刺 部 陀), la “krevita veziketo” Naraka, estas eĉ pli malvarma ol Arbuda. Tie la veziketoj eksplodis, lasante la korpojn de la estaĵoj kovritaj de frosta sango kaj pusoj. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 4 × 1013 jarojn.

Aṭaṭa (頞 听 陀) estas la “tremanta” Naraka. Tie, estaĵoj tremas en la malvarmo, farante aṭ-aṭ-aṭ-sonon per siaj buŝoj. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 8 × 1014 jarojn.

Hahava (臛 臛 婆;) estas la “lamentado” Naraka. Tie, la estaĵoj lamentas en la malvarmo, irante haa, haa en doloro. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 1,6 × 1016 jarojn.

Huhuva (虎 々 婆), la “babilantaj dentoj” Naraka, estas kie estaĵoj tremas dum iliaj dentoj babilas, farante la sonon hu, hu. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 3,2 × 1017 jarojn.

Utpala (嗢 鉢 羅) estas la “blua lotuso” Naraka. La intensa malvarmo tie faras la haŭton blua kiel la koloro de utpala akvolilio. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 6,4 × 1018 jarojn.

Padma (鉢 特摩), la “lotuso” Naraka, havas neĝoŝtormojn, kiuj fendas malfermitan frostan haŭton, lasante unu krudan kaj sangan. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 1.28 × 1020 jarojn.

Mahāpadma (摩訶 鉢 特摩) estas la “ega lotuso” Naraka. La tuta korpo fendiĝas en pecojn kaj la internaj organoj estas eksponitaj al la malvarmo, ankaŭ krakante. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 2,56 × 1021 jarojn.

Ĉiu vivdaŭro en ĉi tiuj Narakoj estas dudekoble pli longa ol tiu antaŭ ĝi.

Varmaj Narakaj

Sañjīva (等 活), la “reviviga” Naraka, havas grundon el varma fero varmigita de grandega fajro. Estaĵoj en ĉi tiu Naraka ekestas plenkreskintaj, jam en stato de timo kaj mizero. Tuj kiam la estaĵo komencas timi esti vundita de aliaj, iliaj uloj ekaperas kaj atakas unu la alian per feraj ungegoj kaj inferaj gardistoj ekaperas kaj atakas la estaĵon per fajraj armiloj. Tuj kiam la estaĵo spertas senkonsciecon kiel morto, ili subite resaniĝas kaj la atakoj komenciĝas denove. Aliaj torturoj spertitaj en ĉi tiu Naraka inkluzivas: fandado de metalo falis sur ilin, tranĉado en pecojn kaj sufero de la varmego de la fera tero. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 1.62 × 1012 jarojn. Ĝi laŭdire estas 1,000 yojanaj sub Jambudvīpa kaj 10,000 yojanaj en ĉiu direkto (yojana estanta 11 kilometroj).

Kālasūtra (黒 縄), la “nigra fadeno” Naraka, inkluzivas la turmentojn de Sañjīva. Krome nigraj linioj estas desegnitaj sur la korpo, kiun inferaj gardistoj uzas kiel gvidilojn por tranĉi la estaĵojn per fajraj segiloj kaj akraj aksoj. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 1.296 × 1013 jarojn.

Saṃghāta (衆 合), la “disbatanta” Naraka, estas ĉirkaŭita de grandegaj amasoj da roko, kiuj frakasas kune kaj dispremas la estaĵojn al sanga ĵeleo. Kiam la rokoj disiĝas denove, la vivo redoniĝas al la estaĵo kaj la procezo rekomenciĝas. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 1.0368 × 1014 jarojn.

Raurava (叫喚), la “kria” Naraka, estas kie estaĵoj kuras sovaĝe, serĉante rifuĝon de la brulanta grundo. Kiam ili trovas ŝajnan ŝirmejon, ili estas ŝlositaj ene de ĝi dum ĝi ekflamas ĉirkaŭ ili, dum ili krias interne. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 8.2944 × 1014 jaroj.

Mahāraurava (大 叫喚), la “kriega” Naraka, similas al Raurava. Puno ĉi tie estas por homoj, kiuj subtenas sian propran korpon vundante aliajn. En ĉi tiu infero, ruruoj bestoj konataj kiel kravyāda turmentas ilin kaj manĝas ilian karnon. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 6.63552 × 1015 jarojn.

Tapana (焦 熱; 炎熱) estas la “varmiga” Naraka, kie inferaj gardistoj palisumas estaĵojn sur fajra lanco ĝis flamoj eliras el siaj nazoj kaj buŝoj. La vivo en ĉi tiu Naraka estas 5.308416 × 1016 jaroj longa.

Pratāpana (大 焦 熱; 大 炎熱), la “hejtado” Naraka. La torturoj ĉi tie similas al la Tapana Naraka, sed la estaĵoj estas trapikitaj pli sange per tridento. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 4.2467328 × 1017 jarojn. 

Avīci (阿鼻; 無間) estas la “seninterrompa” Naraka. Estaĵoj estas rostitaj en grandega flama forno kun terura sufero. La vivo en ĉi tiu Naraka longas 3.39738624 × 1018 jaroj. 

Ĉiu vivdaŭro en ĉi tiuj Narakoj estas okoble pli longa ol tiu antaŭ ĝi.

Nun, kelkaj faktoj:

  1. Estas pli da budhanoj en la Brita Armeo ol islamanoj kaj sikhoj kune, malgraŭ la relative malalta nombro de budhanoj en Britio.
  2. La kamikazaj pilotoj, kiuj frakasis siajn aviadilojn en la dua mondmilito, estis budhanoj.
  3. Estis la kristanaj misiistoj, kiuj prenis sur sin prezenti pacistan bildon de budhismo en la Okcidento por igi islamanojn ŝajni pli agresemaj kaj subteni iujn celojn de kolonia ekspansio.
  4. En la Mahavamsa kroniko de la kvina jarcento en Srilanko, la monaksoj certigas sian reĝon, ke el la milionoj, kiujn ili ĵus murdis, nur du estis budhanoj kaj la ceteraj estis pli bestaj ol homaj.
  5. La konflikto en Srilanko de 1983-2009 vidis tri malsamajn enlandajn militojn samtempe: sinhalaj politikaj kaj etnaj frakcioj kontraŭ tamiloj, sinhalaj ekstremistoj kontraŭ la sinhala registaro, kaj la Liberigo-Tigroj de Tamil Eelam kontraŭ aliaj tamilaj batalemaj grupoj. El la 3 religioj implikitaj en la konflikto: hinduismo, budhismo kaj islamo, la plej agresema estis budhismo. (Radikalaj grupoj ne reprezentas ĉiujn budhanojn, sed ili identigas sin mem kiel budhanoj.)
  6. En la regiono Raakhino de Mjanmao en 2012, pli ol 700 000 rohingya-islamanoj estis perforte delokitaj al najbara Bangladeŝo.
  7. Budaistaj monaksoj ankaŭ portis armilojn kaj batalis en la korea defendo kontraŭ japanaj invadoj fine de la 16a jarcento. (remarko: defendo).
  8. Militista servo ne estas malpermesita en budhismaj tekstoj, la vivo de soldato estas konsiderata problema nur pro la eblo morti en batalo. Ideale, budhano volas morti kun trankvila menso, ĉar ĉi tio pli probable permesos pozitivan reenkarniĝon.
  9. Ne nur milito kaj eksteraj minacoj donas ekzemplojn de budhisma perforto. Korpa puno estis elemento de la antaŭmoderna tibeta jura ordo.
  10. En 1997, tri tibetaj monaksoj estis mortigitaj en Dharamsala. Polico ligis la suspektatojn en la kazo al diskutado ene de Tibeta Budhismo.
  11. Tajlando subtenas mortpunon. La lastan fojon, kiam ili uzis ĝin, estis en 2018.
  12. Dalai-lamao laboris kune kun la CIA por malstabiligi Ĉinion, la registaro de Nixon nuligis la programon antaŭ la proksimiĝo de Henry Kissinger al Mao Zedong, inter la malfruaj 50-aj kaj mezaj 70-aj jaroj, la Dalai-lamao persone ricevis 180.000 US $ jare de la CIA por sia propaganda servoj, krom elspezoj de liaj hejmoj en Novjorko kaj Ĝenevo estis pagitaj de CIA. Kiel pitoreska detalo, kiam Dalai-lamao mortos, Svisa korporacio, kiu zorgos trovi sia reenkarniĝo.

KONKLUDO

Budhismo estas almenaŭ tiel diversa interne kiel kristanismo aŭ islamo kaj kiel tia ni devas zorgi pri ĝeneraligoj.

**La Daŭro de la Universo.

Antaŭ kelkaj jaroj la aĝo de la Universo estis kalkulita al 15.000 milionoj da jaroj, tiu nombro malpliiĝis al 13, poste 12 kaj nune al 8.000 milionoj da jaroj, ĉiukaze ni parolas pri la ordo de 1010 jaroj. La paŝo tra unu el ĉi tiuj inferoj estas inter 1012 (centoble la laŭtaksa aĝo de la universo) kaj 1021

Ĉi tiuj nombroj ŝajnis al mi nerealaj, freneza ideo, tamen la universo estas juna kaj laŭ iuj teorioj ĝi povas daŭri multe pli longe ol tiuj inferoj, jen kelkaj figuroj:

Laŭ la teorio de la Granda Frostigo , la universo senfine pligrandiĝas ĝis atingi termikan ekvilibron aŭ termikan morton de la universo, en 1038 jaroj ekzistos nur nigraj truoj, en 10100 ĉiuj kvantumaj fenomenoj haltos kaj en 1010^10^56 nova inflacia fenomeno. povus okazi, nova Praeksplodo.

Jen bonega filmeto pri ĝi

The post Budhismaj Inferoj appeared first on Fina Venko.

de ddussich je 2021-06-14 00:28

2021-06-13

Neniam milito inter ni

En Zarzis, la « Afrika Ĝardeno » akceptas la kadavrojn de la migrantoj elĵetitaj el la Mediteranea maro

13/06/2021 Apenaŭ inaŭgurita, ĝi jam estas duon-plena… Sude de Tunizio, nova tombejo akceptas la kadavrojn de migrantoj, nekonataj kaj mortintaj sur la vojo al Eŭropo kaj elĵetitaj el la Mediteranea maro. La « Afrika Ĝardeno », tiel nomita de sia kreinto...

de neniammilitointerni je 2021-06-13 20:27

La Balta Ondo

11 vortoj el la Esperanto-kurso en Duolingo kiujn eble vi ne konas

Duolingo

Se vi lernas Esperanton per Duolingo, eble vi aŭdis kelkajn vortojn tie, kiujn vi ne tuj komprenis. En tiu ĉi filmeto, la TEJO-estrarano Karina Oliveira klarigas la signifon de 11 apartaj vortoj el la Esperanto-kurso en Duolingo, kiujn eble vi ne konas! Krokodili, gufujo, kabei… Pere de tiuj vortoj, vi malkovros multajn interesajn aferojn pri la Esperanto-komunumo!

Spektu la filmeton en jutubo: https://youtu.be/X2qJz1TeNxY

Fonto: www.tejo.org

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post 11 vortoj el la Esperanto-kurso en Duolingo kiujn eble vi ne konas appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-13 11:53

Global Voices

Kiel la Interreto vivigas la kadazanan kaj aliajn lingvojn en Borneo?

La kadazana estas konsiderata endanĝerigita lingvo en Sabaho, Malajzio

Foto de Jeannet Stephen, uzata kun permeso.

Redaktista klarigo: Inter la 14-a kaj la 20-a de aprilo 2021, Jeannet Stephen administris la tviteran konton @AsiaLangsOnline, kaj esploris kiel oni povas uzi teknologion por revivigi aziajn lingvojn. Legu pli pri la kampanjo

Kiam Jeannet Stephen estis skribanta sian monografion en universitato, ŝi observis la lingvan alternadon (praktiko alterni inter du aŭ pli da lingvoj aŭ lingvovarioj dum konversacio) en indiĝenaj kadazanaj familioj en Malajzio. Kiel kadazano, ŝi tuj vidis sian propran travivaĵon spegulitan en tiu “pasiva dulingvismo”. Ŝi kapablis kompreni la tangaa’-n aŭ marbordan kadazanan, sed ne kapablis paroli ĝin, kiel multaj lokaj loĝantoj. Kvankam tio frustris ŝin ĉar ŝi ne povis paroli sian gepatran lingvon, tio ankaŭ instigis ŝin daŭre lerni kaj subteni aliajn lingvajn komunumojn en Sabaho, Borneo, Malajzio.

Kune kun profesoroj kaj amikoj, estis kreita la Esplora Grupo pri Lingvoj kaj Lingvistiko de Sabaho, en la Malajzia Universitato Sabaho. La grupo poste fariĝis parto de la Bornea Esplora Instituto pri Indiĝenaj Studoj, kiel sekcio pri Lingvoj kaj Lingvistiko. La Instituto esploras strategiojn por revivigi lokajn lingvojn. Lastatempe ĝi organizis kunvenon kun Indonezia Vikimedio kaj Indonezia Agentejo pri Lingva Planado, pri la temo “Subteni indiĝenajn lingvojn per vikimediaj projektoj”. Ĝi ankaŭ kontribuis en la Projekto por Informado pri KOVIM-19 en lingvoj indiĝenaj, endanĝerigitaj kaj senrimedaj, per kreado de afiŝoj en la kadazandusuna, kadazana, dusuna, rungusa, kimaraganga, tobilunga, muruta kaj bajaua.

Rising Voices (RV): Kia estas la aktuala stato de via lingvo en Interreto kaj eksterrete?

Jeannet Stephen (JS): Offline, if you go by the Expanded Graded Intergenerational Disruption Scale (EGIDS), Kadazan is considered as 6b – Threatened. Ethnologue reports the size and vitality of Kadazan as ‘Endangered’ with that red color, which means it is no longer the norm for children to learn and use this language.

It is present online in one form or another. There are several Facebook groups that use a ‘Let’s Learn’ concept, where the members support each other by conversing in the language. Most recently, there has been active input online from the local Sabah Cultural Board on their social media platform. That is a positive development, especially when they involve the ethnic bodies or associations and the youths. There used to be an online version of a local newspaper that has indigenous language news columns, but sadly no more. The indigenous language page on another local daily also finally stopped last year.

Material-wise, in my opinion, Kadazan is quite [far] ahead compared to the other indigenous languages, in that it already has several printed dictionaries. There is also a dedicated radio channel in the language.

Jeannet Stephen (JS): Eksterrete, en la Ampleksa Grada Skalo pri Intergeneracia Interrompo, la kadazana estas 6b – endanĝerigita. Ethnologue ankaŭ montras la kadazanan kiel ‘endanĝerigitan’, kio signifas ke la infanoj ne lernas, nek uzas la lingvon.

En Interreto estas pluraj Facebook-grupoj kie membroj subtenas unu la aliajn per konversacio en la kadazana. Nuntempe, la Kultura Konsilio de Sabaho kreas enhavon por sociaj retejoj. Tio estas bona evoluo, precipe kiam etnaj organizoj kaj junuloj partoprenas. Antaŭe estis enreta versio de loka gazeto en indiĝenaj lingvoj, sed bedaŭrinde ne plu. Alia indiĝena versio de loka ĵurnalo ankaŭ finiĝis.

Materiale, en mia opinio la kadazana bone evoluis kompare al aliaj indiĝenaj lingvoj, ĉar estas multaj publikigitaj vortaroj. Ankaŭ estas radio en la kadazana.

RV: Kiuj estas laŭ vi la plej grandaj defioj, kiujn via lingva komunumo alfrontas, kiam temas pri ciferecaj komunikadoj aŭ kreado de cifereca enhavo en ĝia gepatra lingvo?

JS: In my opinion, the biggest challenge would be perhaps in getting sustained interest [from the audience] to view digital content in indigenous languages, and for digital content creators to be motivated to continue creating digital content in the indigenous language.

Digital content creators are many, but a glance on YouTube shows sporadic uploads. I believe this is also because digital content needs audience for feedback and to motivate the content creators. Is there interest from the indigenous communities to hear or see their indigenous languages online? This is perhaps a question that the indigenous communities need to ask themselves because language champions cannot work in a vacuum, we need the indigenous communities too to be interested to champion their languages, to want to sustain their languages, and together, the collaboration will then be more successful, offline or online.

That is [when] we are talking about local indigenous viewers. On another hand, digital content need not be limited to just local viewers/audience from your neighborhood. The netizens of the world are [a] potential audience. If you make your content interesting and you have subtitles in English (or whatever language you aim to have viewers from), netizens from all over the world will be able to engage with your material.

Having said [this], digital content creators need good internet access, and especially in the rural areas where families are still using the indigenous language in their home as their first language (L1). So these challenges can be in the form of sustained interest, translation capacities, as well as internet access.

JS: Laŭ mia opinio, la plej granda defio estus la daŭra intereso [de la spektantaro] pri cifereca enhavo en indiĝenaj lingvoj, kaj la motivado de enhavo-kreantoj por daŭre krei ciferecan enhavon en indiĝenaj lingvoj.

Estas multaj kreantoj de ciferecaj enhavoj, sed en YouTube oni vidas sporadajn alŝutaĵojn. Mi opinias, ke tio okazas ĉar cifereca enhavo bezonas spektantaron por pritaksado kaj motivigo de enhavo-kreantoj. Ĉu la indiĝenaj komunumoj interesiĝas pri aŭskulti aŭ rigardi siajn lingvojn enrete? Eble, la indiĝenaj komunumoj devas fari tiun demandon, ĉar la lingvaj aktivistoj ne povas labori por neniu. Necesas, ke indiĝenaj komunumoj ankaŭ interesiĝu pri la antaŭenigo de siaj lingvoj, volu subteni siajn lingvojn, tiel, ke la kunlaboro estu pli sukcesa, enrete kaj eksterrete.

Tio, pri loka indiĝenaj komunumoj. Aliflanke, cifereca enhavo ne devas limigi sian spektantaron al lokaj kaj najbaraj homoj. La retanoj de la mondo estas eventualaj spektantoj. Se la enhavo estas interesa kaj havas anglan subtekston (aŭ je alia lingvo de dezirataj spektantoj), retanoj tra la tuta mondo povos spekti ĝin.

Krome, kreantoj de ciferecaj enhavoj bezonas bonan retaliron, speciale en kamparaj regionoj kie familioj ankoraŭ uzas indiĝenajn lingvojn kiel denaskajn. Do, la defioj rilatas al subtena intereso, traduka kapablo kaj aliro al Interreto.

RV: Laŭ via opinio, kiuj estas la paŝoj fareblaj por instigi al plia uzado de via lingvo en Interreto?

JS: 1) Better internet access in all areas. 2) Training for content creators from the rural areas – perhaps provide them with internet data credit (and digital equipment, if they don’t have any e.g. smart phones). 3) Training for content creators to include translation of their contents into the national language or English. This is what digital content creators in Indonesia (the nearest example) do when they have content in their dialects. They include subtitles in Bahasa Indonesia. The topic could be any topic under the sun, but viewers need not be limited to just those who [can] speak [the language]. Perhaps collaboration can be made between digital content creators (those who are tech savvy) and those in their network who are fluent speakers to provide the translations. 4) Ethnic associations could pool their resources together to produce online newspapers in their indigenous languages.

JS: 1) Pli bona retaliro ĉie. 2) Trejnado por kreantoj de enhavoj en kamparaj regionoj — eble donaci interreto-alirajn kartojn (kaj ilojn, se ili ne havas i.a. poŝtelefonojn). 3) Trejnado por kreantoj de enhavoj kiuj inkluzivas tradukadon de enhavoj al naciaj lingvoj aŭ al la angla. Tiel faras kreantoj de ciferecaj enhavoj en Indonezio (la plej proksima ekzemplo), pri siaj enhavoj en lokaj lingvoj. Ili aldonas subtekstojn en la indonezia lingvo. La temo povas esti ĉio ajn, sed oni ne devas limigi la spektantojn je tiuj kiuj scipovas la lokan lingvon. Eble aliaj homoj povas kunlabori kun la kreantoj de ciferecaj enhavoj kaj traduki la enhavojn. 4) Etnaj organizoj povus kunlabori por krei interretajn gazetojn en indiĝenaj lingvoj.

RV: Kio estas via ĉefa instigo por labori pri disponigado de via lingvo kaj kulturo en la Interreto?

JS: My primary motivation is to know that my identity as an indigenous person remains relevant even as time moves on. In the future, I hope to see the indigenous languages and culture move away from the labels of ‘threatened’ or ‘endangered’. Some may ask why, it is inevitable, they are not part of this modern era and we need to move on to catch up with the rest of the world. Precisely so, by using technology we can bring the indigenous languages to catch up to the times. The indigenous languages don’t have to stay in dusty cabinets. We can use technology to have our languages and cultures available online – for our young and old generations and for others to learn it as well. It has been done before by other communities, albeit with hard work and commitment.

JS: Mia ĉefa motivo estas scii, ke mia identeco kiel indiĝeno ankoraŭ gravas nuntempe. Estontece, mi esperas, ke la indiĝenaj lingvoj kaj kulturoj ne estu plu ‘endanĝerigitaj’. Oni povas demandi kial, tio estas neevitebla, ili ne estas parto de la moderna vivo kaj ni devas ŝanĝiĝi por akompani la mondon. Ĝuste, per teknologio ni povas aktualigi la indiĝenajn lingvojn. La indiĝenaj lingvoj ne devas resti en polvokovritaj kabinetoj. Ni povas uzi teknologion por rete disponigi niajn lingvojn kaj kulturojn — por junaj kaj maljunaj generacioj, kaj por aliaj lernantoj ankaŭ. Oni jam faris tion en aliaj komunumoj, kun forta laboro kaj dediĉo.

de Rafael LIMA je 2021-06-13 10:23

UEA facila

2021-06-12

Neniam milito inter ni

Tajlando : Labourstart Kampanjo : Yachiyoda reenpostenigu la maldungitajn sindikatanojn

12/06/2021 En junio 2020, Yachiyoda Alloy Wheel Co. Ltd maldungis 32 membrojn de la sindikato aliĝinta al la Konfederacio de la Industriaj Laboristoj de Tajlando (KILT). Kiam la aktivecoj de la entrepreno estis interrompitaj dum 4 semajnoj en majo kaj...

de neniammilitointerni je 2021-06-12 19:57

La Balta Ondo

Memorante Gondolandon: Senpaga albumo de Korvaks

KorvaksLa 11an de junio 2021 estis lanĉita la bita albumeto Memorante Gondolandon de Korvaks. Korvaks el Auckland (Nov-Zelando) ne povas ludi muzikan instrumenton kun sufiĉa lerteco por esti nomita muzikisto, sed li neniam forlasis sian deziron krei muzikon. Feliĉe por li, per teknologio kaj lia amata komputilo la nekapablo muziki ne plu estas bariero. Do antaŭ kelkaj jaroj Korvaks komencis eksperimenti per “Bandcamp” kaj lastatempe per “Logic Pro”. Li decidis kombini sian intereson pri instrumento-programado kun sia intereso pri Esperanto.

Li rememoris la filmon Mazi en Gondolando, kiun li uzis por lerni Esperanton. Do li denove spektis ĝin kaj tiam li komencis sampli ĝin. Liaj unuaj samplaĵoj fine fariĝis Komputilo, la unua trako de Memorante Gondolandon. La origina plano estis nur unu kanto, sed same kiel la komputilo de Mazi en Gondolando, li ne povis ĉesi. Aliaj ideoj venis al li, sufiĉe por albumeto.

Tamen tio ne sufiĉis, restis unu tasko: la permeso de BBC por la piratitaj pecoj, kaj fine la posedanto de la aŭtorrajto bonvolis permesi uzi la materialon kondiĉe ke ĝi estu senpaga.

La bita albumeto kun kvin kanzonoj estas elŝutebla (mp3, ogg, flac) ekde la 11a de junio 2021 ĉe: https://www.vinilkosmo-mp3.com/audios/libera/VKBA030-Korvaks-Memorante_Gondolandon-MP3.zip

Voĉo: La rolantaro de Mazi en Gondolando (Jerzy Jakubowski, Andrzej Tomecski, Kalina Pieńkiewicz, Krystyna Konzanecka, Mieczysław Morański, Jerzy Fornal, Kazimierz Mazur, Barbara Pietrzak, Andrzej Pettyn)
Instrumenta programado: Korvaks
Miksado kaj mastrigado: Korvaks
Album-kovrilaj grafikaĵoj: Korvaks
Muzikvideo: Korvaks

Eble vi, leginte la supran tekston, pensas ke Korvaks ne havas amikojn. Vi pravus, sed ne zorgu. Li estas plej feliĉa kiam li estas sola en sia komputilejo kun sia komputilo.

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2021/06/muziko-15

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Memorante Gondolandon: Senpaga albumo de Korvaks appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-12 14:43

2021-06-11

Neniam milito inter ni

Kanado : la kontestita projekto de la naftodukto Keystone XL, blokita de la usona prezidento Joe Biden, estas definitive forlasita

11/06/2021 Tiu projekto, subtenata de la registaro, sed kritikata de la ekologiistoj estis lanĉita en 2008. La kontestita projekto de la naftodukto Keystone XL inter Kanado kaj Usono estas forlasita, anoncis merkredon 9an de junio la kanada operatoro...

de neniammilitointerni je 2021-06-11 20:15

La Balta Ondo

LF-koop havas la eldonrajton de la HdE-libroj

AuldLa Administra Komitato de LF-koop atentigas ke ĉiu eldona rajto pro la cento da libroj publikigitaj de Heroldo de Esperanto ekde la 1920aj jaroj apartenas al LF-koop mem. Esceptas nur la manlibro de Umberto Broccatelli, kies rajtoj estis transdonitaj al Itala Interlingvistika Centro en 1996. Reeldonado fare de alia entrepreno eblas nur post interkonsento kun LF-koop. Tiu interkonsento ne okazis pri du titoloj reeldonitaj de Edistudio (Brunetto Casini) en Italio.

Tiel longe kiel la afero ne estos klarigita, la koncernatoj ne rajtos aperigi verkojn ĉe LF-koop, inkluzive de la revuo Literatura Foiro.

Fonto: HeKo 764 7-B, 31 maj 2021

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post LF-koop havas la eldonrajton de la HdE-libroj appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-11 11:18

2021-06-10

Esperanta Kunfarejo

Konigu Esperantoprezenton al interesitoj

Okazos reta informo de la popolaltlernejo Hameln. Heinz invitas (en la germana vd. sube) konigi tion al eblaj interesitoj en la regiono. Do la anonceto estas por homoj, kiuj deziras varbi novajn kursanojn en la regiono Hameln, Germanio.

“Saluton kara,

gern möchte ich informieren über den Online-Kurs an der VHS Hameln-Pyrmont “Esperanto-Luft schnuppern mit dem Rattenfänger” am 22.06.2021. Vielleicht hast du Interesse und möchtest teilnehmen, vielleicht kennst du jemanden, der/die mitmachen möchte, dann leite diese Nachricht gerne weiter.
Bitte melde dich möglichst an bis zum 14.06.2021 direkt bei der VHS Hameln-Pyrmont: https://www.vhs-hameln-pyrmont.de/__kufer/webbasys/index.php?kathaupt=11&knr=B426001ON&kursname=Esperanto-Luft+schnuppern+mit+dem+Rattenfaenger

Korajn salutojn,
Heinz”
www.esperanto.de/de/hameln

de frali je 2021-06-10 20:48

UEA facila

Estas facile aliĝi al la Virtuala Kongreso

La 2-a Virtuala Kongreso de Esperanto (VK) estos la ĉefa Esperanto-evento de la jaro. Aliĝi al ĝi estas facile – kaj senpage por individuaj membroj de Universala Esperanto-Asocio (UEA) ĝis la 4-a de julio! Por aliĝi oni devas simple alklaki la ligilon. En tiu paĝo vi trovos la aliĝilon, kaj vi devos elekti unu el du butonoj. La unua butono estas por membroj de UEA, kaj la dua butono estas por tiuj, kiuj (ankoraŭ) ne membriĝis ĉi-jare. Alklakinte vi trovos ĉiujn instrukciojn. Ili estas kompletaj kaj tre facile sekveblaj. Se vi decidos fari donacon, eblos tion fari per kreditkarto aŭ per via UEA-konto, se vi havas tion. La organizantoj antaŭdankas pro tio. Se vi ankoraŭ ne estas membro de UEA por 2021, la bona novaĵo estas, ke vi povas facile aliĝi al UEA kaj samtempe (senpage) al la 2-a VK per ĉi tiu ligilo. Fine, se iu deziras aliĝi nur al la VK, sed ne al UEA, ankaŭ tion oni povas facile fari. Sufiĉas elekti la koncernan butonon (aŭ rekte iri al tiu paĝo). Sed la organizantoj atentigas, ke tio estas la plej multekosta elekto. La kotizo al la VK estas pli alta ol la kotizo al UEA. Se vi membriĝos en UEA, vi povos aliĝi senpage al la 2-a VK ĝis la 4-a de julio. Krome, membroj de UEA ĝuas multajn aliajn servojn, inter ili la revuon Esperanto. Aliĝintoj al la VK ricevos la kongresan kurieron senpage. Ĝi nomiĝas La Kolombo de Paco kaj vi jam povas legi la unuan numeron. Fernando Maia Jr.

2021-06-10 19:47

Revuo Esperanto

Recenzeto pri "Ĉiuj steloj etas nokte"

Paulo S. Viana: Kelkminuta recenzeto pri la libro "Ĉiuj steloj etas nokte", pri mikronoveloj.

de Redakcio je 2021-06-10 18:22

Neniam milito inter ni

Unuafoje en daŭro de dudek jaroj, la nombro de infanoj truditaj labori kreskas

10/06/2021 Raporto de la Internacia Organizaĵo de Laboro kaj UNICEF taksas, ke komence de la jaro 2020, 160 milionoj da infanoj estis instigitaj al laboro, kio reprezentas kreskon de pli ol 8,4 milionoj en kvar jaroj. Milionoj da infanoj riskas instigon...

de neniammilitointerni je 2021-06-10 15:07

La Balta Ondo

Metioj kaj krestomatioj: Recenzo de Baza literatura krestomatio

BLKBaza literatura krestomatio, de Aleksander Korĵenkov k.a. (komp. kaj red.), 4a eldono, korektita kaj kompletigita, Sezonoj/Litova Esperanto-Asocio, Kaliningrado/Kaunas, 2019, 368 p., ISBN 9786099508771.

En epoko interreta, vi povas per rapida reta serĉo malkovri la identecon de tiuj “k.a.” apud la nomo de Korĵenkov. Same facile vi trovos recenzojn kiuj varme rekomendas aĉeti la libron. Se vi estas kursano aŭ ekzameniĝonto, ili rekomendas – kaj mi plene konsentas – ke vi ĝin nepre trastudu por bone trempi vin en la minimuma kvanto da tekstoj beletraj el diversaj epokoj. Ĉu tamen mi havas moralan rajton rekomende prediki pri tiu ĉi krestomatio?

Endas konfesi ke la unuan eldonon de la antologio pogrande vendis al la klientaj landaj asocioj neniu alia ol mi, kiu ĝuste en 1980 volontule deĵoris en la libroservo de UEA. Mi regule desupris kaj alsupris laŭ la spirala ŝtuparo portante enmane stakojn da Gvidlibro por supera ekzamenoBaza literatura krestomatio. Konstatinte ke la libroj furoras, mi tralegis la gvidlibron. Sed la krestomatio estis defio por la rigidaj kategorioj tiam regantaj mian guston. Mi trovis la verkon nek sufiĉe pedagogia (kiel la Gvidlibro) nek sufiĉe beletra (kiel la Esperanta antologio). En tiu momento mia psiko, krome, estis lumjarojn for de ĉio ekzamena kaj kursa: ĵusa doktoriĝinto, mi plenpulme spiradis la liberan aeron, kvazaŭ elveninta el karcero. Ĉu vi pensas, do, ke post kvar jardekoj en la pedagogia metio nun, fine, mi opinias ke mi staras sur firma grundo kiu rajtigus min taksi tiun krestomation?

Malpli metie, pli pasie

Vi miskomprenas. Mian profesoran metion mi ja ne svingas kiel bazon de aŭtoritato. Tute male, en ĉi tiu eseo mi pledas kontraŭ la metio instrua, por la pasio lerna. Mi pledas, alie dirite, por transiro de la instrua vidpunkto al la memvole-lerna.

Fari tian pledon rajtigas la krestomatiitaj aŭtoroj mem. Ekzemple, kiam Emba (Imre Baranyai), en la poemo Mi, diras: “Mi volas esti homo nura,/ libera de la rudimentoj,/ en kiu brulas flame pura/ fratamo al la homaj gentoj” (p. 129), li gestas al tio ke la instrusistemoj estas komplicaj, en ĉiu lando, kun tradicioj de naciopa militemo. Tiu kompliceco evidentas jam sur la “rudimenta” nivelo, lernejkomenca, sed daŭras ĝis la tegmenta nivelo, la universitata. Vi certe scias ke oni nun dediĉas multe da fortostreĉo al la eliminado de la amatoreco el niaj vicoj, al tio kion oni amas nomi la profesieco. Tiu klopodo plibonigas nian funkciadon, kiel konate, sed samtempe kunportas riskojn, aspekto malpli rimarkata. Ju pli oni profesiigas la esperantistajn instruistojn kaj similigas ilin al la nacie trejnitaj profesoroj, des pli niaj iniciatoj sub la virta etikedo Universitata Agado igas ankaŭ nin iugrade komplicaj kun la sama fundamenta premisaro de universala militemo. Kion ni faru por atenti pri tiuj riskoj sen perdi la progreson jam faritan de niaj malamatoroj?

Mi dirus ke ni klare alfrontu unu fundamentan demandon, nome: ĉu ni esperantistoj efektive celas refasoni la dialogadon kiel spacon en kiu eblos serioze konstrui kunlaboran etoson, interpopolan amikecon, senbaran interkomprenon kaj pacan mondon? Se tiaj vere estas la celoj, tiam ni devas sisteme kaj senlace direktadi skeptikon al la instrua metio kaj al ĝiaj ŝatataj mobilizkutimoj kiujn ni trovas tiom konvenaj.

Kaj? Kaj, anstataŭ la metion de instruita fakularo, ni emfazu la pasion de la konema unuopulo kiu perlernas novan identecon kiel unuopa mondano. La lernema unuopulo prioritate kultivas sian mondanan individuecon. Tia individuo nur duavice plenumas la praktikan devon aparteni al specifa nacio kaj traŝtupi ties kutiman pedagogion – sed ne plene akceptas ĝin. Se vi volas kompreni kial mi diras ke estas malprudente de profesiegemaj esperantistoj ĉiutrajte imiti la metodojn de la naciaj universitataj pedagogioj, eble vi konsentos unue iom detale pripensi kun mi pri la pli elementa demando ĵus tuŝita. Nome, kial do memkonscia mondano havas la principan devon ne plene akcepti la kutiman pedagogion de sia nacio?

Naciaj pedagogioj – misa modelo

Serioza mondano konscias pri la ĉeesto de veneno ene de ĉiu nacia pedagogio. Temas pri venena diskriminaciemo, prezentata kiel tradicia kaj evidenta devo diskriminacii, kontraŭ diverstipaj “aliuloj” (jen alilandanoj, jen virinoj, jen enlandaj malplimultanoj). Plene akcepti nacian pedagogion signifus volonte trinki mem tiun venenon kaj trinkigi ĝin al aliaj. Estas la devo de ĉiu mondano laŭpove agi kontraŭ la venena flanko de sia nacia pedagogio. Ne nepre oni senescepte klopodu heroe martiriĝi, kompreneble. Efike rezisti socian venenon signifas pacience trovi kaj apliki la loke-tempe plej taŭgajn metodojn por malhelpi ĝian transdoniĝon tra la generacioj. Heroaj martiriĝoj nutras la operojn, sed malofte sukcesas ŝanĝi la socikulturajn agordojn. La strebado estas eduka; kaj oni devas unuavice klerigi sin mem.

Probal – diros mia kritikanto – vi denove gurdas vian kaĉon. Kiu diris al vi ke ene de ĉiu lando ne ekzistas jam tute pretaj sociaj movadoj? Ke mankas rimedoj kaj strategioj? Ke la homoj ne scipovas jam propraforte kaj en la propraj lingvoj batali por sendiskriminacia socia etoso kaj por forigi la venenon pri kiu vi elokventas? Precize kian specifan utilon de Esperanto vi volas krisigni? Se tion vi ne diros klare kaj nemaltrafeble, kial en la nomo de ĉiuj demonoj vi verkas en tiu ĉi almanako pri la temo, anstataŭ daŭrigi vian bengallingvan predikadon al via propra publiko?

La himno montras al ni la vojon: nia “lingvo arta” (kiel Zamenhof nomis ĝin) ne portas peze, ŝvite, anhele sian malvolontan ŝarĝon iel-tiel toleri aliulojn kies ĉeeston ni ja ne deziras. Tute male, Esperanto “per flugiloj de facila vento” flugas de loko al loko, kun la celo faligi jarmilajn murojn kaj fari en konsento unu grandan rondon familian. Lerni ĝin signifas ricevi tiujn flugilojn donace. Ni devas ĝiskreski ĝis la kapablo plenkomprene akcepti tiun donacon.

Jes, estas vere ke post la luda komenco de nia lingvolerna sperto ni alfrontas la bezonon kutimiĝi al la rigoro de la gramatiko de Esperanto. Tiufaze ja necesas iom ŝviti (kvankam signife malpli ol ĉe la etnaj lingvoj). Tamen post la akiro de la gramatika ilaro, atinginte pli altan ebenon de flua funkciado, ni denove trovas nin ludantaj per la lingvo. Tiu ludado, kunfluga kun la facilaj ventoj, ne havas la lokan odoron de provincaj gustoj, de limigitaj personoj ne spertintaj la diversan mondon. En tiu supera ludado mem situas la altgrada rigoro, sen apartaj reguloj. Senrigoraj birdoj ne travivus la migran interveturadon inter la nordo kaj la sudo. Sed rigardu ilin dum ili flugas. Ili ne donas al vi la impreson de anhela fortostreĉado, ĉu ne?

Se vi lernos birde intermigri inter lokoj tre foraj, tre fremdaj inter si, tiam per la libera kaj luda flugado mem vi scipovos maldiskriminacii, malŝovinismi. Jen la sekreto ne disponebla al viaj aliancanoj en la etnalingvaj kulturoj. Tiuj aliancanoj salutinde laboregas kontraŭ la veneno en la naciaj kulturaj kaj edukaj materialoj. Se vi ne kunagos kun ili sur la nacia nivelo, vi neglektos gravan devon. Tamen ili ne havas la ŝlosilon al via kastelo. Antaŭ ol tro entuziasme klopodi varbi ilin por “nia afero” kiun vi mem ankoraŭ ne vere bone konas kaj ne povos defendi kontraŭ eksterulaj atakoj, unue provu mem uzadi la ŝlosilon kaj konatiĝi kun la sennombraj ludejoj en tiu kastelo. Provu mem kleriĝi pri “nia afero”.

Nia lernejo, la beletro

La beletro estas dekomence la ĉefa kleriĝejo por esperantistoj. Certe agnoskindas ke ĝi estas ankaŭ loko kies rimedojn instrukapablaj personoj uzas por klerigi nin. Evidente ni ĝoju ke tiuj amikaj instruantoj laboras por nin helpi. Ilin ni kompreneble braveu, danku, apogu; ni havas multon por lerni de ili. Pledante por transiro de klerigo-centra aliro al kleriĝo-centra aliro, mi neniel subtaksas la laboregon de instruantoj kiuj respondas demandojn; kiuj sensuflore liveras riĉajn respondojn al pli interesaj demandoj; kiuj sendas al cent fekundaj direktoj la scivolemon pri la lingvo kaj la beletro. Pledi por pli da memstara kleriĝado signifas, por mi, tri aferojn.
Unue, treege simple, tute ne temas diri ke la mobiliza klerigado ĉesu – nur ke vi ne tro dependu de ĝi.
Due, same simple, mi emfazas ke la pedagogoj plej longperspektive servas al la komunumo per la eldonado kaj ĝisdatigado de krestomatioj, vortaroj, referencaj gramatikoj. Tiuj disponaĵoj helpas al ni helpi nin. Per referenciloj eblas aŭtodidakti pluen.
Trie, iom pli malnaive kaj tial pripensado-instige, mi petas vin konsideri iom nekutimajn proponojn pri la enhavo de tiu “pluen”. La bildo de pribeletra kleriĝado en via gepatra lingvo (aŭ en la fremda lingvo kiun vi plej rigore studas) tro forte, laŭ mi, influas la idealojn de aŭtodidakto kiu jam legas beletrajn verkojn en Esperanto kaj volas progresi. Mi pensas ke nur ĝis certa grado tiu influo estas akceptebla. Kial do?
En etna lingvo, la ligiteco al geografie specifebla kulturo signifas ke vi, volante plivastigi vian legan gamon, rajtas esperi plene kompreni tion kion vi legas. Sendube ekzistas reliefaj esceptoj al tiu principo; ni nepre konsideru ilin. Iuj regionaj apartaĵoj, ekzemple, defias vian kapablon ĝisfunde empatii. El la vidpunkto de la “ĉefa fluo” de tiu lingvo/literaturo, eventuale vi kiel leganto devas agnoski nepovon plene eniri la etoson de regiono kiun vi malbone konas. Tamen tia escepta sento de forbariĝo estas kuriozaĵo relative izolita; ĝi nek severe forbaras vin de la samkulturana kompreno, nek efikas sur vian bildon pri la vojo kiun vi devas sekvi pro via deziro spirite kreski.

Draste malsame estas en nia interpopola lingvo. Kiel komencanto vi povas resti en la zono de viaj komfortaj konoj por ne distri vin de la precipa tasko pligrandigi vian vortprovizon kaj pliakutigi vian gramatikan kaj stilan percepton. Se vi estas progresinto jam preterpasinta tiujn ŝtupojn, tamen, vi alfrontas novan taskon. Necesas eliri el tiu via zoneto kaj trempi vin – ĉu per legado de tradukoj en Esperanton, aŭ de originalaj esperantaĵoj el la priaj landoj – en beletran materialon de popoloj radikale fremdaj al vi. Vi certe rajtas ŝviti por maksimumigi vian komprenon de tiuj tekstoj. Sed jam anticipe vi scias (aŭ devus scii) la ŝlosilan fakton. Nome, vi neniam plene komprenos la fonon de tiu fremda kulturo kiun vi renkontas en la specifa teksto legata de vi. Vi fortostreĉas por transponti la distancon, tamen kun neta konscio pri garantiita nepovo plene sukcesi.

Siaflanke ankaŭ la tradukinto aŭ verkinto proponas al vi kelkajn detalajn helpilojn. Nur legantoj de kroataj tekstoj, ekzemple, bezonos scii kio estas opank/o (leda vilaĝa ŝuo). Estus principa eraro atendi ke la PIVoj registru ĉiujn lokajn apartaĵojn. Tiajn informojn liveru la glosaro de unuopa libro. (La redakcia teamo de nia krestomatio forgesis glosi la vorton “sefo” aperantan sur p. 71 – manketo malgrava.) La ofte ekscesa atento al tiu lingva flanko, tamen, distras nin de nia respondeco ne nur kompreni ĝis la limoj de nia kapablo sed ankaŭ akcepti la gravecon de tiuj limoj.

Alfrontu la fakton, homoj. Kie ekzistas radikala abismo inter vi kaj la alia kulturo, via kompreno restos fragmenta. Kun iom da bonvolo vi faros allasojn kaj fantaziajn supozojn, sciante ke sendube vi mise direktas la allasemon kaj supozojn.

Kial tion ligi al krestomatio

Nun vi vere gratas al vi la kapon, kompatinda leganto. Kial Probal tion diras lige kun antologio emfazante proponanta la minimuman legporcion al homoj ne nepre havantaj apetiton ĝislegi centojn da tekstoj? Kial ne direkti ĉi tiun predikon ekskluzive al la erudiciemaj elitanoj kiuj havas tian ambicion? La normala publiko bezonas normalajn servojn. Ĉu Probal malemas plenumi sian devon liveri tiujn servojn?

Estimataj, vi ne estas normala publiko, vi estas esperantistoj. Ĉesu iluzii vin, mi petas. Eble via beletrolega apetito limiĝas al tricent paĝoj. En ordo, karaj. Neniu plendos se vi legos nur ĉi tiun krestomation – kaj eĉ ne la tuton. La plimulto el ni devos funkciadi sur tiu nivelo. Povi legi pli vaste estas lukso, efektive. Ankaŭ ĉe homoj havantaj materian aliron al tiu lukso, ofte mankas intelekta kaj morala volo. Denove: en ordo, karaj. Ne vipu vin angore, demandante, “Kion do mi farus se mi atingus la gloran celon legi milojn da paĝoj da Esperanta beletro jare?” Jen konvena devizo: eks pri fantaziaj miloj! ek al la praktikaj iloj!

Se vi ne komencos jam ĉe la krestomatioj uzi la praktikajn ilojn kun tia pasio sen kiu lamus la flugiloj de la facilventa lingvo (kaj jes, kuraĝe etendi la sencon de “lami” flugilen), tiam eĉ alfrontante monton de mil tekstoj vi tragike, peze kaj venentolere paŭsados la grimpan stilon de la etnaj literaturoj – anstataŭ flugi al la pinto. La pasion de la kuraĝa unuopa aŭtodidakto apogu specifa avangarda metio ene de la instruista tendaro, mi preĝas. Mi revas varbi instruistojn al tiu metio – al la metio kultivi arenon de malŝovinismo sporteska; arenon kie la pasiaj aŭtodidaktaj legantoj ĝuste per la leĝero de ludemo agos nutre al la kreskanta interpopola apetito, kaj samtempe agos kurace kontraŭ la universala veneno de diskriminaciemo.

En ĉi tiu recenzo mi ekzemplos unu praktikan ilon principe utiligeblan por tia kultivado. Ni estas, tamen, diversa komunumo. Se al mi io ŝajnos praktika kaj utila, tre povas esti ke vi, male, trovos ĝin galimatia. Mi tamen estos farinta servon ankaŭ al vi, se mia (viatakse) maltaŭgega propono spronos vin elhaki proprajn kultivilojn. Bonvolu permesi ke mi sincere antaŭlaŭdu ilin.

Mia konkreta propono

Legi altkvalitan beletran verkon kaj aprezi spektaklon havas komunajn trajtojn. Ne ĉiuj povas altnivele danci, sporti, ludi instrumenton, kanti en opero. Sed ĉiuj kapablas spekti kun admiro kaj kun kreskanta kompreno pri la atingoj de specifa individuo kiu spektaklas. Ĉu en tiu via kreskanta kono rolas nur lernado de la gramatiko de tiu sporto, tiu arto, tiu fako? Evidente ne; la regulojn vi lernis jam en la komenca fazo de via spektado. Vi lernas admiri la stilon per kiu la ikonaj spektaklantoj faras ion pli ol sekvi la regulojn.

Legante la beletron, vi lernos aprezi tiajn pliaĵojn jen tra la prismo de “poezia licenco” jam uzata kiel kriterio, jen tra nova prismeto kiun mi lanĉos en la dua duono de ĉi tiu sekcio.

Kio ja estas la poezia licenco? Temas pri principo kiu rajtigas verkistojn rompi regulon tie kie arta bezono kreas neceson por tia devio. Oni subkomprenas ke tiun privilegion oni rezervas por aŭtoro jam demonstrinta bonegan scipovon de reguloj gramatikaj kaj stilaj. Kvankam la regulara bazo de nia lingvo sin limigas al “dek ses permesoj” (fama komento de Auld pri la fundamenta gramatiko), evidente suplemente al ili evoluis stilaj reguloj konataj de la verkistoj kaj konendaj de ĉiu progresinta aprezanto de la bona verkado.

Unu klara ekzemplo de stila regulo, ekstera al la gramatiko, estas la neuzebleco de rimoj adasismaj (nome, de rimoj kiel trovadas / blovadas, kun ripeto de adas – tial la nomo; sed atentu ke la anatemo malpermesas sufiksajn ripetojn tute ĝenerale; do ankaŭ heliĝos / beliĝos estas tabua). La poemo Sur unu kordo de Grabowski atestas ke jam en 1913 la verkisto kreinta tiun anatemon povis kalkuli pri la vasta konateco de lia termino (li demandas sur p. 22: “Tial zumi/ Kaj tinti adasiste mem/ Mi devas?”).

Tamen Hilda Dresen, verkante dek ok jarojn poste, permesas al si ankoraŭ uzi tian rimon, meblar’ / klavar’ (p. 110). Kiel do reagu sperta leganto? Evidente per akcepto de tiu apliko de poezia licenco. Dresen, aŭtoro majstra, bonege konis la regulojn. Per tiu peko kontraŭ la anatemo ŝi sendube signas la opinion ke la lingvosento jam traktas la vorton klavaro kvazaŭ unuradikan. Oni do ja ne aŭdas en tia rimo adasisman ripeton de signifa elemento, ĉar la vortero ar ĉesis por spertaj legantoj percepteble roli en klavaro.

Ni venigu la problemon al la scenejo lerna; ja ne simplan antologion ni traktas, sed krestomation. Imagu, do, ke vi estas kursgvidanto. En via kurso aperas ne tre sperta konanto de la lingvo kiu lernis la anatemon pri adasismoj, kiu rimarkis ke en tiu poemo Dresen tamen adasismas, kaj kiu levas la manon kaj demandas vin ĉu tio estas eraro. Estas via respondeco unue gratuli la kursanon pro aglaj okuloj. Poste, klarigu la kategorion “poezia licenco”, eventuale uzante iun version de ekzegezo pri funkcia paliĝo de la afikso en klavaro.

Ĉu vi diros al la kursanoj ke indas pro la poezia licenco pardoni al Saint-Jules Zee gramatikan eraron en la tekstero “Potencas volo, ĝi liberas eĉ inter kateno” (p. 132), kie gramatikisto preskribas la pluralan “katenoj”?

Se vi havos la feliĉon trovi kursanon kiu levas tiun demandon, vi havos okazon senhonte prediki (se vi similas al mi kaj amas prediki). En la afero Esperanto – vi diros plej papeske – temas konstrui amikecan vojon al pacaj agordoj kulturaj. Tiu laboro devigas imagi kiel do la mondo eventuale aspektas al la draste aliaj homoj kun kiuj vi dancas parolpartnere. Tiun kapablon vi povas plej efike flegi per ĉiam pli atenta legado de la beletro. La ŝparemo pri esprimrimedoj igas vin pensi: kian laboron faru la plurala finaĵo “j” en “katenoj” en tia frazo? Konsentite ke en la ordinara lingvouzo ni tie rigardu “j” kiel devigan. Sed la poezio rajtas, ĉu ne, en magia spaco for de la ĉiutagaj neproj, doni okazon por demandosigni la neceson de “kateno-j” senescepte ĉie?

Atentu ke – se vi kaj/aŭ via kursano estas eksterazia – tre verŝajne iugrade temas pri duboj ĉu aziano kapablas regi la Esperantajn regulojn same bone kiel eŭropano. Multaj akceptas la premison ke la lingvo estus unuavice posedaĵo de Eŭropo. Por nete disteni la demandon de poezia licenco disde tiu hegemonia kredo, instruistoj atentigu pri jena tekstero el Grabowski – “Aŭtun-arbar’ iĝanta dormi” (p. 22). La gramatiko de Esperanto allasas “iganta dormi”, sed ne “iĝanta dormi”. Tiu poeto igas miri pri tiu limigo. Li mem staras antaŭ tiu latenta eblo en la Esperanta repertuaro, petante nin admire rigardi ĝin, sur la poezia podio. Kaj Grabowski, diference de Saint-Jules Zee, estas eŭropano.

Kursgvidanto foje sentos bezonon klarigi ke Grabowski per tiu esprimo ja ne intencis lanĉi reformon de niaj reguloj kaj principoj. Lian plenan akceptadon de la kernaj gvidiloj de Esperanto ni vidas en lia cetera lingvouzo. Precipe en la poezio, oni devas legi eksterkatene por pli suple kompreni la potencialojn de la lingvo; sen tiu fono foje maleblas trafi la intencojn de poeto en specifaj teksteroj.

Ĉu la nocio “poezia licenco” adekvate traktas la liberan lingvouzon de majstraj verkistoj? Oni delonge scias ke ne. Ĉi tie mi proponas koncepton najbaran al la “licenco”: mi nomas ĝin, neologisme, koherezo – kombino de la vortoj “kohero” kaj “herezo”. Malsame ol la poezia licenco, la koherezo ne eliras el la regulara kadro, sed ekzemplas konsterne elastan uzon de la lingvaj laboriloj. Ekzemple, Lajos Tárkony, tradukante poemon de Attila József, skribas “Kiel infano jam ripozi vola/ kaj jam kuŝanta en la lito mola” (p. 116). La entutan kompreneblecon de “ripozi vola” ni ŝuldas al la gramatikista ekvacio “ripozema = ripozi ema”; en la ordinara lingvouzo neniu efektive dirus “ripozi ema” aŭ “ripozi vola”. Kial la tradukinto elektis tiun herezan (nekutiman kaj nur marĝene interpreteblan) esprimon? Evidente por estigi koheron (krei frapan rimon). Jen la ingrediencoj en la kuirarto de la koherezo.

La poeto Newell, apostrofe alparolante tramon, uzas la koherezan “vi ŝoviras” por estigi simile atentokaptan rimon kun “ŝiras”. Denove, ja ne estas erara la kunmetita vorto “ŝoviri”, sed oni devas ĝirafe streĉi la kolon por atingi tiun folion de la lingva arbo.

Ne petu de mi ekzaktan limon inter licenco kaj koherezo, mi petas. Se en la jam citita traduko Lajos Tárkony permesas al si “Kiel Castorp tra korp’ de dam’ Chauchat,/ tiel ni vidu nin mem tra kaj tra”, devigi nin verdikti pri la gramatika statuso de tia uzo de prepozicio portus nin minimume al la diskuto en Lingvo stilo formo de Kalocsay, kaj al la fakto ke oni kutimas elekti adverbon en “Ni parolos prie” (kaj ne pri) sed prepozicion en “Mi voĉdonos kontraŭ” (kaj ne kontraŭe). En revuo beletra, ne lingvistika, mi ne rajtas tro longe okupi vin pri tia demando; bonvolu kredi min kiam mi deklaras ke ĝi koncernas tre delikatan regionon, ne facile pakeblan en pedagogiajn skatolojn. Vi konstatas ke Tárkony elektas “tra kaj tra” pro rimaj konsideroj. Se vi opinias tion gramatike erara, nomu ĝin apliko de licenco; alie, ĝi fariĝas kohereza; bonvolu ne tro harfendi pri la limregiono inter la du specoj de libereco.

Tamen ja ne pro konsideroj rimaj Reto Rossetti skribas en novelo “Pardonu, Marius, mia bonuĉjo, sed nepras” (p. 155). Kvankam plene regula, tiu karesformo estas sufiĉe eksterkutima. Mi emus nomi ĝin kohereza. Vi sendube konas Karolon Piĉ pro la piroteknikaĵoj tiel abundaj ke la ujo “licenco” ne sukcesas enteni ilin. Tamen ankaŭ li kapablas en sia prozo koherezi: “Jen necesas apogi la frazritmon, jen disjungi du vortojn, kiuj malakordas” (p. 181).

Ligi lingveran proponon al ideaj celoj

La kerna problemo de la Esperanta beletra legado estas nia ekscesa atento al la lingveroj. La lingveran proponon suplementi la “poezian licencon” per tiu nocio “koherezo” necesas eksplicite jungi al via idea ĉaro. Ĉar mi bedaŭrinde ne konas vian guston, mi estas devigata konkretigi la aferon surbaze de la mia. Laŭ mi, la idea tagordo de iu uzanta la krestomation por sin klerigi devus elvoki la flugilojn de la himna “facila vento”, devus “de loko flug[i…] al loko”. Tiucele bonvolu lerni atenti la lokojn inter kiuj la vento flugu. Foje la tasko estas ege malfacila.

Kiam poemon de Attila József pri Thomas Mann tradukas Lajos Tárkony, la versoj “estos kiu sole/ rigardos vin kun ĝoj’ en la okuloj,/ vin, eŭropanon inter blankhaŭtuloj” (p. 116) signas deziron de hungaroj elvoki per la figuro de Mann senton de interlanda solidareco; tiu sento prenas la formon de la ideo “Eŭropo”. Blankhaŭtuloj en tiu sia humoro, parolante inter si, por momento flankenmetas la fakton ke esperantigon legos ankaŭ malblankhaŭtuloj. Legantoj malblankaj, kiel mi, devas fari apartan fortostreĉon por eviti la senton ke en tiu flankenmeto kaŝus sin ia rasa superecismo. En la tekstero citita, la hungaraj poeto kaj tradukinto angore priveas la fakton ke eĉ homoj blankaj, samrasaj, restas nacie dividitaj, kaj ke la nacioj etmense, senkulture militas inter si; en tiu angoro ili volas elvoki la majestan alton de Thomas Mann, figuro kapabla voki tiujn nur samrasajn sed senkonsciajn homojn al eŭropa unueco.

Se Tárkony vidus min leganta lian tradukon, li dirus al mi: “Probal, vi sendube komprenas ke unue almenaŭ eŭropanoj kapablu sin levi super la militantaj naciaj apartenoj al komuna eŭropaneco – esprimata, ekzemple, per Esperanto – por ke per la elano de tiu unua atingo ili akiru la moralan rajton duaŝtupe kunagi kun aliaj kontinentoj en la monda tasko formuli praktike imageblan kaj efektivigeblan idealon de tuthomara unueco. Vi sendube vidas ke mi, aŭ mia tradukato, ne povus samspire mencii malblankulojn kiel vi sen perdi la fadenon de tiu nia specifa penso. Bonvolu pardoni nin se vi sentis vin ofendita; ne tio estis la intenco.”

Mi ne nepre konsentus kun li. Sed mi komprenus lin. Kaj tio estas la unua ŝtupo.

Foje la teksto premas eksplicite lingvan klavon. Sur p. 98 Hohlov skribas: “Antikvaj krimoj pete al mi etendas manojn/ Kaj forgesitaj lingvoj malbenas la tiranojn”. Proponite kiel solvo unuavice al la lingva baro sentata en la deknaŭa jarcento, Esperanto dekomence atentigas pri la lingvoj kiel grava fenomeno en si mem, kiel socia fakto kunplektita kun aliaj faktoj kaj doloroj. Mi ne povas facile imagi ke en alia lingvo la versoj de Hohlov same serioze resonus.

Vi vidas ke miaj ekzemploj estas ne precize lingveraj. Por trovi lokojn kie efektive ĝuste la lingveroj rolas, necesas eliri el la krestomatio. Sur p. 10 de La nova vivo (romano de Ivan G. Ŝirjaev, ed. H. Mayer, Vieno: Pro Esperanto, 1993) ni legas: “La maljunulo […] ne nur unufoje riproĉis al li la trouzadon de abomenindaj insultaĵoj, kiujn Ipato uzis ĉiam en sia parolo, tute ne rimarkante tion kaj kvazaŭ opiniante tion necesaĵo kaj neanstataŭebla elemento, sen kiu lia parolo perdus sian ĝustecon kaj precizecon, – unuvorte, la insultaĵoj ludis por li la saman rolon, kiun ludas la artikoloj en kelkaj lingvoj.”

Mi vetas ke tre malmultaj lingvoj donus al siaj verkistoj kaj legantoj la eblon percepti humuron en tia ŝerco. Por kompreni la komparon, oni devas koni almenaŭ unu artikolan kaj unu senartikolan lingvojn. Krome helpas, se oni scias ke nia Fundamento permesis al senartikolaj komencantoj plene eviti tiun tiklan punkton en sia frua aktiva lingvouzo. Ekster la dialogo inter okcidentaj kaj orientaj eŭropanoj estus tre malfacile interpreti tiun permeson de la Fundamento. Kiam iuj anglalingvanoj propagandis simpligitan version de la angla, Basic English, ili ja ne konsideris la eblon permesi senartikolecon al komencantoj aŭ aliaj uzantoj.

Ne nur pri eŭropanoj temas, kompreneble. Atenta leganto rimarkos ankaŭ en alikontinentaj tekstoj esperantistan zorgon pri la delikataj rilatoj inter diversnaciaj orientazianoj, inter diverskategoriaj afrikanoj ktp. Pardonu ke mi ne elpoŝigas pli da ekzemploj; mankas spaco.

Memoru krome ke la facila vento devas flugi ne nur interloke sed ankaŭ intertempe. La frua lingvo tre malsame aspektis; ni lernu rekoni vortoformojn: epoĥ/o, oficer/o (p. 18), verven/o (p. 45); kaj sintaksajn trajtojn: “Ĝi estas kompreneble per si mem, ke la juna homo brulis egale de l’ ama fajro” (p. 18). Denove, ni nin liberigu de la lingvera obsedo. Sur p. 100-101, la klasika poemo “Esperanto, ekesto kaj malapero” de Schwartz flugigu nin de tiu tempo al la nuna, kaj pensigu al la tre malsama itinero de esperantisteco en la niatempanaj vivoj. Rigore dirite la interteksteco estas alia temo, sed ni ĝin metu sub la rubrikon de intertempeco: “ĉu la celon ni gustumas /ĉu la celon ni datumas” (p. 244, Berveling) kreas efekton per aludo al Auld. Nur lige kun la plej ikonaj pratekstoj oni povas provi tiun ludon, ĉar nia komunumo ne tre legas.

La neeviteblaj misoj

Se mi ne mencios kelkajn erarojn presajn aŭ dresajn, vi rifuzos agnoski min kiel recenzanton; bonvolu indulgi min dum ankoraŭ unu alineo. Mi estas kontenta raporti ke mi trovis nur malmultajn. P. 6, “litaraturhistoria” > literaturhistoria. P. 33, en “Sed li atendis ankoraŭ dum duono da horo, por ke ŝia suferontino havu la tutan tempon necesan por ekdormi”, > lia suferontino. P. 63, “kaj senarmile ŝturmis” > sturmis. P. 69, “ekkaptis la dorsapogilon de la saĝo” > seĝo. P. 85, “momentbiliono”, malkongruas kun p. 87, kie aperas “momentbilionono”; metrika ekzameno konstatigas ke tiu lasta devintus aperi ankaŭ sur p. 85. P. 122, en la poemtitolo, “pprintempo” > printempo. P. 156, “Via gamboj” > Viaj. P. 230, “sed iu, trans simbolvualo” > sed iu, eble, trans simbolvualo (mi komparis kun la originalo). P. 231, “la varieta spektaklo” > varietea. P. 362, titole, El la “Verda Bibio” > Biblio.

Fino de misio

Se vi legis ĉi tiun recenzan eseon kaj do komprenas ke mi agnoskas la Esperantan vivon kiel interpopolan konversaciaron kies ĝenran specifecon ĝiaj legantoj devas lerni rigore identigi, tiam mi ne bezonas prediki al vi pri la malvalideco de proponoj pri la unuopa popoleco de la esperantujanoj. Ni funkcias en spaco serioze interpopola. Por reveni al la recenza interparolo, espereble vi jam aĉetis aŭ baldaŭ aĉetos la krestomation. Agrablan legadon. Vi certe scias ke legi krestomation estas multe malpli laborige ol legi min. Ĝis la re…toriko!

Probal Daŝgupto

Ĉi tiu recenza eseo de Probal Daŝgupto aperis Beletra Almanako, 2020, №39.
Kun la konsento de la aŭtoro kaj de la redakcio ĝi estis represita en La Ondo de Esperanto, 2021, №1 (308).

Legu pli pri Baza Literatura Krestomatio https://esperanto-ondo.ru/Knigi/Kniga121.htm

Baza Literatura Krestomatio estas aĉetebla kontraŭ 27 eŭroj en la libroservo de UEA

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Metioj kaj krestomatioj: Recenzo de Baza literatura krestomatio appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-10 14:40

2021-06-09

Neniam milito inter ni

En Silwan, kvartalo de Orienta Jerusalemo, la Palestinanoj denuncas etnan purigadon

FARIDA NOUAR / RADIO FRANCE 09/06/2021 Bildo : Du manifestaciantinoj svingas afiŝtabulojn antaŭ la enirejo de la tribunalo de Jerusalemo, subtene al la familioj de Silwan, minacitaj je elpelado, la 26an de majo 2021. Elpeladoj profite al judaj kolonianoj,...

de neniammilitointerni je 2021-06-09 20:11

La Balta Ondo

Literatura Konkurso 2021

Literatura konkurso

Podlaĥia Libraro Łukasz Górnicki en Bjalistoko kaj Bjalistoka Esperanto-Societo (BES) anoncas la 11an literaturan konkurson “Esperanto ligas homojn” por rakonto sub la titolo “Kio estis, kio estos?” La celo de la konkurso estas popularigi la ideon de Esperanto, lingvo inciatita de la bjalistokano Zamenhof kiel universala, supernacia rimedo de interhoma komunikado, kaj inspirado de ĉiuj por legi literaturon kaj doni la ŝancon malkovri kaj disvolvi la literaturan talenton per verkado kaj taksigo de literatura teksto. La celo de la konkurso estas la provo taksi la mondon, kiu nin ĉirkaŭas, en la kunteksto de la komuna lingvo.

La konkurso okazas sub honora protektado de la Urbestro de Bjalistoko.

Verku rakonton, sendu ĝin ĝis la 30a de septembro kaj gajnu premion — interalie unu el tri bitlibro-legiloj.

Legu la regularon en la retejo de BES https://espero.bialystok.pl/eo/literatura-konkurso-2021/

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Literatura Konkurso 2021 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-09 18:17

2021-06-08

Neniam milito inter ni

Burkino : post la masakro de Solhan, la bilanco estas plialtigita ĝis 160 mortintoj

Finbarr O'Reilly 08/06/2021 La urbeto, situinta dek kvin kilometrojn for de Sebba, ĉefurbo de la provinco Yagha, estis atakita dum la nokto de vendredo ĝis sabato fare de pluraj armitaj homoj. La bilanco de la atako kondukita dum la nokto de vendredo...

de neniammilitointerni je 2021-06-08 20:31

Esperanta Kunfarejo

Intervjuo kun Tanja Heidmann

http://andreo7.bplaced.net/eoga60.pdf

https://eoto.net/people/celina49

Tanja Heidmann estas vigla junulino kaj mem ankaŭ havas virtualan esperantogrupon, kiu renkontiĝas ĉiu-marde je la 20:15 h.
http://meet.jit.si/esperantogrupodetanja

de frali je 2021-06-08 19:30

La Balta Ondo

NASK: Nord-Amerika Somera Kursaro de Esperanto

ТФЫЛ

Pro la daŭra pandemio, la programoj de NASK 2021 restos virtualaj. Ĉi-jare NASK kaj ESF prezentos tri virtualajn sesiojn de la tradicia somera kursaro.

“Ni saltu en Esperanton”, post-baza kurso kun Hans Becklin.
5-9 julio kaj 12-16 julio, 2021
17:30-19:00, laŭ la usona orienta horzono (Novjorko)
15 horoj da instruado kaj interago
Limo: 20 partoprenantoj
Kosto: US$ 79.00. Stipendia helpo de US$ 50.00 estas havebla. Se vi bezonas tian helpon, skribu al Ellen Eddy (eddyellen@aol.com).
Tiu ĉi kurso estas por homoj kiuj jam finis bazan kurson kiel Duolingo aŭ Lernu, kaj la celo estas aktiva uzado de la lingvo. Praktike, post-baza kurso helpos al vi ekuzi Esperanton, aŭ uzi ĝin pli sendepende kaj atingi viajn proprajn celojn pri lingvolernado. En la kurso de Hanso vi atingos novan nivelon en Esperanto per pli profunda kompreno de la gramatiko, kaj per novaj, pli intensaj spertoj en legado, parolado, kaj aŭskultado. Bonŝance, la energi-plena instruado de Hanso helpos vin progresi sen enuo – li utiligos rakontojn, kantojn, ludojn, kaj ekzercojn por instrui la lingvon kaj doni al vi vivan bildon de la bunta Esperanto-komunumo.
Oni devas registri sin ĝis la 28a de junio.

“Trans la Sojlon de la Lingvo”, meznivela kurso kun Christophe Chazarein-Béa.
31 julio – 1 aŭgusto kaj 7-8 aŭgusto
11:00-13:00 kaj 14:00-16:00 ĉiutage × 4, laŭ la usona orienta horzono (Novjorko)
16 horoj da instruado
Limo: 20 partoprenantoj
Kosto: US$ 79.00. Stipendia helpo estas havebla ĝis duono de la kosto. Se vi bezonas tian helpon, skribu al Ellen Eddy (eddyellen@aol.com).
La unuaj paŝoj en Esperanto estas rapidaj. Sed ankaŭ en facila lingvo, baldaŭ venas momento kiam aperas malfacilaĵoj. Tiam oni scias, ke oni atingis la “sojlon” de la lingvo – tio estas la punkto, kiun oni transpasu por ekĝui Esperanton. En ĉi tiu kurso, vi trovos la rimedojn por aŭskulti, paroli, legi kaj skribi en Esperanto kun pli da memfido. Vi trovos manierojn kreskigi vian kapablon komuniki en Esperanto kun plezuro kaj sen streĉo. Kaj ni kune transpasos la sojlon de la lingvo.
Oni devas registri sin ĝis la 24a de julio.

“Dokumentaj distraĵoj, devojiĝoj kaj diversaĵoj: vagado tra Esperanto per paperaĵoj”, supera kurso kun Tim Owen, de la Esperanto-Asocio de Britio
31 julio – 1 aŭgusto kaj 7-8 aŭgusto
11:00-13:00 kaj 14:00-16:00 ĉiutage × 4, laŭ la usona orienta horzono (Novjorko)
16 horoj da instruado
Limo: 35 partoprenantoj
Kosto: US$ 79.00. Stipendia helpo estas havebla ĝis duono de la kosto. Se vi bezonas tian helpon, skribu al Ellen Eddy (eddyellen@aol.com).
La kurso pritraktos interesajn dokumentojn, eventojn, aferojn, kaj faktojn tra la historio de Esperanto. Ĝi estos aventuro laŭ la stilo de Indiana Jones. En la supera nivelo, estas supozo ke ĉiu partoprenanto jam scias Esperanton, kaj oni instruos pri la lingvo mem nur flanke, kiam apartaj demandoj leviĝos.
Oni devas registri sin ĝis la 24a de julio.

Pliaj informoj estas en la retejo de ESF https://www.esperantic.org/eo/2021-1-2/

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2021/06/

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post NASK: Nord-Amerika Somera Kursaro de Esperanto appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-08 18:03

Revuo Esperanto

Aliĝilo de la 2-a Virtuala Kongreso de Esperanto (VK)

Aliĝilo de la 2-a Virtuala Kongreso de Esperanto (VK): https://vk.esperanto.net – senpaga por individuaj membroj de UEA aliĝintaj ĝis la 4-a de julio!

La 2-a VK estos la ĉefa Esperanto-evento de la jaro. Aliĝi al ĝi estas facile – kaj senpage por individuaj membroj de UEA! Por aliĝi oni devas simple aliri la ligilon https://vk.esperanto.net. Trovu sube jam en la unua parto de la paĝo la aliĝilon. Vi devas elekti la unuan butonon, ĉar vi jam estas membro de UEA en 2021. La dua butono estas, se oni (ankoraŭ) ne estas membro de UEA en 2021 (do vi povas ankaŭ reklami al amikoj en tiu situacio). De tio vi trovos ĉiujn instrukciojn. Ili estas kompletaj kaj tre intuiciaj en la retejo. Atentu, ke por aliĝi, sufiĉas informi vian UEA-kodon. Ĉiuj instrukcioj pri tio estas en la aliĝilo. Gravas tamen, ke vi uzu unikan retadreson (ne eblas, ke du homoj aliĝu per la sama retadreso).
Se vi volas fari donacon, eblas tion fari per kreditkarto aŭ per UEA-konto: ni antaŭdankas pro tio, ĉar, pro la nuligo de la UK, via helpo, kia ajn ĝi estas, estos tre valora.

Aliĝintoj al la VK ankaŭ ricevos la kongresan kurieron senpage. Ĝi nomiĝas La Kolombo de Paco kaj la 1-an numeron jam eblas legi ĉe revuoesperanto.org/kolombo_1. Do rapidu aliĝi por ricevi la aliajn numerojn!

Kaj se vi volas kontribui al la VK-programo, jam estas formularo pro ricevi proponojn por la kerna programo de la 2-a VK: https://mallonge.net/e2. La kerna programo gastigas diversajn programerojn kiel prelegoj, paneloj, debatoj, aŭtoraj momentoj, libroj de la jaro, artaj kaj kulturaj prezentoj k.s. Formularo por aliaj programeroj ekster la kerna programo disponeblos aparte (ekzemple, por la Virtuala Movada Foiro). Rapidu: la fermo de la formularo estas planita por la 14-a de junio 2021 kaj nepras, ke proponantoj kaj partoprenontoj de la programero estu ĉiuj aliĝintaj al la 2-a VK: https://vk.esperanto.net.

de Redakcio je 2021-06-08 16:48

Libera Folio

Nekomprenebla erararo aperados en Libera Folio

Legantoj ofte plendas, ke en Libera Folio aperas tro malmultaj lingvaj eraroj, kaj sekve malfacilas elpensi, pri kio plendi en la komentoj. Por korekti tiun senerareceraron, ni ekde nun de tempo al tempo aperigos elektitajn erarojn erigitajn kaj arigitajn de nia senerarigisto István Ertl. 

István Ertl parolas pri nekompreneblaĵoj dum la UK en Lisbono.

Kiel ni multfoje raportis, Esperanto degeneras kaj eraroj en publikigitaj tekstoj ade plimultiĝas. Sed tio estas ne nur malbona afero, ĉar ne malofte tio estigas tute neatenditajn kaj pripensindajn signifojn.

Nun ankaŭ en Libera Folio eblos trovi kolektitajn kaj elektitajn erarojn arigitajn de István Ertl. Lia kutima tasko de multaj jaroj estas forigi erarojn el niaj tekstoj, do venis la tempo ke li kompense aldonu kelkajn.

Cetere, la plej ruza el la nun aperantaj eraroj sukcesis resti kaŝita de 1963, ĝis ĝin trovis la akra okulo de provlegisto de Libera Folio.

Ni petis lin klarigi, pri kio entute temas lia preskerara obsedo kaj kial li kredas, ke la legantoj de Libera Folio komprenos la ravon de la erararo, kiun la redakcio de Monato trovis tro subtila.

Libera Folio: De multaj jaroj – cetere kiom? – en la Ondo de Esperanto aperadas via rubriko de preskeraroj. Pri kio temas? Kial eraroj estas kolektindaj kaj disvastigindaj?

István Ertl: – Temas pri tio ke, ĉar mi amase lekas en Esperanto pro misformiĝo profesia, mi regule renkotas erarojn de plej diversaj specioj – de simplaj mistjapoj tra mikskomprenoj ĝis senŝance sensencaj ekspremoj. Foje mi trovas ilin amuzaj, foje mi nur oscedas pri la ducent-dudek-dua “intruisto” anstataŭ “instruisto”.

– Se vi volas tute longan historian retrorigardon: la ĝenro de mia rubriko estas plagiata! Infanaĝe mi legadis hungaran rubrikon kun precize tia formato, probable fare de György Timár kaj kopiis ĝin, unue en mia mallongviva kultura revuo Opus Nigrum. Dum mia jardeko kiel redaktoro de la UEA-revuo, mi daŭre notadis (mane! en kajereto!) similajn erarojn, sen vere scii kion fari pri ili.

– La rubriko, sub la ĉiama (jam en Opus Nigrum!), titolo “Spritaj splitoj kaj preskeraroj” debutis en La Ondo de Esperanto en decembro 2002, n-ro 98, per 12 eroj. La kutima dozo poste fariĝis 8-10 eroj.

La plej-plej unua tekstis:

Sen bomento
La presboboldo malklarigis kelkajn vortojn…
Heroldo de Esperanto, 1998: 14, pĝ. 4

La aperado daŭris ĝis fino 2019, kiam La Ondo ĉesis esti monata revuo, do ĉirkaŭ 200 liveroj. Tiam Monato transprenis la rubrikon, sed tie ĝi trafis mi(k)san akcepton, kaj en 2021 ĝi preferis reveni al sia hejmo en Kaliningrado.

Kiaspecajn fuŝojn vi trovas kolektindaj, kaj kial?

– Hej, mi legis “korektindaj” anstataŭ “kolektindaj”! Ŝajnas ke mi mem produktas preskerarojn, kiam ili mankas. Ĉar en Libera Folio ili praktike mankas!

– Nu, mi notas ĉion kion mi trovas amuza pro ajna konsidero – aŭ, pli malofte, kiam temas pri io imprese sensenca kiel la vivo mem, aŭ neniodira kiel gazetaraj komikoj de UEA, aŭ sinpufiga kiel kvivitoj de la Civito.

– Cetere, ne nur mi koktelas: mi havas ankaŭ plurajn oftajn liverantojn, kiel Valentin Melnikov, Ionel Oneț, Russ Williams, Lu Wunsch, kaj aliaj.

Ĉu ne estas tro malafable tiel afiŝi kaj diskonigi la nomojn de erarintoj? Ĉu vi foje ricevas kolerajn reagojn?

– Diskonigi oni povas… diskon. Nomon oni nomonigus. (Se tio nun dolorigis vin, konsideru la loĝantojn de Libano, kiuj povas esti libananoj – aŭ ŝibananoj.)

– Nu, serioze, se iu preskeraro jam papere aperis ie, aŭ rete disvatiĝis, tiam oni ĉiel jam scias pri la kulpinto. Al kulpinto aldonu kulfundon, tiel konstruiĝas kulturo. Kolerajn reagojn mi ne memoras – sed eble nur pro forges(t)emo.

Foje necesas iom longe cerbumi por trovi la eraron en viaj ekzemploj, kaj precipe kompreni, kial ĝi estas amuza. Ĉu ne estas risko, ke multaj legantoj simple ne komprenos?

– Eĉ al mi okazas ke, rigardante malnovan preskeraron, mi ne tuj komprenas… sed probable pro mia kadukiĝo. Se leganto ne komprenas, tiu povas salti al sekva ero, aŭ tute transsalti mian rubrikon, aŭ salti el sia fenestro.

– Cetere, mia edzino kutimis diri: “Kiam vi prelegas, homoj streĉe aŭskultas vin. Kompreneble – ĉar vi parolas tiom nekompreneble.” Do, tiun problemon mi kutimas, ĉu parole ĉu skribe. Foje mi ankaŭ testas patroprenantojn de Esperantaj oranĝoj, voĉe prezentante al ili erekton el miaj preskeraroj.

Kiu estas via plej ŝatata preskeraro? Kial?

– Mi ankoraŭ atendas ĝian aperon. Eble en la nekrologo pri mi, kiam mi estos forpisanta?


Tutmonda lingva dancigo
Unesko deklaris la 21-an de februaro ĉiujare kiel la Internacian Tango de la Gepatra Lingvo.
Vortoj tiel eldiritaj de Huang Yinbao /Trezoro/ en “UEA salutas UN-n kaj Uneskon okaze de la Internacia Tago de La Gepatra Lingvo

Muta disvendo
Dum la semajnfino 17-18 aprilo, ĉio en nia stoko (escepte de brokantaĵoj) vendiĝas kun sensona rabato sendepende de la mendata kvanto.
Aleks K(adar), el la babilejo de la Malferma Tago de la Centra Oficejo, 17 aprilo. Trovis Valentin Melnikov

Rondulo forruliĝis
La granda bulara esperantisto. ĵurnalisto, poeto, verkisto kaj tradukisto V.M. foriris de ni…
Turka Stelo, majo 2021, p. 4

Jupon por ekvacioj?
Ni ankaŭ eksciis… kiel Euklido investis matematikon…
Liba Gabalda: La 18-a Novjara Renkontiĝo en Wiesbaden, Hungara Fervojista Mondo 2020/2, p. 24

Kulturo barbohava?
Esperanta kulturo estas ja neniel libera de seksismo, razismo aŭ aliaj formoj de antaŭjuĝo, kiuj markas iun ajn komunumon.
Pri kio ni parolas/parolu, parolante pri tradukado de Esperanta literaturo?

Cerealoj likaj
500 junaj geesperantistoj… alvenis post, tre ofte, plej buntaj aventruoj survoje…
Humphrey Tonkin: Internacia Junulara Kongreso en Bulgario, JEN Bulteno, 1963 okt.-nov., p. 10

Muziko kun moralo
en junio 2009, la retejo vinilkosmo-mp3.com kreiĝis por vendi virtulajn albumojn.
La retejo de Vinilkosmo

Instituto abismen
…artikolon pri Esperanto, kiu estis disvastigata itale per la Instituto de la Itala Enciklopedio fundita de Giovanni Treccani…
Informilo por Interlingvistoj n-ro 111 (2/2020), p. 19

de Redakcio je 2021-06-08 06:53

2021-06-07

UEA facila

Esperanto en Afriko

Estas preta la 43-a numero de Esperanto en Afriko, tre bela kaj interesa revuo de la afrika Esperanto-movado. Ĝi enhavas artikolojn pri jenaj temoj: - La 8-a Afrika Kongreso 2022, kiu okazos en Senegalo; - Esperanto Plus, nova faka asocio de UEA, kies celo estas helpi afrikajn esperantistojn; - nova son-registraĵo de la konga esperantisto kaj kantisto Téophile Mayoma Diankembo; - Internacia Tago de Virinoj en marto 2021; - Esperanto-kulturo: nova afrika kontribuo; - Bezono pri lerno- kaj lego-materialoj en Madagaskaro; - Sperto de afrikaj esperantistoj kun KOVIM-19; - Finfine ĉeesta renkontiĝo en Togolando; - Forpasis Batangu Mpesa, prezidanto de la konga Esperanto-asocio. La revuo estas senpage elŝutebla.

2021-06-07 20:35

Neniam milito inter ni

Turkio : La marbordoj estas invaditaj de « marmuko »

APF Foto : Erhan Demirtas 07/06/2021 En Turkio, la plimultiĝo de muko je vegetala origino ĉe la surfaco de la akvoj blokas la sunlumon kaj senigas je oksigeno la submarajn faŭnon kaj flaŭron. Laŭ la spertuloj, la poluado kaj la klimata varmiĝo rekte kulpas...

de neniammilitointerni je 2021-06-07 20:34

La Balta Ondo

Pri la 54a ILEI-Kongreso en 2021

ILEIILEI devas rezigni pri la surloka fizika kunveno en Benino. La anoncoj pri aliĝoj estis tre malmultaj pro la daŭraj limigoj kaj obstakloj en vojaĝado. Tamen la pandemia situacio en Benino daŭre estas tute kontentiga kaj sekura. ILEI lanĉas virtualan Kongreson, temas pri la 54a ILEI-Kongreso – VEKI 2, okazonta la 7-14an de aŭgusto 2021.

Benino restos en nia fokuso, ĉefe en la Nacia Vespero. La kongresa temo estas kaj restas: “Esperanto-kulturo en Esperanto-kursoj”. La komitatkunsidoj okazos dimanĉe la 8an kaj marde LA 10an de aŭgusto. Dutaga simpozio okazos ĵaŭde la 12an kaj vendrede la 13an de aŭgusto. La temposkemo en tri sesioj en ĉiu tago restos la sama kiel en 2020 en VEKI 1.

La teknika organizado estas en la manoj de Unika. La programa starigo estas en la manoj de Marija Belošević kaj Mireille Grosjean. La simpozia koncepto estas en la manoj de Ivan Colling kaj Radojica Petrović. La aliĝilo estas en preparo.

La Kongreskotizoj estos: por A-landanoj 20 aŭroj. Por B-landanoj 10 eŭroj. Por subvenciataj personoj (ni alvokas al A- kaj B-landanoj, ke ili subvenciu unu aŭ plurajn personojn, kiuj ne povas facile transpagi ian sumon al Eŭropo.) 5 eŭroj. La pagoj povos okazi per ĝirado el UEA-konto de partoprenonto al UEA-konto de ILEI aŭ per ĝirado per kreditkarto al indikota banko en Belgio.

Por demandoj kaj proponoj pri pagado kaj subvenciado turnu vin al Mireille Grosjean: mirejo.mireille@gmail.com. Por proponoj pri la programo turnu vin al Marija Belošević miriam010@gmail.com kaj Mireille Grosjean mirejo.mireille@gmail.com.
Por demandoj pri la simpozio turnu vin al Ivan Colling iecolling@yahoo.com.br kaj Radojica Petrović radojica.petrovic.rs@gmail.com.
Por demandoj pri la teknika aspekto de VEKI 2 turnu vin al Unika unika@esperantujo.io.
Ni forte esperas, ke la 54a Kongreso estos fruktodona, lertiga, interesa kaj distra.

Nome de la Estraro:
Mireille Grosjean
prezidanto de ILEI

Fonto: https://www.ilei.info/konferenco/2021/2021-06-03-ILEI-anoncasVEKI-2.pdf

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Pri la 54a ILEI-Kongreso en 2021 appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-07 16:58

Esperanta Kunfarejo

Esperanto en la Eŭropa Unio

Ni diskutos.

Informa evento, 2021-06-17 je la 19-a horo laŭ mezeŭropa somera tempo (UTK+2), per zuma konferenco

Ni diskutas pri la iniciato de UEA/EEU rilate al la nuna eŭropunia Konferenco pri la estonteco de Eŭropo kaj specife ties elemento de “civitana konsulto”.

Kion ni celas? Kiamaniere ni faras? Ideoj? Kritikoj?

Tion ni priparolos.

Kelkaj aldonaj informoj troviĝas en la 2-paĝa informilo “Apogu Esperanton en la Eŭropa Unio”, alkroĉita en la invito de la Eventa Servo.

Klaus Leith

de frali je 2021-06-07 09:52

Greziljono: julio-aŭgusto 2021

Saluton
Kastelo Grésillon proponas 3 Esperanto-kursojn inter la 23-a de julio kaj la 2-a de aŭgusto 2021. Aldone serio da IEK- kaj AMO-prelegoj, ekskursoj kaj la eblo ekzameniĝi. Instruos Ilona Koutny el Poznan, Renée Triolle el PACA kaj Marc Giraud el Parizo. Vidu detalojn en https://gresillon.org/s3.
La kulturdomo Greziljono invitas infanojn, familiojn kaj geavojn al Festa Semajno por amuziĝi, lerni, kanti, ripozi kaj ludi. Vidu en https://gresillon.org/s4.

Junulara FESTeto prepariĝos por la 13a ĝis 20a de aŭgusto, Vidu en http://verdajskoltoj.net/festorevenas/
Naturistoj bonvenos en la Verda Naturista Semajno https://gresillon.org/s1 post la festivalo FestiNATUR’ komence de julio: https://festinatur.fr

Ĉiujn eventojn de Greziljono vidu en la agendo: https://gresillon.org/agendo
Bonvenon en via Esperanto-kulturcentro, kastelo Greziljono
kontakto: kastelo ĉe-signo gresillon.org
Bert

de frali je 2021-06-07 07:21

2021-06-06

Fina Venko

Homoj pli malbonaj ol Hitler: Parto 2 – Kissinger

Vidi lin tie kiel parolanton ĉe la entombigo de senatano John McCain, maljuna sed sana, en siaj 90-aj jaroj, estas almenaŭ por mi la konfirmo, ke Dio ne ekzistas aŭ ke se Ĝi ekzistas, Ĝi ne estas justa aŭ prizorgas nin.

Hodiaŭ ni analizos unu el la plej malnoblaj, perfidulo al lia heredaĵo, lia raso kaj lia fido, kiu antaŭ longe devus esti kondamnita pro krimoj kontraŭ la homaro, sed anstataŭe, hodiaŭ li vivas kaj estas admirata, liaj politikoj ili ankoraŭ estas modeloj hodiaŭ.

Heinz Alfred Kissinger, pli bone konata kiel Henry Kissinger, naskita en Fütrh, Bavario en 1923. En la aĝo de 15 jaroj li eskapis kun sia familio el Nazia Germanio kaj fariĝis juda rifuĝinto, grimpante postenojn en la akademio, iĝante profesoro en la Universitato Harvard. Danke al alvoko en 1969 li saltis al la plej altaj rangoj de potenco fariĝante konsilisto por nacia sekureco de la registaro de Richard Nixon, praktike de tiu sama tago li komencis la sangan vojon de usona intervenismo, sub sia kuratoreco, kun la ekskuzo de la Malvarma Milito kaj savo de la mondo de la malamata komunismo, liaj intervenoj, liaj manipuladoj kaj lia klara neglekto al la homa vivo kaŭzis pli da mortoj ol tiuj kaŭzitaj de Adolf Hittler, influante ĉefe Latin-Amerikon, Afrikon kaj Azion.

Aviadiloj faligante universitatajn junulojn en Ĉilio, bombadojn en Laoso dum la Vjetnama milito, politikajn partiojn tute ekstermitajn, plancerbo tiranta la ŝnurojn malantaŭ ĉi tiu tria monda teruro.

El ĉi tio ni resumos kaj kalkulos totalon, tiam ni komparos ĉi tiun ciferon kun Hitler por referenco (6 milionoj).

LandoKiamPolitikoMortintoj
Vjetnamo – Laoso – Kambodio1969 – 1974Bombadoj sur Laoso kaj Kambodio por fortranĉi provizvojojn por la nordvjetnama armeo900.000
Kambodio – Ruĝaj Kmeroj1970 – 1973Subtenu Lon Nol, komencante la kambodian civilan militon240.000
Barato – Pakistano1971Subtenante Pakistanon dum la Bangladeŝa Liberiga Milito3.000.000
Judoj en la soveta unio1973La elmigrado de judoj el Sovetunio ne estas celo de usona ekstera politiko, kaj se ili metas judojn en gasĉambrojn en Sovetunio, ĝi ne estas usona zorgo. Eble humanitara zorgo.0
Ĉilio1973Puĉo en Ĉilio100.000
Argentino1976Subteno por la milita estraro por venki la demokratan registaron30.000
Suda Konuso1975Operacio Kondoro50.000
Angolo1974Subteno por UNITA kaj FNLA8.000
Mozambiko1976Subteno por la mozambika nacia rezisto1.000.000
Okcidenta Saharo1975Konsilis kaj organizis marokanojn por la Verda Marŝo kaj la posta milito en Okcidenta Saharo16.000
Indonezio kaj Orienta Timoro1975Subtenu Suharto1.500.000
Sumo6.844.000
Kissinger-aj Mortintoj

Diskuto

Kio estas malbono kaj kiel ni povas mezuri?

La malbono komprenata kiel homa konduto, malutila, detrua kaj suferiga fonto por aliaj, estos mezurata ĉi tie kiel la morto de civiluloj, kiuj povas esti rekte asociitaj kun politiko de la koncerna rolulo.

Kaino mortigis unu homon kaj tiu persono estis 25% de la homaro, ĉu li tiam estas la plej malbona homo, kiu iam ajn vivis? Certe ne, por esti justaj ni mezuros en absolutaj esprimoj.

Noam Chomsky diris: “Hitler estas konsiderata speciale malbona por fari en Eŭropo kaj al eŭropanoj, kion eŭropanoj faras ĉirkaŭ la mondo de 400 jaroj” al tio ni povas aldoni la fakton, ke Hitler perdis la militon, kaj historion, kiel ni scias, ĝin verkas la gajnintoj. Ĉi tiu serio de publikaĵoj esperas montri, ke estis, siatempe kaj tra la resto de la 20a jarcento, multaj homoj, kiuj produktis pli da morto kaj sufero ol Hitler mem.

La intenco ĉi tie ne estas defendi Hitler-on aŭ liajn agojn, sed montri, ke bedaŭrinde por la homaro lia malbono ne estas eksterordinara, sed estas tute komparebla al tiu de liaj aliancanoj kaj tiu de liaj malamikoj.

Iuj el ili eskapis de homa justeco, iuj eĉ eskapis de la juĝo de la historio, ĉi tiuj morale riproĉindaj estaĵoj ankoraŭ estas admirataj hodiaŭ de homoj ĉe ambaŭ finoj de la politika spektro.

The post Homoj pli malbonaj ol Hitler: Parto 2 – Kissinger appeared first on Fina Venko.

de ddussich je 2021-06-06 21:47

Neniam milito inter ni

Gronlando : la klimata varmiĝo liberigas toksan hidrargon en la riverojn

Aarhus University, Department of Bioscience 06/05/2021 La klimata varmiĝo kaŭzas degelon de la glacioj, inkluzive tiuj de Gronlando. Hidrargo liberiĝas kaj povus kaŭzi gravajn konsekvencojn al la medio kaj la homa sano. La glacitavolo de Gronlando estas...

de neniammilitointerni je 2021-06-06 20:20

UEA facila

La Balta Ondo

La Kolombo de Paco

KolomboAperis la unua numero de La Kolombo de Paco, la kuriero de la 2a Virtuala Kongreso de Esperanto. Legu, ĝuu, senpage elŝutu ĝin ĉe https://revuoesperanto.org/kolombo_1; libere kaj aktive diskonigu ĝin al viaj amikoj en Esperantujo! Kaj ne forgesu aliĝi al la 2a VK: https://vk.esperanto.net

Ĉiuj estas bonvenaj uzi ĝin informcele kaj kontribui.

Fernando Maia Jr.
vicprezidanto de UEA

Fonto: https://www.facebook.com/universala.esperanto.asocio/posts/10158725122498577

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post La Kolombo de Paco appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-06 11:09

Revuo Esperanto

Tago de la Rusa Lingvo, 6 junio 2021

La Rusia Esperantista Unio, landa asocio de Universala Esperanto-Asocio (UEA), organizo en konsulta rilato kun Unuiĝintaj Nacioj, salutas Unuiĝintajn Naciojn kaj ĉiujn parolantojn de la rusa okaze de la Tago de la Rusa Lingvo (ruse: День русского языка), la 6-an de junio 2021. En Rusio oni festas en tiu tago la naskiĝon de la fama ruslingva poeto Aleksandr Puŝkin, el kiu multaj verkoj jam estis tradukitaj al Esperanto.
La rusa lingvo estas la plej vaste parolata slava lingvo kaj la oka plej parolata lingvo en la mondo laŭ http://ethnologue.com. Ĝi estas ankaŭ la dua plej ofta lingvo en enhavoj de Interreto laŭ http://w3techs.com. La rusa lingvo estas unu el la oficialaj lingvoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj estas vaste uzata kiel helplingvo en internaciaj rilatoj.
Tamen, ni atentigas pri la fakto, ke inter la landoj kie la rusa estas oficiala lingvo, ekzistas almenaŭ 200 aliaj lingvoj, multaj neoficialaj kaj endanĝerigataj. Lingvaj rajtoj estas esencaj por ĉiu popolo, sendepende de la grandeco de ties membraro, kaj tiu rajto devas esti protektata ĉefe por malgrandaj grupoj. Pro tio, REU, kaj, pere de ĝi, UEA invitas ĉiujn konsciiĝi pri la graveco de lingva kaj kultura diverseco.
Ludoviko Lazaro Zamenhof (1859-1917), la iniciatoro de Esperanto, naskiĝis en Bjalistoko dum regado de Rusio, kaj la unua esperanta libro, Internacia lingvo — Antaŭparolo kaj plena lernolibro (ruse: Международный языкъ — Предисловіе и полный учебникъ), estis publikigita en la rusa lingvo en 1887. Post Zamenhof multaj ruslingvanoj helpis kaj helpas la antaŭenigon de Esperanto ĝis nun. Ankaŭ je la nomo de du aktivaj esperanto-eldonejoj en Rusio, Impeto (http://impeto.trovu.com/) kaj Sezonoj (https://esperanto-ondo.ru/), ni salutas ĉiujn ruslingvanojn, kiuj uzas Esperanton por interkultura kompreniĝo kaj dialogo.

de Redakcio je 2021-06-06 09:52

2021-06-05

Neniam milito inter ni

Tribunalo por la Ujguroj estas aranĝita en Londono

REUTERS/Peter Nicholls 05/06/2021 En Unuiĝinta Reĝlando, de post vendredo 4a de junio, advokatoj kaj spertuloj provas klarigi la aferon koncerne la traktadon suferitan de la Ujguroj fare de Ĉinio . La pridemandoj celas konkludi, ĉu la lando kulpas pri...

de neniammilitointerni je 2021-06-05 20:35

Esperanta Kunfarejo

Esperantotago 2021-07-26

Karaj,

komenciĝis la preparlaboroj por la Esperanto-tago 2021.
Bonvolu rigardi en http://i.getspace.eu/cloud/index.php/s/MPETo3GExBZNgyF?path=%2FEO-TAGO-2021-afishoj kaj bonvolu provizi tradukojn al viaj lingvoj de la vortoj en tiu afiŝo.
Se en via lando ekzistas ĝenerala retejo pri Esperanto, bonvolu doni ankaŭ tiun.

Amike,

Renato Corsetti

de frali je 2021-06-05 19:23

Aperis “La Kolombo de Paco”. Numero 1

Aperis la unua numero de La Kolombo de Paco. Legu, ĝuu, libere kaj aktive diskonigu ĝin al viaj amikoj en Esperantujo! Elŝutu senpage

revuoesperanto.org/kolombo_1

de frali je 2021-06-05 17:19

La Balta Ondo

Recitado de Esperantaj poemoj

RecitadoOkaze de la 134a datreveno de Esperanto kaj de la unua datreveno de sia fondiĝo Liaoning-a Esperanto-Kultura Klubo (LEKK) solene okazigos La 2an Liaoning-an Recitadon de Esperantaj Poemoj je la 25a de julio 2021, en Shenyang, la ĉefurbo de la provinco Liaoning (Ĉinio). Se vi volas partopreni en la recitado, ni varme bonvenigas vin kaj atendas viajn verkojn kaj videojn (malpli ol kvar minutoj) ĝis la 25a de junio 2021.

1. Ni aranĝos iujn esperantistojn voĉlegi la verkojn elektitajn.

2. Vi alŝutas vian videon al iu retejo aŭ alia reta servo, se vi nemalfacile retsendas. Ni surloke elsendos tiujn videojn aljuĝitaj, kun bone aŭdebla voĉo kaj klare videbla vilaĝo.

3. Estas necese doni la nomon kaj la naciecon de la aŭtoroj kaj legantoj.

Se vi volas esprimi gratulojn aŭ bondezirojn al la recitado, ni atendas tiajn mesaĝojn ĝis la 10a de julio 2021.

Mi pensas, ke la recitado estos unu el nemultaj grandaj eksterretaj Esperanto-aktivadoj en la mondo pro la pandemio, kaj kredas, ke ĝi vokas vian intereson.

Antaŭdankon pro viaj atento, helpo kaj partopreno.

Wu Guojiang
Prezidanto de LEKK
ghemelurboj@sina.cn

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2021/06/poezio-8

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Recitado de Esperantaj poemoj appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-05 10:14

2021-06-04

Neniam milito inter ni

Landlimoj : Por forpuŝi la migrantojn, Grekio testas brueg-kanonon

Picture alliance 04/06/2021 Tiujn lastajn monatojn, Grekio sin ekipis per novaj iloj, celantaj malhelpi la migrantojn eniri sur la eŭropan teritorion tra la terlandlimo kun Turkio. Inter ili troviĝas brueg-kanono kapablas atingi la sonvolumon de jetmotoro,...

de neniammilitointerni je 2021-06-04 20:41

Revuo Esperanto

Aperis "La Kolombo de Paco". Numero 1


La Redakcio
Aperis la unua numero de La Kolombo de Paco. Legu, ĝuu, libere kaj aktive diskonigu ĝin al viaj amikoj en Esperantujo!

Elŝutu senpage

de Redakcio je 2021-06-04 15:32

La Balta Ondo

Izrael Lejzerowicz naskiĝis antaŭ 120 jaroj

LejzeroviczAntaŭ 120 jaroj, la 4an de junio 1901 en Lodzo naskiĝis Izrael Lejzerowicz (1901-1912-1944), pollanda judo, ĵurnalisto, verkisto, tradukisto kaj esperantisto, konata ankaŭ kiel Georgo Verda. Lejzerowicz estis prezidanto de Hebrea Esperanto-Asocio (1925-?), membro de la Lingva Komitato (1923-38), aŭtoro de jidlingva lernolibro de Esperanto, tradukinto el la lingvoj hebrea kaj jida, sed en la historio de Esperanto Lejzerowicz restas ĉefe kiel la aŭtoro de la movada satiro El la “Verda Biblio”, kiun Literatura Mondo eldonis en 1935 en la sama volumo kun liaj Babiladoj kun Horaĉo Serĉer.

Laŭ Historio de la Esperanta literaturo de Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer El la “Verda Biblio” estas “… pastiĉo tra versikloj inter la Sanktaj Skriboj (hebreaj) kaj la same famaj (en nia rondo) sanktaj skriboj esperantaj”. Ni proponas al vi (re)legi la unuan ĉapitron de El la “Verda Biblio”.

Izrael Lejzerowicz: El la “Verda Biblio”

Ĉapitro I.

Baza Literatura Krestomatio1. En la komenco la Senkorpa Mistero kreis Volapükon. 2. Kaj Volapük estis senforma kaj kaosa, kaj mallumo estis en ĝi. 3. Kaj la Senkorpa Mistero diris: Estu lumo; kaj fariĝis Esperanto. 4. Kaj la Spirito vidis Esperanton, ke ĝi estas bona: kaj la Spirito apartigis Esperanton de Volapük. 5. Kaj la Spirito nomis Esperanton Eterna Tago, kaj Volapükon nomis Nokto. Kaj estis vespero, kaj estis mateno − unu tago.

6. Kaj la Spirito diris: Estu firmaĵo en la lingvo. 7. Kaj la Spirito kreis tiun firmaĵon. 8. Kaj Li nomis la firmaĵon regula akcento. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la dua tago.

9. Kaj la Spirito diris: Kolektiĝu la reguloj gramatikaj en unu lokon, kaj aperu la firma grundo; kaj fariĝis tiel. Kaj la Spirito nomis la firman grundon Fundamento. Kaj la Spirito vidis, ke ĝi estas bona. 10. Kaj la Spirito diris: La Fundamento kreskigu verdaĵon, kiu naskas ĝojon, vortaron, kiu donas laŭ sia speco radikojn, kies semoj estas en ĝi mem, en la Fundamento. Kaj fariĝis tiel. 11. Kaj la Fundamento elkreskigis verdaĵon laŭ sia speco: verdan lingvon kaj verdan mov­adon, vortaron kaj arbon, kiu havas radikojn, kies semo estas en ĝi mem, en la Fundamento. Kaj la Spirito vidis, ke ĝi estas bona. 12. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la tria tago.

13. Kaj la Spirito diris: Estu lumaĵo en la ĉiela firmaĵo, por apartigi Esperanton de mallumo. 14. Kaj ĝi estu lumaĵo por lumi super la tero; kaj fariĝis tiel. 15. Kaj la Spirito faris la grandan lumaĵon por regi la mondon. 16. Kaj la Spirito starigis ĝin sur la ĉiela firmaĵo, por ke ĝi lumu sur la teron. 17. Kaj la Spirito nomis la lumaĵon Verda Stelo. Kaj la Spirito vidis, ke ĝi estas bona. 18. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la kvara tago.

19. Kaj la Spirito diris: la vortaro aperigu moviĝantaĵon, vivajn estaĵojn kiuj fleksebligos la Lingvon. 20. Kaj la Spirito kreis afiksojn, kiujn aperigis la Vortaro, la sufiksojn kaj prefiksojn laŭ ilia speco. Kaj la Spirito vidis, ke ĝi estas bona. 21. Kaj la Spirito benis ilin dir­ante: Fruktu kaj multiĝu, kaj plenigu la vortaron. (Kaj tial afiksoj tiel multiĝas ĝis nun). 22. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la kvina tago.

23. Kaj la Spirito diris: La vortaro aperigu vivajn estaĵojn, brutojn kaj vermojn. 24. Kaj la.Spirito kreis la neologismojn kaj ĉiujn malfacilajn vortojn, laŭ ilia speco, por eterna turmento de la novaj verduloj. 25. Kaj la Spirito diris: Ni kreu potencan aferon, kiu respegulos nian internan potencon; kaj ĝi estu la akso de la lingvo kaj ĝi regu ĝian gramatikon. 26. Kaj la Spirito kreis la Akuzativon; en formo de la finaĵo N Li kreis ĝin. 27. Kaj la Spirito diris: fruktu kaj multiĝu kaj plenigu la verdan lingvon kaj regu super ĉiuj ceteraj reguloj de la Fundamento. (Kaj depost tiam ĉiuj verduloj uzas la akuzativon en troa abundo.)

28. Kaj la Spirito diris: Jen Mi donis al vi ĉiujn regulojn de la Fundamento. Ĝi estu por vi sanktaĵo. Kaj fariĝis tiel. 29. Kaj la Spirito rigardis ĉion, kion Li kreis, kaj vidis, ke ĝi estas tre bona. Kaj estis vespero, kaj estis mateno, la sesa tago.

30. Kaj estis finitaj la Fundamento kaj Radikaro kaj ĉiuj iliaj apartenaĵoj. 31. Kaj la Spirito finis en la sepa tago sian laboron, kiun Li faris, kaj Li ripozis en la sepa tago de la tuta laboro, kiun Li faris. 32. Kaj la Spirito benis la sepan tagon kaj sanktigis ĝin, ĉar en ĝi Li ripozis, legante la originalan literaturon, kiun Li faris kreante.

Ĉi tiu fragmento de la satiro de Izrael Lejzerowicz aperis inter la 199 verkoj/fragmentoj de 82 aŭtoroj, publikigitaj en la nova eldono de la Baza Literatura Krestomatio (BLK) (p. 133-134), kuneldonita de Sezonoj (Kaliningrado) kaj Litova Esperanto-Asocio en julio 2019.

Legu pli pri BLK https://esperanto-ondo.ru/Knigi/Kniga121.htm

Baza Literatura Krestomatio estas aĉetebla kontraŭ 27 eŭroj en la libroservo de UEA

AlKo

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2021/06/lejzerowicz

La Ondo de Esperanto

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn.

The post Izrael Lejzerowicz naskiĝis antaŭ 120 jaroj appeared first on La Ondo de Esperanto.

de La redakcio je 2021-06-04 12:35

UEA facila

2021-06-03

Saluton, Estas Mi

Pigreco en Lingvolernado

Mi estas tiel pigra. Mi eklernis la japanan lastatempe (denove) kaj post nur unu-du monatoj, mi rezignis pri plua lernado de gxi. Se vi relegus mian lastan blogafisxon, vi vidus, ke mi aldonis du gxisdatigojn al la originala afisxo pri kiel mi rezignis pri plua lernado de Volapuko por ke mi povu lerni Interlingvaon. Nu,... Continue Reading →

de Chris McDowell je 2021-06-03 18:53

Kvin jaroj da Esperanto-lernado

Pasis longa tempo de mia lasta afisxo, cxu ne? Mi supozas, ke mi menciu mian kvinjaran datrevenon en Esperanto, kiu okazis en februaro. Supre, vi povas spekti la filmeton, kiun mi faris por anonci la datrevenon. En gxi, mi iomete priparolis kelkajn temojn rilate al mia lernado de Esperanto. Gxis poste. ~Kristoforo

de Chris McDowell je 2021-06-03 17:42

Esperanta Kunfarejo

Liaoning Recitado de Esperantaj Poemoj

Estimataj,
por la 134-a datreveno de Esperanto kaj la 1-a datreveno de sia fondiĝo Liaoning-a Esperanto-Kultura Klubo (LEKK) solene okazigos La 2-an Liaoning Recitadon de Esperantaj Poemoj en la 25-a de julio, 2021, en Shenyang, ĉefurbo de la provinco Liaoning, Ĉinio.
Se vi volas partopreni, ni varme bonvenigas vin kaj atendas viajn verkojn kaj videaĵojn (malpli ol 4 minutoj) ĝis la 25-a de junio, 2021.
1- Ni aranĝos iujn esperantistojn voĉlegi la verkojn elektitajn.
2- Vi alŝutas vian videon al iu retejo aŭ alia reta servo se vi nemalfacile retsendas. Ni surloke elsendos tiujn videojn aljuĝitaj, kun bone aŭdebla voĉo kaj klare videbla vilaĝo.
3- Estas necese donitaj nomo kaj nacieco de la aŭtoroj kaj legantoj.
Se vi volas esprimi gratulojn aŭ bondezirojn al la recitado, ni atendas tiajn mesaĝojn ĝis la 10-a de julio,2021.
1- Ni aranĝos iujn esperantistojn voĉlegi viajn gratulojn.
2- Estas necese donitaj viaj nomo kaj nacieco.
Se vi volas helpi la recitadon, bv transsendi ĉi mesaĝon.
Mi pensas, ke la recitado estos unu el nemultaj grandaj eksterretaj Esperanto-aktivadoj en la mondo pro la pandemio, kaj kredas, ke ĝi vokas vian intereson.
Antaŭdankon pro via atento, helpo kaj partopreno.
Amike
Wu Guojiang
Prezidanto de LEKK
Retadreso: ghemelurboj{ĉe}sina.cn

de frali je 2021-06-03 17:32