Sinjoro Rybka tiunokte estis iranta hejmen en neordinare bona humoro, unue tial, ĉar li gajnis sian ŝakludon (kiel bela matigo per ĉevalo, li plezuris dumvoje), kaj due tial, ĉar estis falinta freŝa neĝo, kiu mole kraketis sub liaj piedoj en la bela kaj pura silento. Dio, kia belo, opiniis sinjoro Rybka; urbo sub neĝo, ĝi estas subite tute eta urbo, tia malnovmoda urbeto - oni preskaŭ kredus je noktgardistoj kaj diliĝencoj; estas strange, kiel neĝo aspektas antikve kaj province.
Krak', krak', sinjoro Rybka serĉis al si neplanditan vojeton, nur pro ĝojo, ke ĝi tiel kraketas; kaj ĉar li loĝis en silenta ĝardena strateto, malpliiĝadis la paŝospuroj, dum li pluiris. Jen, ĉi tie ĉe la pordeto mankas jam viraj ŝuoj kaj virinaj ŝuetoj; versimile geedzoj - ĉu estas ili junaj? diris al si sinjoro Rybka mole, kvazaŭ li volus beni ilin. Ĉi tie transkuris kato kaj postlasis en neĝo siajn spuretojn, similantajn al floroj; bonan nokton, miaŭulino, frostos al ci en la piedetoj. Kaj nun estas ĉi tie nur unu vico da paŝospuroj, viraj kaj profundaj, rekta kaj klara ĉeno de paŝoj, kiujn devolvis izola piediranto. Kiu najbaro iris tra ĉi tie? diris al si sinjoro Rybka kun amika intereso; ĉi tie iradas tiom malmulte da homoj, en la neĝo estas eĉ ne unu radsulko, ĉi tie ni estas sur vivorando; kiam mi venos hejmen, la strateto altiros blankan kusenegon ĝis la nazo kaj sonĝos esti nura ludilo por infanoj. Domaĝe, ke matene surtretos al ni ĉion olda kolportistino; tiu faros plandspurojn zigzage, kiel leporo -
Sinjoro Rybka subite haltis: ĵus kiam li volis transiri la brilblankan straton al sia pordeto, li vidis, ke ankaŭ la paŝospuroj, kiuj tie estis antaŭ li, deflankiĝas de sur trotuaro kaj celas trans la straton al lia pordeto. Kiu nur irus al mi? li diris al si embarase kaj okulsekvis la klarajn spurojn. Ili estis kvin; kaj precize meze de la strato ili finiĝis per akra premsigno de la maldekstra piedo; plu estis jam nenio, nur nedifektita kaj netuŝita neĝo.
Mi frenezas, diris al si sinjoro Rybka - eble tiu homo revenis sur la trotuaron! - Sed kiel li vidatingis, estis la trotuaro glate kaj suple neĝkovrita sen ia ajn homa paŝosigno. Ej, miris sinjoro Rybka, versimile pluaj spuroj estos sur la alia trotuaro! Kaj li arke ĉirkaŭiris la nefinitan vicon da paŝoj; sed sur la alia trotuaro estis eĉ ne unu plandospuro; kaj la tuta strato plu brilis per netuŝita kaj supla neĝo, ke la spiro reteniĝis pro la pureco; neniu iris tra ĉi tie ekde la tempo, kiam falis la neĝo. Kiel strange, murmuris sinjoro Rybka, versimile la homo retrorevenis sur la trotuaron, paŝante en la proprajn spurojn; sed tiukaze li devus retroiri en siaj paŝospuroj ĝis stratangulo, ĉar antaŭ mi tra tie gvidis nur unu vico da spuroj, kaj nome en direkto ĉi tien - Sed kial tiu ulo farus tion? miregis sinjoro Rybka. Kaj kiel li povus retroirante trafi precize siajn paŝospurojn?
Kapneante, li malŝlosis la pordeton kaj eniris sian domon; kvankam li sciis, ke ĝi estas absurdaĵo, li rigardis, ĉu estas interne de la domo iaj neĝospuraĵoj; memkomprene, kiel ili tie estus! Eble nur tio ŝajnis al mi, murmuris maltrankviligite sinjoro Rybka kaj kliniĝis el la fenestro; sur la strato en lumo de lanterno li vidis klare kvin akrajn kaj profundajn spurojn, finiĝantajn meze de la strato; kaj nenion pli. Tondro ĝin batu, opiniis sinjoro Rybka, frotante siajn okulojn; foje mi legis iun rakontaĉon pri unu paŝospuro en la neĝo; sed ĉi tie da ili estas plena vico, kaj subite nenio - kie nur perdiĝis tiu ulo?
Kapskuante li komencis senvestiĝi; sed subite li ĉesis, iris al telefono kaj per deprimita voĉo vokis polican komisarejon: "Halo, ĉu sinjoro komisaro Bartošek? Mi petas, ĉi tie estas ia stranga afero, ege stranga - Se vi sendus iun ĉi tien, aŭ prefere mem venus - Bone, mi atendos vin ĉe la angulo. Mi ne scias, pri kio temas - Ne, mi opinias, ke ekzistas nenia danĝero; temas nur pri tio, ke la spurojn neniu surtretu - Tion mi ne scias, kies spuroj! Do bone, mi atendos vin."
Sinjoro Rybka vestis sin kaj eliris denove eksteren; singarde li ĉirkaŭiris la spurojn kaj atentis ankaŭ sur la trotuaro por ne surtreti ilin. Tremante pro malvarmo kaj ekscito, li atendis ĉe stratangulo komisaron Bartošek. Estis silente kaj la terglobo loĝata de homoj trankvile lumis en la universon.
"Tie ĉi estas tiel bele silente," murmuris komisaro Bartošek melankolie. "Kaj al mi oni alkondukis iun batalaĉ-kazon kaj iun ebriulon. Fi! - Kion do vi havas ĉi tie?"
"Sekvu la paŝospurojn, sinjoro komisaro," diris sinjoro Rybka tremvoĉe. "Ĝi estas nur kelkajn paŝojn de ĉi tie." Sinjoro komisaro lumis per elektra lampeto. "Li estis longulo, preskaŭ metron okdek," li opiniis, "laŭ la plandspuro kaj paŝolongo. Ŝuojn li havis solidajn, mi opinias, ke manlaboraĵon. Ebria li ne estis kaj iris sufiĉe energie. Mi ne scias, kio ne plaĉas al vi je la spuroj."
"Ĉi tio," diris lakone sinjoro Rybka kaj montris la nefinitan vicon da paŝoj meze de la strato.
"Aha," diris komisaro Bartošek kaj sen longaj ceremonioj ekdirektis al la lasta spuro, kaŭriĝis kaj eklumis per la lampeto. "Nenio grava," li diris kontentigite, "ĝi estas tute normala, firma plandspuro. La pezo bazis plivere sur la kalkano; se tiu homo farus pluan paŝon aŭ salton, la pezo transiĝus al piedpinto, ĉu vi komprenas? Kaj tio estus videbla."
"Do tio signifas -," demandis sinjoro Rybka streĉe.
"Nu," diris la komisaro trankvile, "tio signifas, ke li ne pluiris."
"Kaj kie do li malaperis?" ekvortis sinjoro Rybka febre. La komisaro ŝultrolevis. "Tion mi ne scias. Ĉu eble vi havas ian suspekton pri li?"
"Kian suspekton?" ekmiris sinjoro Rybka. "Nur mi volus scii, kien li malaperis. Rigardu, ĉi tie li faris la lastan paŝon kaj kien, pro Kristo, li faris pluan paŝon? Ĉi tie ja estas neniu plua spuro!"
"Tion mi vidas," diris la komisaro lakone. "Kaj ĉu tio rilatas vin, kien li iris? Ĉu li estis iu el via domo? Ĉu vi rimarkas foreston de iu? Do, sakre, ĉu gravas por vi, kien li malaperis?"
"Sed tion ja oni devas klarigi," ekbalbutis sinjoro Rybka. "Ĉu vi ne opinias, ke eble li retroiris en la propraj spuroj?"
"Sensencaĵo," murmuris la komisaro. "Kiam oni retroiras, oni faras malpli longajn paŝojn kaj iras pli diskrure, por havi pli sekuran ekvilibron; krome oni ne levas la krurojn, do oni devus engravuri per la kalkanoj en la neĝo tutajn sulkojn. En la spurojn estas enpaŝite nur unufoje, sinjoro. Vi vidas ja, kiel akutaj ili estas."
"Do, se li ne revenis," insistis obstine sinjoro Rybka, "kien li perdiĝis?"
"Lia afero," murmuris sinjoro komisaro. "Rigardu, se li nenion faris, ni ne rajtas enmiksiĝi en liajn aferojn. Ni devus havi kontraŭ li ian denuncon; poste memkomprene ni entreprenas provizoran enketadon ..."
"Sed ĉu oni povas meze de la strato simple malaperi," konsterniĝis sinjoro Rybka.
"Vi devas atendi, sinjoro," konsilis al li kviete la komisaro. "Se iu malaperis, anoncos tion al ni post kelkaj tagoj lia familio aŭ iu; nu, kaj poste ni serĉos lin. Dum neniu sentas lian foreston, ni povas kun tio nenion fari. Ne eblas."
En sinjoro Rybka komenciĝis leviĝi obskura kolero. "Pardonu," li akre deklaris, "sed mi dirus, ke la polico devus havi ioman intereson pri tio, se trankvila piediranto nenial malaperas meze de la strato!"
"Nenio okazis al li," kvietigis lin sinjoro Bartošek. "Ĉi tie ja estas eĉ ne spuro pri lukto - Se iu lin agresus aŭ rabe forkondukus, do devus esti ĉi tie aro da spuroj - Mi bedaŭras, sinjoro, sed mi ne havas kaŭzon interveni."
"Sed, sinjoro komisaro," kunfrapis la manojn sinjoro Rybka, "klarigu do almenaŭ al mi. . . Tio ja estas ia mistero. . ."
"Estas," konsentis sinjoro Bartošek enpense. "Eĉ ne imagon vi havas, sinjoro, kiom da misteroj estas en la mondo. Ĉiu domo, ĉiu familio estas mistero. Kiam mi iris ĉi tien mi aŭdis, ke en tiu dometo plorsingultis juna virina voĉo. Sinjoro, misteroj, ili ne estas nia afero. Ni estas salajrataj por ordo. Ĉu vi pensas, ke ni serĉas iun ŝteliston pro scivolo? Sinjoro, ni serĉas lin por lin enkarcerigi. Ordo devas esti."
"Do, vidu," ekvortis sinjoro Rybka. "Kaj tamen vi devas rekoni, ke ne estas en ordo, se iu meze de la strato ... ni supozu, leviĝis vertikale en la aeron, ĉu?"
"Tio dependas de la komento," opiniis la komisaro. "Ekzistas polica instrukcio, ke en kazo de fal-danĝero el pli granda alto oni devas esti alligita. Je tio estas unuavice admono kaj poste punpago. - Se tiu sinjoro leviĝis nur tiel memvole en la aeron, do tiam devus lin memkomprene, policisto admoni, ke li alkroĉu al si savzonon; sed ĉi tie policisto versimile ne estis," li diris ekskuze. "Tiam restus post li plandspuroj. Cetere eble tiu sinjoro foriĝis alimaniere, ĉu?"
"Sed kiamaniere?" rapidis diri sinjoro Rybka. Komisaro Bartošek kapskuis: "Malfacile diri. Eble ia ĉieliro aŭ eskalo de Jakobo," li diris necerte. "Ĉieliro povus esti eble konsiderata kiel forporto, se ĝi okazus perforte; sed mi opinias, ke tio kutime okazas kun konsento de la koncernato. Estas eble, ke tiu homo scias flugi. Ĉu vi ne sonĝis iam, ke vi flugas? Oni nur iom piede forpuŝiĝas, kaj jam oni ŝvebas. . . Kelkaj flugas kiel balono, sed mi, flugante en sonĝo, devas de temp' al tempo piede repuŝiĝi for de la tero; mi opinias, ke tion kaŭzas la pezaj vestaĵo kaj sabro. Eble tiu homo ekdormis kaj en sonĝo komencis flugi. Sed tio ne estas malpermesita, sinjoro. Kompreneble, sur frekventata strato policisto devus lin admoni. Aŭ atendu; eble ĝi estis levitacio, la spiritistoj kredas je la levitacio; sed ankaŭ spiritismo ne estas malpermesita. Iu sinjoro Baudyš diris al mi, ke li mem vidis, kiel mediumo flugpendis en la aero. Kiu scias, kiom ĝi estas reala."
"Ej, sinjoro," diris sinjoro Rybka riproĉe, "ĉu eble vi kredas tion! Tio ja estus atenco kontraŭ la naturleĝoj -"
Sinjoro Bartošek melankolie ŝultrolevis. "Sinjoro, tion mi scias, homoj malobeas ĉiujn eblajn leĝojn kaj ordonojn; se vi estus policisto, vi scius do pri tio multe pli. . . La komisaro mangestis. "Tute mi ne mirus, se oni atencus ankaŭ la naturleĝojn. Homoj estas ega friponaro, sinjoro. Nu, bonan nokton; en la piedoj frostas."
"Ĉu vi trinkus ĉe mi glason da teo aŭ prunbrandon?" proponis sinjoro Rybka.
"Kial ne," murmuris la komisaro melankolie. "Vi scias ja, en la uniformo oni povas iri eĉ ne en gastejon. Tial policistoj tiel malmulte trinkas."
"Mistero," li daŭrigis, sidante en fotelo kaj rigardante enpense, kiel degelas sur la ŝupinto la neĝo. "Naŭdek naŭ homoj irus laŭlonge de la paŝospuroj kaj nenion ili rimarkus. Kaj vi mem ne atentas naŭdek naŭ aferojn, kiuj estas damne misteraj. Ni eĉ ne scietas, kio ĉio ekzistas. Nur kelkaj aferoj ne estas misteraj. Ordo ne estas mistera. La justeco ne estas mistera. Ankaŭ polico ne estas mistera. Sed ĉiu homo iranta surstrate jam estas mistera, ĉar ni ne rajtas je li. Kiam li ion ŝtelas, do li ĉesas esti mistera, ĉar ni lin arestas kaj prete; almenaŭ ni scias, kion li faras, kaj povas lin kiam ajn rigardi tra tia luketo en pordo, ĉu vi scias? Mi petas vin, ĵurnalistoj skribas ekzemple 'Mistera trovo de kadavro!' Kio estas je ia kadavro mistera? Kiam ni ricevas ĝin, ni mezuras ĝin kaj fotografas kaj dissekcas, ni konas ĉiun fadenon, kiun ĝi surhavas, ni scias, kion ĝi laste manĝis, je kio ĝi mortis kaj tiel plu; krome ni scias, ke iu ĝin murdis, versimile pro mono.
Ĉio ĉi estas tiel klara kaj komprenebla. . . Vi povas doni al mi tre malhelan teon, sinjoro. Ĉiuj krimoj estas klaraj, sinjoro. Je ili almenaŭ vi vidas motivojn kaj ĉion, kio al ili apartenas. Sed mistera estas, kion pensas via kato, pri kio sonĝas via servistino, kaj kial via edzino rigardas tiel enpense el fenestro. Sinjoro, ĉio estas mistera, escepte de punkazoj; ia kriminalaĵo estas precize limigita parto de realo, sektoro, kiun ni prilumis. Sciu, se mi ĉirkaŭrigardus ĉe vi, kelkion mi sciiĝus pri vi; sed mi rigardas mian ŝupinton, ĉar deĵore vi ne rilatas min; nome ni havas je vi neniun denuncon," li aldiris trinketante la varman teon.
"Oni havas ian strangan imagon," li komencis post tempeto, "ke la polico kaj ĉefe la kaŝpolicistoj interesiĝas pri misteroj. Ni tusas je viaj misteroj; nin interesas deliktoj. Sinjoro, nin ne interesas krimo, ĉar ĝi estas mistera, sed ĉar ĝi estas malpermesita. Ni ne persekutas iun kanajlon pro intelekta intereso; ni persekutas lin por lin aresti en nomo de la leĝo. Sciu, stratpurigistoj ne kuras kun balailo tra la stratoj, por legi spurojn en polvo, sed por balai kaj forigi ĉiun malpuraĵon, kiun la vivo tie faras. La ordo estas eĉ ne iomete mistera. Fari ordon estas terura laboro, sinjoro; kaj kiu volas fari ordon, devas enŝovi la fingrojn en ĉiun malpuraĵon. Mi petas vin, iu devas tion fari," li diris melankolie, "same kiel iu devas buĉi bovidon. Sed buĉi bovidojn pro scivolo estas brutaleco; tion oni devas fari metie. Se oni havas devon ion fari, almenaŭ oni scias, ke oni rajtas tion fari. Sciu, la justeco devas esti nedubebla, kiel multipliko. Mi ne scias, ĉu vi povus pruvi, ke ĉiu ŝtelo estas malbona; sed mi pruvos al vi, ke ĉiu ŝtelo estas malpermesita, ĉar ĉiukaze mi vin arestos. Se vi estus dissemanta perlojn surstrate, do policisto vin admonos pro malpurigado de stratoj. Sed se vi komencus fari miraklojn, do ni ne povas malhelpi vin en tio, eventuale ni povus trakti tion kiel publikan skandalon aŭ ne permesitan homtumulton. Devas enesti ia malkonvenaĵo, por ke ni enmiksiĝu."
"Sed sinjoro," oponis sinjoro Rybka, maltrankvile sidante, "ĉu tio ĉi ne sufiĉas al vi? Ĉi tie temas pri ... pri ia stranga afero ... pri io tiel mistera ... kaj vi ..."
Sinjoro Bartošek ŝultrolevis. "Kaj mi lasas tion drivi. Sinjoro, se vi deziras, mi igos la plandspuron forigi, por ke ĝi ne ĝenu vian dormon. Pli multe mi ne povas fari. Ĉu vi aŭdas ion? Iajn paŝojn? Jen preteriras nia patrolo; do estas jam la dua kaj sep minutoj. Bonan nokton, sinjoro."
Sinjoro Rybka akompanis la komisaron al la pordeto; meze de la strato ankoraŭ estis la nefinita kaj nekomprenebla vico da paŝoj - Sur la alia trotuaro proksimiĝis policisto.
"Mimra," vokis la komisaro, "ĉu vi havas ion novan?" Policisto Mimra salutis. "Preskaŭ nenion, sinjoro komisaro," li raportis. "Tie antaŭ la numero dek sep miaŭis ekstere kato; mi sonorigis do je ili, por ke ili enlasu ĝin hejmen. Ĉe numero naŭ ne estis fermita pordeto. Ĉe la stratangulo oni disfosis straton kaj ne metis tien ruĝan lanternon, kaj ĉe spicisto Maršík malfirmiĝis afiŝtabulo; morgaŭ oni devos tion depreni, por ke ĝi ne falu sur ies kapon."
"Ĉu ĉio?"
"Jen ĉio," opiniis policisto Mimra. "Matene oni devos ŝuti sablon sur trotuarojn, por ke neniu rompu sian kruron; oni devus ĉie sonorigi je la sesa ---"
"Do bone," diris komisaro Bartošek. "Bonan nokton!"
Sinjoro Rybka ankoraŭ foje rerigardis la plandspurojn, kondukantajn al nekonata loko. Sed tie, kie estis la lasta plandspuro, nun estis du solidaj spuroj post deĵorbotoj de policisto Mimra; kaj de tie daŭrigis plu la larĝaj plandspuroj en regula kaj klarvidebla vico.
"Dank' al Dio," respiris sinjoro Rybka kaj iris dormi.
Kadre de la Interkultura Novelo-Konkurso estis ricevitaj 2247 konkursantaj noveloj de aŭtoroj el Norda kaj Suda Amerikoj, Eŭropo, Afriko kaj Azio. Tiuj noveloj estis originale verkitaj en Esperanto sed ankaŭ en la angla, ĉeĥa, franca, germana, hispana, hungara, itala, kataluna, latina, makedona, persa, portugala, rusa, serba, turka kaj ukraina.
La regiona novaĵelsendo de la aŭstria publika televidkompanio ORF prezentis la Universalan Kongreson en sia dua novaĵero en dimanĉo.
Fotoj de la novaj honoraj membroj estis projekciitaj en salono Zamenhof dum la inaŭguro.
Marta Ruzza en sia prelego parolis interalie pri specifaj vortoj, kiuj ofte apartenas al la esperantista identeco. Foto: István Ertl
Laŭ la Regularo pri Honoraj Membroj, Honoraj Prezidantoj kaj Diplomo pri Elstara Agado la Komitato de Universala Esperanto-Asocio (UEA), surbaze de propono de la Estraro de UEA, povas aparte distingi esperantistojn, kiuj faris gravajn servojn al la tutmonda Esperanto-movado, per la titolo Honora Membro (HM).
La inaŭguro de la ĉi-jara Universala Kongreso okazis en nekutime luksa salono. Foto: István Ertl
Vico ekster la akceptejo en sabato. Foto: Jukka Pietiläinen
La komitato kunsidas. Foto: Jukka Pietiläinen
Kio? Semajnfina renkontiĝo por ludemuloj
Bencsik, András. Atilo, la reĝo de la skitoj: Legendo en du aktoj / Tradukis el la hungara Jozefo Horvath. – bitlibro (pdf). – [s. l.]: Hungaria Esperanto-Asocio, 2026. – 128 p.
La retejo estas jam havebla en 48 lingvoj, sed Georg Jähnig volas aldoni pliajn. La kresko rapidas – kiam ĉi tiu versio en la panĝaba lingvo aperis, estis nur 35 diverslingvaj versioj.
Georg Jähnig.
La 27a de julio 2026 estas la 2400a tago ekde la 1a de januaro 2020, kiam komenciĝis senprecedenca informserio: jam dum 2400 tagoj en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto” ĉiutage aperas almenaŭ unu nova teksto. Cetere, 2400 tagoj estas 6 jaroj + 6 monatoj + 27 tagoj.
La 26an de julio ni festas la Tagon de Esperanto, datrevenon de apero de la Internacia Lingvo Esperanto antaŭ 139 jaroj. Esperanto naskiĝis kun simpla, sed profunde aktuala celo: alproksimigi homojn per komunikado je egalaj kondiĉoj. Pli ol planita lingvo ĝi reprezentas internacian movadon subtenatan de volontula laboro, kunlaboro kaj respekto inter kulturoj.
Modest, Julian (ps.). La vendisto de feliĉo. – Antwerpen: Eldonejo Libera, 2025. – 95 p.
Kun ĝojo mi informas, ke la projekto anoncita en Aruŝo – ke la poemo “Aŭtuna foliaro” de Julio Baghy estu tradukita en kiel eble plej multajn naciajn lingvojn – sukcesis. La projekto montris la forton kaj allogon de la Esperanta poezio: ĝi mobilizis 43 tradukintojn en 33 lingvoj; en 11 lingvoj aperis eĉ du tradukoj.
