
La 27an de septembro en la centra biblioteko de la urbo Odincovo (Moskva regiono) jam la kvaran fojon okazis Kalejdoskopo de lingvoj, kie ni rakontis ankaŭ pri Esperanto – inter la ceteraj lingvoj. Ĉi-foje tiuj estis la sveda, la nov-norvega, la eŭska, la tatara, la malagasa, la oseta, la germana, la hispana kaj la angla.
Mi rakontis la bazajn aferojn el la historio kaj gramatiko de Esperanto al deko da homoj, kaj la pensiuloj denove petis okazigi por ili la kurson. Menciindas, ke el la dek prelegantoj de la Kalejdoskopo estis tri esperantistoj kaj MASIanoj: mi, Kira Poliŝĉuk kaj Ivan Sarkisov, kiuj faris kvin prezentadojn el la dek du, okazintaj dum la evento. Aliaj lingvoprezentantoj estis ĉefe studentoj-lingvistoj, jam spertiĝintaj dum la Moskvaj lingvaj festivaloj.
La programo okazis samtempe en tri ejoj, en ĉiu – po kvar lingvoj sinsekve. Ĉiu sesio daŭris 30 minutojn.
Ni dankas la laborantojn de la biblioteko, kiuj jam la sesan fojon liveras por ni la oportunan ejon, organizas la malfermojn, preparas la dankfoliojn kaj post la fino de la programo ĉiam invitas la prezentantojn por teumado. Ĉi-foje la ĉefino de la biblioteko Anna Boĉkovskaja eĉ regalis nin per la membakita ĉeriza kuko. En ĉi tiu agrabla etoso ni certigis unu la aliajn pri la 3a Kalejdoskopo de kulturoj en la sekvajara printempo.
Por lingvoŝatantoj endas anonci la daton de la 20a Moskva Lingva Festivalo. Ĝi okazos la 6an de decembro 2026 en la Fakultato pri la neekzaktaj sciencoj de la Supera lernejo pri ekonomio. La detalojn vidu en la festivala paĝaro: https://www.lingvafestivalo.info.
Bonvenon!
Irina Gonĉarova
iniciatinto de la Kalejdoskopoj de lingvoj en Odincovo
Foto: Pianisto Jevgenij Bezverĥij
Ĉi tiu artikolo aperis en la septembra (aŭtuna) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2026, №3 (329).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2026/10/ruslando-81/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
“La Ondo de Esperanto” en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La kvara Kalejdoskopo de lingvoj en Odincovo appeared first on La Ondo de Esperanto.
Multajn tagorderojn alfrontis hodiaŭ la Komitato de Kultura Centro Esperantista (KCE) dum sia ĉiumonata telematika laborkunsido, kun partopreno el pluralj eŭropaj landoj kaj sub la prezido de c-ano Stano Keable.
La ĉeestantoj voĉdonis favore al komitataniĝo de c-ano Giacomo Comincini, rezulte de kio la direkta instanco de KCE fariĝis kvinopa. La Komitato poste aŭskultis raportojn pri la laboro en ALTE kaj la domflegado de HED, informojn pri la ĉaŭdefonaj atelieroj kaj la ontaj EIE-kursoj, kaj fine detalojn pri konsula vizito al Trento kaj la kleriga aktiveco en Neŭŝatelo. La komitatanoj aprobis ankaŭ subteni la organizajn iniciatojn de Hilelisma Esperanto-Komunumo, kiu pretigas venontjaran konferencon pri la hebrea demando.
Estis fine nomumita dua forumano por KCE: temas pri prof. José Luis Pérez Fuillerat, poeto aktiva en Malago, antaŭvide al tiea parlamenta sesio, okazonta venontsemajne.
Kadre de la 112-a Universala Kongreso de Esperanto (UK), okazonta de la 3-a ĝis la 10-a de julio 2027 en Melburno/Narrm, Aŭstralio, okazos la 80-a sesio de la Internacia Kongresa Universitato (IKU). Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) invitas universitatajn instruistojn, aliajn kvalifikitajn fakulojn kaj agnoskitajn spertulojn proponi prelegojn por la scienca programo de la UK. Proponoj estu senditaj al la IKU-sekretario, José Antonio Vergara, per la retadreso iku@uea.org, plej laste la 31-an de decembro 2026. Oni bonvolu atenti la pli fruan limdaton ol en antaŭaj jaroj: la UK en 2027 okazos jam komence de julio, kaj la ĉi-alvoka limdato celas doni sufiĉan tempon por la elekto de la prelegoj, preparado de la kongresa programo kaj redaktado de la IKU-libro.
La proponataj prelegoj estu fake solidaj, interesaj kaj kompreneblaj por vasta klera publiko. Bonvenas proponoj el ĉiuj sciencaj kaj fakaj kampoj. La propono enhavu la titolon kaj skizan resumon de la prelego, koncizajn biografiajn informojn pri la proponanto kaj mallongan liston de ties ĉefaj fakaj aŭ sciencaj publikaĵoj. Aparte bonvenas proponoj de personoj, kiuj ankoraŭ ne aŭ nur malofte prelegis en IKU. UEA ankaŭ kuraĝigas kandidatiĝojn el kiel eble plej diversaj landoj, mondregionoj, generacioj, genroj kaj fakaj medioj. La proponojn prijuĝos la IKU-komisiono laŭ iliaj scienca kaj faka kvalito, originaleco, intereso por la kongresa publiko kaj taŭgeco por la programo. La nombro de prelegoj estas limigita, kaj la elekto dependos de la faka pritakso kaj de la disponebla kongresa programo.
La scienca programo de la UK tradicie ampleksas plurajn reciproke kompletigajn formojn de sciencaj kaj fakaj programeroj. Kadre de la nuna alvoko eblas proponi kontribuon laŭ tri manieroj: IKU-prelego, IKU-AIS-kurso kaj prelego en la Scienca Kafejo (SK). Ordinara IKU-prelego devas daŭri ĉirkaŭ 45 minutojn. Kandidato al IKU-prelego povas indiki sian pretecon partopreni ankaŭ en la komuna eduka programo de IKU kaj AIS, nome la IKU-AIS-kurso. Tio signifas, ke krom la IKU-prelego okazu dua samtema komplementa prezento: tiu prezento kaj la IKU-prelego kune formu specon de mallonga kurso, post kiu la publiko havas la eblon ekzameniĝi kaj, se sukcesa, ricevi AIS-atestilon. Kaj kadre de la Scienca Kafejo eblas rekte proponi pli mallongan, ĉirkaŭ duonhoran kaj pli popularnivelan prezenton. Opcie, kandidato al IKU-prelego povas ankaŭ indiki, ĉu, se la propono ne estos elektita por IKU, ĝi povos esti konsiderata por SK. Ĉiel ajn la IKU-komisiono povas proponi, ke kandidato estu konsiderata por alia el tiuj kategorioj ol tiu origine proponita, kondiĉe de la konsento de la kandidato.
La tekstoj de la elektitaj prelegoj devas esti ĝustatempe preparitaj - principe ĝis la 28-a de februaro 2027 - por esti publikigitaj en la IKU-libro, kiu kolektas kaj konservas la sciencan enhavon de la kongresa programo.
Ĉiu elektita kontribuo rajtas je honorario laŭ kelkaj kondiĉoj. En 2027 IKU-prelego ricevos honorarion de ĝis 260 EUR; elektita IKU-AIS-kurso, ĝis 300 EUR; kaj elektita SK-prelego, ĝis 130 EUR. Laŭ la IKU-regularo duono de la IKU-honorario estas pagata pro ĝustatempa livero de la prelegoteksto kaj la alia duono pro fizika prezento de la prelego dum la UK.
La surloka prezento en Melburno/Narrm estas forte dezirata. Defora partopreno povus esti nur escepte konsiderata. La kondiĉoj por eventuala defora prezento estos komunikitaj al la koncernaj elektitaj kandidatoj antaŭ ilia definitiva konfirmo. Surlokaj prelegantoj devas esti aliĝintaj kongresanoj de la 112-a UK. Por aliĝi al la 112-a UK aliru: https://uk.esperanto.net.
La sciencaj prelegoj prezentitaj dum la UK povos ankaŭ esti konsiderataj por la Premio Charles Power por scienco, starigita por stimuli sciencan agadon en Esperanto. La premio distingas elstarajn longajn kaj mallongajn sciencajn prelegojn; la detaloj pri la premioj por 2027 estos anoncitaj aparte.
La 80-a sesio de IKU en Melburno/Narrm estos speciala okazo por kunigi fakulojn el diversaj landoj kaj sciencaj kampoj kaj montri la kapablon de Esperanto servi al altnivela internacia scienca kaj faka komunikado. Pliaj informoj kaj materialoj de antaŭaj sesioj troviĝas ĉe https://uea.org/kongresoj/universitato. Demandojn pri la alvoko oni povas direkti al la IKU-sekretario per iku@uea.org. La IKU-buĝeto estas parto de la UK-buĝeto. Por subteni la IKU-agadon donacoj bonvenas al la kaso de la Universala Kongreso.
Lingva diverseco kaj lingvaj rajtoj: la povo kompreniĝi.
Kompreni kaj esti komprenata estas multe pli ol nur komunikadaj procedoj: ili estas kondiĉoj por partopreno, dialogo, respekto kaj kunekzistado inter homoj kaj inter popoloj. Tradukado, kun sia kunulo interpretado, okupas fundamentan pozicion en antaŭenigo de pozitiva lingva diverseco kaj lingvaj rajtoj, ĉar ĝi povas roli kiel ponto inter malsamaj kulturoj, kiel klopodo de interkompreno cele al egaleca kunlaboro.
Ĉiuj homoj povu aliri edukadon, justecon, sanon, informojn, socian partoprenon k.s. en lingvoj, kiujn ili komprenas. Ili ankaŭ havu la eblecon lerni aliajn lingvojn por interagi je regiona, nacia kaj internacia niveloj. Tradukado kaj interpretado, se uzataj por tiu celo, antaŭenigas inkluzivecon kaj la protekton de lingva diverseco, precipe de minoritataj kaj indiĝenaj grupoj.
En tiu spirito de konstruado de pontoj inter malsamaj homaj spertoj kaj aspiroj UEA laboras por disvastigi la Internacian Lingvon Esperanton kaj tiamaniere antaŭenigi komunikadon kaj alproksimiĝon sen lingva trudo aŭ submetiĝo. UEA kontribuas al kulturo de paco, interkultura dialogo, solidareco, fido kaj estimo.
Necesas uzi malsamajn komunikadajn strategiojn, en multlingva aliro, por plilarĝigi eblecojn de kompreno inter homoj sen transformi lingvan diversecon en baron al partopreno kaj digno. Ĉi tiu diverseco estas parto de la riĉeco de la homaro, kaj dialogo estas nia plej bona vojo al kunlaboro.
Ni hodiaŭ festas ĉiujn profesiulojn kaj ordinarajn homojn, kiuj laboras por alproksimiĝo per lingvoj: tradukistojn, interpretistojn, terminologojn, instruistojn, esploristojn, lingvajn komunumojn kaj volontulojn. Ni ankaŭ festas la por-multlingvismajn iniciatojn de Unuiĝintaj Nacioj kaj la klopodojn de Unesko por antaŭenigi lingvan diversecon, kiel ekzemple la Internacian Jardekon de Indiĝenaj Lingvoj (2022-2032).
Kompreni kaj esti komprenata estas rajto esenca por efika kaj paca kunlaboro. Tradukado helpu nin aŭdi pli da voĉoj kaj doni voĉon al pli da homoj.
En 2025 la renovigo de ĉiuj tegmentoj de nia Esperanto-bieno estis finita; sub nova tegmento, ni nun renovigu la internon de la kastelo kaj de la kromdomoj. La saman jaron, ni mendis gravan studon por la estonteco de la Kulturdomo celante pli da enspezoj kiuj permesos profesiigon de la administrado de eventoj kaj luadoj.
Antaŭ ne longe, la Kulturdomo jam povis pagi urĝan laboron en la litĉambro 34 (maldekstra kromdomo) kies planko estis en tre malbona stato. Ĝi fariĝos nova litĉambro alirebla per rulseĝo, kun banĉambro.
La Kulturdomo nun planas konstruon de ŝtuparo inter la unua kaj la dua etaĝo, kaj samtempe novan enirpordon kongruaj kun normoj de sekureco. Pro tiuj elspezoj, la propraj financoj de la Kulturdomo ne sufiĉos. La komitato de la Kulturdomo sendas alvokon al investo.
La 5-an de oktobro 2026 je la 14-a horo (BRT) Nacia Biblioteko de Brazilo (Fundação Biblioteca Nacional, FBN) en Rio-de-Ĵanejro gastigos la rondan tablon Memória sem fronteiras: valor, riscos e o papel das bibliotecas na preservação do patrimônio documental do Esperanto (“Memoro sen landlimoj: valoro, riskoj kaj la rolo de bibliotekoj en la konservado de la dokumenta heredaĵo de Esperanto”).
La aranĝo estas rezulto de dialogo komencita inter Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj FBN antaŭ la ĉi-jara Universala Kongreso de Esperanto, kiam la prezidantoj de UEA kaj FBN, respektive Fernando Maia Jr. kaj Marco Lucchesi, kunsidis por trakti diversajn temojn, inter ili la konservadon kaj valorigon de la dokumenta heredaĵo ligita al Esperanto. Lucchesi estas verkisto kaj poeto, membro kaj eksprezidanto de la prestiĝa Brazila Beletristika Akademio, mem parolas Esperanton kaj ankaŭ estas – ekde 2021 – membro de la Honora Patrona Komitato de UEA.
La rondan tablon kunordigos Lucchesi mem. Krom Maia Jr. partoprenos James Rezende Piton, ekskomitatano kaj eksĉefdelegito de UEA por Brazilo kaj membro de Esperanto-Ligo Filatelista/Amika Rondo de Esperantaĵ-kolektantoj (ELF/AREK), kaj Miguel Bento, prizorganto de Biblioteko Ary Zamora, de Gaŭĉa Esperanto-Asocio, kaj eksprezidanto de Brazila Esperantista Junulara Organizo (BEJO). La programo ankaŭ kalkulas je kontribuo de Neia Lucia Souza, bibliotekisto en la plej granda Esperanto-kolekto de Ameriko, Biblioteko Carlos Domingues, de Brazila Esperanto-Ligo (BEL).
Tra siaj preskaŭ 140 jaroj da historio kaj tutmonda disvastiĝo la Esperanto-movado produktis vastan dokumentan heredaĵon: librojn, periodaĵojn, organizajn kaj kongresajn dokumentojn, fotojn, korespondaĵojn, manuskriptojn, filatelaĵojn kaj aliajn materialojn. Pro la internacia kaj asocia karaktero de la movado tiu heredaĵo troviĝas dise en multaj landoj, en bibliotekoj, universitatoj, asocioj kaj privataj kolektoj. Parto de tiu memoro estas vundebla. Malapero de asocioj, manko de spaco kaj rimedoj, disiĝo de personaj kolektoj kaj nescio – aparte de heredantoj kaj familianoj – pri ilia historia valoro povas kaŭzi definitivajn perdojn. La materialoj gravas ne nur por la historio de Esperanto, sed ankaŭ por esplorado pri internaciaj retoj de cirkulado de homoj, ideoj kaj kulturoj.
La aranĝo traktos tri kernajn demandojn: la valoron de tiu dokumenta heredaĵo, la riskojn ĝin perdi kaj la rolon de bibliotekoj, asocioj kaj kolektantoj en ĝia konservado kaj transdono al estontaj generacioj. Estos prezentataj spertoj kaj iniciatoj rilataj al Esperanto-bibliotekoj kaj kolektoj, inkluzive en Brazilo, Aŭstrio kaj Pollando, kaj diskutataj ebloj por plia kunlaboro inter institucioj. Inter la temoj estos la destino de personaj kolektoj kaj heredaĵoj, identigo de historie gravaj dokumentoj, interŝanĝo inter kolektoj kaj la defioj konservi memoron konstruitan dum preskaŭ jarcento kaj duono. Kiel komplemento al la aranĝo okazos ekspozicio de historiaj dokumentoj pri Esperanto kaj poŝthistorio, inkluzive de pioniraj poŝtkartoj kaj korespondaĵoj submetitaj al poŝta cenzuro en diversaj landoj kaj periodoj de la 20-a jarcento.
La agado rekte rilatas al UEA-BReto, strategia programo por evoluigi tutmondan reton de bibliotekoj kaj kolektoj kunlaborantaj kun UEA. Ĝi celas proksimigi instituciojn kaj kolektojn, stimuli konservadon kaj katalogadon de la Esperanto-heredaĵo, plifaciligi ĝian utiligon por esplorado kaj edukado kaj subteni tiucelajn iniciatojn en ĉiuj mondopartoj. Esperantic Studies Foundation (ESF) kunfinancas ĝin, kaj inter la bibliotekoj partoprenantaj en la programo estas ĝuste la Biblioteko Carlos Domingues de BEL, en Braziljo. La iniciato ankaŭ kongruas kun la strategia laborplano AKIRI de UEA, precipe kun tri el ĝiaj kvin agadkampoj: Informado, per pli vasta videbligo de la historia kaj kultura valoro de Esperanto; Rilatoj, per konstruado de rilatoj inter Esperanto-organizaĵoj kaj gravaj publikaj institucioj; kaj Instruado, per konsciigo pri la graveco de dokumentado kaj konservado de la dokumenta heredaĵo de Esperanto. La rondtablo estas nova paŝo en tiu dialogo kun FBN kaj en la pli vasta strategia laboro de UEA, kiu okazas interkonsiliĝe kun la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri la Mondaj Lingvaj Problemoj (CED). Se oni volas finance subteni tiun laboron, donacoj bonvenas ĉe la Biblioteka Fondaĵo de UEA: https://uea.org/alighoj/donacoj/biblioteko.

2. Antaŭ 120 jaroj naskiĝis Tomáš Pumpr (1906-1926-1972), ĉeĥa juristo kaj esperantisto; elstara tradukanto, inter kies tradukoj estas “Bukedo el ĉeĥaj naciaj mitoj” de K. J. Erben (1938), “La bapto de caro Vladimir” de K. Havlíček Borovský (1952), “Invito” de Č. Knobloch (1968), “Sileziaj kantoj” de P. Bezruč (kun aliaj, 1970), “Majo” de K. H. Mácha (1997), “Poŝatlaso de la mondo” (kun aliaj, 1971), pluraj tradukoj en “Ĉeĥoslovaka antologio” (1935) kaj multaj aliaj verkoj inkluzive de tri operoj; aŭtoro de esperantologiaj studoj, redakciano de “La Nica Literatura Revuo”, membro de la Akademio de Esperanto (AdE, 1962-72).
6. Antaŭ 135 jaroj naskiĝis Kálmán Kalocsay (Káloĉai, 1891-1911-1976), hungara kuracisto kaj elstara esperantisto, grave influinta la evoluon de la Esperantaj literaturo kaj lingvistiko per siaj verkoj; konsiderata kiel la plej grava Esperanta poeto (“Mondo kaj Koro”, 1921; “Streĉita kordo”, 1931; “Rimportretoj”, 1931; “Sekretaj sonetoj”, 1932; “Izolo”, 1939, eldonita en 1977) kaj poezia tradukanto (“Infero” de Dante, tri verkoj de Ŝekspiro, poemoj de Baudelaire, Heine, Petőfi, Madách… kaj la antologio “Tutmonda sonoro” kun tradukoj el 30 lingvoj); kunaŭtoro (kun G. Waringhien) de “Plena gramatiko de Esperanto” (1935, ekde la 4a eld.: “Plena analiza gramatiko de Esperanto” kaj de “Parnasa gvidlibro” (1932); aŭtoro de “Lingvo Stilo Formo” (1931), “La gramatika karaktero de la Esperantaj radikoj (”1938), “Vojaĝo inter la tempoj” (1966) kaj frazeologia vortaro “Domfabriko” (1975); membro de la Lingva Komitato (LK, 1922-48) kaj AdE (1948-76), honora membro de UEA (1937).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 150-153.
8. Antaŭ 170 jaroj naskiĝis John Mabon Warden (Ŭordn, 1856-1903-1933), skota asekuristo kaj esperantisto, instruisto kaj disvastiganto de Esperanto, prezidanto de Brita Esperanto Asocio (1916-22), membro de LK (1909-33), membro (1920-33), vicprezidanto (1920-33) kaj prezidanto (1931-33) de AdE; kunaŭtoro de “Edinburga Poŝvortaro Esperanta” (1915), ĉefredaktoro de “La Sankta Biblio” (1926).
10. Antaŭ 70 jaroj naskiĝis Floréal Martorell (1956-1987- ), franca elektristo, muzikeldonisto, kaj esperantisto; fondinto kaj gvidanto de la asocio EUROKKA (1988) kaj de la diskeldonejo Vinilkosmo (1990), kiu produktis multajn muzikalbumojm (kasedoj, vinildiskoj, KDoj, bitalbumoj); prezidanto de la Esperanto-Kulturcentro en Tuluzo (1992-2001), prezidanto de Mezpirenea Esperanto-Federacio (2000-03); direktoro kaj kunredaktoro de “Rok-Gazet’” (1990-2003), redaktoro de la programo “Esperanto-Magazino” ĉe Radio FMR (Tuluzo, 1988-2005); aŭtoro de centoj da primuzikaj artikoloj, ofta preleganto en Esperantaj kongresoj kaj renkontiĝoj, (kun)organizanto de pluraj esperantistaj muzikaj renkontiĝoj kaj festivaloj; laŭreato de la premio Deguĉi (2009) kaj de la Esperanto-Kulturpremio de Aalen kaj FAME (2012).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 194-195.
10. Antaŭ 65 jaroj naskiĝis Jean-Marc Leclercq (leklér, 1961-1988- ), Francia okcitana diverslaboristo, muzikisto, fondinto (1990) de la grupo “Les Rosemary’s Babies”, verkisto kaj esperantisto, konata en Esperanto kiel JoMo kaj jOmO; eble la plej populara nuntempa Esperanto-kantisto, fondinto de la grupo “Liberecanoj” (1996), kreinto de la unua rekordo de multlingva koncerto (22 kanzonoj en 22 lingvoj), kiu aperis en 2000 en la rekord-libro “Guinness”; ofta koncertanto en pluraj landoj, gastmuzikisto en pluraj Esperantaj albumoj; liaj Esperantaj albumoj estas “JoMo kaj Liberecanoj” (1998),“ JoMo friponas” (2001), “JoMo slavumas” (2006), “jOmO okcitanas” (2016), “MArta kaj JOmo kantas MAYOMA-n” (2021); laŭreato de la Esperanto-Kulturpremio de Aalen kaj FAME (2026).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 171-172.
11. Antaŭ 40 jaroj mortis Xú Shēngyuè (ankaŭ Xú Zhèn’è, 1901-1928/29-1986), ĉina literaturisto, profesoro pri literaturo en Orient-Ĉina Normala Universitato (Ŝanhajo), tradukisto kaj esperantisto; konata en Esperanto kiel Saint Jules Zee (ankaŭ S. J. Sü); Esperanta poeto kaj tradukanto, interalie de “Fajrolumo en la Fronto” de Liú Bejü (1950), “Sovaĝa Herbaro” de Lusin (1951), “La Plej Forta Voĉo de la Paco” (antologio, 1952), “Por Nova Afero Nova Maniero” (novelaro; kun aliaj, 1952), “La Feliĉo” de Qín Zháoyáng (kun Honfan, 1953), “El ĉina poezio” (antologio, 1980) k. a.
18. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Cesare “Cezaro” Rossetti (1901-1928-1950), svisitala skotlandano, diversprofesiulo (kuiristo, vendisto, kolportisto) kaj esperantisto; aŭtoro de la populara romano “Kredu min, sinjorino!” (1950), tradukita en la anglan, hungaran, italan kaj japanan lingvojn.
19. Antaŭ 85 jaroj de germanaj okupaciintoj estis murdita Leopold Blumental (1865-1887-1941), Ruslanda, poste Pollanda juda juristo, ĵurnalisto, verkisto, tradukisto kaj esperantisto, konata kiel Leo Belmont; pioniro de Esperanto, disvastiganto de Esperanto en gazetaro; kunfondinto de Varsovia Esperanto-Societo kiel filio de la Peterburga Esperanto-societo “Espero” (1904), vicprezidanto de PEA ekde ĝia fondo (1908), poste prezidanto de PEA; aŭtoro de kelkaj poemoj en Esperanto, kompilinto kaj tradukinto de “Sonoj Esperantaj: Tradukoj el poetoj polaj kaj alilandaj” (1908), kuntradukinto de “Poemoj” de H. Heine (1928); membro de LK (1905-14, 1923-38) kaj de AdE (1928-38).
26. Antaŭ 45 jaroj mortis Nguyễn Văn Kỉnh (1916-1932-1981), vjetnama politikisto (membro de CK de Vjetnama Laborista [nun: komunista] Partio), diplomato (ambasadoro de DR Vjetnamio en Sovetunio, 1957-67) kaj esperantisto; en la junaĝo verkis artikolojn pri Esperanto en gazetaro kaj gvidis senpagan korespondan Esperanto-kurson, kunfondis Koĥinĉinan Esperanto-grupon (1945); gvidis la unuan Esperanto-delegacion de DR Vjetnamio en la 44a UK en Varsovio (1959) kaj kadre de kunveno de MEM en ĉi tiu UK iĝis membro de la Internacia Komitato de MEM; certigis, ke malgraŭ papermanko en Vjetnamio dum la milito aperis pluraj libroj en Esperanto, revuo “Vjetnamio Antaŭenmarŝas” kaj vjetnamiaj numeroj de “Paco”; atingis, ke en decembro 1956 estis akceptita decido pri fondo de Vjetnama Pacdefenda Esperanto-Asocio (VPEA), kiu ricevis konsiderindan ŝtatan subtenon, kaj post la reveno al Vjetnamio en 1968 iĝis prezidanto de VPEA.
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 214-215.
27. Antaŭ 95 jaroj naskiĝis Werner Bormann (1931-1947-2013), germana ekonomikisto, ŝtatoficisto kaj esperantisto; prezidanto de Germana Esperanto-Asocio (1967-77), komitatano (1967-95), estrarano (1971-80), vicprezidanto (1974-77) kaj ĝenerala sekretario (1977-80) de UEA, prezidanto de LKK de la 59a UK (Hamburgo, 1974), membro de la financa komisiono de UEA (1992-95); vicdekano de AIS (1986), direktoro de Germana Esperanto-Instituto (1967-92), prezidanto de FAME-Fondaĵo (2000-05); membro (1976-2007) kaj prezidanto (1995-98) de AdE; aŭtoro de pluraj libroj (“Bona ŝanco”, 1970; “La lingva problemo en la Eŭropa Komunumaro”, 1977; “Funktion und Kultur des Esperanto”, 1981; “La evoluo de Esperanto kaj la Akademio”, 1984; “Inter senlaboreco kaj inflacio: priskribo de konjunkturpolitiko”, 1989; “Entreprenistaj strategioj: priskribo de la entrepreno”, 1991; “La merkato de trafikservoj: priskribo de la trafiko”, 1992; “Mondkomerco kaj lingvo”, 1993; “Elementoj de la esperantismo”, 1995; “Interlingvistiko – planlingvoj kaj iliaj ecoj”, 2004 k. a.) kaj de multaj artikoloj; honora membro de UEA (1993).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 42-43.
30. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Jerzy Fornal (1926-195?-2013), pola aktoro (rolis en ĉ. 90 spektakloj, dek filmoj kaj kvin filmserioj) kaj esperantisto; aktoro en ĉ. 20 Esperantaj spektakloj, deklamprogramoj kaj pantomimoj (“Aniaro” de H. Martinson, “Sopiro… laboro… espero…” laŭ poemoj de L. Zamenhof, “La arlekeno” de J. Korczak, “El la ‘Verda Biblio’” de I. Lejzerowicz k. a.); kunfondinto (kun sia edzino Zofia Banet-Fornalowa, 1983) de la Varsovia teatro “Espero”, kiu en 1998-99 kaj 2001-02 aranĝis ĉiumonatajn Esperanto-prezentojn en la artgalerio “Nusantara”; voĉiginto de Korvaks en la instruaj filmoj “Mazi en Gondolando” kaj “Mazi revenas al Gondolando” (1995); aŭtoro de du libroj: “Sopiro… laboro… espero…” (1994), “Virino en kvar bildoj” (1994); laŭreato (kun sia edzino) de la premio de la Fondaĵo Antoni Grabowski (1996).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 95-96.
Aleksander Korĵenkov
Ĉi tiu listo de Esperantaj jubileoj kaj memordatoj por oktobro 2026, kompilita de Aleksander Korĵenkov, aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/10/oktobro-12/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Esperantaj jubileoj kaj memordatoj en oktobro 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.
Laŭ s-ro Manuel Parra, sekretario de Hispana Esperanto-Federacio, HEF esprimis oficiale sian starpunkton rilate al la klopodo de Kataluna Esperanto-Asocio fariĝi landa asocio de la Universala: “Ni opinias, ke tiu paŝo estus negativa, malbona por la interna organiziĝo de UEA. Tion ni komunikis al reprezentantoj de KEA dum reta kunveno, kie ĉiuj ni trankvile aŭskultis alies opinion kaj diris la propran.”
Ĝis nun la Universala ne sin esprimis, ankaŭ ĉar KEA ankoraŭ ne renovigis sian peton, post la aprobo de rezolucio fare de TEJO. Efektive la problemo fontas el la statuto de UEA: en la Esperanta Civito ĝi ne ekzistus.
Legu pli en Heroldo de Esperanto
La estimo de loka svisa banko al Kultura Centro Esperantista pro ĝia bona manaĝerado kaŭzas ke la banko ĵus koncedis al la paktinta establo rimarkindan sumon, sufiĉan por plibonigi la Helvetian Esperanto-Domon ĝis la mezo de junio 2027. La ricevita prunto aldoniĝas al la hipoteka, kiu multe malkreskis (al preskaŭ nur kvin ciferoj) dum la lastaj dek jaroj.
La ĉefa plibonigo estos la ŝanĝo de la duoblaj fenestroj (ne de la lignaj persienoj), kio altigos la valoron de la nemoveblaĵo, konstruita en 1925 kaj en bona stato, ankaŭ pro diversaj flegaj intervenoj, kiel la murizolado jam dum la 1980aj.
Inter la plibonigoj KCE konsideras ankaŭ la proponon por apartamento “Strigonesto”, kie eblas transformi la nunajn kuirejon kaj duŝejon. Tio tamen dependos ankaŭ de la akordo kun la luanto.
Por aliaj plibonigoj, rilataj al eksteraj partoj de la domo, estas esperata la helpo de Civila Esperanta Servo.
La 30-an de aprilo 1998, George Kennan, iniciatinto de la doktrino pri limigo de Sovetio en la komenco de la malvarma milito, vespiris pro kolero kaj malespero. La usona senato estis ĵus ratifinta disvastiĝon de NATO al tri landoj de la eksa orienta bloko, Pollando, Hungario kaj Ĉeĥa Respubliko. La antaŭan jaron, Kennan tamen avertis, ke tia decido estos "la plej malutila eraro de la usona politiko en la tuta posta epoko de la malvarma milito" (1). Nun li tre koleras : "La rusoj iom post iom reagos vere malfavore, kaj tio estigos konsekvencojn pri ilia politiko." Unua direktoro pri politikaj aferoj en la ŝtatsekretariejo, aŭtoro de fama artikolo en la revuo Foreign Affairs, kiu rekomendis "kontraŭstari al la rusoj per nedifektebla forto ĉie, kiam ili komencas oponi usonajn interesojn" (2), Kennan tiam opiniis, ke la okcidento, venkinta en la malvarma milito, detruas la eblon de daŭra paco per sia refleksa agresemo. "Mi estis aparte ĝenita de la referencoj pri Rusio, kiel regno, kiu ĉiam deziregas ataki Okcidentan Eŭropon. Ĉu la homoj ne komprenas ? Dum la malvarma milito niaj malakordoj koncernis la komunistan reĝimon de Sovetio. Kaj nun, ni malamikiĝas kun tiuj mem, kiuj faris, por renversi tiun reĝimon, la plej grandan revolucion en la mondo sen sangelverŝo (3)."
Tiu averto restis senefika. Kiel sugestis Kennan, la rusoj reagis per maniero "vere malfavora" kaj invadis Ukrainion por, laŭ iliaj diroj, malhelpi integriĝon de Ukrainio en NATO. Reskribante tiun temon en ĝian agendon, la membroj de NATO sciis, ke tio estas casus belli (militkaŭzo) por Moskvo, kiel cetere agnoskis la germana ekskanceliero Angela Mekel en sia Memoraĵoj (4). Post kvar kaj duono jaroj da sanga milito, Rusio verŝajne sukcesis malhelpi tian aniĝon de Ukrainio al NATO, sed kun alta prezo de tri malsukcesoj, armea (ĝia komenca ofensivo fiaskis), strategia (Finnlando kaj Svedio aniĝis al NATO en 2023 kaj 2024) kaj geopolitika (Moskvo pliigis sian dependecon de Pekino). Metita sub ekonomia kaj militista perfuzaĵo de okcidento, Kievo, siaflanke, perdis, malgraŭ obstinega rezistado, 20% de sia teritorio, centojn da miloj da junuloj mortigitajn aŭ vunditajn en bataloj, signifan parton de sia loĝantaro, ekziliĝintan aŭ restintan en okupitaj teritorioj, kaj multajn infrastrukturojn. Kvakam la militoj en Proksim-Oriento profitigis Rusion pro deturniĝoj de la internacia atento kaj de grund-aeraj municioj, neniu decidiga evoluo ŝanĝis la frontlinian situacion.
Dum tiu sakstrato inspiras al la partoprenantoj neceson de militĉeso, malfacilaj tagoj alproksimiĝas al Eŭropa Unio kaj ĝiaj membroŝtatoj plej engaĝiĝintaj ĉe la flanko de Kievo. La usona prezidanto, dezirinta trudi pacon, kiu spegulos la terenan situacion, kaj pagigi ĝian koston al siaj "aliancanoj", kiun li malestimas, trudas al Bruselo malfacilan elekton : okupi la lokon de Vaŝingtono en la alfrontado kun Moskvo, pligravigi sian militistan kaj financan subtenon al Kievo, kaj tiel riski rektan militon, aŭ akcepti trakti pacon kaj tiel repreni siajn trumpetitajn promesojn pri la neceso gajni "militon esencan por nia Eŭropo kaj por Francio", "ŝakigi la rusan reĝimon", laŭ la vortoj de S-ro Emmanuel Macron (France 2 TV, 14-a de marto 2024). Same kiel pri multaj gravaj aferoj, Bruselo bombastas prepariĝante por granda retreto.
Ĉar, ekde la reveno de S-ro Trump en Blankan Domon en januaro 2025, la plej militemaj Eŭropaj regnoj - baltaj ŝtatoj, Francio, Germanio, Pollando... - subtenitaj de la eŭropa komisiono, direktis la politikon de EU al unika baldaŭa celo : malvenkigi Rusion sur la Ukrainia tereno. Komence laŭdita kiel infano de paco kaj merkatoj, Eŭropo de nun redifinas sian identecon kiel batalon de liberalaj demokratioj kontraŭ aŭtoritatemaj reĝimoj. Ĝia industrio, kiu en la 1990-aj jaroj ambiciis kuratingi Silican Valon en "ekonomio de scio", nun ŝanĝiĝas al produktado de ĉasmisiloj, tankoj kaj spavoj. Ĝia strategio iam celinta ideon de ekvilibriga potenco kun modera okcidentismo, nun koncentriĝas pri neceso kontraŭstarigi militisman kaj moralan kontraŭforton al rusa minaco. Sen iu ajn popola mandato, rilate al S-ro Trump la eŭropaj regantoj agis kontraŭ siaj propraj naciaj interesoj esperante portempe mildigi la humoron de la usona prezidanto, kiun malmulte interesas la sorto de Kievo : akcepto de lia ĉantaĝo pri doganoj, manko de kondamno pri la malobeo al internacia juro en Gazao (projekto pri tiea Riviero), senreageco pri kidnapo de la venezuela prezidanto, subteno al israel-usona atako kontraŭ Irano ... Fine, Eŭropa Unio kaj pluraj de ĝiaj membroŝtatoj adaptis siajn financajn kaj buĝetajn politikojn por subteni militajn elspezojn kaj helpon al Ukrainio (220 miliardoj da eŭroj de post 2022 (5)).
Kiel koncepti pacon kaj la cedojn, kiujn ĝi necesigas, kiam oni vetis je sia estonteco, ke okazos kompleta venko de Kievo ? Diabla spiralo komenciĝis : por sproni optimismon kaj malavarecon de siaj eŭropaj mondonantoj, Ukrainio multobligas militistajn aŭdacojn, kiel bombadojn de foraj rusaj infrastrukturoj, sciante ke ĝia kontraŭulo rebatos per ja superaj rimedoj. La okcidentaj amaskomunikiloj rakontas ĉiujn ĝiajn sukcesojn per plezuraj ĝemoj, troigas iliajn rezultojn kaj nutras la ideon, ke Kievo, sufiĉe subtenota, povas venki tiun militon.
Kiam la damaĝoj faritaj de la rusaj pafaĵoj sufokas la ukrainan ĉefurbon, prezidanto Volodymyr Zelensky postulas novan pecegon da helpo (27 miliardoj da dolaroj postulataj la pasintan monaton) (6), kaj la okcidentaj komentistoj, por glutigi la maldolĉan pilolon, insistas pri la tujeco kaj graveco de la rusa minaco. De Varsovio ĝis Romo, de Talino ĝis Ateno, la koro de centoj da miloj da homoj batas laŭ la ritmo de ofte alarmaj informoj pri rusaj sabotaĵoj, kaj samtempaj ŝparoj en socialaj, sanaj kaj edukaj servoj : la militisma malavareco postulas socialan severecon. Nu, kompare, en la pesilo de la moralaj eŭropaj zorgoj, la sorto de la palestinanoj pezas malpli ol plumeton.
Plej grava fakto estas, ke neniu el tiuj transformiĝoj, kiuj koncernas sekurecon de la kontinento kaj destinon de ĝiaj loĝantoj estis temo de universala voĉdonado, ne eĉ temo de publika debato. Milito kaj ĝia preparado, internaciaj rilatoj kaj geopolitiko : jen rezervitaj aferoj ! Aŭ pli ĝuste : konfiskitaj aferoj - elprenitaj for el demokratia ekzameno de koterio de entreprenistaj ekspertoj, emeritaj generaloj redungitaj en televidkanaloj, eksdiplomatoj ŝanĝiĝintaj en sociretaj influistoj, ĵurnalistoj kaj komentistoj, kiuj rivalas por esti tiu, kiu prezentos plej emfaze militon, kiel necesa. Kaj samtempe klopodas por flankenpuŝi aŭ malpermesi la malpiulojn de la eŭropa novkonservatisma nova fido.
En la liberalaj demokratioj, obeigi la internacian informadon havas plurajn formojn. Unue, tiun de paradoksa batalo kontraŭ t.n. fake news, komprenu ĉiun informon, kiu kontraŭdiras la okcidentan paroladon. Rilate Ukrainion, unu monaton antaŭ ĝia invado fare de Moskvo, The New York Times tiel taksis, ke misinformado ne estis nur diri malverajn asertojn, sed ankaŭ diri asertojn "verajn sed sen rilato kun la temo" (25-a de januaro 2022). Tiel, aludi la oponadon de Kennan al plivastiĝo de NATO, okcidentajn entrudiĝojn en Ukrainio por influi "amikajn" registarojn, la influon de ekstremdekstro kaj novnazioj en la ukraina armeo, ktp, nun estas misinformado ĉar tiuj tri faktoj, kvankam veraj kaj pruveblaj, ne havas "rektan rilaton" kun la atlantikisma propagando kaj ŝajnas apogi tiun de Kremlo. Jen ironio de ĉefstaba ĵurnalismo : ĉiu el tiuj faktoj iam estis temo de detalaj artikoloj en ... The New York Times.
Kaj do, la ukraina prezidanto tute pravas, kiam li opinias ke "la plej bona rimedo por konvinki la okcidentajn registarojn, ke ili prave agas [liverante armilojn al Ukrainio] estas meti premadon sur ilin per amaskomunikiloj (7)."
Informado pri la nunaj konfliktoj estas ankaŭ institucie enfermita : de la franca ministrejo pri eksterlandaj aferoj - kie novkonservativaj junaj lupoj anstataŭis ekde la prezidanteco de S-ro Nicolas Sarkozy la lastajn gvardianojn de De Gaulle (8) - ĝis la geopolitikaj kaj strategiaj pensfabrikoj ŝtate subvenciitaj, la analizo de la rus-ukraina kaj proksim-orienta militoj konverĝas al unika penso, kiu similas tiun de la liberalaj komentistoj de la jaroj 1990-aj gapantaj tutmondiĝon. Ne estas risko, ke tiuj novaj partoprenantoj en la ludo, muĝu dum la meso. Nova favorito de la centrismaj gazetoj, Le Grand Continent, retejo kaj revuo fondita en 2019 en ENS (9), laŭdas Macron-ismon poreŭropan kaj kontraŭrusan kaj atentas la popolisman minacon. Siaflanke Sciences Po (10), redisciplinita de sia direktoro Luis Vassy, eks kabinetestro de la ministro pri eksterlandaj aferoj Stéphane Séjourné, ambicias samtempe krei instituton pri strategio, Centre for Global Security and Governance (oni kompreneble uzas la lingvon de la mastroj), kopiitan de la usonaj metodoj, kaj instali filion en Bruselo, kie estos trudinstruita (ankaŭ en la angla) eŭropcentritan version for el kritika vidpunkto.
El tiuj bredejoj aperas tria elemento de la kontrolo sur la informado pri internaciaj aferoj : la direktorejoj de la tradiciaj amaskomunikiloj, iliaj ĉefĵurnalistoj kaj iliaj invititoj. La unuaj fasonas ŝrumpan prezentadon de la internaciaj rilatoj, centritan sur obsedaj temoj kiel nun la rusa minaco kaj la vagadoj de S-ro Trump, kiuj malhelpas kontraŭstari ĝin. Tre spektata de instruistoj, la elsendaĵo "C dans l'air" bone ilustras tiun mondkoncepton. El la kvindek tri epizodoj dissenditaj inter la 29-a de junio kaj la 14-a de septembro 2026, tridek kvar traktis internaciajn novaĵojn, el kiuj dek kvin la fiagojn de prezidanto Vladimir Putin aŭ la alfrontadon inter NATO kaj Rusio, kaj dek naŭ la fiagojn de lia usona samrangulo. S-ro Netanjahu ne aperas en la enhavtabelo, nek Gazao, nek Cisjordanio, nek Afriko, aŭ Latin-Ameriko ...
Navigante inter universitatoj, ambasadejoj, pensfabrikoj kaj televidkanaloj, la medio de geopolitikaj fakuloj funkcias en fermita ujo. La enviita statuso de konstanta kronikisto postulas plenumi tri kondiĉojn : atlantikismon, eŭropismon, adepton de idealismo, kiu igas moralan superecon de Okcidento la fundamento de eksterlanda politiko. Tuj tiuj garantioj donitaj, prefere kun episkopaj memfido kaj seriozo, jen klientoj impetas. Ekzemple la porisraela eseisto Frédéric Encel intervenas ĉe la televidoj kaj radioj TF1, LCI, France Info, France Inter, France Culture, Europe 1, RMC, BFM TV, RTL, Arte, Svisa RTS, sed enkaŭ en la gazetoj Libération, Marianne, Le Figaro, L'Express, Sud-Ouest, La Voix du Nord (11). Okaze de sendisponebleco, redakcioj sin turnas al klonaĵoj aŭ novkonservativaj komentistoj de Le Monde aŭ Le Figaro. Fojfoje aperas novaj kapoj, kiuj rejunigas tiun klubon.
Ĉe la horizonto, tiu areopago vidas nur unu aferon : militon. Kiam politika invitito en BFM TV, kiel S-ro Fabien Roussel de la komunista partio sugestis, ke eble estos pli oportune konstrui hospitalojn kaj lernejojn ol bombojn, la prezentisto Apolline de Malherbe tuj rebatis : "Kaj kio, se bomboj falas sur niajn hospitalojn kaj niajn lernejojn ?" (16-a de septembro 2026) ... "Ne ekzistas alia elekto por ni, kaj mi bedaŭras tion, ol milito" pompe asertas Pierre Servent, geopolitika ĉefĵurnalisto de LCI (26-a de februaro 2026). Ĉu dereliĝo de regiona trajno en Normandio, ĉu paneo de drono, ĉu stranga figrafitio, kaj jen miriado da fakuloj svarmas en X : "nepras diri tion solene sed firme, ni estas en milito kun Rusio" (Cyprien Ronze-Spilliaert, 15 septembre 2026).
Tridek kvin jarojn post la disfalo de Sovetio kaj la unua milito en la araba golfo (1990-1991), publika debato pri la franca eksterlanda politiko paradokse forsvenas. Tiu malapero spegulas la timojn de kontestitaj registaroj, en Francio, en Britio, en Germanio kaj en Bruselo, kaj kiuj serĉas en mobilizado kontraŭ ekstera malamiko fonton de kohereco kontraŭita de siaj politikaj agoj. Sed ĉu infanigo de loĝantaroj al kiuj la ŝtato kaj amaskomunikiloj diras tion, kion ili devas pensi, kiun aŭskulti, kiun cenzuri, povas sukcesi kiam iu ajn povas trovi en interreto aŭ librovendejoj aliajn vidpunktojn ?
En Francio, disidentaj voĉoj pri eksterlanda politiko estas tiom malofte invititaj de amaskomunikiloj, ke ĉiu interveno de ili, ekzemple, Emmanuel Todd, Pascal Boniface aŭ John Mearsheimler estigas grandegan intereson. Ĉu ili estos malpermesitaj - aŭ punitaj, nome de "lukto" kontraŭ tiuj, kiuj "malestimas niajn valorojn kaj volas rompi la eŭropan unuiĝon", kiun gvidas S-ino von der Leyen (12) ? Ĝisdatigita versio de Inkvizicio, la kampanjoj de ideologia ĝustigo lanĉitaj de Eŭropa Unio sub Orwell-aj nomoj ("eŭropa ŝildo de demokratio") laŭ preteksto kontraŭstari misinformadon indikas putriĝon de la liberala modelo de la jarcento de Lumoj. Reprezenta demokratio postulis ke instruitaj kaj informitaj civitanoj racie konstruu siajn juĝojn kaj dorlotu liberecon de opinioj. Du jarcentojn poste, la regantoj inventas sin kiel direktistojn de konsciencoj, eĉ inkvizicianojn. Kaj same kiel en la predika epoko, admonas popolojn, kiujn ili taksas malfortaj, nematuraj, influeblaj, kaj ĉiam inkliniĝemaj al malbonaj pensoj.
Por rompi la ideologian ŝelon pri ekstera politiko kaj paternalismo, Le Monde diplomatique publikigas Manlibron por intelekta memdefendo pri geopolitiko. (13). Ne temas pri kontraŭargumenti la dogmon, sed intelekte ekipiĝi por ke ĉiu povu formi sian propran opinion, for el kredoj kaj moralaj lecionoj. Eĉ pli ol ekonomiko, eksterlanda politiko impresas kaj ŝajnas rezervita por inicitaj rondoj, kies reprezentantoj rememorigas la opinion de Étienne Bonnot de Condillac (14) pri filozofaj kontraŭuloj : "Ili ŝuldas sian famon pli al la graveco de la aferoj, kiujn ili traktas, ol al la maniero kiel ili traktas ilin". Kvankam la novliberala katekismo de la jaroj 1980-1990 nutris potencan internacian kontestan movadon, alimondismon, la militema evangelio de la eŭropaj novkonservativuloj ankoraŭ ne trafis tian obstaklon. Nu, du esencaj elementoj kuniĝas por igi pacon kaj internacian kunlaboradon, anstataŭ rearmiĝon kaj militon, la plej realisma vidpunkto : la malsukceso de armitaj konfliktoj por tiuj, kiuj iniciatas ilin, unuflanke, kaj la minaco pri tutmonda neniiĝo pro klimata varmiĝo, atomarmila pligraviĝo aŭ artefarita intelekto (AI), aliflanke.
En Ukrainio, en Gazao, en Irano aŭ en Libano, ŝtatoj invadas, bombadas, minacas sub rigardo de internacia juro kaj de institucioj kreitaj por protekti pacon sed malkapablaj malhelpi ilin. La komunaj reguloj supozitaj limigi la potencojn de ŝtatoj cedas, unu post la aliaj, antaŭ logiko de fortorilatoj.
La historio tamen montris, ke milito malofte profitigas, kaj Usono bone scias tion. Krom la milito en Araba golfo, ĝiaj grandaj militaj intervenoj preskaŭ neniam atingis siajn celojn. En Vjetnamio, kie 58 000 usonaj soldatoj kaj inter du kaj tri milionoj da vjetnamoj mortis, Usono fine retiriĝis post ok jaroj. Du jarojn poste, en 1975, la komunistoj prenis Sajgonon, jen rezulto kiun precize Vaŝingtono volis malhelpi per sia interveno. Ankaŭ dudek jaroj da armita engaĝiĝo kaj okupado ne estis sufiĉaj por stabiligi Afganion. En 2021 Usono kaose retiriĝis, kaj la talibanoj reprenis tiean regadon- kaj jen la fakturo : 2300 miliardoj da dolaroj, inkluzivinte militajn kostojn, flegadon de ekssoldatoj kaj ŝuldajn interezojn (15). Kaj la rezulto ne estas multe pli brila en Irako. Lanĉita en 2003 per mensogaj asertoj pri ekzisto de amasdetruaj armiloj, tiu invado kontribuis al daŭra malstabiligo de Proksim-Oriento kaj al progreso de Organizo de Islama Ŝtato (OIŜ), kiun Usono poste batalis en Sirio - jen la kosto de ambaŭ operacoj : 2900 miliardoj da dolaroj.
Aliaj potenclandoj trafis similajn fiaskojn. En Libio, la okcidenta interveno de 2011 ja kontribuis al la falo de Muammar Al-Kadafi, sed tiu lando post kelkaj jaroj eniris en enlandan militon. En Malio, la franca interveno (2013-2022) ne povis halti la ĝihadistajn progresojn, kaj finiĝis per retiriĝo de la francaj trupoj sub premo de la tiea reganta oficistaro. Sovietio konis similan destinon en Afganio. Post pli ol naŭ jaroj da milito, ĝi retiris siajn senvenkajn trupojn en 1989. La rusa enkotiĝo en Ukrainio nuntempe ilustras tiun paradokson. Milito ofte returniĝas kontraŭ tiujn, kiuj lanĉis ĝin : ĝi kostas gigantajn sumojn, faras supermezurajn detruojn kaj povas daŭre malfortigi la internacian pozicion de la agresinto.
Tamen, neniu el tiuj konstatoj ŝajnas bremsi revenon de perfortaj rilatoj. La armea potenco reiĝas rimedo, kiun la ŝtatoj svingas por sekurigi aliron al resursoj, komercajn vojojn, provizĉenojn kaj strategiajn teknikojn. Laŭ la lasta raporto de Stockholm International Peace Research Institute (Sipri), la tutmondaj militistaj elspezoj atingis 2 887 miliardojn da dolaroj en 2025, tio estas dek-unu-jara kreskado kaj totalo neniam atiginta. La eŭropaj militistaj elspezoj saltis je 14% en unu jaro, ĝis 864 miliardoj da dolaroj : +24% en Germanio, +50% en Hispanio. Tri regnoj - Usono, Ĉinio, Rusio - sumigas pli ol duonon de la tutmondaj elspezoj.
Tiu kreskanta konflikteco estas des pli stranga, ke la grandaj potenclandoj ne plu konfliktas, kiel en la pasinta jarcento, en alfrontado por trudi al la mondo iun socian modelon aŭ alian. Nek Ĉinio, nek Rusio nuntempe proponas ideologian projekton por anstataŭi la ekzistantan ordon. Ili mem estas kapitalismaj, oligarkiajn kaj ekstraktistaj, kaj tute integriĝas al la monda ekonomia arkitekturo instalita post la dua mondmilito, kaj ili profitas de ĝi. Kaj kvankam ekstremdekstro floras en multaj landoj, ĝia naciismo ĝis nun ne montras ekspansiismajn ambiciojn, kiuj karakterizis la potenclandojn de la 20-a jarcento. La franca Nacia Ariĝo (RN) ne depostulas Sarlandon, nek Alternativo por Germanio (AfD) Alzacon. "Ni estas ĉe ni", ili trumpetas, ilia horizonto estas nacia, ne imperia.
Pli fundamente, la grandaj defioj de la 21-a jarcento postulas tion, kion la potenclanda politiko emas malhelpi : kunlaboradon. Ignorante landlimojn, la klimatvarmiĝo povas esti bremsata nur per reciprokaj engaĝiĝoj, kontrolaj sistemoj, komunaj normoj, internacia kunordigo kaj financaj transdonoj, tio estas la plena malo de logiko pri rivaleco, kiu nun regnas. AI malfermas similajn perspektivojn.
Aŭtomatigo de militistaj decidoj estigas riskon de eraroj, pligravigon de konfliktoj kaj perdon de regado. Ju pli ĝi instaliĝas en socian kaj ekonomian vivon, des pli AI ĉie metas la samajn demandojn : ĝis kio komisii al maŝinoj ? Kiel protekti la individuojn ? Kiel disatribui la kostojn kaj profitojn de tiu transformado ? Ankaŭ pri tio neniu regno povas, sola, decidi la regulojn de tekniko, kies efikoj transpasas ĉiujn landlimojn.
Post la du mondmilitoj, la potenclandoj sukcesis akordiĝi, malgraŭ iliaj malkonsentoj, por konstrui internacian ordon kaj krei instituciojn celantajn pacprotekton. Ili daŭre rivalis, sed ili estis komprenintaj, ke ilia sekureco postulas ankaŭ komunajn regulojn kaj sistemojn. Necesas ke Iliaj regantoj nun diskutu diplomation, armilkontrolon, kunlaboradon, malakriĝon. Male, ili preferas rearmiĝon kaj perfortajn rilatojn.
La nuntempa geopolitiko tre bone scias priskribi la novajn formojn de konflikteco : hibridajn alfrontiĝojn, informmiliton, ekonomian militon, kibernetikan militon, teknologian konkurencon, resursmiliton.
Fakaj revuoj pleniĝas de detalaj analizoj pri diversaj formoj de militiĝo kaj oponado. Sed kie estas studoj kiuj interesiĝas, per sama ambicio, pri kondiĉoj por paco, stabila kunekzistado de malsimilaj interesoj, interkonfidaj sistemoj, rimedoj por malhelpi ke loka krizo malboniĝu ĝis alfrontado de potenclandoj ?
Alia geopolitiko eblas.
(1) "A fateful error", The New York Times, 5-a de februaro 1997.
(2) X (George F. Kennan), "The sources of Soviet conduct", Foreign Affairs, juillet 1947.
(3) Thomas L. Friedman, "Foreign Affairs ; Now a word from X", The New York Times, 2-a de majo 1998.
(4) Angela Merkel, Freiheit : Erinnerungen 1954-2021, (kunverkita kun Beate Baumann), Kiepenheuer & Witsch, Kolonjo, 2024.
(5) datumoj disponeblaj ĉe la retejo de Eŭropa Konsilio, www.consilium.europa.eu/
(6) Jeanna Smialek kaj Siobhán O'Grady, "Ukraine says it needs $27 billion more. Europe wants to know why", The New York Times, 9-a de septembro 2026.
(7) "Donald Trump will 'never' support Putin, says Volodymyr Zelensky", The Economist, Londono, 16-a de septembro 2023
(8) Legu : Alain Gresh, "Enquête sur le virage de la diplomatie française", Le Monde diplomatique, juillet 2008
(9) École Normale Supérieure, altlernejo lulilo de multaj francaj elitanoj.
(10) Instituto pri politika scienco, alia altlernejo lulilo de multaj francaj elitanoj.
(11) Vidu : Jules Blaster, "Cher Frédéric Encel", www.blast-info.fr, 28 de junio 2025.
(12) Ursula von der Leyen, "Discours sur l'état de l'Union", Eŭropa komisiono, Bruselo, 16-a de septembro 2006, https://ec.europa.eu
(13) https://www.monde-diplomatique.fr/publications/manuel_d_autodefense_intellectuelle_geopolitique/
(14) Étienne Bonnot de Condillac (1714-1780), abato, franca filozofo de la jarcento de Lumoj, disĉiplo de John Locke.
(15) Laŭ la projekto Costs of War de la universitato Brown, https://costsofwar.watson.brown.edu
Lingva diverseco kaj lingvaj rajtoj: la povo kompreniĝi.
Kompreni kaj esti komprenata estas multe pli ol nur komunikadaj procedoj: ili estas kondiĉoj por partopreno, dialogo, respekto kaj kunekzistado inter homoj kaj inter popoloj. Tradukado, kun sia kunulo interpretado, okupas fundamentan pozicion en antaŭenigo de pozitiva lingva diverseco kaj lingvaj rajtoj, ĉar ĝi povas roli kiel ponto inter malsamaj kulturoj, kiel klopodo de interkompreno cele al egaleca kunlaboro.
Ĉiuj homoj povu aliri edukadon, justecon, sanon, informojn, socian partoprenon k.s. en lingvoj, kiujn ili komprenas. Ili ankaŭ havu la eblecon lerni aliajn lingvojn por interagi je regiona, nacia kaj internacia niveloj. Tradukado kaj interpretado, se uzataj por tiu celo, antaŭenigas inkluzivecon kaj la protekton de lingva diverseco, precipe de minoritataj kaj indiĝenaj grupoj.
En tiu spirito de konstruado de pontoj inter malsamaj homaj spertoj kaj aspiroj UEA laboras por disvastigi la Internacian Lingvon Esperanton kaj tiamaniere antaŭenigi komunikadon kaj alproksimiĝon sen lingva trudo aŭ submetiĝo. UEA kontribuas al kulturo de paco, interkultura dialogo, solidareco, fido kaj estimo.
Necesas uzi malsamajn komunikadajn strategiojn, en multlingva aliro, por plilarĝigi eblecojn de kompreno inter homoj sen transformi lingvan diversecon en baron al partopreno kaj digno. Ĉi tiu diverseco estas parto de la riĉeco de la homaro, kaj dialogo estas nia plej bona vojo al kunlaboro.
Ni hodiaŭ festas ĉiujn profesiulojn kaj ordinarajn homojn, kiuj laboras por alproksimiĝo per lingvoj: tradukistojn, interpretistojn, terminologojn, instruistojn, esploristojn, lingvajn komunumojn kaj volontulojn. Ni ankaŭ festas la por-multlingvismajn iniciatojn de Unuiĝintaj Nacioj kaj la klopodojn de Unesko por antaŭenigi lingvan diversecon, kiel ekzemple la Internacian Jardekon de Indiĝenaj Lingvoj (2022-2032).
Kompreni kaj esti komprenata estas rajto esenca por efika kaj paca kunlaboro. Tradukado helpu nin aŭdi pli da voĉoj kaj doni voĉon al pli da homoj.
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1336.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia Tradukada Tago, la 30a de septembro 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.
La 5an de oktobro 2026 je la 14a horo (BRT) Nacia Biblioteko de Brazilo (Fundação Biblioteca Nacional, FBN) en Rio-de-Ĵanejro gastigos la rondan tablon “Memória sem fronteiras: valor, riscos e o papel das bibliotecas na preservação do patrimônio documental do Esperanto” (Memoro sen landlimoj: valoro, riskoj kaj la rolo de bibliotekoj en la konservado de la dokumenta heredaĵo de Esperanto).
La aranĝo estas rezulto de dialogo komencita inter UEA kaj FBN antaŭ la ĉi-jara Universala Kongreso de Esperanto, kiam la prezidantoj de UEA kaj FBN, respektive Fernando Maia Jr. kaj Marco Lucchesi, kunsidis por trakti diversajn temojn, inter ili la konservadon kaj valorigon de la dokumenta heredaĵo ligita al Esperanto. Lucchesi estas verkisto kaj poeto, membro kaj eksprezidanto de la prestiĝa Brazila Beletristika Akademio, mem parolas Esperanton kaj ankaŭ estas – ekde 2021 – membro de la Honora Patrona Komitato de UEA.
La rondan tablon kunordigos Lucchesi mem. Krom Maia Jr. partoprenos James Rezende Piton, ekskomitatano kaj eksĉefdelegito de UEA por Brazilo kaj membro de Esperanto-Ligo Filatelista/Amika Rondo de Esperantaĵ-kolektantoj (ELF/AREK), kaj Miguel Bento, prizorganto de Biblioteko Ary Zamora de Gaŭĉa Esperanto-Asocio, kaj eksprezidanto de Brazila Esperantista Junulara Organizo (BEJO). La programo ankaŭ kalkulas je kontribuo de Neia Lucia Souza, bibliotekisto en la plej granda Esperanto-kolekto de Ameriko, Biblioteko Carlos Domingues de Brazila Esperanto-Ligo (BEL).
Tra siaj preskaŭ 140 jaroj da historio kaj tutmonda disvastiĝo la Esperanto-movado produktis vastan dokumentan heredaĵon: librojn, periodaĵojn, organizajn kaj kongresajn dokumentojn, fotojn, korespondaĵojn, manuskriptojn, filatelaĵojn kaj aliajn materialojn. Pro la internacia kaj asocia karaktero de la movado tiu heredaĵo troviĝas dise en multaj landoj, en bibliotekoj, universitatoj, asocioj kaj privataj kolektoj. Parto de tiu memoro estas vundebla. Malapero de asocioj, manko de spaco kaj rimedoj, disiĝo de personaj kolektoj kaj nescio – aparte de heredantoj kaj familianoj – pri ilia historia valoro povas kaŭzi definitivajn perdojn. La materialoj gravas ne nur por la historio de Esperanto, sed ankaŭ por esplorado pri internaciaj retoj de cirkulado de homoj, ideoj kaj kulturoj.
La aranĝo traktos tri kernajn demandojn: la valoron de tiu dokumenta heredaĵo, la riskojn ĝin perdi kaj la rolon de bibliotekoj, asocioj kaj kolektantoj en ĝia konservado kaj transdono al estontaj generacioj. Estos prezentataj spertoj kaj iniciatoj rilataj al Esperanto-bibliotekoj kaj kolektoj, inkluzive en Brazilo, Aŭstrio kaj Pollando, kaj diskutataj ebloj por plia kunlaboro inter institucioj. Inter la temoj estos la destino de personaj kolektoj kaj heredaĵoj, identigo de historie gravaj dokumentoj, interŝanĝo inter kolektoj kaj la defioj konservi memoron konstruitan dum preskaŭ jarcento kaj duono. Kiel komplemento al la aranĝo okazos ekspozicio de historiaj dokumentoj pri Esperanto kaj poŝthistorio, inkluzive de pioniraj poŝtkartoj kaj korespondaĵoj submetitaj al poŝta cenzuro en diversaj landoj kaj periodoj de la 20a jarcento.
La agado rekte rilatas al UEA-BReto, strategia programo por evoluigi tutmondan reton de bibliotekoj kaj kolektoj kunlaborantaj kun UEA. Ĝi celas proksimigi instituciojn kaj kolektojn, stimuli konservadon kaj katalogadon de la Esperanto-heredaĵo, plifaciligi ĝian utiligon por esplorado kaj edukado kaj subteni tiucelajn iniciatojn en ĉiuj mondopartoj. Esperantic Studies Foundation (ESF) kunfinancas ĝin, kaj inter la bibliotekoj partoprenantaj en la programo estas ĝuste la Biblioteko Carlos Domingues de BEL, en Braziljo. La iniciato ankaŭ kongruas kun la strategia laborplano AKIRI de UEA, precipe kun tri el ĝiaj kvin agadkampoj: “Informado”, per pli vasta videbligo de la historia kaj kultura valoro de Esperanto; “Rilatoj”, per konstruado de rilatoj inter Esperanto-organizaĵoj kaj gravaj publikaj institucioj; kaj “Instruado”, per konsciigo pri la graveco de dokumentado kaj konservado de la dokumenta heredaĵo de Esperanto. La ronda tablo estas nova paŝo en tiu dialogo kun FBN kaj en la pli vasta strategia laboro de UEA, kiu okazas interkonsiliĝe kun la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri la Mondaj Lingvaj Problemoj (CED). Se oni volas finance subteni tiun laboron, donacoj bonvenas ĉe la Biblioteka Fondaĵo de UEA: https://uea.org/alighoj/donacoj/biblioteko>.
“Memória sem fronteiras”
La 5an de oktobro 2026 je la 14a horo (BRT)
Aŭditorio Machado de Assis, Fundação Biblioteca Nacional, Rio-de-Ĵanejro, Brazilo
Senpaga eniro
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1334.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post UEA kaj Nacia Biblioteko de Brazilo antaŭenigas dialogon pri la dokumenta heredaĵo de Esperanto appeared first on La Ondo de Esperanto.
La konferenco ”Esperanto – 140 jaroj”, kiu okazos venontjare apud Parizo, celas la normaligon de Esperanto kiel universitata esplorobjekto. La konferenco nun ricevas novan subtenon de la regiono Île-de-France. Estos dek du stipendioj por doktoriĝantoj kaj junaj esploristoj, kiuj povos ricevi senpagan loĝadon en Parizo dum tri noktoj. Nova limdato por sendi proponojn al la konferenco en Campus Condorcet estas la 31-a de oktobro.
La bildo uzata de la organizantoj de la kongreso ŝajnas esti AI-versio de malnova bildkarto eldonita de Alice-Leontine Farges en la 1910-aj jaroj.Antaŭ kelkaj monatoj estis anoncita la internacia konferenco ”Esperanto – 140 jaroj”, okazonta de la 9-a ĝis la 11-a de junio 2027 en Campus Condorcet apud Parizo. La konferenco proponas retrorigardi al 140 jaroj da lingva historio, sed ankaŭ pridemandi, kio okazas kiam lingva projekto fariĝas vivanta lingvo, komunumo kaj kultura fenomeno.
La regiono Île-de-France ĵus decidis financi 12 stipendiojn por doktoriĝantoj kaj junaj esploristoj, kiuj tiel povos ricevi senpagan loĝadon en Parizo dum tri noktoj kadre de la konferenco.
La subteno celas faciligi la partoprenon de esploristoj por kiuj vojaĝo al kaj loĝado en Parizo povus esti malhelpo. Pro tiu nova financado, la organizantoj decidis ankaŭ plilongigi la limdaton por ĉiuj. Proponoj por kontribuoj nun estas akceptataj ĝis la 31-a de oktobro 2026.
La konferenco celas kunigi esploristojn el diversaj fakoj de la homaj kaj sociaj sciencoj. La temoj de la alvoko estas vastaj: la historio kaj evoluo de Esperanto, la formiĝo de ĝia komunumo, lingvaj ŝanĝoj kaj normoj, literaturo, arkivoj kaj fontoj, teknologio, scienco kaj medicino, politiko kaj religio, sed ankaŭ la situo de Esperanto en pli vastaj esploroj pri lingvoj kaj transnaciaj komunumoj.
La celo do ne estas nur retrorigardi al 1887. Post 140 jaroj, Esperanto estas ankaŭ materialo por esplori demandojn pri lingvo, komunumo, cirkulado de ideoj kaj internaciaj rilatoj.
Alivorte, la konferenco proponas konsideri Esperanton ne nur kiel esplorobjekton de la lingvoscienco kaj la sociaj sciencoj, sed ankaŭ kiel eblan heŭristikan kadron por repripensi teoriajn demandojn kaj konceptojn.
La studado de Esperanto povus tiel kontribui ne nur al pli bona kompreno de la fenomeno mem, sed ankaŭ al la renovigo de pli ĝeneralaj esplorproblemoj pri lingvo, komunumo, normigo kaj transnaciaj interŝanĝoj.
Laŭ Pascal Dubourg Glatigny, unu kiu organizos la aranĝon kune kun Sébastien Moret, la konferenco celas la normaligon de Esperanto kiel universitata esplorobjekto:
– Ĝi reliefigos kreskantan tendencon: pli kaj pli da universitataj esploristoj, kiuj ne havas antaŭajn ligojn al la Esperanto-movado, traktas Esperanton kiel legitimigindan objekton de esplorado. Iliaj kontribuoj renkontiĝas kaj dialogas kun la longdaŭra erudicia laboro de esperantistoj-universitatuloj, kiuj dum pli ol jarcento prisemis fruktodonan grundon por la studado de la lingvo, de ĝiaj historio kaj praktikoj.
Paralele al la prelegoj, okazos ankaŭ duontagaj atelieroj laŭ specifaj interesoj. Jam anonciĝis atelieroj pri ”Esperanto kaj matematiko” kaj ”Esperanto kaj politiko”. Pliaj aldoniĝos laŭ la proponoj.
La organizantoj invitas sendi resumon de 2 000–3 000 tajpospacoj. La konferenco estas sub la aŭspicioj de la Societo pri historio kaj epistemologio de lingvosciencoj (SHESL), kaj la laborlingvoj estas la franca kaj la angla.
Postmorgaŭ, la 1an de oktobro 2026, estos la lasta tago por anonci sian kandidatecon al la sesio de lingvotestado en Malago dum la kvara NaturAmika KulturSemajno en Esperanto; la lingvotestadon organizas Kultura Centro Esperantista, surbaze de direktivo Mühlemann kaj de la koncerna reglamento.
Eblos kandidati por ĉiuj niveloj de LTSEC: A1, A2, B1, B2, C1, sed ne por C2, ĉar la limdato por liveri la disertaĵon estas pli frua ol nur semajnon antaŭ la ekzamenoj.
Por komuniki: kce [ĉe] esperantio [punkto] net (kce[at]esperantio[dot]net)
La urba konsilantaro de Herrera del Duque en sudokcidenta Hispanio decidis financi grandan premion por Esperanta poezio. La gajninto ricevos 900 eŭrojn kaj aldone valoran trofeon. Unuafoje la premio estos aljuĝita venontjare. Sed kiel tio povis okazi? Javier Romero Tello, sekretario de la konkurso, afable konsentis respondi demandojn de Libera Folio.
Placo de Hispanio en Herrera del Duque. Foto: Haitone CC BY-SA 3.0Libera Folio: Kial la magistrato fondis tiun premion?
Javier Romero Tello: – La urba konsilantaro de Herrera del Duque, prezidata de la urbestro Saturnino Alcázar Vaquerizo, estas akceptema al la internacia lingvo Esperanto kaj ĉiam volis kunlabori pri niaj proponoj por plivastigi la videblecon de la esperanta komunumo kaj de la lingvo mem. Jam en 2016, ĉi tiu sama urba konsilantaro kunlaboris en la organizado de la 75-a Hispana Esperanta Kongreso. La rezulto de tiu komenca kunlaboro estis resona sukceso. Tial nia lastatempa propono okazigi premion pri Esperanta poezio, sponsoritan de la urba konsilantaro de Herrera del Duque, estis plia paŝo en ĉi tiu daŭra kunlaboro kun la Esperanta komunumo.
Kial la premio estas nomata laŭ Miguel Fernández?
– Tial ke Miguel Fernández, hispana esperantisto, estas unu el la plej signifaj figuroj en la esperantaj literaturo, teatro kaj poezio, ne nur en Hispanio sed tra la tuta internacia esperanta komunumo. Lia longa literatura kariero, liaj premioj kaj lia kritika sukceso igas lin la ideala persono por prunti sian nomon al ĉi tiu premio pri esperanta poezio, kiu aspiras fariĝi ĉefa premio en la kampo de Esperanta poezio.
Kiuj prijuĝos kaj laŭ kiuj kriterioj?
– La ĵurianoj estos rivelitaj nur unu monaton antaŭ la premia ceremonio, post kiam la gajninta poemo estos elektita. La ĵurianoj ne konas unu la alian. Ĉi tiuj antaŭzorgaj rimedoj estas enkondukitaj por konservi la anonimecon de la ĵurianoj kaj malhelpi ajnan eblan interferon aŭ premon, kiu povus misprezenti la elekton de la gajninta poemo. Ni povas diri, ke ĉiuj el ili estas individuoj, kiuj montris sian literaturan talenton kaj posedas la scion kaj sentemon necesajn por juste kaj senpartiece juĝi la alsenditajn poemojn. Ili estas esperantistoj el diversaj mondopartoj.
– La premio estos aljuĝita surbaze de la formala kvalito de la poeziaj kreaĵoj, la kapablo de la aŭtoro krei malkaŝe poeziajn mesaĝojn aŭ bildojn, mesaĝojn enhavantajn etikajn, sociajn, filozofiajn, ktp. reflektojn; la beleco de la vortelekto kaj konstruo; la strukturo de la verko; la profundo de ĝiaj reflektoj, diskursoj aŭ intencoj; kaj la elekto de temoj kiuj montras originalecon.
Kio okazos pri la premiita verko?
– La premiita verko estos diskonigita per ĉiuj eblaj rimedoj fare de la magistrato de Herrera del Duque, de Hispana Esperanto-Federacio kaj de Fundación Esperanto. Plie, la premiitan verkon publikigos la prestiĝa literatura Esperanto-revuo Beletra Almanako.
Ĉu temas pri la plej granda poezia konkurso en Esperantujo, laŭ la premia sumo?
Ni kredas, ke ĝi efektive estas la plej granda literatura premio, specife la esperanta poeziokonkurso, rilate al la tuta premia sumo.
Ĉu ĝi okazos ripete, kaj kiel ĝi estas financata?
– Jes, la intenco estas okazigi la premiadon ĉiun duan jaron. Komence, ĝin daŭre financas la urba konsilantaro de Herrera del Duque.
Pliaj informoj pri la premio troveblas en la retejo de Hispana Esperanto-Federacio.
La demenco de Alzheimer kaj aliaj tipoj de demenco fariĝis premsonĝo por multaj homoj. Sciencistoj klopodas esplori kaj studi por trovi manierojn kuraci kaj preventi ĝin. Ĝi fariĝis inkubo por la moderna homo.
Plej multaj klopodoj celas la preventon de demenco. Oni jam komprenis, ke edukado kaj formala lernado en frua aĝo klare influas la estontan riskon de demenco en maljunaĝo. Kompreneble, ĉar aliaj faktoroj ludas sian rolon, tia influo estas nur parta, eĉ se signifoplena. Tamen, mankis ĝis nun statistika mezurado pri la influo de edukado je la estonta apero de demenco.
Antaŭ nelonga tempo, svedaj esploristoj klopodis plenigi tiun vakuon. Ili decidis kalkuli, kiomgrade trejnado de junuloj rilate teknikon de rezonado rezultigas ŝanĝon je la apero de demenco, kiam tiuj junuloj fariĝas maljunuloj. Sufiĉe ambicia projekto!
Por sia esploro, ili akompanis junajn lernantojn, kiuj ricevis trejnadon pri rezonado per la indukta maniero, je la aĝo de 13 jaroj, kaj analizis ilin en aĝo de pli ol 60 jaroj. Ili trovis, ke la lernado pri indukta rezonado malpliigas la koncernan riskon, sendepende de aliaj faktoroj. Alivorte, konfirmiĝis, ke kognaj kapabloj akiritaj en frua aĝo protektas la cerbon kontraŭ demenco en alta aĝo. Ĉar ankaŭ pure fizikaj malsanoj (kormalsanoj, diabeto, kaj aliaj morboj) povas kaŭzi demencon, la sciencistoj statistike nuligis tiujn faktorojn en la nuna studaĵo, por ke ili ne influu la rezultatojn.
Tiu analizado inkluzivis pli ol 10 mil individuojn naskiĝintajn en la jaro 1948, kiuj kompletigis la menciitan trejnadon en la jaro 1961, kaj estis akompanataj ĝis la jaro 2025.
Ĉi tiu interesa scienca esploro klare plifortigas la koncepton pri “mensa stoko”, nome la uzado de la cerbo en ĝia laŭeble plej ampleksa maniero. Scivolemo, interhoma kunvivado, solvado de problemoj, sintenado en sendependa maniero, akirado de novaj ideoj, ĝuado de arto - jen manieroj fari la cerbon pli forta kaj pli rezistema al la defioj de maljuniĝo.
“Indukti”, ekzemple, estas: ”rezoni, konkludante el apartaj faktoj al ĝenerala leĝo, el specoj al specaro, el efikoj al kaŭzo“ (laŭ Plena Ilustrita Vortaro). Praktikado de indukta rezonado do estas interesa, praktika maniero gimnastiki per la cerbo. Infanoj eĉ povas amuziĝi per tio, kaj ĝi povas enkonduki ankaŭ kuriozajn nociojn de filozofio.
Unuvorte: oni aktivigu la cerbon, ekde frua aĝo, se oni volas eviti postajn problemojn!

LUMINESK’ estas la silvestra renkontiĝo de Germana Esperanto-Asocio. Luminesk’ 2026/27 okazos en Bremeno de la 28a de decembro 2026 ĝis la 5a de januaro 2027. Ĝi nun okazos la dekan fojon. Ankaŭ ĉi-foje ĝi ofertos varian kaj altkvalitan programon – lingvokurson, prelegojn kaj diskutgrupojn, ekskursojn kaj distrajn programerojn. Partoprenantoj kutime venas el sep ĝis ok landoj.
La urbo Bremeno estas la ĉefurbo de la federacia lando Bremeno. Kun loĝantaro de proksimume 580 000, Bremeno estas la deka plej granda urbo en Germanio.

Ĉefa respondeculo: Andreas Diemel
Retpoŝto: luminesk@esperanto.de
Telefono: en Germanujo: 0800 3 36 36 36 64 (senpaga), internacie: +49 203 29 64 877 (hejma reto)
Retejo: https://www.esperanto.de/luminesk
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Luminesk’: Jarŝanĝe en Bremeno appeared first on La Ondo de Esperanto.
La dua delegito de Esperanta PEN-Centro, c-ano Alessio Giordano, reprezentos nian literaturon ĉe la verkistara mondkongreso, kiu disvolviĝos morgaŭ kaj postmorgaŭ telematike, sub la prezido de Burnham Sönmez, kies plej konata romano “Instanbul” Istanbulo” aperis ankaŭ en nia lingvo ĉe Kooperativo de Literatura Forio.
La delegito, c-ano Giorgio Silfer, rezignis pro prioritata tasko plenumenda por la esperanta kulturo: li restos tamen en kontakto, kiel vicprezidanto, kun la delegito. Alessio Giordano, 29-jaraĝa, estas ankaŭ la nova sekretario de la Esperanta PEN, kaj reprezentas la centron en la komitato de junaj verkistoj. Lia unua sperto en la medio okazis antaŭ tri jaroj dum la Asembleo de la packomitato en Bledo, Slovenio.
Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

En marto 2026 Mia Vivo estis haltigita de la servila servo pro la kiomo da uzo de la komputilaj rimedoj. Post 10 tagoj la problemo estis solvita, per forigo de pluraj ne tiel necesaj funkcioj. Tiel la retejo reiĝis al normala stato.
Mi ricevis novan averton pri la sama problemo: “Mia Vivo uzas tro da komputilaj rimedoj”. Ĉi-foje la servila servo ne haltigis la retejon, sed ĝi postulas ke mi malmultigu la uzadon. La problemo tamen estas, ke ĉio ĉi estas la rezulto de la grandiĝo de Mia Vivo. Kvankam MV ne plu estas tiel populara kiel je la komenco, ĝi bezonas pli kaj pli da rimedoj por zorgi la ĝisnunajn datumojn. Mi jam pagas por la plej bona servo ebla, sed tio baldaŭ ne plu sufiĉos. La servila servo estas relative malmultekosta, kaj tio ebligis min eĉ krei Mia Vivo per mia lima budĝeto. Sed ĉar la servila servo ne ofertas pli bonan servon eĉ kontraŭ pli da mono, mi havas nur tri alternativojn:
1. Serĉi alian servilan servon kaj transdoni ĉion tien. Kosto por transdono ne estas malmulta, sed pli grave, taŭga servilo por niaj nuntempaj kaj estontaj bezonoj kostas almenaŭ kvaroble ol la nuna. Mi ja ricevis mondonojn por la sekvaj du jaroj, sed tio ne sufiĉos eĉ por unu, eĉ se mi povus transdoni ĉion senkoste. Mi certe povas peti pli da mono de vi, la membroj, por daŭrigi la retejon, sed ĉar la mondonoj, kune kun la aktiveco, pli kaj pli malmultiĝas, mi devas esti preta pagi por ĉion mem. Mi simple ne havas tian monon kaj tio faras ĉi tiun alternativon nerealeca.
2. Transdoni Mia Vivo al esperanta asocio, kiu havas la necesajn lerton, monon kaj rimedojn. Tio estas mia prefera elekto, sed ne estas multaj organizoj kiu plenumas la tri kondiĉojn. La plej grandaj neniam montris multe da intereso pri Mia Vivo. Ili ne eĉ respondis al miaj antaŭaj proponoj por kunlaboro. Mi tial dubas ke la E-movado havas la volon savi la retejon. Mi ĝojas se mi estas malĝusta pri ĉi tio, sed mi ne atendas miraklon.
3. Fermi la retejon. Dum 8 jaroj, realigi kaj prizorgi socian retejon por la esperantistaro estis mia revo kaj pasio (unue per Nubo, due per Mia Vivo), malgraŭ la granda kaj longtempa laboro kaj la multaj defioj kaj stultaj misoj. Mia Vivo neniam fariĝis “la interreta Esperantujo”, sed por multaj homoj, ĝi fariĝis loko por amikiĝi, diskuti kaj por montri siajn vivojn, malgraŭ la multaj aliaj alternativoj. Ĉiuj retejoj havas apartajn etosojn. Ankaŭ Mia Vivo, kaj tio evidente tiris certajn homojn al uzi MV kiel la ĉefan socian retejon. Tio ĝojigis min, kaj tio estas la plej granda fonto pri mia malĝojego pro la situacio. Mi plejkore dankas vin por via ĉeesto! Sen vi, Mia Vivo estus nenio!
La nuna plano estas fermi la retejon je la fino de la jaro, antaŭ ol mi devos pagi la sekvajaran koston por la plej multekosta servilo. Tio devas doni al vi sufiĉe da tempo ne nur por konservi ĉiujn konservindajn aferojn kiel bildojn kaj tekstojn, sed pli grave por doni al viaj amikoj la informojn por malperdi la kontakton.
Pri la donita mono: mi intencas redoni ĉiom, kiom ne estis jam uzata por la jaro 2026. Mi mesaĝos vin kiam mi finkalkulis la sumon.
Kun granda amikeco kaj danksento,
Johannes Genberg
Fonto: https://www.miavivo.net/?status/1-1-1790244787/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Mia Vivo fermiĝos je la fino de la jaro appeared first on La Ondo de Esperanto.
Kvin membroj de la majoritato kaj du de la opozicio subskribis proponon de rezolucio titolitan “Deklaracio pri neŭtraleco”: ili estas gesenatanoj Perla Martinelli, Anna Bartek, Manuela Blanco, Lucien Kagina, Miroslava Kirova, Fernando Pita, Hubert Michael Schweizer; post historie-politika enkonduko la dispozicia parto de la dokumento estas la sekva:
1. Konforme al sia statuso de celata subjekto de internacia juro, la Esperanta Civito estas principe kaj konstante neŭtrala, sed ne neŭtra.
2. Neŭtraleco egalas ne al politika indiferento, sed al malsubteno por armeaj aliancoj, al rifuzo de milito kiel politika instrumento, al solidareco por la senkulpaj suferantoj pro milito kaj persekutoj, unuavice pere de la Civila Esperanta Servo.
3. Neŭtraleco ne estas senlima, sed enkadrita per la internacia juro kaj la Civita normaro, specife Lex Pacificatoria.
4. Kooperado al internacia sekureco eblas nur se la esperanta popolo mem estas atakata aŭ persekutata, kiel fare de la Tria Regno kaj ĝiaj aliancaj reĝimoj dum la dua mondmilito.
5. La Esperanta Civito ne partoprenas en armitaj konfliktoj kaj ne alprenas devontigajn decidojn kontraŭ militanta ŝtato aŭ etno; esceptas la eventualaj devigoj pro decido de Konsilio de Eŭropo.
6. La Esperanta Civito povas uzi sian neŭtralecon por preventi kaj solvi konfliktojn, kaj disponigas sin se petata je mediacio.
La deklaracio klare difinas la koncepton de neŭtraleco, kiu en Esperantio ĝis nun estas nebula; fakte neniu tradicia esperantista movado estas vere neŭtrala, malgraŭ statutaj asertoj; pli kohere kaj sincere, pere de SAT-statuto la laborista movado deklaras sin malneŭtrala kaj klasbatala.
Pasigu tutan semajnon plenan je amuzaĵoj kaj amikeco! Ludu, dancu, babilu, festu, kantu, diskutu, lernu, kreu kaj amuziĝu kun junuloj el la tuta mondo – ĉio en Esperanto!
Kio? JES (Junulara E-Semajno) estas novjara junulara esperanto-aranĝo, la dua plej granda junulara evento en Esperantujo. Ĝi okazas ĉiujare ĉirkaŭ novjaro ie en Eŭropo (kutime en Germanio aŭ Pollando). Ĉi-jare ĝi okazas jam la 17an fojon!
Kiam? De la 27a de decembro 2026 ĝis la 3a de januaro 2027.
Kie? En Downtown Forest (https://downtownforest.lt), en Vilno, Litovio.
Kiu? Organizos ĝin teamo de LEJO, la Litova Esperanta Junulara Organizo, en kunlaboro kun homoj el aliaj landoj.
Legu pli ĉe https://jes.esperantojugend.de/.
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/09/litovio-88/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post JES-17: Festu novjaron en la ĉefurbo de Litovio! appeared first on La Ondo de Esperanto.
En marto 2026, Mia Vivo estis haltigita de la servila servo pro la kiomo da uzo de la komputilaj rimedoj. Post dek tagoj la problemo estis solvita, per forigo de pluraj ne tiel necesaj funkcioj. Tiel la retejo reiĝis al normala stato.
Mi ricevis novan averton pri la sama problemo: “Mia Vivo uzas tro da komputilaj rimedoj”. Ĉi-foje la servila servo ne haltigis la retejon, sed ĝi postulas ke mi malmultigu la uzadon. La problemo tamen estas, ke ĉio ĉi estas la rezulto de la grandiĝo de Mia Vivo. Kvankam MV ne plu estas tiel populara kiel je la komenco, ĝi bezonas pli kaj pli da rimedoj por zorgi la ĝisnunajn datumojn. Mi jam pagas por la plej bona servo ebla, sed tio baldaŭ ne plu sufiĉos. La servila servo estas relative malmultekosta, kaj tio ebligis min eĉ krei Mia Vivo per mia lima budĝeto. Sed ĉar la servila servo ne ofertas pli bonan servon eĉ kontraŭ pli da mono, mi havas nur tri alternativojn:
1. Serĉi alian servilan servon kaj transdoni ĉion tien. Kosto por transdono ne estas malmulta, sed pli grave, taŭga servilo por niaj nuntempaj kaj estontaj bezonoj kostas almenaŭ kvaroble ol la nuna. Mi ja ricevis mondonojn por la sekvaj du jaroj, sed tio ne sufiĉos eĉ por unu, eĉ se mi povus transdoni ĉion senkoste. Mi certe povas peti pli da mono de vi, la membroj, por daŭrigi la retejon, sed ĉar la mondonoj, kune kun la aktiveco, pli kaj pli malmultiĝas, mi devas esti preta pagi por ĉion mem. Mi simple ne havas tian monon kaj tio faras ĉi tiun alternativon nerealeca.
2. Transdoni Mia Vivo al esperanta asocio, kiu havas la necesajn lerton, monon kaj rimedojn. Tio estas mia prefera elekto, sed ne estas multaj organizoj kiuj plenumas la tri kondiĉojn. La plej grandaj [UEA, TEJO, SAT] neniam montris multe da intereso pri Mia Vivo. Ili ne eĉ respondis al miaj antaŭaj proponoj por kunlaboro. Mi tial dubas ke la E-movado havas la volon savi la retejon. Mi ĝojas se mi estas malĝusta pri ĉi tio, sed mi ne atendas miraklon.
3. Fermi la retejon. Dum ok jaroj, realigi kaj prizorgi socian retejon por la esperantistaro estis mia revo kaj pasio (unue per Nubo, due per Mia Vivo), malgraŭ la granda kaj longtempa laboro kaj la multaj defioj kaj stultaj misoj. Mia Vivo neniam fariĝis “la interreta Esperantujo”, sed por multaj homoj ĝi fariĝis loko por amikiĝi, diskuti kaj por montri siajn vivojn, malgraŭ la multaj aliaj alternativoj. Ĉiuj retejoj havas apartajn etosojn. Ankaŭ Mia Vivo, kaj tio evidente tiris certajn homojn al uzi MV kiel la ĉefan socian retejon. Tio ĝojigis min, kaj tio estas la plej granda fonto pri mia malĝojego pro la situacio. Mi plejkore dankas vin por via ĉeesto! Sen vi, Mia Vivo estus nenio!
La nuna plano estas fermi la retejon je la fino de la jaro, antaŭ ol mi devos pagi la sekvajaran koston por la plej multekosta servilo. Tio devas doni al vi sufiĉe da tempo ne nur por konservi ĉiujn konservindajn aferojn kiel bildojn kaj tekstojn, sed pli grave por doni al viaj amikoj la informojn por malperdi la kontakton.
Pri la donita mono: mi intencas redoni ĉiom, kiom ne estis jam uzata por la jaro 2026. Mi mesaĝos vin kiam mi finkalkulis la sumon.
«Detruita urbo ne estas nur difektitaj konstruaĵoj, prirabitaj muzeoj, delokitaj loĝantoj kaj disrompita ĉiutaga vivo. Ĝi estas ankaŭ urbo senigita je parto de sia identeco, kiel okazis al Mosulo (Irako) post la okupado fare de Daesh inter 2014 kaj 2017.
Rapide evidentiĝis, ke restarigi la konstruaĵojn, el kiuj 80 procentoj estis detruitaj en la malnova urbo, estis la sola maniero revivigi tiun Al-Mawsil – “kunligan punkton” en la araba – kaj redoni al ĝi la statuson de simbolo de interkultura dialogo.
UNESKO akceptis tiun defion per la iniciato Revivigi la Spiriton de Mosulo, ambicia programo kiu ebligis la rekonstruadon de la urbo helpe de la subteno de ĝiaj loĝantoj kaj la internacia solidareco je valoro de 115 milionoj da usonaj dolaroj», – skribis Audrey Azoulay, Ĝenerala Direktoro de Unesko, en la ĉefartikolo de la kvara kajero de “Unesko-Kuriero” (oktobro-decembro) por la 2025a jaro.
“Rekonstruado: reakordigi estinton kaj estonton” estas la ĉefa temo de la lasta pasint-jara eldono de “Unesko-Kuriero”, kies Esperanta versio kun grava malfruo aperis en la retejo de Unesko. Ĉi tiun temon traktas jenaj tekstoj en la sekcio “Larĝa angulo”:
Franca Malservisi. Rekonstrui, sed kiucele?
Zaina Dufour. Nova vivo por Mosulo
Charles Anderson. Kristkirko: resaniĝo de interne al ekstere
Kie la spiritoj loĝas: la Tomboj de Bugandaj Reĝoj en Ugando: Intervjuo kun Jonathan Nsubuga
Anuliina Savolainen. La renesanco de la historia urbo de Al-Ula
Adrien Sarlat. Varsovio: duobla metodo
Ana Lucía Mendizabal Ruíz. Majaa urbo en Gvatemalo, savita de forgeso
Lyu Zhou. Ĉinio: la reveno de la Pordego Yongdingmen
“Unesko-Kuriero” aperas en la ses oficialaj lingvoj de Unesko kaj ankaŭ katalune, Esperante, portugale, kaj koree. La Esperanta versio (58-paĝa) de la oktobra-decembra “Kuriero” estas senpage elŝutebla (laŭ la normo pdf) en la retejo de Unesko: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000395961_epo.
AlKo
* Araba akronimo de la nomo de la militisma ĝihadisma organizaĵo Islama Ŝtato de Irako kaj Sirio (IŜIS).
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/09/unesko-45/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Unesko-Kuriero: Rekonstruado: reakordigi estinton kaj estonton appeared first on La Ondo de Esperanto.
en la norda hemisferio, kaj vintro por la suda.
Notindas ke “enketilo” estis pli spektita kaj de pli da homoj, sed ĝi estas nur la 14a plej populara. Tio okazas ĉar nur 5 fojoj la rekomendoj de “enketilo” estis sekvataj, dum la rekomendoj de la tri plej popularaj afiŝoj estis skevataj 29, 30 kaj 28 fojojn. Tio signifas ke ili estis pli helpemaj al ekosistemo. Simila situacio por “Como hablar”, ankaŭ la rekomendoj estis sekvataj nur fojojn.
Resume, 2086 spektoj, dividitaj inter 1076 afiŝoj. Kompare al pasinta sezono, preskaŭ ekzakte saman kvanto da spektoj, sed pli da afiŝoj. Rekomendoj de tubaro estis sekvataj 1872, malpli ol dum pasinta sezono. Kuriozas la elstara kvanto da filmoj faritaj per artefaritaj inteligentecoj.

En la Belartaj Konkursoj (BK) 2026 konkursis 155 verkoj, nombro ja tre proksima al la kontentiga 163 atingita en BK-2025. Kvante kaj kvalite sukcesaj evidentiĝis pluraj branĉoj kaj subbranĉoj, inter ĉi lastaj la pasintjare premierinta “Sciencfikcio kaj Fantasto”, kies unua premio havas la nomon “Premio Charles Power”, omaĝe al la samnoma iama Konstanta Kongresa Sekretario de UEA, verkisto, tradukisto kaj ŝatanto de scienco kaj sciencfikcio, kiu forpasis en aprilo 2025. Nu, tiel brila rezulto faras oportuna la altigon de “Sciencfikcio kaj Fantasto” de la kategorio subbranĉo en la kategorion branĉo.
Aliflanke direndas, ke, fakte, eĉ oni ricevis pli ol 155 konkursaĵojn, sed kelkaj el ili estis resenditaj al la aŭtoroj tial, ke ili ne tute laŭiĝis al la ĝisnuna BK-regularo, kaj alia parto el ili ne trapasis pruvon nur ĉi-jare ekpraktikatan de ni. Temas pri analizo far programo por certigi, ĉu teksto proza aŭ versa estas verkita de homo aŭ de AI (Artefarita Intelekto). Tiu programo, 99,9 % fidinda, indikis ke kelkaj konkursaĵoj estis centprocente verkitaj ne de homo sed de AI. Konsultite de ni prie, ĉiuj aŭtoroj implikitaj havis la honestecon agnoski, ke la programo pravas, kaj do iliaj konkursaĵoj, simple, estis rifuzitaj. Punkto! De nun, en ĉiuj niaj alvokoj al partopreno, ni eksplicite indikos, ke sendanto de centprocente certe AI-verkita konkursaĵo ne rajtos partopreni plu en BK.
Niaflanke, kiel kutime, ni fidas la altirpovon de BK, la plej prestiĝa el la literaturaj konkursoj en Esperantujo, en kiu kutime partoprenas tiel grandaj figuroj de la E-beletro kiel entuziasmaj talentaj komencantoj sur la literatura tereno. Laŭlonge de la historio de BK, tiessine ŝprucis elstaraj individuaj kultivantoj de la E-literaturo kaj propralume brilaj grupoj el ili, kiuj nepre famiĝis. Pro ĉio ĉi, kaj pro multaj aliaj bonoj, ni esperas, ke la partopreno en BK-2027 tenos sin kvante kaj kvalite altnivela kaj eĉ atingos iun aŭ kelkajn el la de ĝi spertitaj lastatempaj eksterordinaraj rekordoj. Ek do al konkursad’!
La rezultojn de la konkurso oni anoncos kadre de la 112a Universala Kongreso de Esperanto en Melburno (Aŭstralio). Kiel kutime, partopreno estas libera al ĉiuj kaj ne ligita al aliĝo al la UK. La konkursaĵoj devas esti neniam antaŭe publikigitaj en ajna formo, krom en la branĉo Infanlibro de la Jaro. Oni rajtas sendi maksimume tri konkursaĵojn por sama branĉo aŭ subbranĉo. Endas sekvi jenajn regulojn:
Poezio: maksimuma longo 500 vortoj.
Prozo: maksimuma longo 200×65 karaktroj (kvino da paĝoj).
Mikronovelo: (maksimuma longo 100 vortoj). La unua premio nomiĝas Premio Paula Adúriz.
Sciencfikcio kaj Fantasto: maksimuma longo 200×65 karaktroj (kvino da paĝoj). La unua premio nomiĝas Premio Charles Power.
Teatraĵo: prefere surscenigebla en Esperanto-medio (minimuma longo 15 minutoj).
Mallonga teatraĵo (monologo, skeĉo, unuaktaĵo ktp): (daŭro inter 10 kaj 15 minutoj). La unua premio nomiĝas Premio María Cuevas.
Eseo: preferindas temo ligita kun Esperanto aŭ kun la kongresa temo, proksimuma longo 400×65 karaktroj (deko da paĝoj). La unua premio nomiĝas Premio Luigi Minnaja.
Infanlibro de la Jaro: originala aŭ tradukita libro por infanoj presforme aperinta en 2026. Aljuĝata estas nur unu premio.
Kantoteksto: maksimuma longo ne fiksita.
La absoluta limdato por ricevo de konkursaĵoj estas la 31a de marto 2027.
Oni sendu po unu tajpitan ekzempleron de ĉiu konkursaĵo – krom en la branĉo Infanlibro – al Belartaj Konkursoj de UEA, ĉe Miguel Gutiérrez Adúriz, prefere retpoŝte al unu el jenaj adresoj: belartajkonkursoj@gmail.com; bk@co.uea.org; aŭ, se tio ne eblas, papere al la adreso: los Coteros 1-C, 2 Izda, 390600 Muriedas; Cantabria; Hispanio, indikante la elektitan pseŭdonimon por gardi la anonimecon de la aŭtoro. Por la branĉo Infanlibro oni sendu unu ekzempleron de la koncerna libro al la adreso de Miguel Gutiérrez Adúriz kaj tri ekzemplerojn al Belartaj Konkursoj, Centra Oficejo de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando.
Premioj: En la branĉoj Poezio, Prozo, Teatraĵo, Eseo kaj Sciencienfikcio kaj fantasto: unua premio 260 €, dua premio 182 €, tria premio 104 €. En la branĉo Infanlibro de la Jaro, 546 €. En la branĉoj Mikronovelo, Kantoteksto kaj Mallonga teatraĵo (monologo, skeĉo, unuaktaĵo ktp): unua premio 100 €, dua premio 25 €, tria premio 25 €. Cetere, la teksto ricevinta la unuan premion en la branĉo Kantoteksto estos muzikigita, kaj la rezulta kanto estos diskonigita en ludado fare de kantisto aŭ kantogrupo.
Detala regularo troviĝas en la retejo de UEA. La verkoj de la Belartaj Konkursoj, premiitaj en 2027, legeblos en la volumo Belarta rikolto 2027, eldonota de Mondial. La premiolistoj ekde la komenco de la Belartaj Konkursoj en 1950 troviĝas ĉi tie.
Miguel Gutiérrez Adúriz
Sekretario de la Belartaj Konkursoj de UEA
Partoprenu la grupon de Amikoj de la BK en Facebook. Ĉiuj gajnintaj verkoj de la Belartaj Konkursoj aperas en la serio Belarta Rikolto: akiru ĉiujn kajerojn de la serio, ekde 2013, en la Libroservo de UEA. La Belartaj Konkursoj bezonas vian subtenon! Donacoj tre bonvenas al la Belarta Fondaĵo: https://uea.org/alighoj/donacoj/belarto.
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1334.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La 78aj Belartaj Konkursoj de UEA appeared first on La Ondo de Esperanto.
Hieraŭ telekunsidis la Kapitulo de la Esperanta Civito sub la prezido de la Konsulino, sen. Lorena Bellotti, en ĉeesto de ĉiuj vickonsulo escepte de c-ino Viviana Piccinini, vickonsulo pri bibliotekoj. C-ano Giorgio Silfer, vickonsulo pri financoj, nur mallonge povis partopreni.
Kiel vickonsulo pri internaj aferoj sen. Manuela Blanco raportis pri sia misio en Bulgario dum la tre agrabla aranĝo DARE; gravaj aktivulinoj ricevis klarigojn kaj dokumentojn pri la Pakto. La kongresa buroo ĝojas informi ke al la ĉi-jara NaturAmika KulturSemajno de ENa aliĝis pli ol kvardek personoj, do la duoblo de la antaŭaj jaroj. La oficialaj insignoj de la Esperanta Civito estas produktitaj kaj formale liveritaj dum la Parlamenta sesio.
C-ano Giacomo Comincini, vickonsulo pri informado, estas preparanta bonvenigan manlibreton por la civitanaro, kun bazaj informoj pri la konsorcio. La Konsulino ŝatus similan informilon ankaŭ por paktontaj establoj. Estas subsidue ellaborata informa dokumento por la Parlamenta sesio en Malago, distribuota fare de ENa.
Sen. Alessio Giordano, vickonsulo pri klerigado, anoncis ke la venonta Internacia Junulara Festivalo gastigos la premieron de Historio de la esperanta literaturo (dua eldono), en ĉeesto de la kunaŭtoroj kaj lokaj aŭtoritatoj. Estas subtenata la scienca seminario pri idologio, fare de nia paktinto Centro de Interlinguistica, en Pavio 23 novembro 2026; kunlaboras la itala sekcio de TEJO. Grafike pretas ankaŭ la nova modelo de legitimilo: la Kapitulo diskutis pri diversaj detaloj kaj konsultos la uzantojn.
Ĉu vi ŝatus, ke la agado de via landa sekcio estu pli videbla en la kanaloj de TEJO? Eble vi ŝatus kunhavigi pri via ĉiutaga vivo en fremda lando? Eble vi organizas mojosan eventon (esperantistan aŭ ne) kaj volas pli videbligi ĝin? Eble vi volus kunhavigi vian kulturon kaj rakonti ion specifan? Realigu tiun ideon kun ni!
La komunikada teamo de TEJO invitas landajn sekciojn, individuajn membrojn aŭ ĉiujn aliajn registri filmeton en Esperanto pri ajna temo, kiu ŝajnas interesa kaj aktuala al vi. Ni specife aprezus filmetojn, kiuj temus pri vivo de junuloj aŭ junularo ĝenerale, lingva diverseco kaj minoritataj lingvoj, kulturo. Ni ne povos akcepti filmetojn, kiuj estas diskriminaciaj en ajna maniero aŭ ne kongruas kun la celoj de TEJO (legu la Statuton de TEJO, ĉapitro 1, sekcio 3).
Nia celo estas videbligi Esperantujon en ĉiuj partoj de la mondo kaj montri la buntecon de nia komunumo. La filmetoj estos publikigitaj en niaj kanaloj: Instagramo kaj Fejsbuko, Jutubo kaj TikToko.
Via ĉefa tasko estus registrado de mallonga video. La postajn paŝojn – muntadon, subtekstojn (en kelkaj lingvoj laŭ via prefero), kovrilbildojn kaj postproduktadon – povos prizorgi la volontuloj kaj komunikada teamo de TEJO, por ke via laboro restu kiel eble plej malpeza.
Se vi volas kontribui, sed vi havas dubojn, skribu mesaĝon al oficejo@tejo.org kaj priskribu vian ideon. Ni povos diskuti pri la manieroj en kiuj nia teamo ĉe TEJO povos helpi vin realigi vian ideon. Ni povas provizi helpon pri transformo de la ideo al la filmeto, muntado de la filmeto kaj la aliaj partoj de la kreado de la enhavo.
Ne ekzistas strikta limdato por sendi viajn videojn aŭ ideojn, sed se vi planas kontribui, kontaktu nin antaŭ la 30a de oktobro 2026. Se vi povus sendi vian kontribuon pli frue, ni estus tre dankemaj.
Ĉiuj rajtas kontribui, sendepende de aĝo, devenlando aŭ membreco en TEJO. La nura kondiĉo estas ke en via filmeto vi parolu en Esperanto!
Teknikaj rekomendoj: se vi povas, faru la filmeton en 1080p aŭ 720p-kvalito (HD). Purigu la lenson de la poŝtelefono/kamerao antaŭ komenci la filmadon kaj atentu, ke via voĉo estu bone aŭdebla. La video estu vertikala.
Fonto: https://www.tejo.org/alvoko-filmeto-2026/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Kreu filmeton kun ni kaj rakontu pri via kulturo appeared first on La Ondo de Esperanto.
Ni listigas la dek unu diferencojn inter Esperanto Gården (1996-2025) kaj Skandinava Esperanto-Domo (2027-kaj plu), rilate al la konstruoj en Lesjoforso, Svedio. Ili mem klarigas kial dekomence la sorto fatalos al la unua, pro fundamentaj karakterizoj kiuj bonŝance mankas al la nuna, posedata de Esplora Instituto de Esperantologio kaj proprietata de fonduso Pro Esperanto.
a) Gå estis komerca societo / EIE estas ideala societo (fiske multe pli oportuna).
b) Gå celis precipe ne E-istan merkaton / EIE celas plejparte E-istan merkaton (tial Gå kupliĝis al oficiala turisma reto, dum EIE aliĝis al la Pakto por la Esperanta Civito).
c) Gå disvolvis infrastrukturon por gaĝoj / EIE celas infrastrukturon minimuman (multe malpli da devigoj kaj zorgoj).
d) La gaĝa publiko estis esenca por Gå, dum por EIE ĝi estas akcesora (malpli da laborforto bezonata).
e) Gå suferis pro la kreskanta malprosperiĝo de Lesjoforso / por EIE tio povas esti atuto (sola gastejo).
f) Gå funkciis dum la tuta jaro / EIE funkcios nur somere (escepte de la vilaeto nomata Kukolnesto): por Gå fortaj kostoj pro hejtado, por EIE preskaŭ neniomaj.
g) Esperantistoj al Gå venis 80% el Svedio / al EIE venos 80% el eksterlando.
h) Por Gå la domo misevoluis de rimedo al celo / por EIE la domo restos rimedo.
i) Gå havis altajn kostojn / EIE havos relative malaltajn kostojn (eblos subteno kiel privata lernejo, plus muzea projekto).
j) Se Gå estus vendita, 500.000 SEK devus iri al la civito Filipstad / Kaze de vendo la tuta gajno iras al EIE/Pro Esperanto.
k) Ĉiuj facetoj de Gå estis administrataj de unu instanco / EIE responsos nur pri la kultura kaj distra programo: pri la domflegado zorgos Pro Esperanto tra la Civila Esperanta Servo, pri la gastigo zorgos Esperanta Naturamikaro (ĉiu gasto devos aliĝi al ENa aŭ alia NFI-sekcio, ekzemple la sveda mem).
Komuna Seminario (KS) estas junulara evento kun pli ol 40 jaroj, kiu laŭvice okazas en kvar landoj (Ĉinio, Japanio, Korea Respubliko kaj Vjetnamio), kaj kutime estas rigardata kiel la plej granda junulara Esperanto-renkontiĝo en Azio.
La 44a Komuna Seminario okazos de la 27a ĝis la 29a de novembro 2026 en la distrikto Xiaoshan de la urbo Hangzhou, kun oportuna trafiko. Oni povas facile atingi la urbon per aviadilo kaj rapidtrajno.
Hangzhou estas unu el la sep antikvaj ĉefurboj de Ĉinio kaj la ĉefurbo de Zhejiang-provinco. Ĝi famas pro la bela Okcidenta Lago, la Granda Kanalo kaj la Ruinoj de la Antikva Urbo Liangzhu, kiuj estas mondaj heredaĵoj de UNESKO. La urbo havas historion de pli ol 2200 jaroj kaj estis laŭdata de Marko Polo kiel “la plej bela kaj luksa urbo en la mondo”. Hangzhou estas konata pro siaj montoj, riveroj, teo, silko kaj riĉa kulturo de la Song-dinastio. Nuntempe ĝi ankaŭ estas moderna centro de teknologio, turismo kaj internacia kultura interŝanĝo.
La temo de ĉi-jara KS estas “Junuloj kune por la komuna estonteco de Azio en la AI-epoko”. Krom prezentado kaj diskutado, ni preparas riĉan programon por ideo-interŝanĝi, kulturo-esploradi kaj amikumi!
La 27a de novembro
09:00–13:00 Registriĝo
13:30–18:00 Duontaga Ekskurso
18:30-19:30 Vespermanĝo
La 28a de novembro
9:00-10:00 Malfermo
10:00-11:30 Diskuta rondo de la Temo
14:00-15:00 Azia Junulara Movado
14:00-15:30 Esperanto-Kurso(j)
15:30-18:30 Prelegoj
19:00-20:00 Bankedo&Fermo
La 29a de novembro
8:00-17:00 Tuttaga ekskurso
Legu pli ĉe https://sites.google.com/view/ks-2026/
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/09/chinio-32/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Venu al KS en Hangzhou! appeared first on La Ondo de Esperanto.
Abonantoj jam povas elŝuti la oktobran numeron de la revuo "Esperanto". La papera versio baldaŭ estos dissendita: https://uea.org/revuoj
La enhavlisto de la oktobra numero:
195 | La lando, kie Esperanto estas monda lingvo
197 | Eventoj: Mia partopreno en la 59-a Kongreso de ILEI
198 | Universala Kongreso: Salutmesaĝo de de la la Prezidanto de Konferenco de Neregistaraj Organizoj
199 | Edukado: Retaj Esperanto-kursoj
199 | Kulturo: Kjara Raggi en Festivalo de Sanremo
200 | Pontoj inter lingvoj kaj komunumoj: la 92-a Itala Kongreso de Esperanto
201 | ILEI | Eventoj: La Simpozio de ILEI 2026: Plialtigi lingvan konscion
202 | Universala Kongreso: Postkongresa ekskurso
204 | Duobla oportuno lerni Esperanton en la Universitato de Amsterdamo
206 | Recenzo: Kia homo estis Simeono Podkaminer?
208 | Esperanto kiel vivanta lingvo sur la mongola stepo
209 | Faka agado: Novaj prezidanto kaj Honora Prezidanto de IKEF
210 | Belartaj Konkursoj: Alvoko al partopreno en la 78a okazigo de la Belartaj Konkursoj
211 | Oficiala Informilo
212 | Eventoj: IKUE en Graz: kredo, espero, amo
213 | Universala Kongreso: Premio Maertens
214 | Esperanto en universitatoj: Speciala prelego pri Esperanto
215 | Universala Kongreso: Aŭdaco en Graco: kvinminuta kuraĝo
215 | Forpaso
En la naturamika Esperanto-Domo, la sola loko en Malago kie regule okazas kunvenoj kaj kursoj en kaj pri nia lingvo, rekomenciĝos baldaŭ la Verdaj Ĵaŭdoj: la unua ĉi-aŭtune ekos je 17h30 de 1 oktobro 2026, kaj la temo estos la individuaj spertoj en la someraj aranĝoj de Esperantio — Kultura Esperanto-Festivalo, Internacia Junulara Kongreso ktp.
Tre pozitivaj raportoj estis verkitaj pri kelkaj el ili, fare de c-anoj Giorgio Di Nucci, Alessio Giordano kaj aliaj. Probable ne indas entuziasmi laŭ la etimologia signifo de la grekdevena verbo (pleniĝi per dio), ĉar post la kulisoj kaŝiĝas problemoj, kiel tiu levita de katalunistoj en UEA: ĝuste hispanoj konversacios pri ĝi, interalie post negativa intervjuo por “Heroldo de Esperanto” fare de s-ro Manolo Parra, sekretario de Hispana Esperanto-Federacio.
En Malago rezidas eĉ la prezidanto de HEF, sed neniam oni vidas lin ĉe la Verdaj Ĵaŭdoj.
Mardon la 29an de septembro ekde 17h45 okazos la unua legorondo organizata de Kultura Centro Esperantista jam la trian jaron ĉe la multlingva biblioteko Bibliomonde en Neŭŝatelo, kies esperanta libraro kreskas de fojo al fojo.
La pontokapo de KCE en la kantona ĉefurbo ebligos unuafoje konekton por sekvi telematike la prezenton de sen. Alessio Giordano pri la verko de Ferdinand de Saussure “Kurso de ĝenerala lingvistiko”. Mag. Giordano kontribuis kun d-ino Perla Martinelli al la reviziado de la traduko, farita de prof. Fernando Pita.
La libro enhavas ankaŭ unikan glosaron; ĝi estas referenca verko por la lingvistikaj kursoj ĉe Esplora Instituto de Esperantologio.
La dua legorondo estas kunvokita al Bibliomonde por la 26a de oktobro. Informas kce [ĉe] esperantio [punkto] net (kce[at]esperantio[dot]net)
La 1-a de oktobro estas la lasta ŝanco proponi filmon por Usona Bona Film-Festivalo. Lerni filmfaradon kaj fari filmojn en Esperanto povas esti amuza, defia ludo. Tian ludon prezentis Alexander Vaughn Miller dum la UK en Graco, kie li ricevis la premion Maertens por sia anglalingva Youtube-kanalo pri Esperanto kaj por la Usona Bona Film-Festivalo.
Hejma KTL-premiero en la urbeto East Point en Georgio, Usono. Foto: Isaac DeitzEsperanto-USA ĝis nun okazigis kaj organizis la Usonan Bonan Film-Festivalon jam 8 fojojn. Venontjare la festivalo tamen paŭzos. Sed se esperantistoj plu volas krei filmojn, oni nun proponas al ili tute apartan filmfaradan ludon, kiu prezentas similan oportunon kaj jam estas subtenata de Esperanto-USA.
La plimulto de la gajnintoj dum la pasintaj du fojoj de Usona Bona Film-Festivalo fakte mem ne parolas Esperanton. Bonŝance, ĉeestis esperantisto dum preskaŭ ĉiu tago de la filmadoj. La komuna punkto inter tiuj imponaj gajnintoj tamen ne estis la kalva amiko korektanta ĉies prononcadon. La vera sekreto de tiom da sukceso estis la ĉiusemajna kaj senpremia defio KTL, kiun ili regule ludas en Atlanto kaj en kelkaj aliaj usonaj urboj.
Ĉiun semajnon tri ĵetkuboj donas freŝajn hazardajn regulojn al filmfarantoj tra la mondo. ”KTL25V – Uzu du lokojn kaj kreu muzikvideon!” ”KTL50D – Kreu dokumentan filmon pri ĝuste kvin subjektoj!” ”KTL33F – Uzu ekzakte tri vortojn kaj rekreu scenon el ekzistanta filmo!”
Jen tri ekzemploj subite donitaj al tiu grupo. Ĉiu havas maksimume sep tagojn por krei filmon maksimume unuminutan. Foje la reguloj donas nur du aŭ tri tagojn por kreado, aŭ longon de ekzakte dek aŭ dudek sekundoj. Pli ol kvar mil KTL-filmoj jam estas kreitaj ekde la lanĉo de la ludo en 2019, kaj tia freneza filmfarado ofte rapide igas el komencantoj profesiajn filmistojn.
Iu ajn povas krei kaj alŝuti videaĵon al Youtube. Unika avantaĝo de KTL tamen estas la insisto, ke vera filmo nepre bezonas vivan spektantaron. Komikisto scias, ke li estas amuza nur en ĉambro kie homoj ridas. Same, reĝisoro scios, ke la ritmo, aktorado, kaj dialogo de la filmo efikas nur en ĉambro, kie homoj aŭdeble ĝuas ĝin. Ĉiusemajne KTL-ludantoj do renkontiĝas aŭ en hejmaj salonoj aŭ en granda eventoĉambro de trinkejo kaj prezentas ĉiun filmon al lokaj spektantoj. Esperanto-kluboj povus facile fari la samon.
Post ĉiu filmo la reĝisoro staras kaj mallonge respondas al demandoj pri tio, kiel la plej interesaj momentoj estis filmitaj aŭ kio inspiris la temon de la filmo. Post la fina filmo la reguloj por la sekva defio estas anoncataj, homoj ekplanas novajn filmojn kaj serĉas anojn por siaj skipoj. Neniu venkas, sed ĉiuj gajnas, kaj ĉiu persono je sia propra rapido kreskas kaj kleriĝas.
Ricevante la premion Maertens ĉe la Universala Kongreso en Graco, mi prelegis pri tio, kiel KTL siatempe, en 2021, donis modelon por fondi la Usonan Bonan Film-Festivalon. La 8-a festivalo komenciĝis en junio kun multaj monpremioj por filmfarantoj de iu ajn lando, kaj la limdato por sendi Esperanto-kurtfilmon ĉi-foje estas la 1-a de oktobro 2026.
Por spertaj usonaj KTL-reĝisoroj, kvar monatoj por krei filmon sen strikta unu-minuta maksimumo estas eterno, kaj tial ili ofte venkas en konkurso kun Esperantistoj, kiuj tre malofte kreas filmojn. Homoj ekster Usono devus ekhavi la saman avantaĝon.
Alexander Vaughn Miller prelegas pri KTL en Graco. Foto: John Huang.Esperanto-USA planas paŭzigi la filmfestivalon venontjare por doni pli da rimedoj al siaj aliaj projektoj, kiel la nova eldonejo Guteto. Fakte, jam ĉi-jare la film-festivalo preskaŭ ne okazis, ĉar la estraro hezitis trakti tro da grandaj projektoj samtempe.
Mi tamen insistis ke la festivalo devus okazi almenaŭ unu fojon plu, ĉar la premio Maertens donis bonan oportunon por internacia reklamado dum la UK, kaj tiel mi ne devus prelegi tie pri interesa projekto kaj artkreada oportuno kiun ĉiuj ĵus maltrafis.
La estraranoj konsentis, kaj la konkurso denove komenciĝis. Ĉiu nova ĉi-jara kurtfilmo do estos rekta rezulto de la ĉi-jara Maertens-premio. Se vi volas subteni la venontjaran premion Maertens, UEA bonvenigas donacojn al sia fonduso. Ili ankaŭ akceptos kandidato-proponojn por la venonta premiito ĝis la fino de septembro.
La Usona Bona Film-Festivalo havas la devon ne misinstrui Esperanton, kaj sekve ne donu premiojn al filmoj, kiuj malbone uzas la lingvon. Se tamen la teknike plej imponaj filmoj venas de ne-Esperantistoj, tio iĝas problemo. Ni volas gratuli la klopodojn sen aprobi la erarojn, do estu pli da ŝancoj por ekzerciĝi senpremie.
Se KTL fariĝos pli ligita al Esperanto, ĝi helpos filmistojn lerni la lingvon kaj Esperantistojn lerni filmfaradon. KTL-premiero rajtas okazi ie ajn kaj ĝi povas fariĝi nova kutima artista evento dum Esperanto-kongresoj. La KTL-retejo kolektas la senditajn filmojn, konvene ludigas ilin sinsekve, kaj prezentas atribuliston post ĉiu filmo, do estrado de la evento mem estas tre facila.
Isaac Deitz, la fondito de KTL, jam konsentis aldoni Esperantan version de la KTL-retejo kaj datumbazo, por ke samideanoj povu plene kompreni la regulojn kaj trovi la kurtfilmojn Esperantajn kaj kunlabori kun aliaj Esperantistoj. Ni kunlaboros por fari tion, se ni sukcesos aranĝi honorarion kontraŭ tiu laboro.
Por tiuj, kiuj komprenas la anglan, KTL jam estas senpage ludebla kaj kelkaj Esperantistoj lastatempe kreis kontojn tie kaj ekuzis ĝin. Se la Usona Bona Film-Festivalo revenos post kelkaj jaroj, ĝi estos multe pli sukcesa kaj forta kun Esperantistoj tiam en multaj landoj regule esprimantaj sin kaj kreantaj kurtfilmojn per la KTL-programo.
Alexander Vaughn Miller

De 2001 Konsilio de Eŭropo, en kiu membras 46 ŝtatoj kun ĉ. 700 milionoj da loĝantoj, okazigas la Eŭropan Tagon de Lingvoj (ETL) ĉiun 26an de septembro. Ĝi celas instigi al malkovro de pliaj lingvoj, ĉar lingva diverseco estas rigardata kiel ilo por atingi pli grandan interkulturan komprenon kaj kiel kerna elemento de la kultura heredaĵo de la kontinento.
UEA kadre de sia Eŭropa Komisiono kunlabore kun Eŭropa Esperanto-Unio (https://europo.be/eo) (EEU) kaj Eŭropo Demokratio Esperanto (https://e-d-e.org) (EDE) kontribuas ĉiujare al tio kaj instigas la landajn asociojn de UEA, aparte en Eŭropo, al efika agado tiucele. En 2024 EEU proponis kunligi la Internacian Tagon de Paco (https://uea.org/gk/1328) (21 sep.) kun ETL por krei la Semajnon de Lingvoj kaj Paco. Neniam pli bezonatis paco en la mondo ol nun, kiam militoj kaj malamo tragike mortigas kaj vundas homojn ĉiuhore, pro kio nuntempe UEA subtenas kunligi tiujn du datojn konstante kadre de sia agado, ne nur eŭropa.. Ankaŭ la temo elektita ĉi-jare de Konsilio de Eŭropo kaj Eŭropa Komisiono por la Tago de Lingvoj estas aparte alloga, ĉar ĝi priskribas per trafa sintezo nian aliron al la vivo kiel internacia komunumo: “Lingvoj kunigas!” – vidu ĉe la retejo https://edl.ecml.at/ por la mesaĝo en via(j) nacia(j) lingvo(j). Ĝi tute taŭgas do ankaŭ por la Tago de Paco, ĉar – per vere malmultaj vortoj – ĝi komprenigas, ke diferencoj neniam pravigas konfliktojn, precize kio puŝis Zamenhof-on krei sian mirindaĵon. Krom tio: la instanco, kiu aranĝas la Eŭropan Tagon de Lingvoj, havas sian sidejon en la urbo, kiu antaŭ du monatoj gastigis la 111an UK, nome Graz (Aŭstrio). Ekzistas do pluraj facetoj de tiu juvelo nepre briligindaj por kapti kaj reflekti kiel plej eble pli da verda lumo.
UEA do proponas, ke ĉiuj organizaĵoj kaj aktivuloj:
Samtempa kampanjo en pluraj landoj en la tuta kontinento kaj ekster ĝi montros, ke Esperantujo estas multkapa, disfloranta, eferveska, bunta kaj nesubpremebla tutmonda realaĵo. Jen sugesto pri mesaĝo akompana al peto por publikigo en amaskomunikiloj:
Por taŭge festi la ĉi-jarajn Internacian Tagon de Paco kaj Eŭropan Tagon de Lingvoj (respektive la 21a kaj 26an de septembro), la {Landa Asocio}, sub aŭspicio de Universala Esperanto-Asocio kaj Eŭropa Esperanto-Unio, volonte kaj ĝoje iniciatas la “Semajnon de Lingvoj kaj Paco” de la 21a ĝis la 26a de septembro 2026. La temo de la ĉi-jara Tago de Lingvoj, “Lingvoj kunigas!”, priskribas en ne plibonigebla maniero la efikon de la lernado de lingvoj (aparte de la internacia lingvo Esperanto) sur la interkompreniĝo inter popoloj: efektive, la internacia lingvo igas la teorian vorton “interkompreniĝo” ĉiutagan konkretaĵon, la idealon “frateco” tute normalan vivstilon, la sopiratan deziron “paco” la solan manieron kunvivi. La {landaj}, eŭropaj kaj tutmondaj esperantistoj invitas ĉiujn civitanojn aliĝi al la plej internacia komunumo de la tuta mondo, kie ĉiuj lingvoj estas plene kaj egalrajte respektataj kaj ĉiuj homoj kuniĝas sen baroj kaj distingoj!
Informoj pri Esperanto-kursoj troveblas ĉe {landa retejo} kaj ĉe edukado.net, esperanto12.net, esperantokurso.com, kursaro.net aŭ lernu.net. Mallongaj kursoj de Esperanto povas aldone plibonigi kaj plirapidigi la lernadon de fremdaj lingvoj: por informiĝi pri tio, vizitu lernu.net/instruado, kie vi trovos informojn pri la Mult-Lingva Akcelilo (MLA). Krome, pli da informoj pri 28 lingvoj en Eŭropo vi trovos en la multlingva retejo pri lingvoj lingvo.info.
Al tiu mesaĝo, se vi jam pretas aranĝi ion apartan, vi povas aldoni viajn iniciatojn. Sugesto ĉiam valida: kantu la eŭropan himnon en Esperanto! Substreku, ke ĝis nun la landoj de Eŭropo sukcesis interkonsenti nek pri teksto nek pri lingvo per kiu kanti la eventualan tekston (ekzistas nur la muziko, la 9a simfonio de Ludwig van Beethoven) – do Esperanto estas la plej taŭga elekto por tutkontinenta himno. Je tiu ligo https://is.gd/europahimno trovu tekston kaj muzikon. UEA bondeziras al ĉiuj sukcesan agadon!
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1331.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Eŭropa Tago de Lingvoj denove iĝas Semajno de Lingvoj kaj Paco: kontribuu appeared first on La Ondo de Esperanto.
Inspirite de paktinta establo en Razgrado sed realigite de la loka societo sub la aŭspicio de Bulgara Esperanto-Asocio, en urbo Ruse ĵus okazis sukcesa Danuba Amika Renkontiĝo Esperanta, 17-20 majo 2026, kvazaŭ daŭrigo de la tradicio de la Danubaj Esperanto-Rendevuoj.
La programo proponis memorindajn spertojn, interalie vizitojn al la bela urbo mem, tiel nomata “eta Vieno“, kiuj kompletigis la ekskursojn al la mirinda rokmonaĥejo de Basarbovo kaj al la impona mezepoka fortikaĵo de Ĉerven. Ĉi tiujn malkovrojn kaj la komunajn horojn akompanis kaj la riĉeco de tre bongustaj manĝoj kaj la plezuro gustumi la faman bulgaran ĉokoladan torton “Garaŝ”.
Ĉio harmonie fonis al la kultura kerno de la aranĝo, nome prelegoj pri la granda rivero. Inter ili eminentis la kontribuo de c-ano Giorgio Silfer pri la majstroverko “Danubo” de Claudio Magris, eldonita antaŭ precize kvardek jaroj. La prelegon prezentis sen. Manuela Blanco, invitita de BEA: en ĝi resonis la etoso de Ruse, kiu samtempe etendis etoson festan pro la Tago de Fido Espero Karitato, per vigla muziko kaj tradiciaj dancoj.
Kiel Vickonsulo sen. Blanco ankaŭ reaktivigis rilatojn inter la Esperanta Civito kaj la bulgara esperantlingva komunumo, specife la Esperantista Domo de Kulturo “Ivan Kirĉev”.
Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

La 23a Novjara Renkontiĝo (NR) kaj la 16a Novjara Internacia Semajno (NIS, por junuloj kaj junaj plenkreskuloj) okazos de la 27a de decembro 2026 ĝis la 3a de januaro 2027 denove en Wiesbaden ĉe Rejno, 40 km okcidente de Frankfurto/Majno, en la junulargastejo, en kiu ni jam plurfoje kaj tre agrable kunestis jarfine.
Ni atendas ankaŭ ĉi-foje proksimume 150 ĝis 180 partoprenantojn el dekkvino da landoj. En la programo: estos prelegoj, diskutoj, laborgrupoj, lingvokursoj, manlaboro, sporto, koncertoj, ekskursoj … kaj kafejo/drinkejo.
Certe ankaŭ ĉi-foje ni sukcesos kunmeti belan kaj varian programon, kiel pasintjare kaj dum la antaŭaj NR-oj.
Fino de la nuna aliĝperiodo: lundo, la 14a de septembro 2026.
Informa paĝo https://esperanto.land/nr/#nr
Aliĝilo https://esperanto.land/nr/alighilo.shtml#alighilo
Aliĝintoj https://esperanto.land/nr/partoprenantoj_nr23.php
kaj https://esperanto.land/nis/partoprenantoj_nis16.php
Inter la jamaj 92 aliĝintoj estas 47 el eksterlando, 45 el Germanio; 13 infanoj kaj junuloj ĝis 20 jaroj.
La organizantoj esperas, ke multaj el vi aliĝos baldaŭ, kaj multaj pliaj iom poste, kaj ke estos denove bela renkontiĝo kun multaj plezuro kaj ekscio por ĉiuj ĉeestantoj.
Lu Wunsch-Rolshoven
por la organiza teamo de NR kaj NIS
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/09/germanujo-51/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Festi la novjaron denove en Wiesbaden appeared first on La Ondo de Esperanto.
Ĉi-monate la svisa popolo referendumas pri modifo en la konfederacia konstitucio, kiu restriktus la signifon de neŭtraleco: interesa okazo por memori ke la historio de la esperanta popolo spertas plej diversajn difinojn pri neŭtraleco, kies du ekstremoj estas la signifo de “neŭtralulo” ĉe L. L. Zamenhof (sinonimo de “homarano”) kaj la politika indiferento praktikata de Universala Esperanto-Asocio kaj Internacia Esperanto-Ligo dum la 1930aj,
Tial necesas klara koncepto pri neŭtraleco ĉe la Esperanta Civito, analoge al konstitucia artikolo ĉe la Svisa Konfederacio, ekskludante la politikan indiferenton kaj difinante la termojn de neŭtraleco ene de internacia juro.
Sin demandas pri tio en la Senato la verdaj gekolegoj al kiuj mi submetis proponon de rezolucio, fakte “Deklaracio pri neŭtraleco”.