Blogoj en Esperanto

La subskribintoj, ŝtatanoj de la Itala Respubliko, voĉdonos NE okaze de la ĉi-monata referendumo pri la konstituciaj modifoj kaŭzitaj de leĝo aprobita fare de la Itala Parlamento, koncerne la justican povon. Ili invitas ankaŭ aliajn rajtantojn voĉdoni kontraŭ tiu leĝo.

La nova leĝo enkondukas reformon de la procesa proceduro, unuflanke, kaj de la Juĝistara Supra Konsilio, aliflanke, kiuj igos la justican povon malpli sendependa de la ekzekutiva.

Subskribis: Giorgio Silfer, Perla Martinelli, Giacomo Comincini, Alessio Giordano, Giorgio Di Nucci, geparlamentanoj de la Esperanta Civito

Podlaĥia Libraro Łukasz Górnicki en Bjalistoko kaj Bjalistoka Esperanto-Societo invitas vin partopreni en la 16a literatura konkurso Esperanto ligas homojn por rakonto pri la temo “Frostigitaj en la tempo”.

La konkurso celas junulojn pli ol 15 jarojn aĝajn kaj plenkreskulojn. Ĝiaj celoj estas: diskonigi la ideojn de Esperanto kaj la lingvon kreitan de bjalistokano L.L. Zamenhof kiel universala, supernacia rimedo de interkompreniĝo de la homoj, inspiri por legi beletron, provi taksi la ĉirkaŭantan mondon kaj krei la ŝancon por malkovro kaj pliprofundigo de literatura talento.

Antaŭ du jaroj ni iom ŝanĝis la regulojn, enkondukis du apartajn kategoriojn: por verkoj en Esperanto kaj en la pola. Ni ankaŭ ne transprenos la kopirajton por la verkoj, kiu restos ĉe la aŭtoroj.

La literatura teksto devas esti memstare verkita, prezentita en Esperanto kaj/aŭ la pola; ĝi devas esti maksimume 3 paĝojn longa (po 1800 karaktroj). La verko devas esti antaŭe ne publikigita. Ni petas, ke via verko havu originalan titolon (“Frostigitaj en la tempo” estas nur la konkursa temo).

Vian tekston vi povas sendi ĝis la 31a de aŭgusto 2026 (okaze de poŝta sendo, gravas la stampo-dato).

La verkon donu al ni per unu el la du manieroj:

• sur kompaktdisko, persone en CLZ ĉe la strato Warszawska 19 en Bjalistoko – Esperanto-Libraro en la horoj 13h00–17h00 aŭ senditan kune kun la subskribita aliĝilo/informa klaŭzo en koverto al la adreso: Bjalistoka Esperanto-Societo, 15-001 Białystok 1, skr. poczt. 67 kun la surskribo: Literatura konkurso — aŭ:
• kiel tekstan dosieron en la formato .doc, .docx aŭ .odt alkroĉitan al retmesaĝo sendita al la adreso f14kp@ksiaznicapodlaska.pl (kune kun la la subskribita kaj skanita aliĝilo/informa klaŭzo).

La konkursa rezulto estos anoncita la 11an de decembro 2026 en la 27aj Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj.
Se vi havas demandojn, kontaktu nin retpoŝte: f14kp@ksiaznicapodlaska.pl aŭ telefone: +48 85 741 50 85.

Elŝuteblaj dosieroj:

• Aliĝilo kaj informa klaŭzo
• Konkursa regularo

Fonto: https://espero.bialystok.pl/eo/konkurso-2026/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post La 16a literatura konkurso “Esperanto ligas homojn” appeared first on La Ondo de Esperanto.

Se homoj volas kunveni ekster la propra domo por komuna agado, ili bezonas lokon por tio. Tia loko estas kutime en ĉambro aŭ salono, se temas ekzemple pri kultura agado. Okupi tian ejon dum unu aŭ pluraj horoj kostas monon, pagenda individue en gastejo por trinkaĵoj, aŭ kolektive el komuna kaso. 

Por povi havi komunan kason la kunvenantoj bezonas juran strukturon, nome la formon de asocio. Por asocioj validas apartaj leĝoj, ili estas strikte separitaj de entreprenoj kiuj strebas pri profito. Kulturaj agadoj ja povas konduki al enspezoj kaj kompreneble tiuj enspezoj almenaŭ kovru la kostojn. Singarda mastrumado do povas konduki al eta profito. La leĝoj ankaŭ permesas ŝpari monon por povi kompensi eventualajn estontajn deficitojn, aŭ por povi elspezi monon por plialtigi la nivelon de la komuna agado, ekz. por havi pli komfortan klubejon.

La ĉefa enspezo de asocio estas almenaŭ komence la membrokotizoj. Oni povas teni la kotizon malalta, se oni trovas malmultekostan ejon por la kunvenoj, ekz. se ekzistas kunvenejoj financataj de la urba administracio aŭ se la asocio ricevas subvencion, ĉar la agado de la asocio estas rekonata kiel socie valora.

La situacio ŝanĝiĝas se la agado de la asocio kondukas al publikaj eventoj por kiuj gastoj aĉetas enir-biletojn. Tiam asocio povas ankaŭ enspezi per sponsorado flanke de firmaoj. Tio postulas kompreneble pli altan nivelon de mastrumado.

Se ĉio bone funkcias, la asocio pliriĉiĝas. Kaj tio povas kaŭzi problemon, ĉar mono signifas potencon. La gvidaj organoj de asocio devas decidi kiucele uzi la monon. Se oni ne trovas veran interkonsenton, tiam ekkreskas malkontento. Membroj demandas sin, ĉu iu el la estraro pliriĉigas sin per asocia mono. Tio siavice povas bremsi la kunlaboremon de membroj. Kelkaj forlasas la asocion, aliaj grumblas kaj infektas per tiu grumblado aliajn membrojn. La asocio degeneras.

La germana sociologo Robert Michels priskribis en sia libro Politikaj Partioj  tiun fenomenon antaŭ 100 jaroj kiel la "feran leĝon de oligarkio".  Laŭ tiu regulo, la formiĝado de oligarkio en demokratie regataj organizaĵoj estas neevitebla, kaj estas rezulto de teknikaj kialoj. Michels formulis tiun regulon post esploroj kiujn li faris en socialismaj organizaĵoj kaj sindikatoj en Eŭropo antaŭ la Unua Mondmilito

La teorio de Michels deklaras ke ĉiuj socialismaj organizaĵoj, sendepende de tio kiom demokratiaj ili estas komence, eventuale evoluas al oligarkioj. Michels observis ke ĉar sufiĉe granda kaj kompleksa organizaĵo ne povas funkcii pure kiel rekta demokratio, potenco ene de organizaĵo ĉiam estas delegita al individuoj ene de tiu grupo, ĉu per elektoj aŭ alimaniere. Kiel li vortumis ĝin en Politikaj Partioj, "Ĝi estas organizaĵo kiu donas superregon de la elektita persono super la elektantoj. Kiu diras organizaĵon, tiu diras oligarkion."

Stariĝas la demando, ĉu kaj je kiu grado tio validas ankaŭ por Esperanto-asocioj, ĉu lokaj, landaj aŭ internaciaj. Jen demando kiun mi volas pritrakti en sonartikolo post unu semajno.
 

Laŭ la suba informo, aperinta en la retejo de TEJO, en la nuna estraro de la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo estas ses personoj: du el Brazilo, du el Madagaskaro kaj du el Demokratia Respubliko Kongo, kaj neniu el Azio, Eŭropo, Norda Ameriko kaj Oceanio:

«Post ŝanĝoj en la Estraro de TEJO, la Komitato elektis du novajn estraranojn por la mandato 2025-2026. Jean de Dieu Kikako iĝis Ĝenerala Sekretario kaj Ranja Lydie Zafinifotsy iĝis senofica estrarano.

Agrablan kunlaboron kaj sukcesan agadon!

La nuna Estraro estas:
Prezidantino: Ana Ribeiro
Vicprezidanto: Ikvero Almeida Silva
Ĝenerala Sekretario: Jean de Dieu Kikako
Kasisto: Mihary Andrianirina
Estrarano: Ranja Lydie Zafinifotsy
Estrarano: Espoir Ngoma Kasati

Dankon al Snehaĝa Venkatesh kaj Alexandre Basque pro ilia ĝisnuna laboro».

Fonto: https://www.tejo.org/estraro2026/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Estraro de TEJO 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.

La milana magistrato dediĉos straton al Giuseppe Pinelli en la kvartalo San Siro, kie memorplato priskribos lin kiel “anarkiiston kaj partizanon”, kvankam en nia lingvokomunumo li estas ankaŭ konata pro sia esperantista aktiveco. La oficiala ceremonio okazos la 19an de marto posttagmeze, en kiu partoprenos c-ano Giacomo Comincini, estiel prezidanto de Centro di Interlinguistica. Bedaŭrinde ne pretervivis sufiĉe longe por vidi tiun tagon la karmemora Licia Rognini, vidvino de nia honora civitano, kiu forlasis nin en 2024.

La iniciaton prezentis pasintjare progresemaj urbaj konsilistoj, preskaŭ ĉiuj membroj de la Demokrata Partio aŭ de la Verdanoj. Laŭ ilia intenco, la propono, al kiu la ekzekutiva instanco donis verdan lumon hieraŭ, substrekas la civilan konsenton pri la graveco de Pinelli kaj de la viktimoj de la masakro de Placo Fontana (decembro 1969).

Jam en 2023 la Esperanta Civito honoris Pinelli per posteuma civitaneco, kadre de Lex Valeria. La normo fakte permesas la atribuon de honora civitaneco “al forpasinta esperantisto kies aktiveco simbole plej kongruas kun la konstituciaj celoj de la Esperanta Civito”. Tiukaze, deklaris la tiama Unua Vickonsulo, c-ano Giorgio Silfer, la konsorcio agnoskis la batalon de Giuseppe Pinelli favore al “solidareca komunumo, kies lingvo de paco, aŭ portanto de packulturo, estus esperanto”. 

La pluvo ĉi tie ne simple falas, sed ĝi kvazaŭ loĝas inter ni. En ĉi tiu marborda urbo, la griza malsekeco estas ĉiama akompananto, kiu penetras la betonon, la muskon kaj la mensojn de la loĝantoj. Kiam mi elpaŝas tra la pordo, miaj najbaroj, vestitaj per dikaj manteloj kaj pezaj gumbotoj, rigardas miajn nudajn piedojn kun miksaĵo de kompato kaj timo. Ili vidas homon, ĉu frenezulon, kiu invitas malsanon aŭ vundojn. Ili vidas specon de puno, kiun mi trudas al mi mem. 

Sed mi vidas kaj sentas la mondon vekiĝi. Por la piediranto kun ŝuoj, la trotuaro estas unuforma, griza rubando, simple io por transiri sen atento. Por mi, tamen, ĝi estas topografia mapo de grandega komplekso. La malglateco de la betono tenas la plandon, dum la glata pentrita rando avertas pri glitado. La subita, mola cedemo de pluvmalseka musko en parko estas kvazaŭ saluto el antikva tempo. Ne temas pri martireco en la malvarmo. Temas pri rifuzo kontraŭ la sensenteco de la moderna vivo. Temas pri informoj.

Ni estas programitaj kredi, ke ŝuoj estas esenca kiraso, sed reale la nuntempa piedvestaĵo funkcias pli kiel izolilo, kiu forŝtelas niajn sentojn. Dum la plejparto de mia vivo mi marŝis kun la piedoj enfermitaj en ledaj ĉerkoj, tute ignorante la teron sub mi. Ni ligas niajn piedojn en rigidaj strukturoj, kiuj funkcias kiel splintoj, kio kaŭzas la malfortiĝon de niaj muskoloj pro neuzado. Pripensu la absurdecon de la situacio. Ni posedas sensan organon similan al la mano, plenplenan je nervofinaĵoj destinitaj por informi la cerbon pri ekvilibro, surfaco kaj deklivo, kaj ni sisteme mortigas tiun kapablon. Porti dikajn botojn por piediri estas kiel porti fornoganton por ludi pianon. Tio estas memelektita blindigo.

Kiam oni finfine deprenas la plaston kaj la gumon, la ŝanĝo estas ŝoka. Estas la diferenco inter rigardi neklaran nigrablankan filmon kaj paŝi en la altdifinan realecon. Subite la tero komunikas kun vi. La konekto estas restarigita. Vi ĉesas frapi la mondon kaj komencas interagi kun ĝi. Ĉi tio ne estas mistikismo, sed pura biomekaniko. La homa piedo estas evolua ĉefverko, ponto el ostoj kaj histoj funkcianta por sorbi kaj redoni energion ĉe ĉiu paŝo. Tamen ĉi tiu inĝeniera mirindaĵo bezonas specifajn kondiĉojn por bone funkcii.

Unue, ĝi bezonas spacon por disvastiĝi. En ŝuo, la piedfingroj estas kunpremitaj, kio malstabiligas la bazon. Kiam oni estas nudpieda, la fingroj disetendiĝas larĝe, tenante la teron kaj pligrandigante la surfacon por pli bona ekvilibro. Due, ni devas konsideri la mekanikon de la arko. La piedarko ne estas statika kurbo subtenenda de plandumo, sed ĝi estas dinamika risorto. Kiam la piedo surteriĝas, la arko platiĝas por sorbi la ŝokon, kaj kiam vi puŝas antaŭen, ĝi resaltas por liberigi energion.

Kiam vi enfermas la piedon en rigida plandumo kun levita kalkano, vi detruas tiun funkcion. Vi mallongigas la kalkantendenon kaj interrompas la tutan ĉenon de movado. La kolizio, kiun la piedo devus mildigi, pafas rekte supren tra la kruro, skuante la genuojn kaj la spinon. Irante nudpiede, mi ne misuzas mian korpon, sed mi permesas al la natura sistemo fari sian laboron. Miaj tielnomataj malvarmaj piedoj estas fakte pli varmaj ol ili iam estis en botoj, varmigitaj de la sango fluanta pro muskola aktiveco de piedo, kiu vere laboras anstataŭ esti pasiva kaj senokupa.

Ĉiufoje kiam mi mencias ĉi tiun vivstilon, la tuja reago estas ĉiam sama, nome timo pri vitropecoj kaj nadloj. Tiu timo fontas el la perspektivo de la neatentema marŝanto. La homo, kiu portas ŝuojn, ĝenerale ne atentas kien li paŝas, fidante sian sekurecon al centimetro da gumo dum la okuloj estas fiksitaj al poŝtelefono. Ili posedas la mallertecon de la malkonektito. La nudpieda marŝanto, male, funkcias en stato de alta atentemo. Mi ne trenas la piedojn, sed mi skanas la vojon. Mia rigardo nature balaas la vojon tri metrojn antaŭen, kvazaŭ subkonscia radaro kiu analizas la teron antaŭ ol mi alvenas. Se estas vitro, mi vidas ĝin. Se estas danĝero, mi evitas ĝin kun lerteco, kiu mankas al la pezvestita piediranto.

Krome, malmoliĝinta plando ne estas morta peco de viando. Ĝi estas ledeca kaj rezistema, tamen sentema. Se mi paŝas sur ion akran, la nerva reago estas tuja. Miaj refleksoj ŝanĝas la pezon antaŭ ol la haŭto difektiĝas. Mi ne finfaras la paŝon. La ŝu-uzanto, blinda al la sento, metas sian plenan korpopezon sur la najlon antaŭ ol eĉ rimarki la doloron. Paradokse, forigante la protekton, mi fariĝis pli sekura.

Tio estas la filozofio de liberaj piedoj sur la tera vojo. Ne temas pri reveno al la pasinteco, sed pri alporto de la rezistemo de nia evolua historio en la nunan urban realecon. Temas pri rifuzo esti delikata en mondo, kiu postulas forton. Do, lasu ke la najbaroj rigardu. Lasu ke la pluvo falu. Dum ili drivas tra la urbo, izolitaj kaj sensentaj, mi estos tie ekstere, sentante la gruzon, la malvarmon kaj la tutan diversan gloran haŭton de la mondo. 

La 14a kongreso de kroatiaj esperantistoj okazos la 19-21an de junio 2026 en Karlovac. La ĉefa kongresa programo okazos sabate, la 20an de junio. Vendrede, la 19an de junio, ni havos je dispono por leĝera trarigardo de la urbo kaj surloka amikumado, kun eventuala interkona vespero kaj komuna vespermanĝo. La kongresa ekskurso okazos dimanĉe, la 21an de junio. Se vi ne povas partopreni la tutan kongreson, ĉeestu almenaŭ la sabatan programon.

La kongresa ekskurso inkluzivos viziton al kastelo Dubovac, veturadon per turisma ŝipo Zora sur la rivero Kupa, viziton al kastelo en Ozalj kaj trarigardon de la urba akvario Aquatica.

Post la kongreso, la 22-29an de junio okazos la 3a Adriatika feriado en Prvić Luka.

Legu pli kaj aliĝu ĉe https://esperanto.hr/wp/eo/14-a-kongreso/

Foto: Suradnik13. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=45591414

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/03/kroatujo-10/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Kroatio: Kongreso, ekskurso kaj feriado appeared first on La Ondo de Esperanto.

Multaj homoj hodiaŭ alfrontas la saman dilemon: La tekniko fariĝas pli kaj pli kompleksa, programaro postulas ĉiam pli rapidajn procesorojn, kaj funkciantaj komputiloj finiĝas en rubujo, nur ĉar ili estas "tro malnovaj" por la plej nova Vindozo. Sed kio, se mi dirus al vi, ke du el tiuj "malnovaj" maŝinoj kune povas formi teamon, kiu estas pli efika, pli sekura kaj ekonomie nevenkebla? 

En mia hodiaŭa sonartikolo mi montros al vi, kiel mi kreis efikan labor-medion el du eble forĵetindaj aparatoj – sen elspezi eĉ unu eŭron por nova hardvaro. Ĉi tiu aranĝo estas ne nur venko de la racio super la konsumemo, sed ankaŭ teknika bazo por mia projekto "Esperanta Retradio". Ĉar bonaj enhavoj kaj tutmonda komunikado ne rajtas dependi de dika monujo.

1. La teknika simbiozo: Kial du estas pli bonaj ol unu

Anstataŭ aĉeti novan, multekostan aparaton, mi dividas la laboron inter du "veteranoj":

Sur unu malnova PK mi instalis antiX Linukson kiu funkcias en persista vivo-modo startita de usb-bastoneto sen tuŝi la jam difektitan fiksdiskon. Ĝi tiel revivigas eĉ 15 jarojn malnovan hardvaron. Mi uzas ĝin kiel mian ĉefan ilon por sekura retumado kaj por serĉado en Guglo. Ĝi estas rapida, ĉar ĝi ne bezonas modernajn, pezajn procesorojn.

La dua persona komputilo gardas sian malnovan vindozan sistemon. Ĝi restas rezervita por rutinaj taskoj en la produktado de sonartikoloj. Mi tiucele ne bezonas malfermi la krozilon kaj tiel ŝparas kapaciton kio siavice ŝparas ankaŭ labortempon. Por la sonregistraĵoj mi uzas malnovan kompufonon kaj konektas ĝin kun la komputilo por prilaborado de la sondosiero.

2. La ekonomia koro: La ret-alirilo kiel ligilo

La plej granda problemo de du komputiloj estas la interŝanĝo de dosieroj. Sed ne necesas uzi multekostan NAS-servilon, sed mi simple ŝtopis USB-bastoneton en mian ret-alirilon. Tiel ambaŭ komputiloj ekkonas tiun bastoneton kiel komunan diskon. Mi povas skribi tekston ĉe Vindozo kaj tuj povas malfermi ĝin ĉe Linukso. Tio ŝparas tempon, elektron kaj la aĉeton de nova, granda fiksdisko.

3. Praktika ekzemplo: Mia laboro por Esperanta Retradio

Kiel tiu teknika teamo helpas min en la praktiko? Ĝi ebligas al mi produkti enhavon por la tutmonda Esperanto-komunumo sen ia ajn financa premo:

Mi povas ankaŭ prilabori la sonregistraĵojn per la libera programo Audacity. Ĉar Linukso uzas malpli da potenco, la malnova ventolilo de la komputilo restas silenta – kio estas perfekta por sonregistrado.

Do se vi havas malnovan komputilon, vi jam povas kunlabori! Vi ne bezonas "luksan" teknikon por partopreni en la agado de la RetRadio.

Konkludo
La kombino de saĝa softvaro, ekzistanta hardvaro kaj simpla usb-bastoneto ĉe la ret-alirilo estas la plej ekonomia maniero labori hodiaŭ. Ĝi estas ekologia, malmultekosta kaj tute sufiĉa por atingi la mondon per nia lingvo.

La Organiza Komitato de la 9a Afrika Kongreso de Esperanto (AKE) kun granda entuziasmo kaj fiero anoncas gravan sukceson por la ĉi-jara tutkontinenta renkontiĝo. Per oficiala letero, datita la 18an de februaro 2026, la ministro pri turismo, kulturo kaj artoj de Togolando, Isaac Tchiakpé, akceptis fariĝi la Alta Protektanto de la kongreso. La oficiala patroneco de Ia ministro Tchiakpé ne nur donas al la kongreso altan diplomatian nivelon, sed ankaŭ konfirmas la malfermitecon de la togolanda registaro al nuntempaj iloj por kultura kaj turisma integriĝo.

La 9a AKE disvolviĝos de la 26a ĝis la 31a de decembro 2026 en la pitoreska urbo Kpalimé. Konata pro siaj verdaj montoj, vigla arta sceno kaj gastama loĝantaro, la kongresurbo estas konvena loko por gastigi la partoprenantojn el la tuta afrika kontinento kaj de aliaj partoj de la mondo. Sub la temo “Esperanto, lingva ponto por senlima Afriko” la 9a AKE celas esplori kiel la internacia lingvo povas: a) faciligi la komunikadon inter afrikanoj de diversaj lingvaj fonoj; b) konigi kaj valorigi la togolandan kulturon kaj turismon al internacia publiko kaj c) subteni la vizion de unuigita, senlima kaj kunlaboranta Afriko.

En mondo, kie lingvaj baroj ofte malhelpas ekonomian kaj kulturan interŝanĝon, la elekto de Togolando kiel gastiganto de la tutkontinenta evento poziciigas la landon kiel unu el la avangardaj centroj en Afriko por neŭtrala kaj egalececa komunikado, kaj celas honori enlandajn aktivulojn, reliefigi la turisman potencialon de la lando kaj la gastamon de la popolo.

La akiro de tiu ĉi subteno cetere kontribuas al la strategia plano de UEA, AKIRI, aparte al la celo Konsciigo de la kampo Informado kaj al la celo Politika Agnosko de la kampo Rilatoj. UEA kaj la Afrika Komisiono danke salutas la Altan Protektanton de la 9a AKE kaj afable invitas la afrikajn esperantistojn, same kiel la alikontinentajn esperantistojn, konsideri vojaĝon al Kpalimé, la scenejo de “Senlima Afriko”, por la jarfino 2026.

Okazanta regule por plifortigi la ligojn inter la diversaj landaj asocianoj, klubanoj, unuopuloj kaj prezenti la progreson de la lingvo en Afriko, la Afrika Kongreso estas la plej grava renkontiĝo de la afrika movado. Ĝi tradicie kunvenigas partoprenantojn el dudeko da landoj de pli ol unu kontinento.

UEA dankante afable spronas ĉiujn plusendi tiun ĉi komunikon al siaj lokaj komunik-listoj aŭ publikigi ĝin en diversaj revuoj. Bonvenaj estas ankaŭ donacoj por ebligi la partoprenon de junaj lernemaj afrikaj esperantistoj en la Afrika Kongreso. Ĉiu eta subteno havas grandan valoron en la konstruo de pli kaj pli forta afrika Esperanto-komunumo. Kaj same grave – se vi ankoraŭ ne registriĝis por la 9a AKE ne prokrastu tion – bonvolu aliĝi nun, simple kaj rapide, per tiu ĉi reta aliĝformularo.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1288.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Togolanda ministro – Alta Protektanto de la 9a Afrika Kongreso de Esperanto appeared first on La Ondo de Esperanto.

“Estas certe, ke la CDELI ne povos konservi la librojn kaj periodaĵojn, kiujn ĝi posedas en pluraj ekzempleroj. Post la ordigo de la kolektoj, duoblaĵoj estos ofertitaj al privatuloj laŭ decidota proceduro” ĵus skribis al KCE prof. Sebastien Moret, prezidanto de la privata societo Amikaro de CDELI.

La komuniko pruvas ke: a) rimarkinda parto de la arkivaĵoj en diversaj planlingvoj, sed precipe esperanto, estas likvidota; b) la decido pri la likvida proceduro dependus de la Amikaro, kvankam nur al la urba biblioteko apartenas la tuta Centre de documentation et étude sur la langue internationale, en Ĉaŭdefono.

La informo pri tiuj du punktoj ne estis petita de KCE, kiu per mesaĝo de sia sekretario, d-ro Giorgio Silfer, limiĝis je la propono gardi en la Helvetia Esperanto-Domo (pendigonte ilin sur la muroj de la ĉefa ŝtuparo) la kvarlingvajn panelojn de la ekspozicio pri “Esperanto kaj interlingvistiko en Svislando”, okazinta en 1979 ĉe la Nacia Biblioteko en Berno kaj kreita de Kultura Centro Esperantista mem (kun la financa helpo de Svisa Esperanto-Societo, tiam prezidata de la karmemora David Buhlmann), enhave fare de d-roj Tazio Carlevaro kaj Claude Piron. La proponon mem la Amikaro samletere rifuzas.

La celoj de la propono estas savi la panelojn (nun kuŝantajn surplanke ekster inventaro), valorigi ilin porinforme kaj eventuale utiligi ilin kadre de la Internacia Semajno de la Esperantaj Biblioteko kaj Arkivo, por kiu konsorcie aktivas c-ino Viviana Piccinini, laŭ komisio de la Konsulino de la Esperanta Civito.

---

“Mi nun formale komencas sep-tagan debatan fazon pri la Deklaro pri situacio en Palestino” anoncis la ĝenerala sekretario de TEJO, Snehaja Venkatesh, en dato 8 februaro 2026, hazarde kvar tagojn post la komuniko pri sia demisio el la estraro “pro personaj kaŭzoj”.

Post tiu formala komenco pasis jam preskaŭ monato, kaj lasta interveno estis registrita la 22an de februaro; tamen la voĉdonado ankoraŭ ne ekis, kaj la proponintoj de la deklaro ne protestas pro la malfruo. Intertempe la mondo forgesas pri Gaza, kaj la milito de interŝemida iĝis interkontinenta.

La sola en Esperantio kiu kuraĝis aprobi dokumenton pri Gaza estas la Senato de la Esperanta Civito, danke al plimulto (ne plejmulto) konsistanta el geparlamentanoj kaj de la majoritato kaj de la opozicio. La koncerna rezolucio trovos aplikon per konferenco pri Zamenhof kaj cionismo, kiun Hilelista Esperanto-Komunumo planas en Svislando (eble Berno) por Pasko 2027.

Antaŭ longa tempo en malgranda urbo vivis viro. Li vendadis ĉapojn. Li havis multajn ĉapojn por vendi. La ĉapoj estis brunaj kaj blankaj, grizaj kaj ruĝaj. Lia propra ĉapo estis nigra.

Do li havis multajn ĉapojn por vendi kaj li portis ilin sur la kapo. Unue li havis sur la kapo sian nigran ĉapon, poste la blankajn ĉapojn, poste la grizajn ĉapojn kaj fine la ruĝajn ĉapojn.

Li iris tien kaj reen sur la strato kaj vokis: "Ĉapoj! Ĉapoj por vendi! Dek kronojn por unu ĉapo!"Iun tagon li iris supren sur la strato kaj vokis: "Ĉapoj! Ĉapoj por vendi! Dek kronojn por unu ĉapo!"Sed tiun tagon neniu volis liajn ĉapojn. Neniu volis eĉ la ruĝan ĉapon. La viro estis tre malsata, sed li ne havis monon por tagmanĝo.

"Mi promenos", li diris.

Kaj li iris el la urbo. Li iris longan tempon. Fine li venis al granda arbo.

"Ĉi tie estas bela loko por ripozi," li diris.Kaj li eksidis sub la arbo. Ĉiuj liaj ĉapoj estis sur lia kapo - lia propra nigra ĉapo, poste liaj brunaj ĉapoj, poste la blankaj ĉapoj, poste la grizaj ĉapoj kaj fine la ruĝaj ĉapoj. Ĉiuj estis tie. Tial li ekdormis.

Li dormis longan tempon.

Kiam li vekiĝis, li tuŝis per la mano sian kapon. Sed kion li tuŝis, estis sole lia propra nigra ĉapo.

Li rigardis dekstren. Neniuj ĉapoj. Li rigardis maldekstren. Neniuj ĉapoj. Li rigardis malantaŭ la arbon. Neniuj ĉapoj.

Poste li rigardis supren sur la arbon. Kion vi pensas, ke li vidis?

Li vidis multajn simiojn sur la arbo. La simioj tie sidis. Sur ĉiu simio estis bruna aŭ blanka aŭ griza aŭ ruĝa ĉapo!
La viro rigardis la simiojn. La simioj rigardis la viron. Li ne sciis kion fari.

Poste li diris: "Simioj, vi devas redoni al mi miajn ĉapojn!" Kaj li minacis ilin per la fingro. Sed la simioj minacis per la fingro lin kaj diris: "Ts, ts, ts!"

La viro ekkoleris kaj minacis ilin per ambaŭ manoj kaj diris: "Simiaĉoj! Vi devas redoni miajn ĉapojn!" Sed la simioj minacis lin per siaj manoj kaj diris: "Ts, ts, ts!"

Fine li tre, tre koleris. Li prenis sian propran ĉapon kaj ĵetis ĝin sur la teron. La viro tre ĝojis, kiam li vidis ĉiujn siajn ĉapojn sur la tero. Li prenis siajn ĉapojn kaj metis ilin denove sur la kapon - unue sian propran nigran ĉapon, poste la brunajn ĉapojn, poste la blankajn ĉapojn, poste la grizajn ĉapojn kaj fine la ruĝajn ĉapojn.

Poste li iris reen en la urbon kaj vokis: "Ĉapoj! Ĉapoj por vendi! Dek kronojn por unu ĉapo!"Li vidis multajn simiojn sur la arbo. La simioj tie sidis. Sur ĉiu simio estis bruna aŭ blanka aŭ griza aŭ ruĝa ĉapo!
La viro rigardis la simiojn. La simioj rigardis la viron. Li ne sciis kion fari.

Poste li diris: "Simioj, vi devas redoni al mi miajn ĉapojn!" Kaj li minacis ilin per la fingro. Sed la simioj minacis per la fingro lin kaj diris: "Ts, ts, ts!"

La viro ekkoleris kaj minacis ilin per ambaŭ manoj kaj diris: "Simiaĉoj! Vi devas redoni miajn ĉapojn!" Sed la simioj minacis lin per siaj manoj kaj diris: "Ts, ts, ts!"

Fine li tre, tre koleris. Li prenis sian propran ĉapon kaj ĵetis ĝin sur la teron. La viro tre ĝojis, kiam li vidis ĉiujn siajn ĉapojn sur la tero. Li prenis siajn ĉapojn kaj metis ilin denove sur la kapon - unue sian propran nigran ĉapon, poste la brunajn ĉapojn, poste la blankajn ĉapojn, poste la grizajn ĉapojn kaj fine la ruĝajn ĉapojn.

Poste li iris reen en la urbon kaj vokis: "Ĉapoj! Ĉapoj por vendi! Dek kronojn por unu ĉapo!"

La ogro kiu faris orajn fekaĵojn: Alice Antigone, Eldonejo Libera, FEL, Antverpeno, 2025. 48 paĝoj, 228 x 177 x 10 mm. ISBN 9781326127558. Prezo 15€. La ogro kiu faris orajn fekaĵojn estas amuza fabelo por infanoj kaj plenkreskuloj. Ĝi temas pri kapitalismo – kaj pri ĝiaj ecoj kaj danĝeroj – sen nomi ĝin. La libreto estas bele ilustrita, tre taŭga por diversaj cel-grupoj: infanoj, komencantoj kaj komencintoj, sed ankaŭ por ĉiuj esperantistoj. Infanoj ŝatos la rakontadon, humuron kaj belajn desegnaĵojn, kiuj aperas en ĉiu dua paĝo de la tuta libro. Plenkreskaj komencantoj kaj komencintoj ŝatos la mallongan, tamen bone progresigan tekston, kiu enhavas diversajn belajn lingvo-esprimojn, kaj frazo-konstruojn, lernigajn kaj lernindajn por ĉiuj. Ankaŭ la vort-provizo estas sufiĉe riĉa. La rakonton oni ne nepre kreis kiel verkon por lingvo-lernantoj, sed kiel verkon por ĉiuj. La aŭtoro uzas ĉiutagan lingvaĵon, kiu taŭgas por fluaj, spertaj parolantoj. Samtempe ĝi donas al ĉiuj legantoj okazon por vidi la “veran lingvon”, ne lingvon simpligitan por instruaj celoj. Aĉetinte la libron, oni havos en sia libro-bretaro spritan kaj pensigan satiron pri la moderna mondo, kiu estas samtempe alloga kaj amuza libro por montri al amikoj, familianoj kaj al ĉiuj ne-esperantistaj konatoj. Kiel diras la kovrilo, la libro enhavas temojn kiel sociaj rilatoj, socia rezisto, la viv-medio kaj aliaj. Ĝi estas “por infanoj de 7 ĝis 107 jaroj”, ĉar ĉiuj povas ĝui ĝin kaj lerni de ĝi. Eblas legi ĝin kiel simplan fabelon, aŭ kiel moralan averton pri la malbonaĵoj de nia socio. La aŭtoro lerte donas al la rakonto du malsamajn finaĵojn. Ambaŭ estas verŝajnaj alternativoj pri la estonteco de nia mondo kaj de nia ĉiutaga vivo. Jen la mesaĝo: ni elektu, kian estontecon ni deziras por nia planedo. Sed ni elektu saĝe. Novaĵo de la verko estas, ke la teamo, kiu kune kreis ĝin, aldonis ankaŭ voĉlegaĵon de la tuta rakonto. La plenan sonlibron registris mi mem, Maurizio Giacometto. Ĝi estas aŭskultebla ĉe Jutubo kaj SoundCloud. Eblas ankaŭ spekti en uea.facila la filmeton bazitan sur la libro. Ni ĝojas legi tiun ĉi novan verkon de Alice Antigone, kaj jam antaŭĝuas pliajn tiajn amuzajn, spritajn kaj eĉ satirajn rakontojn. Maurizio 'Rico' Giacometto La ogro kiu faris orajn fekaĵojn estas aĉetebla ĉe la eldonejo Libera aŭ ĉe la retbutiko de Flandra Esperanto-Ligo (FEL). En la retejo de FEL sufiĉas entajpi la vorton “ogro” por trovi la libron en ĉiuj haveblaj formoj, papera aŭ cifereca (epub, pdf kaj Kindle).

Je la 1a de marto 2026 al la 111a Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazos de la 1a ĝis la 8a de aŭgusto 2026 en la urbo Graco (Graz, Aŭstrio) aliĝis 757 personoj el 56 landoj. Dum februaro aliĝis 45 personoj.

La plej multaj aliĝintoj (106) estas el Germanio; dum januaro aliĝis du pliaj Germaniaj kongresanoj.

Vidu la liston de la landoj kun pli ol 20 aliĝintoj:

106 Germanio (+2)
75 Pollando (+1)
70 Francio (+7)
45 Aŭstrio (+4)
42 Hungario (–)
34 Ĉeĥio (+4)
24 Koreio (+2)
23 Italio (+2)
22 Brazilo (+1)

Pasint-jare je la 1a de marto 2025 al la 110a Universala Kongreso de Esperanto en Brno aliĝis 778 personoj el 58 landoj, kaj entute UK-110 havis 1132 aliĝintojn el 63 landoj. Probable, ankaŭ la 111a esperantista mondkongreso allogos pli ol mil personojn, sed iom malpli ol estis en Brno.

Ĝis la 31a de marto 2026 validas la dua aliĝtarifo: por la A-landoj ĝi estas 240 eŭroj por individuaj membroj de UEA kaj 300 eŭroj por ne individuaj membroj. La reta aliĝilo funkcias ĉe https://uk.esperanto.net/2026.

Aliĝu ankaŭ vi!

AlKo

Foto: La universitato de Graco. Aŭtoro: C.Stadler/Bwag., CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=109729674

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/03/graco-13/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Pli ol 750 aliĝintoj al UK-111 appeared first on La Ondo de Esperanto.

---

De longa tempo oni konsideras, ke arto influas la homan sanon en pozitiva maniero. Tamen, oni neniam profunde, science okupiĝis pri studado, kiel kaj kiagrade tio okazas; ĝi estis nur afero de intuicio.

Nuntempe, en Eŭropo, multiĝas seriozaj studoj celantaj eltrovi, kiel artaj aktivecoj konsistigas mezureblan elementon por sano, ne nur de pacientoj, sed ankaŭ de profesiuloj de medicino. Pli kaj pli klare oni konstatas, ke programoj por engaĝiĝo de sanlaboristoj, kaj artaj ornamoj sur la hospitalaj muroj, ekzemple, montriĝas ne kiel luksaĵo aŭ kaprico, sed kiel grava parto de la asista etoso.  

Enketoj montris, ke preskaŭ 90 procentoj el la eŭropanoj opinias, ke partoprenado en kulturaj aktivecoj plibonigas la korpan kaj mensan sanon. Kreskanta kvanto da sciencaj esploroj nun evidentigas, ke tio estas vero. En la jaro 2019, Monda San-Organizo analizis  pli ol 3000 studaĵojn, kaj konstatis, ke interesiĝo pri arto influas la bonfarton laŭlonge de tuta vivociklo. Sekve, ĝi rekomendis al landaj aŭtoritaruloj, ke oni plifortigu kunlaboradon inter sektoroj de sano kaj kulturo, cele al socia kunvivado. Simila rekomendo estis publikigita en Eŭropa Unio, en 2025. Oni konsideras ankaŭ, ke arto influas la etoson por  laboristoj kaj alportas ekonomiajn profitojn. 

En hospitalaj konstruaĵoj, oni trovis, ke artaj ornamaĵoj povas malpliigi la korbatadon de pacientoj, plibonigi la humoron kaj plialtigi la ĝeneralan bonfarton. Sanlaboristoj priskribis similajn rezultojn, kun sento de aparteneco kaj pli granda kapablo atenti pri la bezonoj de pacientoj. Eĉ vizitantoj menciis propran bonfarton. 

Krome, oni nuntempe studas arton kiel resanigan rimedon, ne nur por pacientoj, sed ankaŭ por medicin-laboristoj. Ĝi igas la etoson (foje streĉan, pro la naturo mem de medicino), pli pozitiva. Ĝi povas preventi elĉerpiĝon flanke de tiuj laboristoj. Per kreado de artaĵoj, malpliiĝas situacioj de anksio, depresio, stresaj perturbiĝoj kaj trolaciĝo, flanke de tiuj profesiuloj. 

Oni konstatis ankaŭ, ke eĉ per virtualaj medioj oni favore povas uzi arton por sano. Tamen, ĉeestaj eventoj, kiuj kunigas artistojn kaj publikon, kaŭzas eĉ pli efikajn rezultojn, pere de kunsentemo kaj motiviĝo. 

Fakuloj insistas: estas tempo uzi arton kiel medikamenton.
 

Hieraŭ tagmeze la Komitato de Esplora Instituto de Esperantologio kunsidis apud Stokholmo, sub la prezido de c-ano Johannes Genberg, hejme de la honora prezidanto c-ano Bertil Nilsson kaj en alesto de la sekretario, sen. Manuela Blanco; nur unu komitatano, c-ano Giorgio Silfer, partoprenis telematike.

La Komitato difinis kaj taskigis la necesajn paŝojn por registri la instituton kiel idealan societon, kun jura sidejo en Järfälla, translokota al Filipstad nur kiam ekzistos konstanta deĵoranto (eventuale laŭ alternaj vicoj) ĉe Skandinava Esperanto-Domo. Ĝi akceptis de la proprietulo (fonduso Pro Esperanto) la posedon de la Domo (tiun de la eta vilao FPEF atribuis al Civila Esperanta Servo, kies eŭropa filio migras de Svislando al Svedio). FPEF okupiĝos pri la flegado de ĉiuj konstruoj kiel regio, pri internaj ordo-pureco-sekureco zorgos la respektivaj posedantoj, inkluzive de la parceloj, falĉe kaj ĝardenume.

Kontrakto reguligos la rilatojn inter EIE kaj Esperanta Naturamikaro, kiu responsos pri la gastiga dimensio (limigita je la someraj monatoj), dum la Instituto plenumas sian klerigan celaron, per transnaciaj kursoj, seminarioj, konferencoj kaj la koncerna infrastrukturo (biblioteko, hemeroteko, didaktikaj rimedoj ktp). Per lukontrakto kun trimonata kaŭcio EIE disponigos lokalon al Hilelista Esperanto-Komunumo, kondiĉe ke ĝi registru sin ĉe Kammarkollegiet kiel religian komunumon, konsekvence kun jura sidejo en Svedio, ne plu en Kanado.

La Komitato prokrastis decidon pri la EIE-membrigo de ĉiuj rezidantoj en Svedio kun la esperanta civitaneco. Pliaj administraj demarŝoj (interalie banka konto krom tiu en FPEF) estas plenumotaj. Sen. Manuela Blanco informis pri la rezultoj de sia ĵusa misio kadre de la norda legacio de la Esperanta Civito, por la parto koncernanta la instituton el sia raporto al la Fondusa Konsilio de Pro Esperanto. Ŝi emfazis la helpon ricevitan de du personoj (unu civitano, alia meteko) el la graflandoj Värmland kaj Dalarna.

La Komitato ree kunsidos ĉi-somere, post la deĵoro de la patrolo organizita de Civila Esperanta Servo por purigi, ordigi kaj sekurigi la nemoveblaĵojn en Lesjoforso.

 

2. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis René Lemaire (pron.: lemér, 1876-1892-1954), franca komercisto, pioniro de Esperanto (Esperantisto №2026) kaj Ido, ĉefa helpanto de L. de Beaufront en la disvastigo de Esperanto; sekretario (1898-1902) de la plej granda tiutempa Esperanto-asocio SPPE kaj administranto de la plej grava tiutempa Esperanto-gazeto “L’ Espérantiste” en kiu aperis multaj liaj artikoloj; en 1908 forlasis Esperanton kaj iĝis idisto; aŭtoro de la unua filatela Esperanto vortaro “Vocabulaire français-Espéranto contenant les mots spéciaux à la philatélie et des modèles de lettres” (1903) kaj de la kompara studo “Pour la langue internationale. Ido ou Esperanto” (1910).

8. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Anna Löwenstein (1951-1964- ), brita verkistino, ĵurnalistino kaj esperantistino; oficistino en CO de UEA (1977-81), fondinto kaj redaktoro de la revuo “Sekso kaj Egaleco” (1979-88), redaktoro de la facillingva sekcio de “Kontakto” (1993-86); iniciatinto de la Movada Foiro kiu unue okazis en la 91a UK en Florenco (2006), fondinto (2018) kaj ĝisnuna redaktoro de la retejo uea.facila.org; aŭtoro de tri romanoj pri Romio (“La ŝtona urbo”, 1999; “Morto de artisto”, 2008; “La memoraĵoj de Julia Agripina”, 2021) kaj de la legolibro “La teorio Nakamura” (2018); tradukinto de “La ksenofobia gvidlibro al la italoj” de M. Solly (2006) kaj “Aferoj disfalas” de C. Achebe (2024); membro de la Akademio de Esperanto (2001- ); laŭreato de la Laŭro de la Akademio (2023) pro “La memoraĵoj de Julia Agripina”, laŭreato de la titolo “La Esperantisto de la Jaro 2019”.
• Legu pli en la intervjuo https://esperanto-ondo.ru/Ind-jaro.htm#2019-intervjuo

9. Antaŭ 80 jaroj naskiĝis Viktor Semjonoviĉ Aroloviĉ (Аролович, 1946-1966- ), sovetunia kaj ruslanda matematikisto, redaktoro kaj esperantisto; prezidanto de SEJM (Sovetia Esperantista Junulara Movado, 1974-76), estrarano de ASE (1979-89), prezidanto de SEU (1990-92), prezidanto de REU (1992-93), komitatano de UEA (1991-93); redaktoro de la SEJMa informilo “Aktuale” (1975-79), redakciano de la Informa Bulteno de ASE (1982-89); tradukinto de politikaj broŝuroj de L. Breĵnev, Ju. Andropov, K. Ĉernenko, M. Gorbaĉov k. a., redaktoro de pluraj sovetuniaj kaj ruslandaj Esperanto-eldonaĵoj.

11. Antaŭ 55 jaroj mortis Jevgenij Aleksejevic Bokarjov (Бокарёв, 1904-1918-1971), rusa sovetunia lingvisto kaj esperantisto, la unua prezidanto (1962-71) de Komisiono pri Internaciaj Ligoj de Sovetuniaj esperantistoj ĉe Unio de Societoj de Amikeco kun Eksterlando, membro de Internacia Komitato de MEM (1966-71), aŭtoro de la rusa-Esperanta (1966) kaj Esperanto-rusa (posteume, 1974) vortaroj.
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 40-41.

12. Antaŭ 80 jaroj naskiĝis Petr Chrdle (1946-1976- ), ĉeĥa inĝeniero pri elektrotekniko, instruisto kaj esperantisto; posedanto de la agentejo KAVA-PECH, kiu okazigas turismajn kaj klerigajn aranĝojn kaj eldonas librojn, ĉefe en Esperanto (pli ol 100); prezidanto (1987-93) kaj vicprezidanto (1993-2011) de ĈEA, komitatano (1987-92, 1998-2010) kaj estrarano (1998-2001) de UEA, senata sekretario de AIS (1990-94); aŭtoro de “Profesia uzo de Esperanto kaj ĝiaj specifaj trajtoj” (1995) kaj de du lernolibroj de Esperanto por ĉeĥoj, kiujn li verkis kun sia edzino Stanislava Chrdlová (1954-2000); honora membro de UEA (2016).

21. Antaŭ 95 jaroj mortis Théophile Cart (pron.: kar, 1855-1901-1931), franca filologo, instruisto, poligloto kaj esperantisto; vicprezidanto (1902-08) kaj prezidanto (1908-11) de la internacia/Francia asocio SPPE/SFPE, post ties reorganizo ĝia vicprezidanto (1911-23) kaj honora prezidanto (1923); kunfondinto kaj direktoro de Presa Esperantista Societo (1905); kunaŭtoro de la lernolibro “L’Espéranto en dix leçons” (kun M. Pagnier, 1902) kun pli ol 100 mil venditaj ekz-oj en pli ol dudek francaj eldonoj kaj kun dekoj da eldonoj en pluraj lingvoj; aŭtoro de dekoj da libroj kaj broŝuroj en/pri Esperanto; redaktoro de “Lingvo Internacia” (1907-14); fondinto kaj redaktoro de la brajla gazeto “Esperanta Ligilo” (1904-14); defonda membro de la Lingva Komitato (1905) kaj Akademio de Esperanto (1908), direktoro de la Sekcio por Komuna Vortaro (1908-12, poste ĝenerala direktoro por la Vortaro), prezidanto de la Akademio de Esperanto (1920-31).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 55-57.

26. Antaŭ 10 jaroj mortis Michel Duc Goninaz (1933-1946-2016), franca filologo, Esperanto-instruisto kaj vortaristo, reviziinto de la novaj eldonoj de PIV (2002, 2005), membro de la Akademio de Esperanto (1976-2016) kaj direktoro de la Akademia sekcio Gramatiko (1983-92), aŭtoro kaj tradukinto de pluraj verkoj (“La fremdulo” de A. Camus, 1993; “Sonĝonovelo” de A. Schnitzler, 1997; “Kun diablo en la korpo” de R. Radiguet, 2006), laŭreato de la titolo “La Esperantisto de la Jaro 2002”.
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 79-80.

29. Antaŭ 85 jaroj naskiĝis Renato Corsetti (1941-1960-2025), itala ekonomikisto (bankdirektoro en Romo, 1966-89), lingvisto kaj esperantisto; unu el la plej aktivaj movadorganizantoj: diverstempa estrarano, vicprezidanto kaj prezidanto (laste en 2007-11) de IEF, prezidanto de TEJO (1971-73), estrarano (1980-86, 1998-2007), vicprezidanto (1983-86, 1998-2001) kaj prezidanto (2001-07) de UEA, membro (1998-2025) kaj sekretario (1999-2019) de la Akademio de Esperanto; aŭtoro de pluraj verkoj, i.a: “Ĉu vi parolas tendare?” (kun H. Bakker kaj M. La Torre, 1969), “Pri Esperanto, Lingvo Internacia” (1975), “La lingvo kaj la rajto je komunikado” (kun H. Tonkin kaj P. Dasgupta, 1978), “Esperanto Corso di base” (kun M. La Torre kaj N. Vessella, 1984), “Knedu min sinjorino! Tabuaj kaj insultaj esprimoj en Esperanto” (1987), “Mamma mia: Pri italoj por ne­italoj” (1993), “Vocabolario di base Italiano-Esperanto Esperanto-Italiano” (1995), “Corso di Esperanto a distanza” (1996), “Vocabolario Esperanto-Italiano Italiano-Esperanto” (kun M. La Torre kaj N. Vessella, 1997), “Cours de langue internationale espéranto par le Saint Coran” (kun F. Toubale, 2010) k. a.; honora membro de UEA (2011), honora prezidanto de UEA (2023), laŭreato de la premio Deguĉi (2008).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 60-62.

Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu listo de jubileoj kaj memordatoj por marto 2026, kompilita de Aleksander Korĵenkov, aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/03/marto-13/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Jubileoj kaj memordatoj en marto 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.

Kiel kutime, jen la rezulto de pasinte monato.

La influo de pasinta konkurso jam finiĝis, kaj jen la listo:

1. Unu jaro en YouTube!  spektita 10 fojojn de 9 homoj
2. La ogro, kiu faris orajn fekaĵojn  spektita 12 fojojn de  11 homoj
3. Ĉu legantoj de Monato ne plu estas skribemaj? spektita 6 fojojn de 6 homoj
4. La Perdita Generacio – Ĉiuj ni amegas Usonon (kantotekstfilmeto) [EN/PL subs]  spektita 7 fojojn de  7 homoj
5. 6 – La demandovortojn spektita 6 fojojn de  5 homoj
6. IJK 2025 | Internacia Junulara Kongreso | Indonezio spektita 9 fojojn de 8 homoj
7. Himno de Esperanto  spektita 4 fojojn de 4 homoj
8. La komenco de mia 2026  spektita 7 fojojn de 7 homoj
9. Mi parolis Esperanton por la unua fojo | Trying to Speak Esperanto for the First Time  spektita 7 fojojn de 5 homoj
10. Del esperanto al Klingon: ingeniería del lenguaje.  spektita 5 fojojn de 5 homoj

Plej notindas ke Himno de Esperanto, spektita nur 4 fojojn estas tiel populara. Tio okazis ĉar tiu fimo multe helpis la ekosistemon, 29 aliaj filmoj estis spektitaj pro la rekomendoj de ĝi, kaj eĉ pli mirinde, 10 malsamaj homoj uzis ĝin por sekvi la rekomendojn.

Alia kuriozaĵo estas ke “Unu jaro” pli popularas ol “La ogro”, denove, tio okazis pro flankaj mezuroj kiel komoentoj kaj ŝatoj.

 

Resume: dum februaro estis 1076 spektoj, dividitaj inter 751 afiŝoj, kaj rekomendoj de tubaro estis sekvataj 1440 fojojn

 

 

Okazis pasintsemajnfine en Torino seminario sub la titolo Instruado de Esperanto kaj varbado de kursanoj en retaj kursoj. En tiu evento partoprenis lokaj esperantistoj kaj aliaj el Italio, danke al graveco de Centro Esperanto di Torino en la nacia scenejo. Interalie ĉeestis kaj prelegis la prezidantino de Itala Esperanto-Federacio (IEF), Laura Brazzabeni, Alessandro Amerio, Nicola Ruggiero, Guido Carravieri, Gianantonio Pfleger kaj Zsófia Kóródy.

Al la seminario kontribuis per programero ankaŭ Gabriele Esposito Guido, prezidanto de Itala Esperantista Junularo (IEJ), kaj c-ano Giacomo Comincini, ĉi-lasta tie kiel socireteja manaĝero de Literatura Foiro. La duopo fakte prezentis raporton pri la teknikaj aspektoj de varbado en sociaj retejoj, danke al la akumulitaj spertoj pri la mastrumado de la kontoj de IEJ respektive de LF. La prelego havis laboratorian formaton kaj pro tio ĝi okazigis interesan interŝanĝon de ideoj el la multaj generaciaj kaj fakaj vidpunktoj.

La senpagan partoprenon ebligis stipendioj de IEF, al kies prezidantino Comincini esprimis sian dankemon kaj la deziron daŭre kunlabori estontece. Ĉio disvolviĝis en universitata komplekso Olimpia, sufiĉe proksime al la centro de la unua ĉefurbo de Italio.

Antaŭ naŭdek-du semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la naŭdek-tria porcio, ĝuu ĝin! 

---
En majo okazos komuna kongreso
de esperantistoj en centra Eŭropo.
Ĝi estos dulanda, do ĉeĥa-germana
en urbo konata pro sia fromaĝo.

La originala fromaĝa recepto
devenas jam el la 15-a jarcento.
La pika odoro de tiu fromaĝo
dorlotas la nazon de ĝiaj manĝantoj.

Ni havis kunsidon de nia kantrondo.
Ni devis decidi pri nia estonto.
Ĉu eblas daŭrigi la nunan agadon
aŭ ĉu ni rezignu pri pluaj koncertoj?

Najbaro elŝiris malnovajn arbustojn.
La tuta ĝardeno nun ŝanĝu aspekton.
Maŝinoj rapide plenumu la taskon.
Ŝvitiga laboro ne estas necesa.

Urbanoj elektis la novan urbestron.
Li lerte prizorgas la urbajn aferojn.
Li solvas tre urĝajn sociajn problemojn.
Pro tio li estas ŝatata de ĉiuj.

La taskon plenumu nur profesiulo.
Fakulo posedas la scion pri tio.
Fuŝulo produktus maltaŭgan rezulton.
Do pagu la prezon por bona laboro.

En ekonomio necesas kalkuli
aŭ taksi, se mankas precizaj indikoj.
Do agu singarde, evitu la riskon.
Kontrolu regule, ĉu ĉio bonordas.

Nun estas la tempo por fine decidi
pri tiu afero sen plua prokrasto.
La nedecidemo ja kaŭzis problemojn.
Pro tio nun urĝe necesas ekagi.

Sur mia klavaro mi povas facile
entajpi la tekston laŭ mia koncepto.
Kaj sekvas la paŝo de prilaborado
por fine pretigi la sonartikolon.

Sub klara ĉielo troviĝas nebulo.
Jen kio okazis hodiaŭ matene.
Post iom da tempo nebulo leviĝis.
Aperis la suno. Ĝi brilis tuttage.

Pasintan semajnon ni restis en domo,
ĉar estis malvarme kaj neĝis aŭ pluvis.
Sed nun nin instigas la sunradiado
forlasi la domon por fari ekskurson.

Printempa sopiro nin pelas eksteren.
La puran aeron ni volas enspiri.
Ni ĉerpas junecon en verda naturo.
Ho, kia plezuro atendas nin tie!

Ŝanĝiĝis vetero: Nun estas pli varme.
La situacio jam restos stabila.
Kaj tio signifas ke venas printempo.
Finiĝas la vintro. Vekiĝas la vivo.

Kaj tio influas la homajn rilatojn.
La homoj eliras el siaj loĝejoj,
renkontas najbarojn, babilas kun ili.
Kaj tio ĉi levas la bonan humoron.

Ni povas nun kanti aŭ fajfi surstrate.
Vigliĝas la konversacioj sur placoj.
Abundaj ofertoj en urbaj merkatoj
invitas gustumi la freŝajn nutraĵojn.

Ni povas enspiri esperon pri paco
aŭ eĉ nur pri paŭzo en daŭra milito.
La pacintertraktoj apenaŭ progresas.
La homoj do devas rezisti pli longe.
---

Vi povas ankaŭ sendi vian komenton al
retradio(ĉe)aldone(punkto)de

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html

---

Verkis: José DE JESUS CAMPOS PACHECO, Vilhelmo LUTERMANO 

kaj Luiza CAROL

 

 

(daŭrigo)

AKTO 2. AFRIKO.

KNABINO 1: Ho, la bona feino Verdastelo! Mi vidis bildon pri vi en la revuo “Juna Amiko”, tial mi konas vian nomon. Dankon, dankon ke vi alvenis ĝustatempe! Paĉjo lasis al mi tiun ĉi orfan elefantidon, por ke mi nutru ĝin per lakto-botelo. Sed ĝi skuis la kapon, frakasis la botelon kaj aĉe vundiĝis. Nun ĝi perdas sangon, kaj mi ne sukcesas sufiĉe bone vindi ĝian delikatan rostron. Kaj Paĉjo estas malproksime en la natur-rezervejo, kie li laboras. Kompatinda ido!

VERDASTELO: Ni helpos vin. Jen, tiu estas Reĉjo, mia helpanto ĉi-nokte. Reĉjo, bonvolu ludi la fluton dezirante per via tuta animo ke la elefantido resaniĝu.
[Reĉjo blovas en la fluton kaj ĝi eligas muzikon.]

KNABINO 1: Brave!! La elefantido resaniĝis! Dankon, Reĉjo! Mi estas tre bonŝanca, ke la stelfeino venigis vin! Dankon, Verdastelo!

VERDASTELO: Karulino, Reĉjo scivolas pri muzikiloj. Ĉu vi povus montri al li vian muzikilon, por plezurigi lin kaj ankaŭ min?

KNABINO 1: Jes, certe. Jen, tiu ĉi muzikilo estas marimbo. Ĝi estas tre disvastigata en Afriko, sed ankaŭ en aliaj lokoj oni ludas ĝin.

VERDASTELO: Ĉu vi bonvolus ludi ĝin por ni dum kelkaj minutoj?
KNABINO 1: Kompreneble! Mi ĝojas fari al vi etan plezuron. 

[Knabino 1 ludas marimbon. Baldaŭ la elefantido ekploras.]

KNABINO 1: Pardonu min, mi ne plu havas tempon. Mi devas varti la idon…

REĈJO: Gratulegon pro via ludado.

VERDASTELO: Ni dankas, karulino. Mi invitas vin al la festo de “Juna Amiko”, kaj tiam vi espereble regalos la ĉeestantojn per via muziko. Alportu ankaŭ konatulojn ajna-aĝajn.

KNABINO 1: Ho, mi ĝojegas pro la invito. Ĝis baldaŭ!

==============

AKTO 3. AZIO.

VERDASTELO: Ni troviĝas en Azio, Reĉjo. Ĉu vi vidas tiun knabon plorantan apud malgranda drak-boato?

REĈJO: Ho, mi timas drakojn!

VERDASTELO: Ne timu, Reĉjo. La drakoj de Eŭropo estas ja malicaj kaj agresemaj, sed tiuj de Azio estas kutime kuraĝaj kaj protektemaj. Ĉiujare, komence de la somero, okazas ĉi tie tradicia festo, kiam oni organizas konkursojn de drak-boatoj. Ĝuste morgaŭ estos tia festo. Tiu knabo apartenas al teamo de infanoj, kiuj trejniĝis diligente kaj persisteme dum longa tempo, por partopreni la morgaŭan porinfanan konkurson de drak-boatoj. Ili havis grandan ŝancon gajni la konkurson. Sed iu aĉa enviulo malice frakasis la kolon de la ligna drakido de ilia boateto. Tiu drakido ne estas nura ornamaĵo. Sen ĝia kapo, la boato ne plu havas ekvilibron kaj do ne povas funkcii. La knabo ploras, ĉar li ne sukcesis ripari la kolon de la drakido.

REĈJO: Ĉu mi povus helpi lin pere de la sorĉita bekfluto?

VERDASTELO: Vi certe kapablos fari tion, Reĉjo.

[Reĉjo blovas en la bekfluton kaj ĝi aŭdigas muzikon.]

KNABO 1: Brave!! La boateto ripariĝis! Dankegon, flutisto-sorĉisto. Vi faris grandan bonon por nia teamo. De kie vi venas? Kaj kiu instruis vin ludi tiom bele kaj tiom… sorĉe?

REĈJO: Mi venas el Eŭropo. Tiu ĉi stelfeino bonvolis pruntedoni al mi sian bekfluton por unu nokto. Sed mi havas neniun meriton. La bekfluto estas sorĉita kaj ĝi mem ludas sin. Verdastelo alportis min ĉi tien por helpi vin.
KNABO 1: Bonvenon kaj dankon, bona feino.

VERDASTELO: Reĉjo estas tro modesta. Li havas multajn meritojn, pro kiuj mi decidis pruntedoni al li tiun muzikilon. Kaj mi ne instigus lin helpi vin, se mi ne scius ke vi estas diligenta kaj ankaŭ bonkora. Krome, mi scias ke vi bone ludas azian muzikilon, kaj ke Reĉjo scivolas riĉigi siajn konojn pri muzikiloj. Do, mi pensis ke eble vi ŝatus plezurigi lin kaj min montrante al ni vian muzikilon kaj eble vi eĉ povus regali nin per iom da ludado pere de ĝi.

KNABO 1: Ho, kompreneble. Mi estas honorigita ke vin interesas mia muzikilo. Mi iros hejmen por alporti ĝin ĉi tien.

VERDASTELO: Ne necesas. Atendu kelkajn sekundojn
…

[Aperas la muzikilo.]

KNABO 1: Ho, kia magio! Vidu, tiu ĉi muzikilo nomiĝas erhuo, kaj ĝi funkcias pere de arĉo kaj du kordoj.
[Knabo 1 ludas la erhuon.]

REĈJO: Belege, belege! Ĝi estas eksterordinara, fascina muzikilo! Min ege emociigis via ludado! Gratulegon! Dankegon!

VERDASTELO: Vi estas ne nur talenta kaj diligenta, sed ankaŭ tre afabla knabo. Vi faris al ni grandan plezuron. Dankon, karulo. Nun Reĉjo kaj mi devas hasti, ĉar atendas nin ankaŭ aliaj infanoj. Sed antaŭ ol foriri, mi invitas vin al la festo de “Juna Amiko”. Tiam vi espereble kunportos vian erhuon kaj tie ĉiuj ĉeestontoj aplaŭdos vin. Indas inviti konatulojn je ajna aĝo. Ĝis baldaŭ!


(daŭrigota)
 

Politike Unuiĝintaj Nacioj preskaŭ inertas kaj Eŭropa Unio tute marĝenas en la milita stato ekinta hieraŭ per operacoj kiujn Usono difinas “Epika furiozo” kaj Israelo “Leonroro”; la riposto de Irano kontraŭ la atakantoj ne havas jam difinon, sed ĝi estas okazanta.

La popolaj manifestacioj kontraŭ la teokratio en Irano ne kaŭzis intervenon el Okcidento pro la sanga subpremado fare de la reĝimo: la logiko klariganta la vastiĝon de la milito en Meza Oriento estas alarme preventa, ne geopolitike demokratia; ĝi baziĝas sur la certeco ke Teherano tre baldaŭ povos utiligi nukleajn armilojn, ĉu per propra produktado ĉu per la aĉeto de potencaj ĉinaj raketoj. Tia “certeco” ekzistis ankaŭ en la lasta atako kontraŭ la Irako de Saddam Hussein, sed montriĝis falsa.

Irano estas la islama lando kun la plej vasta esperantlingva komunumo, parte pro historia kialo: simile al Oomoto en Japanio kaj spiritismo en Brazilo, aktivis forta religia merkatniĉo — la bahaanoj, unu el la minoritatoj persekutataj de la diktaturo (sed eĉ antaŭe). De longe la komunumo ne plu konsistas precipe el ili, sed ĝi restis rimarkinda, eĉ kun Esperanto-Domo en la ĉefurbo kaj kun irana prezidanto de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, ĉi-jare kongresonta (se konfirmote) en Popola Ĉinio. 

Same kiel en Israelo, la landaj asocioj de UEA (kaj de TEJO) ne esprimas sin kontraŭ sia landa registaro, eventuale por ĝia agado, se tio eblas, kiel en Israelo. Analogion oni povas konstati en la konduto de la landaj asocioj en Ukrajno kaj Rusio: indus studo pri ĉi tiuj sintenadoj ene de militantaj ŝtatoj; sed ni ne forgesu ke ankaŭ Lazaro Ludoviko Zamenhof tuj respondis fervore al la mobiliza ordono de la caro pro la milito kontraŭ Japanio, kaj nur la interveno de Klara ebligis sendevigon, konsekvence lian partoprenon en la kongreso de Bulonjo-ĉe-Maro…

Hodiaŭ komenciĝis marto, kaj tio signifas, ke restas nur unu monato ĝis la 31a de marto – la absoluta limdato por ricevo de konkursaĵoj por la 77aj Belartaj Konkursoj de UEA.

Ĉi-jare estas naŭ konkursaj branĉoj:

Poezio: maksimuma longo ne fiksita.
Prozo: maksimuma longo 200×65 karaktroj (kvino da paĝoj).
Mikronovelo: (maksimuma longo 100 vortoj). La unua premio nomiĝas Premio Paula Adúriz.
Sciencfikcio kaj Fantasto: maksimuma longo 200 x 65 karaktroj (kvino da paĝoj). La unua premio nomiĝas Premio Charles Power.
Teatraĵo: maksimuma longo ne fiksita.
Mallonga teatraĵo (monologo, skeĉo, unuaktaĵo ktp): (daŭro inter 10 kaj 15 minutoj). La unua premio nomiĝas Premio María Cuevas.
Eseo: teme ligita kun Esperanto aŭ kun la kongresa temo, proksimuma longo 400×65 karaktroj (deko da paĝoj). La unua premio nomiĝas Premio Luigi Minnaja.
Infanlibro de la Jaro: originala aŭ tradukita libro por infanoj presforme aperinta en 2024. Aljuĝata estas nur unu premio.
Kantoteksto: maksimuma longo ne fiksita.

Legu pli pri la 77aj Belartaj Konkursoj ĉe https://sezonoj.ru/2025/10/gk-298/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Belartaj Konkursoj de UEA: Unu monato ĝis la limdato appeared first on La Ondo de Esperanto.

La Internacia Junulara Kongreso (IJK) 2026 okazos de la 9a ĝis la 16a de aŭgusto 2026 en Tiana, Katalunio. Por la sukceso de IJK gravas la partopreno de junuloj el ĉiuj mondopartoj, kiuj kontribuas al la programo kaj organizado de la kongreso.

Financa subteno estas havebla por tiuj, kiuj deziras partopreni en la kongreso, kaj pro siaj kompetentoj kaj kontribuoj al la movado meritas tion, sed ne disponas pri ekonomiaj rimedoj por tion realigi. Ĉiun jaron TEJO malfermas konkurson, en kiu ĝi elektas kandidatojn kiuj kontentige plenumas certajn kondiĉojn.

Kiel la fonduso povas subteni vin?

La fonduso kovras:

• ekde 50% ĝis 75% de vojaĝkostoj en la plej malmultekosta kaj laŭeble plej direkta maniero;
• ĝis 100% de kostoj de loĝado kaj manĝado en la plej malmultekosta kategorio dum la kongreso;
• ĝis 100% de la programkotizo; kaj
• ĝis 100% de la vojaĝasekuro bezonata dum la tuta vojaĝo.

Laŭ financaj rimedoj disponeblaj, TEJO povas kovri ankaŭ la kotizon de via kandidatiĝo por vizo al Hispanio kaj povas sendi al vi oficialan invitleteron, se vi tion bezonas.
La fonduso ne kovras poŝmonon, ekskursojn, aliajn kongresajn servojn, kaj eventualajn kromvojaĝojn aŭ elspezojn kiuj ne rilatas al la kongreso.

Nepraj kondiĉoj por kandidatiĝi:

• esti individua membro de TEJO je la momento de kandidatiĝo;
• aĝi inter 18 kaj 35 jarojn dum IJK;
• posedi konversacian lingvonivelon de Esperanto, ekde minimume nivelo A2 de la Komuna Eŭropa Referenckadro (KER) pri lingvoj;
• havi validan pasporton je la momento de kandidatiĝo, kun minimume ses monatoj da valideco ĝis la fino de la tuta vojaĝo;
• sendi plenigitan formularon kun rekomendleteroj el minimume du (2) individuaj membroj de TEJO;
• havi klarajn planojn pri estonta agado en la Esperanto-movado, ekz-e, kiel IJK povas pozitive helpi ilin daŭrigi sian aktivadon en TEJO kaj/aŭ la loka movado; kaj
• klarigi neeblon alimaniere financi propran partoprenon en la kongreso.

Prioritataj estas kandidatoj, kiuj kandidatiĝas por sia unua IJK. Kandidatoj kiuj partoprenis antaŭan IJK-n laŭeble klarigu en siaj motivleteroj kial ili aparte bezonas partopreni ĉi tiun kongreson kaj kion ili povas alporti al ĉi tiu kongreso.

Legu pli en la retejo de TEJO https://www.tejo.org/ppijk-2026/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Konkurso: Partoprenu IJK-n 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.

Esperanto vivas! Ĝi estas vivanta lingvo kun parolantoj en la tuta mondo. La parolkomunumo tamen estas tute malkoncentrita. Por vere povi paroli kun samlingvanoj necesas partopreni en bone organizitaj renkontiĝoj. Oni devas havi la tempon kaj la monon por veturi al kongreso aŭ simila aranĝo. Kaj eĉ se oni sukcesas en tio kaj povas ĝui la kunestadon kun samlingvanoj el aliaj landoj, tamen ĉiukaze restas la demando kiel pasigi la ceteran tempon de la jaro por havi eblecon paroli kaj aŭdi la lingvon. 

Dum pasintaj tempoj la eblecoj estis tre limigitaj, sed funkciis E-kluboj kaj oni povis partopreni en kluba vivo. La malavantaĝo tiam estis ke en E-klubo plej ofte nur eblis paroli kun samlandanoj kun kiuj oni povis paroli en la gepatra lingvo. Internacia etoso tie apenaŭ ekestis. Hodiaŭ E-kluboj malmultiĝis kaj en ili plej ofte nur kunvenas malmultaj samideanoj.

Radioelsendoj en Esperanto funkciis, sed la eblecoj ricevi ilin estis tre limigitaj laŭtempe kaj laŭloke. Ekde la 1990-aj jaroj tamen la teknikaj eblecoj por ricevi radioelsendojn signife pliboniĝis: Kelkaj ŝtataj radiostacioj komencis sendi per satelito kaj aperis la interreto kiu ebligis sendi kaj ricevi aŭdmaterialon. La libereco de la interreto ebligis privatajn iniciatojn por havi radioelsendojn en Esperanto tra la reto. Kaj tiel ekestis "Radio Saluton" aŭ "Radio Verda" kiuj disaŭdigis programojn en Esperanto.

Alia ebleco por la disvastigo de Esperanto en la tuta mondo estis reaŭdigi satelitajn elsendojn en la interreto. Ĝuste tion mi faris en la jaro 1998 kiam mi registris elsendojn de Pola Radio kaj disponigis ilin por aŭskultado en la interreto. Ĉe Pola Radio oni volonte akceptis mian oferton kaj tiel aperis ĉiusemajne en la reto du programoj en Esperanto, nome "Homoj kaj problemoj" kaj "Esperanto-ekspreso". Mi nomis tiun agadon jam tiam "Esperanta Retradio". Post ok jaroj Pola Radio mem reaŭdigis siajn elsendojn en la interreto kaj tiel mia laboro ne plu estis bezonata.

Sed tiuj elsendoj finiĝis komence de la jaro 2011. Tio estis granda minaco por la vivanteco de Esperanto, ĉar ankaŭ aliaj radiostacioj estis malaperintaj. Tial fine de februaro de la jaro 2011 mi decidis mem produkti programojn ĉiutage kaj mi faris tion sub la nomo "Esperanta Retradio". Dum kelkaj monatoj mi estis sola, sed mi sukcesis ĉiutage aldoni pluan ĉirkaŭ 5-minutan programon. 

La eĥo de la aŭskultantoj estis tre pozitiva, precipe el Brazilo. Paŭlo Sergio Viana, kuracisto kaj animplena esperantisto el la ŝtato San-Paŭlo fariĝis la unua kunlaboranto kiu regule sendis al mi sonartikolojn por elsendado tra la interreto. Tio funkcias ĝis hodiaŭ, do jam 15 jarojn. La kunlaboro de brazila esperantisto signifis trarompon por la ERR. Ĝi nome tiel fariĝis tutmonda.

Paŝon post paŝo sekvis aliaj kunlaborantoj: el Israelo, el Pollando, el Francio, Ĉeĥio, Kroatio ĝis Kanado. Nome ekde la jaro 2024 la kanada lingvisto Aaron Chapman el Vankuvero regule sendas sonartikolojn kiuj donas al la ERR novajn aspektojn, ekzemple pri la evoluo de la monda politiko. 

Tio ja estas bona paŝo por la 15-jara jubileo, sed mi devas ankaŭ mencii ke mankas aktuale virinaj voĉoj. Kiel en la normala vivo la virinoj zorgas por la beleco de la vivo, tio validas ankaŭ por la vivo de nia lingvo. En Esperantujo virinoj aperas en internaciaj E-eventoj proporcie, sed ili hezitas paroli en E-elsendoj. Tio estas des pli miriga, ĉar laŭdire virinoj ĝenerale tre ŝatas paroli, sed evidente ne publike en E-elsendoj.

Mi tial alvokas la aŭskultantinojn de la ERR iel kontribui al niaj programoj, disponigante siajn voĉojn per laŭtlegado de tekstoj, ĉu proprajn aŭ de aliaj verkintoj.

Mi estas optimisma pri la estonta vivo de la esperanta parolkomunumo kaj de la radioelsendoj en Esperanto tra la reto. La mondo ja kunkreskas, ankaŭ malgraŭ la politiko de la grandaj potencoj. Kaj por tiu kunkreskado Esperanto estas tre taŭga ilo.

 

La redakcio de “Literatura Foiro” havis sian monatan kunsidon hieraŭ vespere en Ĉaŭdefono, en fizika alesto de tri redakcianoj kaj telematika de du aliaj; ne partoprenis nur la redaktoro pri muziko, telematike ne atingebla; prezidis unu el la du kunĉefredaktoroj, c-ano Alessio Giordano.

Post utilaj komentarioj pri la februara kaj aprila numero, jam presitaj kaj dissenditaj, okazis konsultiĝo pri la sekvaj, kun specifa fokuso pri (plan)lingvistiko, kiu meritas atenton pro diversaj centjaraj jubileoj en proksima futuro, pro la zorgiga evoluo de la PIV-reviziado, pro la rimarkebla diverĝo inter la raŭme optimisma koncepto de vivanta lingvo por vivanta diasporo unuflanke kaj finvenkisma frustriĝo kondukanta al koncepto pri esperanto proksima al Toki Pona aliflanke. C-ano Fernando Pita registris la sugestojn por sia rubriko.

Post rimarko de c-ano Carlo Minnaja pri la sendo de recenzoj al OLE, estis konfirmite ke la aŭtoroj rajtas tion fari, se ili volas (inter aliaj, c-ano Giorgio Silfer ne volas), sed ne malpli ol jaron post la publikigo en la revuo.

La alia kunĉefredaktoro, c-ino Perla Martinelli, subtenis la eksperimentadon per nova bibliografia metodo; ŝi ankaŭ esprimis sian kontenton pri la duopa kunlaborado ĉe la stirilo de la revuo.

Antaŭ 50 jaroj, la 27an de februaro 1976 en Budapeŝto forpasis Kálmán Kalocsay (pron: káloĉai, 1891-1976), hungara kuracisto kaj elstara esperantisto (ekde 1911), grave influinta la evoluon de la Esperantaj literaturo kaj lingvistiko per siaj verkoj. Kalocsay estas konsiderata kiel la plej grava Esperanta poeto (“Mondo kaj Koro”, 1921; “Streĉita kordo”, 1931; “Rimportretoj”, 1931; “Sekretaj sonetoj”, 1932; “Izolo”, 1939, eldonita en 1977) kaj poezia tradukanto (“Infero” de Dante, tri verkoj de Ŝekspiro, poemoj de Baudelaire, Heine, Petőfi, Madách… kaj la antologio “Tutmonda sonoro” kun liaj tradukoj el 30 lingvoj).
Kálmán Kalocsay estas kunaŭtoro (kun G. Waringhien) de “Plena gramatiko de Esperanto” (1935), kiu ekde la 4a eldono aperas kiel “Plena analiza gramatiko de Esperanto” kaj de “Parnasa gvidlibro” (1932); aŭtoro de “Lingvo Stilo Formo” (1931), “La gramatika karaktero de la Esperantaj radikoj” (1938), “Vojaĝo inter la tempoj” (1966), frazeologia vortaro “Domfabriko” (1975) kaj de aliaj libroj.
Je la Ora Jubileo de Esperanto li iĝis honora membro de UEA.

Okaze de la 50a mortodatreveno de Kálmán Kalocsay ni proponas (re)legi kelkajn liajn poemojn kaj artikolon pri li, kiuj aperis en “La Ondo de Esperanto”:

“Vintro” https://sezonoj.ru/2020/12/poezio-3/
“En ĉi murdepoko” https://sezonoj.ru/2023/03/kalocsay-4/
“Protesto” https://sezonoj.ru/2026/02/kalocsay-5/
Artikolo de Javier Guerrero https://sezonoj.ru/2012/03/209trezoro/

Legu la biografion de Kálmán Kalocsay en la enciklopedio Nia diligenta kolegaro, p. 150-153.

AlKo

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/02/kalocsay-7/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Antaŭ 50 jaroj forpasis Kálmán Kalocsay appeared first on La Ondo de Esperanto.

Ekde majo komenciĝos kurso pri la Konstitucio de la Esperanta Civito, kun ĝeneralaj elementoj de juro kaj historio. Sub la aŭspicio de la Esplora Instituto de Esperantologio (EIE), gvidos la kurson c-ano d-ro Giacomo Comincini; la iniciato celos trejni la geparlamentanojn kaj gestabanojn al la analizo de la nuna normaro kaj realigo de novaj proponoj.

La provizora programo haveblas ĉe EIE, al kies adreso (institut@esperantio.net) oni povas sin turni por demandoj. La partopreno, tamen, formaligeblas tra la konsorcia magazeno, Esperanta Kulturservo, kie troviĝas paĝo ad hoc. Kontraŭ malmultekosta tarifo eblas aliĝi: temas pri 20 CHF por la kontingento 1 de la Monda Banko, 10 por la kontingento 2, 5 por la kontingento 3 kaj 2,50 por la kontingento 4.

La kurso disvolviĝos virtuale tra reta platformo, dum pli malpi dek sesioj, inter majo kaj junio 2026. Bonvenon al ĉiuj partoprenontoj!

 

Multaj homoj opinias, ke por ĝui la naturon, oni nepre devas loĝi en kamparo, meze de densaj arbaroj aŭ havi grandan domon kun vasta ĝardeno. Tamen la vero estas tute alia kaj multe pli kuraĝiga. 

Eĉ se vi loĝas en la centro de brua urbo, en malgranda loĝejo sur la deka etaĝo de betona turo, vi povas krei vian propran naturan mondon. Sufiĉas nur iom da imago, iom da pacienco kaj sincera deziro senti la teron sub la fingroj.

Indas aŭdi la gajajn flugilfrapojn de niaj flugantaj najbaroj. Ni komencu ĉe la fenestrobreto aŭ la balkono, kiuj ofte estas niaj plej proksimaj ligiloj al la ekstera mondo. Se vi havas eĉ kelkajn kvadratmetrojn da ekstera spaco, vi efektive posedas veran trezoron.

Mi mem malkovris antaŭnelonge, ke birdomanĝejo estas unu el la plej facilaj kaj plej rekompencaj manieroj venigi vivon al la hejmo. Ne necesas aĉeti ion tre komplikan aŭ multekostan. Eĉ simpla ligna tableto povas fariĝi vigla kunvenejo por diversaj birdoj.

Mi faris por nia balkono malgrandan birdoskalan pikniktablon. Estas io profunde trankviliga kaj preskaŭ medita en la ago sidi silente kun taso da varma teo en la mano. Eblas rigardi kiel paseroj, paruoj aŭ eĉ pli raraj vizitantoj kverelas amike pri la plej bona grajno.

Tiu eta sed konstanta ligo kun la besta mondo memorigas al ni, ke ni ne estas solaj en la urba dezerto. La naturo estas ĉirkaŭ ni, ĉiam vigla kaj preta. Ĝi nur atendas afablan inviton por proksimiĝi al niaj fenestroj.

Krom la birdoj, ni povas inviti plantojn en nian ĉiutagan vivon por doni al ĉambroj iom da freŝeco kaj koloro. Se vi ne havas sufiĉe da loko por grandaj, pezaj potoj, malgranda herboĝardeno estas perfekta solvo por komencantoj.

Imagu la puran plezuron deŝiri freŝan bazilion, menton aŭ petroselon por via vespermanĝo. Kreskigi ion tian propramane, eĉ se nur en malgranda ceramika poto sur kuireja breto, estas speco de magio, kiun ni ofte forgesas.

Eblas vidi la tutan mirindan vivociklon. Vi vidas la unuan etan verdan ŝoson, kiu luktas el la tero, ĝis la plena, bonodora planto. Tio donas al ni specon de radikoj, kiam la cetera mondo ĉirkaŭe ŝajnas tro rapida kaj artefarita.

La tero havas sian propran trankvilan ritmon. Prizorgi plantetojn helpas nin trovi nian propran internan pacon meze de la tagaj zorgoj. Krei tian verdan oazon ne temas nur pri beleco, sed ankaŭ pri nia propra mensa bonfarto.

En la moderna urba vivo, ni tro ofte perdas kontakton kun la odoro de malseka tero post pluvo. Ni forgesas la viglan koloron de veraj folioj sub la suno. Kiam oni metas eĉ unu planton en sian ĉambron, oni fakte sanigas la animon.

Oni reekhavas tiun praan, necesan ligon kun la tero, kiu subtenas nin. Oni tute ne bezonas esti spertulo pri botaniko aŭ havi multe da libera mono por fari la unuan paŝon. Komencu hodiaŭ per unu sola poto aŭ manpleno da semoj.

Vi rapide vidos, kiel via loĝejo subite fariĝos pli varma, pli homa kaj pli viva. La naturo ne petas permeson por kreski, ĝi nur bezonas iom da spaco kaj iom da amo. Malfermu vian fenestron kaj lasu ke la verda mondo fine envenu. Via hejmo fariĝos vera rifuĝejo. 

La fama ”parnasismo” kiun li kunarkitektis kun Gaston Waringhien ligis la projekton de eksplicita, instruebla poetiko al la praeŭropaj precedencoj. Sed la karno per kiu Kalocsay vestis la parnasajn ostojn manifestis version de tiu projekto tute personan, ne instrueblan. Tion skribas Probal Dasgupta okaze de la kvindeka mortdatreveno de Kálmán Kalocsay (1891–1976).

Kálmán Kalocsay kun kaj sen kato.

Ne ofte sur la pejzaĝo de iu moderna lingvo elstaras figuro kiu kontribuis same reliefe al la beletro kiel al la gramatiko. Tiurilate Kálmán Kalocsay estis nekutima korifeo en la galerio de Esperanto. Sed tio estas delonge gurdita fakto pri li. Por inde rememori la daton de lia forpaso kvindek jarojn poste, ni devas iomete malpli banali. Indas krisigni por vi tion ke lia beletra mano plene konsciis kion faras lia mano gramatika.

Por tion konstati, sufiĉas trempi vin en lia poemo Efemere (Streĉita Kordo, p. 178-82). Tie vi trovos teksterojn kiuj licence fordrivas de la gramatika strikto: “mi sentas en la mondon parfumon, fetoron […]” (p. 178); “konscii senci la mondon/ senlimon balbuti eternon; la mondon plezuri dolori” (p. 179). Poste vi renkontos “la Vivon kies koro/ ŝanĝiĝas neeviteble/ je moneroj senvaloraj: momentoj/ forfluantaj el la manoj mizere…” (p. 181), unu el la tipe kaloĉajaj teksteroj en kiuj sentiĝas gramatikeca koregrafio de dancantaj ideoj.

La fama ”parnasismo” kiun li kunarkitektis kun Gaston Waringhien ligis la projekton de eksplicita, instruebla poetiko al la praeŭropaj precedencoj. Sed la karno per kiu Kalocsay vestis la parnasajn ostojn (ekzemplita ĉi-supre) manifestis version de tiu projekto tute personan, ne instrueblan. Kiamaniere ni legu la spiriton kiu hantis tiun lian mikropoetikon, ne nure gramatikistan, nek simple invitantan al mikrodevioj (kiuj kalkuliĝu kiel la unuopula subskribo de la poeto)?

Ĉar mi lastatempe konatiĝis kun aŭtobiografieca romano de Mircea Eliade bildiganta lian studentan tempon, Gaudeamus, mi kredas povi hodiaŭ iom pli kompreneme rilati al la personaj projektoj de orienteŭropanoj kiuj junis en la jaroj tuj post 1918. Al niageneraciaj eksterregionuloj, infanaĝe lernintaj pri Rumanujo, Hungarujo ktp kiel delongaj stabilaĵoj sur la mapo, tute ne estis reliefa fakto ke la tiuepoka disfalo de la otomana kaj aŭstra-hungara imperioj kreis novajn ŝtatojn. Gravas nun konscii, estimataj legantoj, ke la tiuregionaj junuloj ekde tiu epokŝanĝa jaro havis la unikan taskon imagi elanan karnon sur la skeletojn de siaj ĵus debutintaj nacioj.

Kaj arkitektoj kiel Kalocsay, povante imagi lingvon nur lige kun popolo (pro kio en sia fama poemo En amara horo [Streĉita kordo, p. 33-35] li epitetas sin ”poeto sen popolo”), sentis la bezonon arkitekti tutan pedagogion lingvan, beletran, sciencaran/fakaran. Li ŝajne esperis ke tia pedagogio (inkluzivanta amasegon da tekstoj, kiuj laŭ mia analizo rigardendas kiel krestomatiaj) helpos iom post iom akuŝi novan, pacaman, aŭtodidaktan popolon verdan. Ni ne forgesu ke pri la hungara popolo refasonanta sin kiel memkonscie apartan nacion ekde 1918 li kaj similuloj kovis precize samformatan esperon.

Kompreneble ne en la jaroj tuj post 1918 Kalocsay iĝis la grandioza figuro konata al ni ĉiuj. Tra pluraj naciaj kaj personaj krizoj li sin refasonadis. La fundamentaj koordinatoj tamen restis konstantaj. Kaj li rimarkis ke ĝuste tiu konstanteco estas persona handikapo lia. Ĉi tiun fakton ni plej klare vidas en lia letero al Juan Régulo Pérez aperigita en la antaŭparolo al la poemaro Ŝtupoj sen nomo de Baldur Ragnarsson.

Tiu letero de Kalocsay prezentas kortuŝan konfeson ke li (petite de Régulo taksi la aperigindecon de la poemaro) longe sidis senkonsile antaŭ la manuskripto de Baldur pro tio ke, kvankam li senrezerve admiris la lingvan kaj poetikan kapablegon de tiu nova aŭtoro, li tamen ja ne komprenis la enhavon de la poemoj. Tia grandanimeco de pli aĝa poeto, kapabla rigardi sian ĝisostan konstantecon kiel malforton, estas virto malofte renkontebla en nia jarcento, krom se mi maltrafis ion.

Pro almenaŭ tiuj kialoj, indas okaze de ĉi tiu jubileo rerenkonti tiun korifeon de nia beletro – aŭ lin ekrenkonti, se vi estas unu el la enviindaj bonŝanculoj kiuj ankoraŭ tute ne legis lin. Laŭ mi, tiaj legontoj prefere komencu ne ĉe liaj poemoj aŭ tradukoj, sed ĉe lia brila libreto Lingvo stilo formo. Vi tie trovos ke ankaŭ lian gramatikan laboron hantas poezia subteksto. Agrablan renkontiĝon.

Probal Dasgupta

2026 markas respektive 50 kaj 20 jarojn post la forpasoj de Kálmán Kalocsay (1891–1976) kaj William Auld (1924–2006), du el la plej influaj poetoj, tradukistoj kaj kulturaj organizantoj en la historio de Esperanto. Okaze de tiu memordatreveno Universala Esperanto-Asocio (UEA) lanĉas la iniciatojn #Kalocsay50 kaj #Auld20 por instigi la realigon de serio de kulturaj agadoj tra la jaro omaĝe al la poetoj kaj iliaj verkaroj kaj heredaĵoj.

#Kalocsay50

Kalocsay estis ne nur elstara poeto, sed ankaŭ stilnormiganto kaj kunredaktoro de la revuo Literatura Mondo, kiu markis epokon en la evoluo de la Esperanta literaturo. Per siaj tradukoj de mondliteraturaj klasikuloj kaj per sia propra poezio li montris la esprimkapablon de Esperanto je plej alta arta nivelo. Samtempe li aktive laboris por videbligi aliajn verkistojn kaj por konstrui ampleksan panoramon de la kultura vivo en nia lingvo (kion simile faris ankaŭ Auld).

La 27an de februaro 2026 ni atingas la 50 jarojn sen la verkanta plumo de Kalocsay. Kiel unua simbola ago la Libroservo de UEA proponis kiel specialan oferton de februaro la libron Izolo, poemaron eldonitan en 1977, unu jaron post la morto de la aŭtoro, sed mem preparita por eldono en 1939, kio ne okazis pro la Dua Mondmilito. Kontribuis por la finfina eldono Auld mem, pro kio tiu leginda libro bone simbolas la daton. Ĝis la fino de februaro la Libroservo ofertas Izolo kontraŭ nur 2,67 €.

Jam la 20an de februaro la Prezidanto de UEA faris specialan kulturan intervenon en la 10-a Kuba Esperanto-Renkontiĝo, en Havano, kie li persone partoprenis kiel honora gasto kaj festpreleganto. Maia prezentis kaj deklamis ne nur el Izolo, sed ankaŭ el la libroj Rimportretoj kaj Rimleteroj (ankaŭ lige kun Auld). La 21an de februaro, Tago de la Gepatra Lingvo, la Esperanto-klubo de Debrecen renkontiĝis ĉe la Biblioteko Méliusz por paroli pri Kalocsay kaj lia verkaro. Kaj la 27an de februaro en Budapeŝto reprezentantoj de hungaraj Esperanto-organizaĵoj kaj UEA omaĝos Kalocsay per publika florkronado ĉe la memortabulo sur lia iama loĝdomo: je 15:00 ĉe strato Nyúl n-ro 4. La organizadon de tiu ago UEA dankas al Szilvási László, kunlabore kun la Komisiono de UEA pri ZEO-j kaj la Estrarano de UEA pri Kulturo, Zdravka Boytcheva.

Kadre de #Kalocsay50 UEA kuraĝigas asociojn kaj ĉiujn Esperanto-grupojn kaj individuojn entrepreni tra la jaro renkontiĝojn kaj diverstipajn okazojn por omaĝi, memori kaj ĉefe studi la vivon kaj verkojn de Kalocsay, kio mem estas valora heredaĵo de nia lingvo. “Kalocsay estas konata kiel poeto kaj tradukisto, sed lia talento estis pli vasta: li ankaŭ interesiĝis pri muziko kaj eĉ komponis por kelkaj el siaj poemoj kaj tradukaĵoj. En 2026 ni volas montri Kaloĉajon ne nur kiel gravan historian figuron, sed kiel vivan inspirfonton por kreado kaj kleriĝo, por plu sonigi la esperantan kulturon al la nunaj kaj novaj generacioj”, komentis Boytcheva. “El la laboro de Ada Csiszár, proksima persona kunlaboranto de Kalocsay kaj parta heredanto de liaj aŭtoraj rajtoj, eblas scii, ke la muzikemon li heredis de sia patro, kiu elstare bone ludis violonon, kaj ke en siaj studentaj jaroj Kalocsay lernis ludi pianon kaj lerte ludis fluton”, komplementas Szilvási. Danke al la laboro de Csiszár kaj hungaraj esperantistoj, estas retejo de kie oni povas senpage legi preskaŭ ĉiujn verkojn de kaj pri Kalocsay.

Antaŭviditaj pri #Kalocsay50 kaj #Auld20 estas programeroj en la 111a Universala Kongreso de Esperanto (UK) en Graco, Aŭstrio, kaj en la Virtuala Kongreso, kunlabore kun Akademio Literatura de Esperanto (aliĝi al la UK eblas per https://uk.esperanto.net). Aldone menciindas, ke la revuo Literatura Vivo, kun kiu UEA kunlaboras, lanĉis la specialan literaturan konkurson Kalocsay.

Krom organizi agadojn, gravas raporti pri ili, pro kio utilas la kradvorto #Kalocsay50 kaj #Auld20 apud #Esperanto ĉefe en sociaj retoj. Pri #Auld20 UEA baldaŭ komunikos, samkiel pliaj informoj pri la programoj tra la jaro estos publikigataj en la retejo de la Asocio kaj ĝiaj komunikkanaloj, pro kio ĉiuj bonvenas diskonigi kaj senpage aboni la gazetarajn komunikojn de UEA.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №128.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post #Kalocsay50 – 50 jaroj memore al Kálmán Kalocsay appeared first on La Ondo de Esperanto.

Skribado estas por la civilizita homo esenca kultura elemento. Kiu kapablas skribe esprimi sin, tiu povas kundecidi.

Por la skribado hodiaŭ ekzistas du metodoj: la manskribado kaj la tajpado. Manskribado ja estas tre bela afero: Se oni celas verki tekston, tiam oni povas komforte sidiĝi en fotelo kaj povas senpreme aktivigi sian cerbon por elvoki ideojn. Por ke la ideo ne malaperu, oni povas tuj noti ĝin kaj ŝpini el tiu ideo tekston. Tio do funkcias tute sen uzo de teknika rimedo. Necesas nur papero kaj skribilo. Oni povas jam rekte pretigi la tekston por forsendado, ekzemple en letero. Sed manskribitaj leteroj hodiaŭ maloftiĝis. Sendi ilin per "helika" poŝto daŭras tro longe.

Kiam antaŭ 40 jaroj aperis telefakso, oni povis forsendi per tio ankaŭ manskribitajn mesaĝojn kiuj atingis tuj poste la ricevanton. Se oni mem ne posedis telefaksilon, oni povis iri al poŝtoficejo kaj forsendi la telefakson de tie. Jen granda progreso en skriba komunikado.

Tamen manskribita teksto hodiaŭ pli kaj pli devas esti entajpita por elektronika prilaborado. La entajpado alportas multajn avantaĝojn, sed por plenumi tiun taskon sidado en fotelo ne taŭgas, sed necesas sidi ĉe skribotablo. Oni certe ne volas sidi tre longe por tiu tajpa laboro kaj tial la entajpanto strebas entajpi la tekston laŭeble flue kaj rapide.

Sed eblas ankaŭ rekte entajpi tekstojn sen manskribi ilin antaŭe, ekzemple se oni tradukas tekston. Kaj tio ja estas tasko kiun esperantisto ofte plenumas. Tio tamen postulas lertecon en tajpado por esti sufiĉe produktiva kaj por ne tro frue laciĝi.

En la aĝo de 14 jaroj mi fariĝis lernanto en komerca mezlernejo kaj tie mi lernis tajpadon sur la tiamaj skribmaŝinoj kiuj estis ankoraŭ tute mekanikaj. Por produkti tekston mi ne nur lernis flue kaj rapide tajpi, sed ni devis ankaŭ eviti tajperarojn, ĉar la eblecoj por korekti mistajpaĵon estis tre limigitaj. Tiu instruado daŭris tri jarojn. Per multe da ekzercado ni atingis la celon.

En nia lernejo funkciis lernoficejo kie ni havis ankaŭ teletajpilon (telekson) per kiu eblis sendi mesaĝojn al la tuta mondo tute rekte kiel ĉe telefono. Eblis eĉ kvazaŭ konversacii per teledialogo. Mi uzis tiun eblecon jarojn poste por mia laboro en eksporto kiam mi vendis ĥemiaĵojn por medikamentoj, ekzemple al Brazilo. Ĉar la kostoj por transkontinenta teleksado estis altegaj, oni devis ŝpari tempon: Oni povis antaŭe tajpi la tekston sur tru-strion, laŭbezone korekti tajperarojn, kaj poste forsendi ĝin sufiĉe rapide.

Hodiaŭ en la epoko de komputiloj tiu tempopremo ne plu ekzistas. La limiga faktoro estas nun la homo mem. Kaj tial bone regadi la tajpadon estas esenca kapablo, ĉar tiam la pura tajpado konsumas nur malmulte da energo kaj la cerbo tiel restas libera por disvolvi ideojn.

Ankaŭ dialogo kun AI produktas pli bonajn rezultojn, se oni povas rapide starigi detalajn demandojn por ricevi taŭgan respondon. Tajpado do estas baza lerteco kiun oni akiru en laŭeble juna aĝo. 

La unua paĝo de “Heroldo de Esperanto” n-ro 2374 (februaro 2026) dediĉas atenton al la milita stato en Ukrajno, interalie per la traduko de koncernaj deklaroj el la INROj kiuj tegmentas al paktintaj establoj, kiel ALTE kaj NFI. Apude, informoj pri Japanio nuntempe kaj pri la ekspansio de la Esperanta Civito.

En la tria paĝo du artikoloj referencas al Zamenhof: Rubèn Fernández iomete tanas la haŭton de la esperantistaro, pro finvenkismo sen fina venko, dum Albert Boon esploras pri interesa ZEO el Hungario.

La informa organo de Kultura Centro Esperantista fidele kaj objektive raportas pri la evoluo de la esperanto-mondo. Provekzemplero estas mendebla ĉe kce [ĉe] esperantio [punkto] net (kce[at]esperantio[dot]net)

Kalocsay, Kálmán. Izolo: Poemoj / Antaŭparolo de William Auld. – Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1977. – Faksimila represo. – 80 p., jaketo.

La 27an de februaro 2026 estos la 50a mortodatreveno de Kálmán Kalocsay. Omaĝe al Kalocsay la libroservo de UEA dum la tuta februaro ofertas lian poemaron “Izolo” kun triona rabato sendepende de la kvanto.

Ĉi tiu poemaro de Kalocsay devis aperi en 1939 kiel la sepdek-sepa eldono de “Literatura Mondo”. Ĝi estis presita en Budapeŝto, sed ne bindita kaj ne surmerkatigita pro la komenco de la Dua Mondmilito. Post la fino de la milito Reto Rossetti sukcesis ricevi de Kalocsay presfoliojn, el kiuj li kunmetis kvin ekzemplerojn de “Izolo”. Unu ekzempleron Rossetti donacis al William Auld. Post la morto de Kalocsay (lia koro ĉesis bati la 27an de februaro 1976), lia vidvino konsentis, ke UEA reeldonu la poemaron surbaze de ĉi tiu ekzemplero. La “nova” malnova libro aperis en 1977 kun antaŭparolo de Auld, kiu skribis:

… la legantoj trovos en Izolo plurajn el la plej belaj lirikoj iam verkitaj en Esperanto. Kaj en la sekcio Sur la monto Nebo ili trovos la ĝustan senesperan etoson de la jaroj precize antaŭ la katastrofego, kiun ĉiu klarvidulo sciis neevitebla.

(Re)Legu, ekzemple, lian poemon “Protesto”:

PROTESTO

Mi estas tiel laca, kiel la mont’ maljuna,
Kiun jam tedas teni la herbon kaj la humon,
Kaj kiu ĉi fatrasojn forŝutas kaj la lumon
De l’ suno nude sorbas per sia roko bruna.

Mi estas tiel laca, kiel la arb’ maljuna,
Kiun jam tedas teni folian verdon; neston,
Kaj kiu de l’ folioj forŝutas lastan reston,
Kaj al ĉiel’ sin streĉas kun la branĉaro bruna.

Mi estas tiel laca plu servi, flori, frukti,
Mi volus sorbi sunon, kun grandaj ventoj lukti,
Kiel la nuda monto kaj senfolia arbo.

Libere de utilaj kaj oportunaj sentoj,
Interparoli sole kun tiuj grandaj ventoj,
Potence kaj fantome — sentempa eolharpo…

Ĝi estas unu el tiuj libroj, pri kiuj oni kutime diras, ke “ĉiu ŝatanto de nia literaturo devas almenaŭ unu fojon tralegi ĝin”. Se vi ankoraŭ ne havas “Izolon” en via hejma biblioteko, mendu ĝin en la libroservo de UEA https://katalogo.uea.org/?inf=1697.

Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/02/kalocsay-5/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Izolo: La februara rabato de la libroservo de UEA appeared first on La Ondo de Esperanto.

C-ino Manuela Blanco, sekretario de Esperanta Naturamikaro (ENa), estis gastigita de la Esperanto-Klubo de Gotenburgo, 18-21 februaro 2026, kie en tre agrabla etoso ŝi prezentis la aktivecon de la asocio, por kiu gravos ankaŭ la Skandinava Esperanto-Domo, posedata de Esplora Instituto de Esperantologio en Lesjöfors, ĉar en ĝi ENa zorgos pri la loĝiga servo, kun idealaj kondiĉoj por ekskursoj, en kvieta kaj inspira norda naturo.
Dum la renkontoj la gotenburganoj aŭskultis pri la eblecoj kunlabori por turismaj kaj ekologiaj projektoj. C-ino Blanco emfazis, ke la naturamika movado kaj Esperanto havas komunajn radikojn en la deziro al paco kaj monda interkompreno. La lokaj klubanoj montris grandan intereson pri la estontaj aranĝoj en Lesjöfors, vidante en ĝi ponton inter la sud-eŭropaj kaj skandinavaj naturamikoj.
Ĉi tiu vizito ne nur fortigis la ligojn inter ENa kaj la sveda esperantistaro, sed ankaŭ malfermis novajn pordojn por estontaj komunaj iniciatoj en la nordo.

Ĉi tiu historio estus certe pli efika, se ĝia heroino estus filino de Diokleciano aŭ iu juneca kaj virga estaĵo: sed bedaŭrinde pro kaŭzoj de historia vero estas ŝi fratino de Diokleciano, multaĝa kaj digna matrono, laŭ opinio de la imperiestro iom histeria kaj afekta, kiun la maljuna tirano certagrade timis. Tial, kiam ŝi anoncis sin al li, li interrompis aŭdiencon kun la landestro de Cireno (al kiu li per fortaj vortoj estis montranta sian malplaĉon) kaj iris renkonte al ŝi ĝis la pordo.

"Nu, kio, Antonia?" li laŭtis familiare. "Kion vi ŝatus? Ĉu vi havas denove iujn bruldamaĝitojn? Aŭ mi faru ion kontraŭ la turmentado de rabobestoj en la cirko? Aŭ vi volas enkonduki moralan edukadon en la legioj? Do malkaŝu tion, rapide, kaj sidiĝu."

Sed Antonia restis staranta. "Diokleciano," ŝi komencis preskaŭ solene, "ion mi devas diri al vi." "Ha," diris la imperiestro rezigne kaj frotis la nukon. "Sed ĉe Jovo, mi havas ĵus hodiaŭ tiom por fari! Ĉu ĝi ne povus esti prokrastita ĝis alia fojo?" "Diokleciano," daŭrigis necedeme lia fratino, "mi venas diri al vi, ke vi jam devas ĉesigi la persekutadon de la kristanoj."

. . .

„...La paroloj pri ilia persekutado estas terure troigitaj. Kompreneble, iam-tiam mi devas kelkajn por ekzemplo puni -"
"Kial?" ripetis la matrono. "Pro politikaj kaŭzoj," diris la maljuna imperiestro. "Rigardu, mia kara, mi povus citi al vi aron da kaŭzoj. Ekzemple, ke la popolo tion deziras. Pro primo tio forturnas ĝian atenton for de aliaj aferoj. Pro secundo, tio donas al ĝi sekuran konscion, ke ĝi estas regata per forta mano. Kaj pro tertio tio estas ĉi tie kvazaŭ nacia kutimo. Mi diras al vi, neniu prudenta kaj responsa ŝtatulo tuŝas superflue la aferojn de kutimo. Tio vekas nur senton de necerteco kaj - hm - de ia kaoso. Mia ora, dum mia regado mi jam faris pli da novaĵoj ol iu alia. Sed tio devis esti. Kio ne devas esti, tion mi ne faros."
"Sed la justeco, Diokleciano," diris mallaŭte Antonia, "la justeco devas esti. Mi postulas de vi nur la justecon."

. . .

Vi estas virino kaj ne komprenas tion; sed la plej gravaj taskoj de ŝtatulo estas la administraj. Diru mem, kion signifas tiuj kristanoj kompare al - ni diru kompare al fondo de regna financa kontrolo? Tio estas bagateloj."
"Sed vi, Diokleciano," elspiris Antonia, "vi povus tion tiel facile aranĝi -"
"Mi povus. Kaj ankaŭ ne povus," diris la imperiestro decide. "Mi restarigis la tutan regnon sur novaj administraj fundamentoj - kaj la homoj preskaŭ ne scias pri tio. Ĉar mi lasis al ili iliajn kutimojn. Se mi donas al ili tiujn kelkajn kristanojn, ili havas impreson, ke ĉio restas la sama kaj ili ne ĝenas. Mia ora, ŝtatulo devas scii, ĝis kie li povas kuraĝi kun sia reformado. Jen la afero."
"Do nur tial," diris la matrono amare, "nur tial, por ke vin lasu en la paco ĉi tieaj gapuloj kaj kriuloj -"

Diokleciano grimacis. "Se vi volas, do ankaŭ tial. Sed mi diros al vi, ke mi legis librojn de tiuj viaj kristanoj kaj iome ankaŭ pri ili meditis."
"Kaj kion malbonan vi trovis ĉe ili?" envortigis Antonia impete.
"Kion malbonan?" diris la imperiestro enpense. "Male, ian kernon ĝi havas. La amo kaj ĉio alia - ekzemple la malrespekto al la mondana vantaĵo - Verdire tio estas tute belaj idealoj, kaj se mi ne estus imperiestro - Sciu, Antonjo, kelkaj aferoj en ilia instruo treege plaĉis al mi; nur se mi havus pli da tempo - kaj povus pensi pri mia animo -"

La maljuna imperiestro incitite frapis per manplato la tablon. "Sed ĝi estas absurda. Politike absolute neebla. Nerealigebla.
. . .

"Eble ne realigebla," flustris Antonia, "sed pro tio ja ili ne estas krimaj."
"Krima," diris la imperiestro, "estas, kio malutilas al la ŝtato. Kaj la kristanismo paralizus la suverenan potencon de la ŝtato. Tio ne estas ebla. Mia ora, la plej alta potenco devas esti en ĉi tiu kaj ne en la transa mondo. Se mi diras, ke kristana ŝtato ne estas principe ebla, tio signifas kun logika neceso, ke la ŝtato ne povas toleri la kristanismon. Responsa politikisto devas sobre stariĝi kontraŭ nesanaj kaj nerealigeblaj revoj. Cetere ili estas nur ĥimeroj de frenezuloj kaj sklavoj -"

Antonia leviĝis, peze anhelante. "Diokleciano, volu do scii tion: mi iĝis kristanino."

"Ĉu vere?" ekmiris milde la imperiestro. "Nu, kial ne? Mi diras ja, ke ĝi havas ian kernon; kaj dum ĝi restos via privata afero - Ne pensu, Antonjo, ke mi ne havas komprenon por tiaj aferoj. Ankaŭ mi volus esti ankoraŭ unufoje homa animo; mi ŝatus, Antonjo, surhokigi mian imperion kaj politikon kaj ĉion… nome nur kiam mi finfaros la reformon de la regna administrado kaj tiajn aferojn; kaj poste, poste mi irus ien en provincon - kaj studus Platonon - Kriston - Markon Aŭrelion - kaj tiun ilian Paŭlon aŭ kiel li estas nomata - Sed nun, pardonu; mi havas iajn politikajn konferencojn."

La interkultura biblioteko “Bibliomonde” estas la unua ricevinta ekzempleron de la plej nova libro de LF-koop, la novelaro “Spite kaj sprite” de Etel Zavadlav: la livero okazis kadre de la hieraŭa “esperanta legorondo” organizita de Kultura Centro Esperantista en Neŭŝatelo, kantona ĉefurbo.

La legorondoj de KCE okazas ĉiumonate dum la lasta marda vespero en la biblioteko, situanta en plena urbocentro, danke al afabla gastigado. “Bibliomonde” konsistigas reton de multlingvaj librejoj en Svislando, al kiu sin apogas pluraj kluboj, precipe de enmigrintoj. Aparta angulo estas ekipita por la plej junaj legantoj, kun porinfana literaturo.

C-ano Giorgio Silfer gvidis la hieraŭan prezenton, kiun sekvis agrabla vespermanĝo en fama krespejo proksima al la granda lago, fakte la plej vasta tute svisa.

 

La poliglota agado estas rekonfirmita de la strategia plano de UEA – AKIRI 2025-2030 – kiel unu el la strategiaj prioritatoj kadre de la kampo Informado (celo Konsciigo). En la lastaj jaroj, kunlabore kun E@I kaj TEJO, UEA garantiis signifan ĉeeston de Esperanto en la eventoj, kiuj fariĝis la plej gravaj poliglotaj eventoj de la mondo.

La Poligota Kunveno (“Polyglot Gathering”), organizata de E@I, okazadas en du versioj: rete kaj surloke. En 2026 UEA denove sponsoras la eventojn laŭ la altaj kategorioj: Ekskluziva Sponsoro por la reta kaj Ora Sponsoro por la surloka, kio donas ne nur videbligon kaj prestiĝon al Esperanto, sed ankaŭ okazojn plurmaniere prezenti nian lingvon kaj movadon, aldone al ekskluzivaj rabatoj por esperantistoj.

La Reta Poliglota Kunveno (Polyglot Gathering Online) okazos de la 5a ĝis la 8a de marto – kaj danke al la sponsoreco de UEA esperantistoj ĝuas 40%an rabaton por la aliĝkotizo: do 30 EUR anstataŭ la nunaj 50 EUR (prezo valida por aliĝoj ĝis la 28a de februaro; poste 45 EUR anstataŭ 75 EUR, pro la rabato). Por ĝui tiun rabaton sufiĉas entajpi la rabatkodon “UEAmojosas2026” en la aliĝilo al Polyglot Gathering Online.

Pri la Reta Poliglota Kunveno la sponsorado de UEA ebligas la aperigon de la nomo de UEA kaj Esperanto en ĉiuj video-registraĵoj de la evento, kiuj normale spekteblas iom post la evento mem en la jutub-kanalo Polyglot Gathering; UEA (kaj Esperanto) ankaŭ ĝuas spacon por propra specifa prezentado dum ĉiuj tagoj de la evento; spacon por salutparolado dum la inaŭguro de la evento; kaj konstantan reklamon (nomon, emblemon kaj propran spacon) en la eventa platformo. Pri la surloka Poliglota Kunveno la sponsorado de UEA ebligas aldoni informilon pri UEA kaj Esperanto en la eventa sako; havi ekspozician tablon dum la evento; havi afiŝojn pri UEA kaj Esperanto en prelegĉambroj; meti flugfoliojn/informkartojn sur la akcepteja tablo; kaj proponi specifajn programerojn dum la evento. Por tio ĉio UEA ankaŭ kutime strebas kunlabori kun TEJO.

Por ambaŭ eventoj UEA kaj Esperanto ĝuas menciojn en la sociaj retoj kaj komunikado (Facebook, Instagram kaj retpoŝte); kaj nomon kaj emblemon en lumbildoj kaj en la eventa retejo. Grava ĉeesto de Esperanto en la eventoj okazas en la formo de prelegoj, forumoj, koncertoj kun esperantistaj artistoj, rapidkursoj kaj ĉambroj por praktikado de la lingvo. Inter la prelegantoj troviĝas la Vicprezidanto de UEA, Seán Ó Riain.

La poliglota agado fariĝis tre grava por konsciigo pri Esperanto ĉe poliglotoj. Per la sponsorado – investo de 3500 EUR – UEA jam garantiis la ĉeeston de Esperanto en tiuj gravaj eventoj, sed – se ĝi ricevos pli da donacoj – eblos kreskigi eĉ la atingojn de tiuj sponsoradoj, ekz-e, krom ebligante ĉion supre menciitan, ankaŭ kovrante presadon de informaterialoj, distribuon de Esperanto-memoraĵoj (inkluzive de globkrajonoj, kajeretoj k.s.), preparadon kaj sendadon de libroj kaj libretoj Esperanto-rilataj (unu- aŭ du-lingvaj) kaj vojaĝkostojn de invititaj artistoj kaj prelegontoj. Pro tio donacoj estas tre bonvenaj al la Fondaĵo Informado de UEA. UEA sincere antaŭdankas pro donacoj tiucelaj kaj kuraĝigas esperantistojn partopreni la eventojn rete kaj surloke.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1285.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post UEA sponsoras la poliglotajn kunvenojn – esperantistoj ĝuas ekskluzivan rabaton appeared first on La Ondo de Esperanto.

Literatura Foiro n-ro 340 (aprilo  2026) prezentas al siaj legantoj riĉan mozaikon el kontribuoj, kiuj mirinde kunligas historion, literaturon, muzikon kaj opiniojn, en la kunteksto de nia esperanta kulturo.

La numero malfermiĝas per lirikaĵo de Minosun, Senneĝa vintro, kiu paraleligas nostalgian vintran pejzaĝon el pasinteco kun frosta senviva nuntempo.

Giorgio Silfer daŭrigas la jaran serion pri teatro per Ĉu kabaredo kontraŭ kabareto?, esplorante la originon de la kabaredo de Literatura Mondo en la 1920aj, aparte interesa pri la roloj ludataj de Kalocsay kaj de aliaj ne tiom konataj geaktoroj.

László Krasznahorkai, Nobel-premiito, ĉeestas per fragmento el Satantango, elhungarigita de József Horváth. La teksto pentras agonian socian medion en hungara bieno, tra kies limoj resonas la nuntempaj sociaj krizoj.

Juan García del Río disertas pri Franz Schubert, la “tro frue, tro genia” muzikisto, analizante lian vivon kaj muzikon en komparo kun aliaj famuloj de la epoko. 

[legu pli en la retejo de Literatura Foiro]

Karaj legantoj, 
Literatura Foiro n-ro 340 prezentas riĉan mozaikon da kontribuoj, kiuj mirinde kunligas historion, literaturon, muzikon kaj opiniojn, ĉio ĉi en la kunteksto de nia esperanta kulturo.

La numero malfermiĝas per liriko de Minosun, Senneĝa vintro, kiu paraleligas nostalgian vintran pejzaĝon el pasinteco kun la frosta senviva nuntempo.

Giorgio Silfer daŭrigas la jaran serion pri teatro per Ĉu kabaredo kontrau kabareto?, kiu esploras la originon de la kabaredo de Literatura Mondo en la 1920aj jaroj, aparte interesa pri la roloj ludataj de Kalocsay kaj de aliaj ne tiom konataj geaktoroj.

László Krasznahorkai, Nobel-premiito, ĉeestas per fragmento el Satantango, elhungarigita de József Horváth. La teksto pentras agonian socian medion en hungara bieno, tra kies limoj resonas la nuntempaj sociaj krizoj.

Juan García del Río disertas pri Franz Schubert, la “tro frue, tro genia” muzikisto, analizante lian vivon kaj muzikon en komparo kun aliaj famuloj de la epoko. 

[legu pli en la retejo de Literatura Foiro]

La 11-an de februaro inundo damaĝis la sidejon de Vinilkosmo, la ĉefa eldonejo de esperantlingva muziko. Semajnon poste komencis malaperi el retaj servoj muzikaĵoj de Vinilkosmo, ĉar finiĝis la kontrakto kun la ĝisnuna distribuanto kaj nova kontrakto ne ekvalidis. ”Ĉio nun estas kaoso”, diras Floréal Martorell, la ĉefa aktivulo de Vinilkosmo.

Savado de aĵoj post la inundo ĉe Vinilkosmo. Voto: Vinilkosmo.

Ekde la 18-a de februaro 2026 malaperis el retaj servoj la muzikaj registraĵoj de Vinilkosmo, de jardekoj la ĉefa eldonejo de esperantlingva muziko. La risko ke tio povos okazi estis konata, ĉar la distribua firmao Believe Digital, kun kiu Vinilkosmo kunlaboris de 13 jaroj, ne plu renovigis la kontrakton.

Ĝis la lasta momento tamen restis la espero, ke nova firmao transprenos la distribuadon.

– Ni trovis alian distribuanton, sed ĝi prokrastis la subskribon de la kontrakto, kaj pro tio nia eksa distribuanto Believe ankoraŭ ne transigis la katalogon al la nova distribuanto. La 18-an de februaro Believe kiel anoncite forigis nian katalogon pro la fino de nia kontrakto kaj pro tio ĉiuj albumoj de nia katalogo malaperis el la platformoj Spotify, Tidal, iTunes, Deezer, Youtube kaj tiel plu, rakontas Floréal Martorell.

Ne klaras kial la nova distribuanto ĝis nun ne subskribis la kontrakton. Floréal Martorell, la fondinto de Vinilkosmo, esperas, ke la firmao ne ŝanĝis la opinion lastmomente kaj ke la kontrakto fine estos subskribita.

– Se la firmao estus subskribinta la transigan kontrakton kun Believe, ne estus okazinta ĉi tiu disrompo en la platformoj. Mi timas nun ke estos amaso da laboro por ĉion reliveri al ĉiuj platformoj, ĝuste mi volis eviti tion… espereble estos rapida solvo kaj sen amasego da farenda kroma laboro. Por mi estus koŝmaro!

La oficejo de Vinilkosmo post la inundo. Foto: Vinilkosmo.

Alia, neatendita koŝmaro jam okazis la 11-an de februaro, kiam la ejo de Vinilkosmo denove estis trafita de inundo. Pasintfoje tio okazis en 2022. La oficejo situas en la teretaĝo de la domo de Floréal Martorell, ekster Tuluzo, Francio.

– Estis gravaj damaĝoj en la oficejo, sed ankaŭ en la muzikekzercejoj kaj la studio. Mi nun baraktas kun la asekurkompanioj, ĉar temas jam pri la dua inundo. Ĉio venis samtempe kaj pro tio la situacio estas preskaŭ neeltenebla por mi. Mi ne atendis tiun novan frapon.

Kiam la aferoj estos iom pli ordaj, Floréal Martorell, nun 70-jara, planas emeritiĝi kaj esperas transdoni la torĉon al Eurokka, li diras.

– Kiam ĉio estos pli klara kaj malpli kaosa, mi publikigos anoncon en la sociaj retejoj. Dume ĉi tie ni forsekigas la kotan akvon. Dum pluraj tagoj ne estis elektro kaj ne eblis komuniki. Mi tamen poste sukcesis refunkciigi mian komputilon, sed ne ĉio funkcias.

Ĉiu stiranto de aŭtomobilo scias, ke li ne rajtas stiri, se li drinkis unu-du glasojn da biero: la sentema aparato, kiu analizas ilian elspiraĵon povas montri, ke li drinkis pli ol permesate. Fakte, en Brazilo, ekzemple, neniom da alkoholo estas permesata en la sango de aŭtostiranto. 

Tamen, de tempo al tempo okazas, ke oni trovas alkoholon en la elspirata blovo de homo, kiu tamen ĵuras, ke li nenion drinkis. Kompreneble, oni tuj konsideras lin mensogulo - kaj fakte plej ofte temas pri mensogo. Sed novaj esploroj montris, ke povas okazi, ke homoj havas alkoholon en sia sango, en sufiĉe konsiderinda kvanto, sen antaŭa englutado de alkoholo. La studaĵon publikigis la scienca revuo Nature Microbiology. Oni klare montris, ke en iuj homoj, intestaj bakterioj povas produkti sufiĉe grandajn kvantojn da alkoholo. Ĝi estas la tiel nomata “Sindromo de interna bierejo”, en kiu intestaj mikrobiomoj enhavas mikrobojn kaj metabolajn reagojn, kiuj igas la inteston produkti alkoholon. 

Tiun fenomenon kunkaŭzas la englutado de fermenteblaj karbonhidratoj - pastaĵoj, panoj, dolĉaĵoj, terpomoj - kaj simptomoj de alkohol-toksiĝo aperas post du ĝis ses horoj. Dum fastado aŭ dieto kun alispecaj nutraĵoj, tiuj pacientoj ne suferas tiun toksiĝon. La kunigo de karbonhidratoj kun malfavoraj intestaj mikroboj estigas en ilia sango sufiĉe da alkoholo por detekto per sangekzamenoj kaj per spiraĵ-detektilo.

Se tiuj pacientoj ricevas flegadon per antibiotikoj, tiam la sindromo tute malaperas, ĉar tiuj medikamentoj mortigas la koncernajn bakteriojn, kiuj produktas alkoholon. Nuntempe oni eĉ jam scias, kiuj bakterioj estas pli ofte implikitaj. 

Ĉi tiu sindromo estis priskribita jam de longa tempo, sed mankis klaraj pruvoj pri ĝia ekzisto kaj pri la interna mikrobiologia fenomeno. Pacientoj estis akuzitaj kiel mensoguloj, kaj travivis geedzajn kaj jurajn problemojn.

Alia komplikaĵo por pacientoj suferantaj de tiu sindromo estas, ke ili povas ricevi lezojn je siaj hepatoj, pro la ofta pliiĝo de alkoholo en la sango. La plej taŭga kuracado konsistas en eliminado de la koncernaj malbonaj bakterioj, kaj posta transplanto de aliaj, pli sanaj bakterioj, en la inteston de la pacientoj. Krome, ili ricevas la rekomendon sekvi ĝustan dieton, sen tro da karbonhidratoj. 

Tiel oni trovis solvon por kazoj de “ebriuloj“, kiuj ne drinkas.
 

Diference de aliaj lingvoj, Esperanto ne estas ligita kun fizika teritorio. Iam estis provoj uzi Esperanton kiel lingvon de iuj lokoj, ekzemple en uea.facila vi povas trovi artikolojn pri Neŭtrala Moresnet kaj Insulo de la Rozoj. Tiuj ne ekzistas plu, tamen ankoraŭ eblas trovi spacojn ligitajn al Esperanto aŭ al Zamenhof en multaj lokoj de la mondo. Oni donis al ili la nomon Zamenhof/Esperanto-Objektoj (mallonge: ZEO-j). Tiu nomo rilatas al lokoj, stratoj, monumentoj aŭ aliaj objektoj nomitaj laŭ d-ro L. L. Zamenhof aŭ la helplingvo Esperanto. Ilin ni povas nomi la fizika Esperantujo. La plej multaj ZEO-j estas stratoj kaj parkoj nomitaj laŭ Esperanto aŭ Zamenhof. Krome, ekzistas Esperanto-monumentoj, kiel la 12-metra skulptaĵo en Sabadell (Hispanio), kaj memorlokoj, kiel la tombo de d-ro Zamenhof en Varsovio. Tombo de d-ro Zamenhof kaj lia edzino en Varsovio La unua konata ZEO estis boato kun la nomo Esperanto, konstruita en 1896 en Malago (Hispanio). Brazilo kaj Pollando havas po pli ol cent ZEO-jn. La pola urbo Malbork enhavas pli ol kvardek diversajn erojn ligitajn al Esperanto. Ankaŭ naturaj lokoj ricevis Esperantajn nomojn, kiel Kabo Esperanto en Svalbardo (Norvegio), la plej norda ZEO, kaj Insulo Esperanto en Antarkto, la plej suda. Eĉ du asteroidoj portas nomojn rilatajn al nia lingvo: 1421 Esperanto kaj 1462 Zamenhof. Kaj antaŭ nelonge naskiĝis la ideo doni la nomon Zamenhof al monto en la punkto kie renkontiĝas la limoj de Belgio, Germanio kaj Nederlando. Ekzistas ankaŭ entreprenoj kun la nomo Esperanto, kiel hoteloj kaj kafejoj, same kiel komercaj markoj. Tamen, tiujn oni ne nepre konsideras en la kategorio ZEO-j. En 1997 aperis libro titolita Monumente pri Esperanto, kun kompleta listo de la tiam konataj ZEO-j (1044 en 54 landoj). Vi povas legi ĝin senpage en la retejo de Universala Esperanto-Asocio (UEA), kaj laŭdezire elŝuti ĝin. Tamen, la libro estas malnova kaj la listo ne estis ĝisdatigita de tiam. Tial UEA kreis komisionon por ĝisdatigi la liston kaj kunordigi agadojn rilatajn al ZEO-j. Ĝi krome celas antaŭenigi la rekonon kaj konservadon de la multaj historiaj kaj geografiaj signoj de Esperanto. ZEO-j povas esti gravaj por la Esperanto-komunumo. Ili videbligas la lingvon al la ekstera publiko. Sed ili ankaŭ efikas interne, ĉar ili kreas senton de identeco inter la parolantoj. Multaj esperantistoj ŝatas viziti la konatajn ZEO-jn aŭ fotiĝi apud monumento de Zamenhof. Tiel, kvankam mankas al ni propra teritorio, ili ja trovas ian “fizikan Esperantujon”. Toño del Barrio

Johansson, Sten. Farango: Romano. – Novjorko: Mondial, 2025. – 305 paĝoj.

Ĉu vi memoras vian unuan enamiĝon? Tiun portempan freneziĝon, kiam ĉiuj hormonoj bolas? Tio okazas al Frederik (karese: Fredde), la protagonisto de “Farango”, la nova libro de Sten Johansson. En la komenco Fredde estas dektrijara.

Mi ankoraŭ kredas memori la senton kvazaŭ de elektra frapo, kiam mi ekvidis ŝin. […] Por mi ŝia figuro estis preskaŭ magia. La nigra hararo, kiu kadris rondetan vizaĝon kun delikataj kaj iomete fremdaj trajtoj, ŝia svelta figuro ne tre alta, la etaj manoj kaj piedoj, la delikataj postaĵo kaj mamoj, kiuj nur malmulte pufigis ŝiajn diverskolorajn pantalonon kaj T-ĉemizon, la glata sunbrunigita haŭto de ŝiaj brakoj – ĉio ĉi ja estis tre alloga kaj alportis ian nekutiman eksciton.

Fredde poste rememoras sin kiel naivan infanon.

Sume, mi ne estis tre matura dektrijarulo. La ĉeesto de Mika en miaj fantazioj ŝanĝis tion, kvankam ĉefe en mia menso.
Se mi estis nematura kaj sensperta, aliaj knaboj en la klaso pretendis pliajn konojn. Ne nur pri la gravaj aferoj de la vivo ĝenerale, sed eĉ specife pri nia nova samklasanino.
“Ŝi estas putino, same kiel sia patrino”, deklaris Linus.

La patro de Mika estas svedo, la patrino venas de Tajlando. Ŝi tamen havas alian karieron, ol supozas Linus, ŝi vendas nutraĵojn el Azio.

Fredde estas memfidomanka kaj kontentas pri adorado de malproksime kaj iomete de “stalkado”. (La listo de ne-PIV-aj vortoj je la fino de la libro klarigas, ke “stalkado” estas “daŭre gvati aŭ persekuti iun en ĝena maniero”.) Sed unu tagon okazas io…

Anstataŭe ekaperis en unu posttagmezo ekster nia lernejo pli aĝa knabo sur mopedo. Mi ne sciis lian aĝon, nek de kie li venas, kial li nek studas nek laboras sed povas sidi tie, rajdante diskrure sur sia veturilo, kun la motoro knaranta kaj fetoro disiĝanta de la ellastubo. Li apenaŭ rigardis Mikan, kiam ŝi rapidis al li kaj sidiĝis same diskrure malantaŭ li kun la brakoj ĉirkaŭ lia talio, kaj ili forveturis dum laŭta knarado kaj kun fumnubo el rubgasoj post si.
Mi estis paralizita. Per unu fojo mi refariĝis senpova kaj senvalora knabeto, infano sensperta, dum ŝi malaperis supren en la nubojn.

Kaj iam Fredde ne plu estas virgulo.

Kaj ŝi ĉiĉeronis mian fingron denove supren al la ĝusta loko, kie mi plu masaĝis, dum ŝi anhelis kaj ĝemetis. Supozeble ŝi tamen ne spertis orgasmon, kaj mi ne kuraĝis demandi pri tio. Tamen mi tute ne dubis ke ŝi ĝuas. Malgraŭ tio ŝi verŝajne endormiĝis la unua, kaj mi nur kelkan tempon post ŝi. Dum momenteto mi konfuzite scivolis, ĉu Mika troviĝas en la apuda ĉambro trans la vando, kaj se jes, kial nenio aŭdiĝas de tie, sed tio estis tre svaga penso, aŭ eble sonĝo.

Por mi tiu kvazaŭ gvidlibra priskribo de seksa umado estas iom teda. Tamen estas interese, ke Fredde ankaŭ en tia momento devas pensi pri tiu Mika. Kaj foje aperas iu Regina en lia rakonto:

Dum jaroj Regina ne ĉesis ripeti ke mi devus konsulti psikoterapiiston por “liberiĝi de mia obsedo”.

Jen kaj jen Sten mencias la sintenon de Regina, sed ŝia identeco nur malkaŝiĝas en la tria parto de la romano. Tiel nia intereso restas tiklita.

La vivovojoj de Fredde kaj Mika kuras en disaj direktoj. Ili scias unu pri la alia, foje ili eĉ renkontas unu la alian. Mika forestas dum la ferioj. Kun sia patrino ŝi flugas al Tajlando por helpi la fratinon kaj avinon. Mika estas en Tajlando, kiam okazas la enorma cunamo de 2004.

Dum siaj restadoj Mika renkontas la farangojn. Tiun nomon oni aplikas en Tajlando por ĉiuj eŭropdevenaj alilandanoj.

“Mi memoras ke vi iam parolis pri malbona konduto de usonanoj en Tajlando. Sed mi ne kredas ke ĉiuj estas same fiaj.”
Mika elsnufis.
“Temas ne pri tio. Ili ne kondutas pli fie ol aliaj farangoj.”
“Ol kio?”
“Ol aliaj tiel nomataj blankuloj. Eŭropanoj kaj amerikanoj. Kelkaj estas veraj porkoj; aliaj nur sensciaj”.

Poste ŝi rakontas, ke tajlandanoj ankaŭ ŝin traktas kiel farangon. Tiel ŝi estas fremdulo kaj en Svedio kaj en Tajlando.

“Ĉu vi ne komprenis tion? Tie ĉi Seb [la frato de Mika. – WK] kaj mi ĉiam estis azianoj. Sed en Tajlando ni estas farangoj.”
Mi pripensis ŝiajn vortojn. Ili ja estis iasence logikaj, tamen mi ne povis vere enkapigi ilin.
“Aŭskultu”, ŝi daŭrigis kun sia kutima loka akĉento de Kalmar. “Mi naskiĝis tie ĉi, mi kreskis tie ĉi, mi estas svedino. Mia patro estas ĝisosta smolandano kun flartabako sub la supra lipo kaj kelkaj restantaj eksblondaj haroj, nun delonge grizaj, ambaŭflanke de la kalva verto. Tamen ĉi-lande lia filino ĉiam ĝismorte restos la tajlanda putino.

Estas multe da kolero en la vortoj de Mika. Ŝi volas fariĝi ĵurnalistino kaj ankaŭ verkas romanon, sub la provoka titolo “Blankaj Porkoj”.

Fredde, kiu fariĝas ne tro sukcesa arkitekto, facile povas sekvi la aktivadon de Mika per sociaj retoj. Regina ne komprenas tiun strangan fascinon kaj nomas ĝin obsedo. Ĉu ŝi pravas? La leganto decidu. (Sed je la fino de la libro vi verŝajne ne plu dubas.)

Ne estas sekreto, ke mi ja ŝatas la verkojn de Sten. Ankaŭ en “Farango” li liveras ĉion, kion mi kutime ĝuas: allogan intrigon antaŭ la fono de nuntempa sveda socio. La leganto renkontas disajn aspektojn de Svedio. Ekzemple adulti ne estas tro granda problemo por Fredde, sed eble estas tro ŝoke por iuj legantoj.

Aliflanke Sten sukcesas komprenigi, kial Mika nenie sentas sin hejme. La renkonto kun iom naiva, sed bonkora svedo kaj polemika kaj provokanta duonsvedino estas valora aldono al nia riĉa literaturo.

Noto
Sten verkis amplekse pri sia uzo de neologismoj. La broŝuro estas elŝutebla ĉi tie: http://literaturo.esperanto.net/tekstoj/johansson/abrakadabra.pdf.

Wolfgang Kirschstein

Ĉi tiu recenzo aperis en la decembra (vintra) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2025).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2025, №4 (326).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2026/02/recenzo-160/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
“La Ondo de Esperanto” en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Obsedata farango appeared first on La Ondo de Esperanto.

---

«Mi ne estas finvenkisto, sed…» Esperantistoj ofte uzas la vorton “finvenkismo” kaj deklaras sin pli aŭ malpli proksimaj al tiu nebula koncepto, sed preskaŭ neniam difinas ĝin. Tial oni eĉ dubis (ekzemple en la Manifesto de Raŭmo, laŭ kiu «Zamenhof neniam proponis al la E-movado kiel celon kontraŭstari la francan») ĉu temas pri koncepto esprimita kaj uzita de Zamenhof mem. Kio ĝi fakte estas?

Se oni serĉas en la Tekstaro de Esperanto montriĝas, ke li uzis tiujn du vortojn kune per unua fojo en la nekrologo por Leopold Einstein, publikigita en la 16^a numero de la gazeto La Esperantisto en 1890. Einstein prezidis la volapukan klubon de Nurenbergo, kiun jam en 1888 li kondukis el Volapuko al Esperanto, publikigis la unuan lernolibron de Esperanto kaj malkovris en ĝi la “tabelvortojn”, kiuj ne aperis kunigitaj en la Unua Libro. Li mortis la 8^an de septembro 1890. En la nekrologo Zamenhof citis leteron senditan de li antaŭ lia morto:

«Mi estas maljuna kaj malsana kaj ne vidos jam la venkon de nia sankta bela afero, sed vi ĝin vidos baldaŭ, baldau en ĝia tuta beleco. […] Antaŭ ol nia centjaro finiĝos, nia afero venkos… Pasantaj malfacilaĵoj povos malrapidigi por kelka tempo la iradon de nia afero, sed neniaj nuboj kaj frostoj povos reteni ĝian finan venkon.»

[Legu pli en HdE 2374]

 

Antaŭ naŭdek-unu semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la naŭdek-dua porcio, ĝuu ĝin! 

---
La lum-elsendantaj diodoj heligas
vespere la urbojn en strataj lanternoj.
La ŝparo de kostoj per tiu sistemo
kondukis al vasta apliko tutmonde.

Entajpi la supersignitajn literojn
por sendi mesaĝojn ne estas problemo.
Vi povas enŝalti la aplikaĵetojn
en ĉiuj diversaj mastrumaj sistemoj.

Atendu momenton, mi estos tuj preta.
Mi devas ankoraŭ plenumi la taskon.
Mi preskaŭ jam finis ĉi tiun laboron.
Nun mankas nur kelkaj malgrandaj detaloj.

Ja eblas diskuti pri via ideo.
Ĝi estas tre bona, sed iom danĝera.
Ni estu atentaj pri tiu problemo.
Jam eta eraro detruus la tuton.

Mi prenas volonte senpagajn gazetojn,
ne pro la novaĵoj aŭ pro la anoncoj,
sed pro la enigmoj tre bone solveblaj.
Kun ili mi povas pasigi la tempon.

Mi legas ankoraŭ presitajn gazetojn,
ĉu hejme matene, aŭ ĉiusemajne
senpage en biblioteko publika.
Mi ŝatas viziti la lego-salonon.

Eĉ se la hararo jam estas maldensa,
kaj griza aŭ blanka: Necesas ĝin tranĉi.
Ja gravas atenti la korpan kulturon,
zorgante pri sano kaj bona aspekto.

La karnaval-fino ne estis tre bela, 
ĉar pluvis kaj neĝis kaj blovis la vento.
Sed tio ne rabis la bonan humoron.
Ni festis la tagon en buntaj kostumoj.

Plej multaj lernantoj de lingvo akiras
almenaŭ supraĵan vortaran scipovon
Por enprofundiĝi necesas ekzerci.
Per oftaj ripetoj vi lernas paroli.

Hormonoj influas la homan konduton.
La cerbo elŝutas mesaĝajn substancojn.
La animagordo dependas de ili,
ekzemple se homo reagas sub streso.

Ĉu vere vi interesiĝas pri tio?
Ĉu iam vi legis koncernan informon?
Se vi ne akceptas iliajn principojn,
vi povas forgesi membriĝon ĉe ili.

Naĝanto fariĝis viktimo de ŝarko.
Jam estis la tria atako de ŝarko.
La aŭtoritato avertas banantojn.
Jen granda danĝero ĉe tiu ĉi plaĝo.

Ŝi faris nur tion per kio aliaj
pasigas la tempon dum trajna vojaĝo.
Ŝi daŭre rigardis al poŝtelefono,
traserĉis la reton pri iuj novaĵoj.

Ŝi estas konata politikistino.
Ŝi iam okupis tre altan postenon.
Ŝi ne plu aktivas kaj ĝuas pension.
La vivo privata ja estas agrabla.

La cindra merkredo ne estas ĝojiga,
ĉar nun komenciĝas la longa fastado,
se oni praktikas kristanajn kutimojn.
La religiemo malkreskas signife.

Ni devis veturi tra longa tunelo
dum nia vojaĝo de nordo al sudo.
Post kelkaj minutoj aperis taglumo.
Ni vidis nun tute alian pejzaĝon.
---

Vi povas ankaŭ sendi vian komenton al
retradio(ĉe)aldone(punkto)de 

 

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html

Internacia Junulara Festivalo (IJF), organizita de Itala Esperantista Junularo (IEJ), estas la plej grava junulara aranĝo en Italio. Ĉi-jare la festivalo kondukos nin en la sorĉan Emilio-Romanjon. La gastigonta urbo estos Ĉervjo (Cervia), marborde de la Adriatiko. Dum la paska semajno, de la 1a ĝis la 7a de aprilo 2026, ni travivos kune sep neforgeseblajn tagojn.

Imagu semajnon ĉe la maro, en loko kie printempo jam promesas sunon kaj freŝan energion. Matene ni komencos per atelieroj kaj interagaj momentoj, kiuj igos vin senti vin parto de vivanta komunumo — ne nur spektanto, sed konstruilo de la sperto. Posttagmeze temas pri malkovroj: ekskursoj, kulturaj renkontoj kaj ludoj. Kaj kiam la nokto falos, la festivalo tiam ekbrilos: muziko, danĝeraj ridoj (tiuj, kiuj igos vin forgesi la horon), amikecoj kiujn vi ankoraŭ ne imagis trovi: unu semajno ŝajnos tro mallonga.

Ĝis nun aliĝis al 49a IJF en Ĉervjo 48 homoj el 15 landoj.

Legu pliajn informojn kaj aliĝi ĉe https://ijf-eo.esperanto.it/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Internacia Junulara Festivalo ĉe marbordo appeared first on La Ondo de Esperanto.

AKTO 1. EŬROPO. 

Tagmeze, en la kuirejo de Avinjo.

AVINJO: Dankon, Reĉjo! Vi alportis belegajn frambojn el la arbaro! Mi tuj preparos belajn frambo-kuketojn por la vespero.
REĈJO: Ho, kiom bone!!!
AVINJO: Sed kial vi tiom malpurigis viajn sandalojn?
REĈJO: Mi renkontis sciureton, kiu falis en marĉeton kaj blokiĝis en la koto. Ĝi ploris kaj ne havis forton liberiĝi de tie. Mi eligis ĝin kaj lavis ĝin per duono el mia akvobotelo…
AVINJO: Brave, mi ĝojas ke vi agis tiom bele.

 Vespere en dormoĉambro.

AVINJO: Hodiaŭ vi kondutis tre bone, Reĉjo. Vi estas helpema kaj bonkora knabo, tial mi faros al vi agrablan surprizon. Mi legos al vi ion el la nova numero de “Juna Amiko”.
REĈJO: Ho, kiel belaj bildoj! Rigardu, rigardu Avinjo! Tiu ĉi feino kiu ludas fluton havas verdan steleton, ĝuste kiel via broĉo! Sed ŝi ne portas ĝin surbruste; ŝi portas ĝin surkape.
AVINO: Tiu ĉi estas fabelo pri la feino Verdastelo kaj pri ŝia magia fluto.
REĈJO: Legu, legu Avinjo…

Saman vesperon, saman lokon, post kvarona horo.

AVINJO: “Kaj Verdastelo brakumis ĉiujn, poste ekflugis al la ĉielo kune kun sia magia fluto. Onidire, ŝi ofte  revizitas la teron, ludante sian fluton por plibonigi kaj plibeligi la homan vivon.” Jen la fino de la rakonto.
REĈJO: Avinjo… Ankaŭ mi dezirus ludi fluton. Eble ankaŭ aliajn muzikilojn mi ŝatus ludi… Avinjo, ĉu vi kredas, ke mi povus fariĝi muzikisto?
AVINJO: Karuleto, vi verŝajne talentas pri muziko, ĉar vi kantas bele.  Eble vi povos fariĝi iam muzikisto, se vi volos… Sed vi havas multegan tempon antaŭ ol decidi pri via profesio. Nun malfruiĝas, vi devas enlitiĝi. Ĉu mi fermu la ŝutrojn?
REĈJO: Ne, ne. Bonvolu ne fermi la ŝutrojn. Mi volas iom rigardi la stelojn. Ĉu vi scias, avinjo? Hieraŭ, antaŭ ol endormiĝi, mi vidis falantan stelon! Ĉu ĝi povintus esti ĝuste la feino Verdastelo?
AVINJO: Povus esti…
REĈJO: Ĉu veras, ke kiu vidas falantan stelon, tiu povas vortumi deziron en sia menso, kaj la stelo plenumas la deziron?
AVINJO: Mi ofte aŭdis pri tiaj onidiroj… Eble veras…
REĈJO: Ĉu dum taglumo, la falantaj steloj videblas?
AVINJO: Ne. Sed onidire ajnaj falantaj steloj kapablas fariĝi feinoj, eĉ se ni ne observis ilian falon. Sed ni daŭrigos tiun konversacion morgaŭ. Bonan nokton, Reĉjo. Havu belan sonĝon, karuleto.
[Avinjo eliras el la ĉambro. Eniras la feino Verdastelo tra la fenestro.]
VERDASTELO: Bonan vesperon, Reĉjo kara! Ĉu vi rekonas min?
REĈJO: Ho, certe! Bonvenon, Verdastelo! Mi estis atendanta vin! Mi ĵus vidis vin sur ilustraĵo. Mi divenis, ke la falanta stelo kiun mi vidis hieraŭ, estis ĝuste vi.
VERDASTELO: Ĉi matene mi akompanis vin en la arbaro, kvankam vi ne povis vidi min. Mi eĉ manĝis frambojn el la samaj arbustoj el kiuj vi manĝis kaj kolektis. Ho, mi ĉiam ŝatas manĝi frambojn kiam mi troviĝas en ĉi tiuj montaroj de Eŭropo! Mi vidis, kiam vi helpis la sciureton. Mi vidis, ke vi helpadas Avinjon. Mi konvinkiĝis, ke vi estas bona knabo kaj meritas ke mi plenumu al vi unu deziron. Kaj ĉi vespere mi kaŝaŭskultis apud la fenestro kaj ĵus aŭdis vian deziron, kiam vi konfesis ĝin al Avinjo. Sciu, ke mi neniam plenumas malicajn aŭ danĝerajn dezirojn al infanoj, sed tiom belan deziron kiel la via, mi plezure helpos vin plenumi.
REĈJO: Do… ĉu vi helpos min fariĝi muzikisto? Ĉu vere?
VERDASTELO: Fakte… mi nur kapablas helpi vin realigi mem vian deziron…
REĈJO: Mi tute ne komprenas…
VERDASTELO: Vi komprenos baldaŭ. Jen, Reĉjo. Prenu mian magian fluton. Ĝi estas bekfluto, unu el la plej disvastigataj specoj de flutoj en Eŭropo, kaj bone konataj ankaŭ en la resto de la mondo. Tiun ĉi fluton mi sorĉis. Ĝi ludos sin mem kiam vi nur blovos en ĝin. Ĝi obeos vin kaj plenumos viajn dezirojn, sed nur se viaj deziroj estos bonefikaj por homoj aŭ bestoj meritantaj vian helpon. Dum tiu ĉi nokto, vi estos maestra muzikisto kaj samtempe sorĉisto. Sed… nur dum unu nokto kaj nur akompanata de mi. Kaj nun, ni kunvojaĝos sonĝe al aliaj lokoj, por viziti tie kelkajn infanojn meritantajn helpon. Tiuj infanoj konatigos vin kun diversaj muzikiloj.
REĈJO: Ho…! Ĉu tiuj infanoj eĉ ludos por ni?!
VERDASTELO: Verŝajne jes. Ni sonĝ-vojaĝos ege malproksimen, sed fulmrapide, tiel ke vi eĉ ne sentos la plej etan skuon.
REĈJO: Atendu, atendu! Ĉu vi permesas ke mi kunprenu kelkajn frambo-kuketojn por la sonĝ-vojaĝo?
VERDASTELO: Mi permesas. Nun prenu mian manon kaj ne timu. Ni tuj troviĝos en Afriko. Ek!

(daŭrigota)


 

Konforme al la Kongresa regularo de ILEI (www.ilei.info/dok/Kongresa_regularo.pdf), la Estraro de ILEI invitas landajn sekciojn de ILEI, aŭ aliajn Esperanto-organizojn kunlabore kun la ILEI-sekcio, aŭ memstare se en la lando ne ekzistas sekcio de ILEI, kandidatiĝi por invitanto de la 60a Kongreso de ILEI planata por la jaro 2027 kaj de la 61a Kongreso de ILEI planata por la jaro 2028.

Organizaj postuloj

• La invitanto devas disponi sufiĉajn organizajn fortojn kaj sperton por organizi la Kongreson kunlabore kun la Estraro de ILEI.
• La kongreso devas esti E-evento sen konkurenco de aliaj eventoj.
• La Kongresa Regularo de ILEI estas deviga por ILEI kaj por la kongresa invitanto.
• LKK laboras sub gvido de la estrarano pri kongresoj de ILEI kaj kune kun li/ŝi respondecas pri la kongresorganiza laboro al la Estraro de ILEI sekvante la kutiman taskodividon www.ilei.info/konferenco/taskodivido.pdf inter LKK kaj ILEI.

Legu pli en la retejo de ILEI https://www.ilei.info/novajxoj/Elekto_de_invitantoj.php.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Invitu la kongreson de ILEI por la jaroj 2027 kaj 2028 appeared first on La Ondo de Esperanto.

La tradicio subtena al intelekte dotitaj esperantistinoj daŭras en Kooperativo de Literatura Foiro per la ĵusa eldono de “Spite kaj sprite”, 140-paĝa originala novelaro de c-ino Etel Zavadlav, surmerkatigata ekde ĉi tiu semajno, kiel tridekdua librotitolo de LF-koop (aldone al la pli ol cent de Heroldo, kies rajtojn la eŭropa entrepreno posedas).

”Aŭtenta kaj originala estas ankaŭ la lingvaĵo, karakterizita de stilo fora kaj de Karolo Piĉ kaj de la bonlingvismo, prezentanta propran esprimivon sen bezono farĉi ĝin per laŭmodaj temoj por aspekti pli moderne. Zavadlav uzas la lingvon laŭ sia plaĉo, sed profunde respektas ĝin: tial ŝiaj noveloj estas pli ĝuindaj ol lastatempe eldonita prozo de eĉ konataj nomoj. Konklude: ŝi estas valora novaĵo en la sesa periodo de nia literaturhistorio” komentarias en la prefaco c-ano Giorgio Silfer.

Etel Zavadlav viciĝas plenmerite inter la prozajn aŭtorinojn el Kroatio, kiel Zora Heide kaj Spomenka Ŝtimec. La libro estas mendebla ĉe kulturservo.esperantio.net, aŭ lf-koop [ĉe] esperantio [punkto] net (lf-koop[at]esperantio[dot]net), aŭ la plej bone provizitaj libroservoj.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kiu vivas en malbona aero, tiu emas konduti krime aŭ malmorale. Tion montras statistikaj analizoj kaj eksperimentoj. Kiel esploristoj supozas, la malpureco igas homojn timemaj, kaj tiu timo siavice ŝanĝas la konduton.

Malbona aero estas malsaniga. Damaĝaj substancoj kiel nitrogenoksidoj, ozono kaj mikropolvo ŝarĝas la spirorganojn, plialtigas la riskon por gravaj malsanoj kaj povas malplilongigi la vivon. Laŭ la Monda Sanorganizo 90 procentoj de ĉiuj homoj suferas sub malpuriĝo de la aero, pli ol ses milionoj ĉiujare mortas pro la sekvaj malsanoj. Kiel esploristoj de la Kolumbia universitato skribas, la malpura aero ne nur kaŭzas korpajn sed ankaŭ psikajn damaĝojn. Studaĵoj montras: Kelkaj homoj per ĝi fariĝas timemaj kaj depresiaj. Timemaj homoj aliflanke fojfoje kondutas agreseme ĝis maletike.

Tiuj limtransiroj verŝajne estas speco de valvo por la timo. Malbona aero laŭ hipotezo de la esploristoj finfine tiel povus konduki al malmorala konduto. Por konstati ĉu tiu tezo estas ĝusta, ili unue analize prijuĝis datumojn pri aermalpuriĝo kaj krimeco el 9360 usonaj urboj tra periodo de naŭ jaroj. Fakte la aero en urboj kun alta krimeco estis pli forte ŝarĝita per damaĝaj substancoj. La efiko ankaŭ restis post kiam la esploristoj estis forkalkulintaj aliajn eblajn influfaktorojn, ekzemple malriĉecon, senlaborecon kaj aliajn ekonomiajn faktorojn.

La sekvaj eksperimentoj servis por eltrovi eblan kaŭzan kuntekston malantaŭ la ŝanĝo de konduto. Ĉar oni apenaŭ povas meti homojn en realan malbonan aeron, la esploristoj laboris per mensa truko. Tiucele la 256 testpersonoj el Usono devis unue rigardi bildojn pri lokoj kun malpura aŭ kun pura aero. Ili devis imagi kiel estus vivi en la bildigitaj lokoj kaj spiri la aeron tie.

Sekve ili devis plenumi teston en kiu ili devis kompletigi mankantajn vortojn. Ĉiu trafa respondo alportis duonan dolaron. Se la komputila muso moviĝis super certa parto de la ekrano, la ĝusta respondo dum sekundero aperis - jen pro erara programado kiel la esploristoj jam antaŭe informis la testpersonojn. La testpersonoj laŭeble ne movu la muson tien kion ili kompreneble ne ĉiam faris. La estroj de la eksperimento nombris kaŝe kiel ofte testpersonoj trompetis. Tiuj kiuj antaŭe imagis vivon en malpura aero pli ofte trompetis ol la aliaj testpersonoj.

Ĉe la sekvaj du eksperimentoj oni montris al la testpersonoj denove fotojn, nome ĉiuj vidis la samajn lokojn en Pekino, aŭ ĉe klara pura aero aŭ ĉe aero malklarigita per fumnebulo. Post tio ili devis priskribi kiel estus vivi tie kaj pasigi tie tagon. Tiuj eseoj pli poste estis psikologie analizitaj de aliaj esploristoj.

Sekve oni denove "ludis". Ĉe unu eksperimento kun usonaj studentoj temis pri la ĵetita nombro de okuloj de kubo, ĉe aliaj eksperimentoj kun plenkreskuloj el Hindio temis pri diversaj intertraktaj strategioj. Denove tiuj kiuj estis skribintaj pri la vivo en malpura aero kondutis signife pli ofte maletike. Ili pli ofte mensogis pri la nombro de okuloj aŭ pli ofte troigis kaj ili vetis pri maljustaj intertraktaj strategioj. Kiel la analizo de la eseoj krome montris, tiuj partoprenantoj  ankaŭ estis multe pli timemaj ol iliaj kolegoj kiuj mense moviĝis en pura aero.

Timo laŭ la esploristoj ne devas esti la sola ekspliko por la ŝanĝo de la konduto. Tiel ekzemple malpli bela medio instigas al nesociema konduto, tion almenaŭ asertas la teorio de "rompitaj fenestroj". Kaj ankaŭ povus ludi rolon ke en malklara aero nur eblas vidi malpli. Ne estas hazardo ke multaj krimoj okazas dumnokte aŭ dum krepusko kaj ne dum hela taglumo.

Ekspertoj el Katalunlingvio kaj aliaj partoj de Eŭropo planas skizon de nova Universala Deklaracio pri la Lingvaj Rajtoj, kiu celas refreŝigi kaj modernigi la ekzistantan dokumenton, aprobitan en 1996 en Barcelono, Katalunio. La novaĵon raportas la sendependeca gazeto Vilaweb, per detala artikolo de s-ro Martí Gelabert.

La iniciato estas gvidata de teamo de spertuloj pri lingvopolitiko kaj inkluziveco, kun la ambicio igi novan deklaracion internacie ratifita konvencio sub la aŭspicioj de pli larĝa interkonsento. La gvidantoj emfazas la bezonon agnoski kaj protekti la rajton uzi, disvolvi kaj transdoni lingvojn en publikaj, edukaj kaj kulturaj sferoj, precipe por minoritataj kaj endanĝerigitaj lingvoj. La proponita teksto celas iri plu ol la tradiciaj homaj rajtoj, starigante normojn por lingva egaleco, ne-diskriminacio kaj subteno de lingva diverseco en naciaj kaj internaciaj instancoj. 

Se sukcese adoptita, ĝi povus doni al rajtoj de lingvaj komunumoj similan pezon al internaciaj traktatoj pri homaj rajtoj. Kiel entitaton kvazaŭ subjekto de internacia juro, kun konstucia principo bazita sur jus sermonis, la Esperantan Civiton certe koncernas tiuj diskutoj. Al la verkado de la nuna teksto, adoptita fine de la pasinta jarcento, kontribuis substance ankaŭ la Esperanta PEN-delegacio.

Kroata ŝtata arkivo transprenis de Kroata Esperanto-Ligo parton de ties arkivo, laŭ la antaŭa interkonsento la 28an de januaro 2026. La bazo de la arkivo estas libroj, kiujn la kroataj esperantistoj produktis de 1909 ĝis la verkistino Ivana Brlić-Mažuranić kaj ties “Jaša la Dalmato, vicreĝo de Guĝerato” en 2025.

Temas pri ĉirkaŭ ses (librobretaj) metroj da dokumentoj, ĉefe libroj, statutoj de post 1945, gazetoj inkluzive de “El Popola Ĉinio” de 1975 ĝis 2000, stampiloj, afiŝoj. Aparte interesa estas la muzikbastono – donaco al la direktisto de la muzika orkestro de esperantistoj el 1922, kiu havis dediĉon “al nia orkestrestro – fidelaj orkestranoj” kun la aprila dato de 1922.

Marijana Jukić, estrino de la fako “Asocioj” ĉe Kroata ŝtata arkivo, transprenis la objektojn kun siaj 3 kolegoj. Akompanis la objektojn la listo kun 730 eroj.

Oni daŭrigas la preparon de pliaj dokumentoj, ekzemple, pri starigo de la monumento La Futuro sur Kennedy-placo en Zagrebo.

Fonto: https://esperanto.hr/wp/eo/kroata-stata-arkivo/

Foto: “La Futuro” en Zagrebo https://esperanto.hr/arhiva/uk_futuro.jpg

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post 730 esperantaĵoj en Kroata ŝtata arkivo appeared first on La Ondo de Esperanto.

---