Blogoj en Esperanto

Sukcesa instalo de sunpaneloj en la Esperanto-Centro Havano danke al la monda Esperanto-komunumo Ni kun granda ĝojo anoncas, ke la instalado kaj funkciigo de sunpaneloj en nia Esperanto-Centro Havano sukcese finiĝis. Tiu ĉi grava paŝo al daŭripova energiprovizado eblis danke al la malavara donaco al Fondaĵo Klimato de institucioj kaj individuoj el la tuta monda Esperanto-komunumo, gvidata de Universala Esperanto-Asocio (UEA). La nova sunenergia sistemo signife plibonigos la energian memstarecon de nia institucio. Precipe gravas, ke ĝi ebligos al ni daŭrigi nian laboron ankaŭ dum energipaneoj, tiel certigante seninterrompan servadon al niaj komunumo kaj gastoj. Ni esprimas nian plej koran dankon al ĉiuj, kiuj kontribuis — per donacoj, organiza subteno aŭ disvastigo de la kampanjo — al la realiĝo de tiu ĉi projekto. Ilia subteno montras la forton kaj solidarecon de la tutmonda Esperanto-movado. Kun esperantistaj salutoj, Alberto Fernández-Calienes Barrios Prezidanto Kuba Esperanto-Asocio

Klaku sur la bildon por vidigi ĝin en plena grandeco

ISLANDO, kies historio komenciĝis ĉirkaŭ la jaro 800.

Tiam loĝis jam kelkaj ermitoj, monaĥoj devenintaj el Irlando. Meze en la 9-a jc velis vikingaj boatoj okcidenten al Irlando, kie ili atakis la monaĥejon Lindisfarne en la jaro 793. Tio estis la komenco de la Vikinga periodo. Iom poste la vikingoj trovis Islandon. La irlandaj monaĥoj rapide forfuĝis, kiam la paganoj alvenis. La nomo de la unua nordlandano, kiu ekloĝis en Islando estas Floki Vilgerdarson. Li flugigis tri korvojn, kiuj montris al li, kie troviĝis lando. En la golfo, kien li alvenis troviĝis multe da glacio kaj li donis al la lando la nomon ”Islando”. En diversaj jarcentoj, la temperaturoj estis tre diversaj ĉe la insulo. Dum la 17-a jc estis tre malvarme ”la eta glacia periodo”. Landnamabok, la libro, kiu rakontas pri tiuj, kiuj ekloĝis sur Islando, diras ke la unua, kiu prenis al si la landon nomiĝis Ingolfr Arnarson. 874 du fratoj ekloĝis sur la insulo kune kun brutaro kaj sklavoj, kiujn ili rabis dumvoje. Ili flosigis la fostojn de la temploj de la paganaj dioj de hejmo en Norvegio. Tiuj alteriĝis en golfo montrante, ke tie estu ilia nova hejmo. Ili elboatiĝis kaj trovis, ke fumo elvenas el la tero. Ili donis la nomon Rejkjaviko (fuma golfo) al tiu loko.

Dum longa tempo okazis en Norvegio kvazaŭ civilmilito inter nobeloj, terposedantoj, pri kiu prenu la potencon kaj fariĝu ”la reĝo”. Pluraj nobeloj elektis por si novan vivon sur Islando. En Landnamabok oni listigis 3000 nomojn de personoj alvenintaj. Tiu libro estis verkita komence de la 13-a jc, longe post kiam la unua enloĝanto alvenis. Same oni skribis la sagaojn komence de la 13-a jc, longe post, kiam okazis la eventoj, kiuj ludis dum la  8-9-a jarcentoj. La sagaoj dividiĝas en diversaj grupoj; kungasagor (reĝaj sagaoj), kiuj rakontas pri skandinavaj ”reĝoj” ekde la vikinga periodo ĝis la frua Mezepoko. La plej fama en tiu grupo nomiĝas “Heimskringla” verkita de Snorre Sturlasson, eble la plej fama verkisto islanda. La dua grupo estas familiaj sagaoj, kiuj rakontas pri la sorto de familio aŭ regiono. Unu el la plej famaj el tiuj nomiĝas ”La sagao de Egil Skallagrimsson”. Ĝi en sukoplena kaj drasta lingvo vivigas la vivon de tiu parencaro. Oni prijuĝas tiun verkon kiel vera artaĵo. Pluraj sagaoj havas anonimajn rakontistojn. La tria grupo estas islandaj ”fornaldarsagor”(praaj rakontoj). Ili baziĝas sur malnovaj mitoj kaj havas karakteron de belarto.

En la fino de la 9-a jc Harald Belharulo gajnis kiel la reĝo de Norvegio kaj la nobeloj, kiuj estis venkitaj ne plu sentis sin sekuraj en Norvegio. Ili  grandskale migris al Islando kaj ”prenis multe da lando”. La liberaj viroj kolektiĝis por krei leĝon, ili trovis lokon por kunveni, Tingvellir. Tiu loko fariĝis parlamentejo de kie oni regis la landon kaj prijuĝis la krimojn kaj eventojn en la lando. La prezidanton de la parlamento  oni nomis godr, vorto, kiu devenas de ”gud” (dio). La prezidanto ludis similan rolon kiel gvidanto en la malnova pagana socio. Li devis respondeci por la socio, pagi por buĉoferoj, zorgi por kapitano kaj maristoj de alvenantaj ŝipoj. Post la ŝanĝo de religio li devis pagi por konstruo de preĝejoj. Fama rakonto estas, ke la islandanoj ne volis baptiĝi en malvarma akvo de la lagoj, sed volis atendi ĝis oni alvenos al la varmaj fontoj, kiuj abundas sur la insulo. Godr devis koni la leĝon parkere kaj devis instrui al sia posteulo la saman tekston. Ofte la viroj venis kun armiloj al Tingvellir, kun glavoj kaj pafarkoj. Okazis ke la malamikoj tuj vundis aŭ mortigis unu la alian. Kiam la mortintoj venis al la ĉielo ”Valhalla” ili trovis multe da manĝo kaj fajron, kiu donis al ili varmon – du grandaj mankoj dum la vivo. La tiama islanda vivo estis malfacila, krom manko de komforto, ili multe batalis inter si, mortigis unu la alian pro venĝo aŭ justeco laŭ pagana pensmaniero. La sagaoj estas plenaj de teruraj priskriboj kaj rakontoj.

Mi finas per la citaĵo el la sagao de Egil Skallagrimsson:”Patro kaj filo ne parolis unu kun la alia, nek malbonaĵon, nek bonaĵon, kaj tiel pasis la vintro.”

Konatiĝu kun la islandaj sagaoj tradukitaj esperanten de Baldur Ragnarsson.

Post ses monatoj la Asembleoj de LF-koop respektive KCE elektos siajn komitatojn por la mandato 2027-2029: jam alvenis la unuaj komunikoj pri (ne)kandidatiĝo, inter kiuj plej gravas la delonge anoncita rezigno de c-ano Marc Hiltbrand pri la posteno de prezidanto de Kooperativo de Literatura Foiro; li tamen restus kiel simpla komitatano.

Ĉe Kultura Centro Esperantista estas rimarkinda la rezigno de c-ano Giorgio Silfer kandidati por la sekretarieco; li tamen estus disponebla kiel ekonomo, tio estas kasisto kaj administranto de materiaj rimedoj.

Ĉe LF-koop probable estos konfirmitaj gec-anoj Perla Martinelli (vicprezidanto) kaj Giorgio Silfer (sekretario); la honora prezidanto d-ro Tazio Carlevaro ne bezonas konfirmon de la Asembleo.

Dum ĉiuj administrantoj de LF-koop havas la svisan ŝtatanecon, por KCE la situacio aspektas pli bunte: brita prezidanto en Londono (c-ano Stano Keable), itala vicprezidantino en Kanariaj Insuloj (c-ino Lorena Bellotti), du italaj alelektitoj kaj nur unu sviso, nome la eliranta sekretario.  

LF-koop estas devigata altigi la internacian abontarifon de la revuo “Literatura Foiro” post kelkjara paŭzo: de 56 al 59,99 svisaj frankoj; en eŭrolandoj tio egalas al 60 eŭroj; en malriĉaj landoj eblas rabato, se la abonanto havas la esperantan civitanecon. Detaloj aperas en la retejo literaturafoiro.com

“Heroldo de Esperanto”, posedata kaj administrata de Kultura Centro Esperantista, ne havas fiksan abontarifon: sufiĉas libera donaco al KCE, kio interalie donas la rajton ĉeesti la Asembleon de la Centro (sed nur Apogantoj voĉdonas), se la donaco atingas almenaŭ 25 svisajn frankojn.

Ambaŭ revuoj ekzistas nur en papera formo, sed PDF de “Heroldo” estas dissendata al la aktiva civitanaro en Afriko.

 

 

B.Traven

Mahagontrunko

romantraduko

mahagonciklo 4

Ĉapitro 1

Ĉapitro 2

Ĉapitro 3

Ĉapitro 4

Ĉapitro 5

Ĉapitro 6

Ĉapitro 7

Ĉapitro 8

Ĉapitro 9

Ĉapitro 10

Ĉapitro 11

Ĉapitro 12

Ĉapitro 13

Ĉapitro 14

Ĉapitro 15

Ĉapitro 16

GLOSARO

La romano legeblas rete en www.karaspaco.de ankaŭ kiel PDF:

https://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_mahagontrunko.pdf

---

---

Antaŭ tri tagoj brulis la subtegmentejo de la ĉaŭdefona biblioteko, ĝuste super (sed ne sur) Centre de Documentation et Étude de la Langue Internationale, preskaŭ tagmeze: la apuda lernejo estis rapide evakuita kaj neniu homo viktimis.

La flamoj tuŝis precipe la tegmenton, ne atingante rekte la kolektojn. Sed la akvo ĵetita de la fajrobrigado por estingi la incendion damaĝis multajn dokumentojn, precipe kolekton dediĉitan al la historio de kinarto. Se konsideri la lokalon, probable temas ankaŭ pri la gazeteltondaĵoj kun recenzoj kiujn ekde la 1910aj pastoro Paul Pettavel (1861-1934) kolektis pri filmoj. Ili situis en klasiloj de federala tipo.

Pioniro de la socia protestantismo en Svislando, publicisto, pacifisto, feministo, Pettavel estis la sola pastro kiu konsentis geedzigi Edmond Privat kaj Angèle Fallot (kies onklo, pastoro Thomas, enkondukis la socian protestantismon en Francion). La ceteraj pastroj rifuzis, ĉar la gefianĉoj volis kontrakti geedzecon konfirmendan post kvin jaroj… 

Ili divorcos dek jarojn poste. Li reedziĝos en 1925 al la fratino de Paul Bouvier, UEA-delegito en Ĝenevo, kiu denuncos la tutan estraron de UEA kaj kiun pravigos svisa tribunalo, kaŭzante la skismon de Internacia Esperanto-Ligo en 1936: ja la estraro preferos fondi novan asocion ol reorganizi laŭstatutan baloton pri la translokigo de la sidejo. Ŝi karieros en internacia organizo en Parizo, kie ŝi partneriĝos al Salomon Kornfeld, direktanto de la sekcio Teknikoj kaj Sciencoj ĉe la Plena Vortaro de Grosjean-Maupin kaj Waringhien; la pole-juda Kornfeld, arestita dum la milito, estos de ŝi savita, sed nek unu nek la alia pretervivos la mondmiliton.

La Tago de Unuiĝintaj Nacioj, la 24a de oktobro, markas la daton en 1945 kiam fondiĝis Unuiĝintaj Nacioj, dum venadis al fino la Dua Mondmilito kaj la streĉa resaniĝa procedo estis komenciĝanta. La Ĉarto de Unuiĝintaj Nacioj listigas la kvar celojn de la organizo:

1. Konservi la internaciajn pacon kaj sekurecon,
2. Evoluigi inter la nacioj amikajn rilatojn,
3. Realigi internacian kunlaboradon por solvi internaciajn problemojn,
4. Esti centro por harmoniigi la klopodojn de la nacioj por atingi tiujn komunajn celojn.

Tiu spirito de kunlaborado estis kaj estas konstante kontestata sed daŭre pluvivas. Ĝi dependas de la kolektiva bona volo, de certa nivelo de reciproka konfido, de preteco aŭskulti kaj ne nur agi.

En epoko kiam, pli ol iam antaŭe, ekzistas bezono preferi kolektivan bonfarton super strikta meminteresiĝo, kaj kiam kunparolado, kunaŭskultado kaj kuna agado estas konstante minacataj, nia Asocio (la Universala Esperanto-Asocio) restas fidela al la serĉado de internacia kompreniĝo esprimata en la Ĉarto de UN kaj la similaj idealoj enkorpigitaj en la Internacia Lingvo Esperanto.

Parolantoj de Esperanto tra la tuta mondo gratulas Unuiĝintajn Naciojn je ĝia okdekunua jaro kaj alvokas ĝiajn membrajn ŝtatojn kune labori por la bono de ĉiuj kaj la bonfarto de la internacia komunumo.

[Mesaĝo sendita al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. La mesaĝo disponeblas en la angla, franca kaj hispana en la retejo https://esperantoporun.org. Same la afiŝo disponeblas, krom Esperante, angle, france kaj hispane. Dankon!]

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1342.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Mesaĝo de UEA al UN okaze de la Tago de Unuiĝintaj Nacioj appeared first on La Ondo de Esperanto.

virtuale laŭtlegas Artema G.

Precipe en la industriaj landoj gepatroj ĉe la nasko de siaj infanoj estas pli kaj pli aĝaj. Demografi-esploristoj prezentas por tio surprizan klarigon.

Pli aĝaj gepatroj estas pli kontentaj ol pli junaj gepatroj. Tion montras studaĵo de instituto pri demografia esplorado en Rostock, Germanio. Kiel la esploristoj eltrovis ĉe la valortaksado de datumaroj kun proksimume 7000 homoj, estis registrita ĉe gepatroj pli ol 34 jarojn aĝaj signifa kresko de la kontenteco antaŭ kaj dum la jaro de la nasko de la idoj.

Tiu feliĉa stato daŭre ankaŭ restis super la komenca nivelo, kiam la infanoj atingis la aĝon inter 10 kaj 18 jaroj. Alia situacio regis ĉe gepatroj en la aĝo de 18 ĝis 22 jaroj: Ĉe ili la kontenteco malkreskas jam antaŭ la nasko de la infano kaj ĝi ankaŭ dum la jaro de la nasko kaj dum la pliaĝiĝo de la infanoj ne plu kreskas super la komencan nivelon. Tiu efiko estas ankaŭ observebla ĉe 23- ĝis 34-jaraj gepatroj, sed ne tiom klare.

La esploristoj el Rostock kaj de la universitato de Okcidenta Ontario en Kanado trovis ankaŭ duan feliĉo-diferencon de la gepatroj, nome en la nombro de infanoj en familio. Dum la kontenteco de la gepatroj restas similnivela ĉe la unua kaj dua infanoj, la nasko de tria infano ne plu havas pozitivan influon tiurilate. Ŝajne tria infano povus havi negativajn efikojn, sed la esploristoj koncedas ke tiu supozo ne estas statistike signifa.

La pli granda feliĉo de pli aĝaj gepatroj kaj la malkreskanta kontenteco ĉe la tria infano korespondas je "mirinde ekzakta maniero" al la naskema konduto de la pasintaj jaroj en industriaj nacioj: Nome kun la tendenco al pli malfrua fondo de familio kaj la malkresko de la nombro de familioj kun tri, kvar aŭ kvin infanoj. Tiu evoluo ĝis nun estis eksplikita per individuaj valorsentoj aŭ per la malkongruo de familio kaj profesio.

La esploristoj havas ankoraŭ alian eksplikon: "Kiu ĉe  aliaj homoj observas ke kreskas la kontenteco se la fondo de familio ŝoviĝas al pli malfrua vivofazo kun pli granda socia kaj financa sekureco kaj se ne naskiĝos pli ol du infanoj en familio, tiu povus konduti simile."

De la 9a ĝis la 11a de oktobro 2026 ĉirkaŭ 30 esperantistoj renkontiĝis en la urbo Ĉenstoĥovo (Częstochowa, Pollando) por ĝui la 50an renkontiĝon Esperanto-Preĝtagoj. La jubilean renkontiĝon organizis nova Esperanto-rondo de PEA en Ĉenstoĥovo.

Sabate la partoprenantoj vizitis la ĉarman vilaĝon Koszęcin, kie en palaco de pruslandaj nobeluloj nun troviĝas sidejo de la fama popola dancensemblo “Śląsk”. Eb Koszęcin ni vizitis ankaŭ la tombon de Leszek Irek – loka pastro kaj esperantisto Leszek.

Dimanĉe matene en la plej fama pola monaĥejo Hela Monto okazis meso en Esperanto, kiun celebris la animzorganto de polaj romkatolikaj esperantistoj, pastro Roman Gmyrek.

Robert Kamiński

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/10/polujo-45/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Jubilea renkontiĝo en Ĉenstoĥovo appeared first on La Ondo de Esperanto.

23/10/2026 Inter la 28a kaj la 30a de septembro 2026, la egiptaj sekurecaj fortoj arestis ses ĵurnalistojn, kiuj laboris por Matsada2sh, egipta organismo specialigita en kontrolo de la faktoj kaj informoj. Abdallah Qadri, Mohamed Sharaf, Mohamed Adel,...

---

Estas dimanĉa mateno, kaj vi bakas kukon nur ĉar vi volas provi novan recepton. En la kuirejo odoras je citrono, kaj vi aldonas iom pli da sukero ol la recepto rekomendas. Amiko gustumas pecon kaj diras: «Vi devus vendi tiajn kukojn!» La ideo plaĉas al vi. Sed ĉu vi same ĝuus la bakadon, se ĝis morgaŭ vi devus prepari dek kukojn laŭ precizaj mendoj?

Lige kun la 9a Afrika Kongreso de Esperanto (AKE), la urbo Kpalime – la kongresurbo – gastigos unikan kaj simbolplenan verkon de urba arto. Komune iniciatita de TAKE-Esperanto kaj Agado por la Progresigo de Esperanto en Togolando (APETO), ĉi tiu ambicia murartaĵa projekto ĵus ricevis la entuziasman aprobon de la urbaj aŭtoritatoj.

En sia favora respondo, la urbodomo de Kpalime konfirmis sian plenan kunlaboron por faciligi la realigon de ĉi tiu kultura kaj civitana iniciato, kiu daŭre atestos pri la ĉeesto de la internacia lingvo Esperanto en la urbo.

Por doni al la verko plejeble bonan videblecon, la municipo disponigis la murojn de publika bazlernejo situanta en la urbocentro, proksime al la prefektejo. Tiu ĉi strategia loko ebligos al loĝantoj, lernantoj kaj vizitantoj ĉiutage admiri la murpentraĵon.

Krom sia arta valoro, la murpentraĵo transdonos fortan mesaĝon pri paco, solidareco, edukado kaj malfermiteco al la mondo. La verko enhavos pentritajn tekstojn en sep lingvoj: Esperanto, la internacia lingvo; la evea lingvo, kiel grava loka lingvo, kiu ankras la projekton en sia kultura medio; kaj la ses oficialaj lingvoj de UNESKO (angla, araba, ĉina, franca, hispana kaj rusa), simbolantaj universalecon kaj interkulturan dialogon.

La baldaŭa vizito de esperantista delegacio al Kpalime markos gravan etapon en la realigo de la projekto, ebligante la finpretigon de la teknikaj aranĝoj kaj la komencon de la arta laboro. La murpentraĵo restos daŭra atesto pri amikeco inter la popoloj kaj pri la idealoj de paco, solidareco kaj dialogo, kiujn Esperanto antaŭenigas tutmonde. Ĝin konceptis la franca esperantisto Michel Basso, kaj ĝian bildigon sur la muroj realigos, laŭplane, la togolanda esperantista artisto Ahoulou Agbényigan.

Adjévi Adjé

Fonto: https://www.esperanto-afriko.org

Legu pli pri la kongreso ĉe https://9-ake.esperanto-plus.org/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Plurlingva murpentraĵo baldaŭ inaŭgurota en Kpalime appeared first on La Ondo de Esperanto.

“La jura kaj ofica lingvo estas spertanta evoluon pli rapidan ol antaŭe, probable pro la uzo en la Esperanta Civito, sed ne nur; ekzemple vorto travivanta inflacion estas “demisio”: la oficistoj demisiis bloke → maldungiĝis bloke; la vickonsulo pri bibliotekoj kaj arkivoj demisiis → redonis la delegojn al la Konsulo; ĵus elektite, li demisiis de la Akademio → li eksiĝis.”

Tiel komenciĝas artikolo de d-ino Perla Martinelli, kiu analizas ankaŭ la neologisman kontribuon de nia parlamenta vivo, de la distingo interpelacio/interogacio (malsamaj tipoj de demando de parlamentano al la registaro, aŭ Kapitulo) ĝis la plej lasta vorto, zakato.

Sed ankaŭ sociologie kreskas la leksiko: ŝerce oni jam distingis inter esperantistoj kaj krokodiloj, pli serioze oni parolas pri gaĝoj. En Ateno nur la civitanoj havis civitajn rajtojn, sed bonvenis ankaŭ metekoj: ĉi-lastaj en la Esperanta Civito estas esperantistoj (supozeble raŭmistoj) kiuj kunlaboras kaj eĉ plenumas gravajn taskojn ne havante la esperantan civitanecon. Pri aliaj, kiuj nur ĝenas aŭ kalumnias, ekzistas adekvata vorto.

Ĉu denaska esperantisto kiu kabeas estas kabeo same kiel ajna lingva apostato, aŭ jam establiĝis specifa termino?

Legu pli en “Heroldo de Esperanto”

Homoj ĝenerale ŝatas muzikon. Muziko konsistas el ritmo kaj melodio, ĝi povas varii je forteco kaj rapideco. Ĝi produktiĝas per muzikinstrumentoj, sed origine per nia voĉo. Kantado estas ŝlosila kapablo de homa evolucio. La parolkapablo fontas el tiu kapablo. La homa lingvo do estas baze muzika.

”Esperanto ne estas por la paco. Ĝi estas mem la paco. Milito ofendas niajn internaciajn sentojn.” Tion skribas Jens Stengaard Larsen en sia vidpunkta artikolo. Laŭ li UEA rezignu pri reprezentiĝo en landoj militantaj. Sekve kaj la landa asocio en Rusio, kaj tiu en Ukrainio dum la milito devus esti eksigitaj el UEA. ”Gravas kompreni ke la celo de tia regulo ne estas puni Esperantistojn, sed agnoski ke ili loĝas en lando militanta”, li skribas.

La prezidio de la 35-a Universala Kongreso en Romo. Foto: Aŭstria Nacia Biblioteko.

Kombino de du eventoj el la historio de UEA kondukas al surpriza konkludo.

Unue, okaze de la unua mondmilito estis evidente kiel reagu UEA: ĝi peru korespondaĵojn kaj pakaĵojn kie la milito interrompis la rektan kontakton. Efektive perado de korespondaĵoj estas multe pli centra tasko por la Ruĝa Kruco (RK), kiu ja ankaŭ nelonge poste komencis solvadi ĝin paralele kun UEA. La korespondaĵoj mem cetere ne povis esti en Esperanto, ĉar la militlandaj poŝtoj devis cenzuri ilin.

Sed plej grave: se UEA jam antaŭ la milito havus planojn kiel organizi dummilitan korespondo-peradon, tio signifus koncedon ke militoj ne nur povas, sed ankaŭ rajtas okazi. Alivorte: RK kaj UEA ambaŭ estas noblaj organizaĵoj, sed kie eniras RK, tie UEA devas eliri! La ekzistopravigo de RK troviĝas en la milito kaj similaj katastrofoj. La ekzistopravigo de UEA troviĝas en la paco kaj la normala funkciado de la mondo.

Esperanto ne estas por la paco. Ĝi estas mem la paco. Milito ofendas niajn internaciajn sentojn.

Due, en Italio inter 1922 kaj 1943 la faŝista partio havis politikan monopolon. Faŝismo estas tre ŝovinisma ideologio, sed jam tiam turismo estis grava enspezfonto por Italio. La faŝistaj aŭtoritatoj tial volonte toleris la Italan Esperanto-Federacion (IEF, fondita en 1910), tiel longe dum ĝia agado estis ligita pli al turismo ol al internaciismo. Sed en 1933, jaro kiam Germana Esperanto-Asocio ankoraŭ funkciis normale, la Italaj aŭtoritatoj decidis malpermesi al Italoj esti membro de eksterlanda organizo.

Ekde 1934 Italoj do ne plu povis esti reprezentitaj en la Komitato de UEA, sed krom tio la aferoj funkciis kiel antaŭe, ankaŭ en Italio. Oni faris interkonsenton laŭ kiu la Italaj Delegitoj simple fariĝis Delegitoj de IEF anstataŭ de UEA. Italoj plu rajtis aboni la revuon Esperanto kaj aĉeti la Jarlibron. Listo de la IEF-delegitoj troviĝis en la kutima loko en la Jarlibro kaj la membroj de unu asocio rajtis uzi la delegitojn de la alia.

Tio funkciis tiel glate ke IEF povis gastigi la Universalan Kongreson en 1935 – organizitan (ne tro bone) en tri malsamaj urboj sinsekve por akcenti la turisman aspekton de Esperanto kaj akiri konsiderindan subtenon de la ŝtato. Nelonge poste la ekmilito kontraŭ Etiopio kaj la alianciĝo kun Hitlera Germanio tamen metis finon al la esperoj de prosperado de Esperanto en Italio dum la sekva jardeko.

Sian helplaboron en la unua mondmilito UEA povis lanĉi ĉar

1. Ĝi agnoskis ke okazas milito.
2. Ĝia Centra Oficejo troviĝis en la neŭtrala Svislando.
3. La militantaj potencoj ne persekutis Espe­rantistojn.

Kiam eksplodis la dua mondmilito ne plu validis la punktoj (2) kaj (3): la Centra Oficejo troviĝis en Londono, kaj la movado en Germanio kaj Sovetio estis dissolvitaj. Sed tio ja ne signifas ke malvalidiĝis ankaŭ la punkto (1). Kiam okazas milito, necesas agnoski ke ĝi okazas.

Efektive, depost 1979 UEA devas rezigni pri reprezentiĝo en landoj militantaj, ĉar laŭ ĝia Statuto “bonaj internaciaj rilatoj kaj la respekto de la homaj rajtoj … estas por la laboro de UEA esencaj kondiĉoj”. En 1914 estis la sola ĝusta decido de UEA eksolvi RK-taskon antaŭ ol RK mem. Hodiaŭ la mondo estas tiom ŝanĝita – en direkto ĝenerale dezirata de Esperantistoj – ke simila decido en simila situacio estus tute malĝusta.

Unuavide ja ŝajnas ke ĉion solvis unuflanke la Angla kiel internacia komunikilo, kaj aliflanke la ĉiam pliiĝanta tolerado de aliaj lingvoj kiel esprimiloj. Ĉiuj lingvoj estas belaj, sed la Angla estas ankaŭ utila. Do kial ne toleri la dominadon de la Angla en internaciaj rilatoj? Transnacie oni ja ne esprimas emociojn, sed nur komunikas neŭtralajn faktojn. Kie do estas la konflikto? Kie estas la bezono de Esperanto?

La respondo estas, kompreneble, ke oni ne ĉesas esprimi emociojn kiam oni transpaŝas la limojn de sia nacio, ĉu per la Angla, ĉu per Esperanto, ĉu per iu ajn lingvo aŭ alimaniere. La faŝismo ne kontraŭas la Anglan kiel internacian lingvon, ĉar ĝi ĉiuokaze estas kontraŭ internaciaj rilatoj entute. Tro multe da emocioj ĉe tro multe da homoj estas katenitaj al nacia paranojo, sed eblas ŝanĝi tiujn emociojn al io pli sana. Esperanto evidente povas ludi rolon en tio. Sed kiamaniere?

La transiro de membreco al kunlabor-kontrakto inter UEA kaj IEF kredeble estis la sola ebla solvo en 1934. Sed kion faru UEA se io simila okazos nuntempe? Ekzemple sekve de enoficigo de Usona Respublikana prezidento en januaro 2029?

La faŝistoj malagnoskis UEA en 1934. UEA devus reciproki, sed tiutempe tio ne eblis. Eblas nun. Kompreneble UEA ne povas dikti al la civitanoj de la unuopaj landoj ke ili ne lasu faŝistojn ekregi, sed urĝas enkonduki regulon kiel agi okaze de ekmilito en landoj kie UEA estas reprezentata. Hodiaŭ ne ekzistas tia regulo, ĉu en la Statuto, ĉu en la pli facile ŝanĝeblaj Regularoj de UEA. Oni do traktas la supre menciitan punkton (1) kvazaŭ ne validan: UEA ne agnoskas la rajton de milito, sed aliflanke ĝi ne volas rilati al la demando kion fari se iu tamen arogas al si tiun rajton.

Kiamaniere povas esti Landa Asocio de UEA en lando militanta? Ĉu tio ne estas memkontraŭdiro? En 1934 faŝista Italio elpelis UEA. Ĉu ne estas tempo por UEA elpeli el si – ne landojn faŝistajn, tio estus tro ambicia – sed landojn militantajn? Ne plu akcepti A-komitatanojn de tia lando kaj ne plu agnoski la tieajn Delegitojn kiel la siajn? Fari interkonsenton pri kunlaboro anstataŭ membreco, tute similan al la interkonsento inter IEF kaj UEA en 1934? Individuajn membrojn de tia lando oni eĉ povus plu akcepti, kio ne eblis en 1934. Aliflanke oni ne plu aperigu la adresojn de la Delegitoj de militanta lando en la retejo de UEA, sed metu ligon al listo en la retejo de la Landa Asocio.

Gravas kompreni ke la celo de tia regulo ne estas puni Esperantistojn, sed agnoski ke ili loĝas en lando militanta. La sankcio do devas trafi la atakiton same kiel la atakinton, Ukrainion same kiel Rusion: la regulo devas esti strikte neŭtrala. Se oni sentas ke nun la atakito estas maljuste sankciita de UEA, oni lanĉu kampanjon por ebligi al Esperantistoj en la atakita lando fariĝi individuaj membroj de UEA kaj tiamaniere ekhavi reprezentiĝon per B-komitatanoj.

Kaj eble ankaŭ al tiuj en la lando kiun oni rigardas kiel la atakinton, kial ne? Sed kolektiva reprezentiĝo, de la lando en UEA kaj de UEA en la lando, ne eblu dum daŭras la milito. Aliflanke, kiam finiĝas milito, oni faru grandan feston kiam la Landaj Asocioj de ambaŭ militintaj landoj realiĝas al UEA!

Plej bele estas, kompreneble, se tuj post ekmilito la Esperanto-asocioj de ambaŭ landoj en komuna deklaro memvole eksiĝas el UEA kaj transprenas la administradon de la sialandaj Delegitoj. Iniciato de UEA venu nur se tio ne okazas post difinita tempo. Ankaŭ devas esti sufiĉe evidente ke la armita konflikto povos daŭri pli ol, ni diru, unu jaron – ne eblu nomi ĝin nura “speciala operaco”. Antaŭ ol pli detale pripensi la regulon mi tamen ŝatus vidi kion homoj opinias pri la principo mem: ĉu UEA rajtas havi Delegitojn kaj Landan Asocion en lando militanta?

Jens Stengaard Larsen

La 10an de oktobro 2026 en Novosibirsko (Siberio, Ruslando) jam la dekan fojon okazis Lingva Festivalo, kiun tradicie organizis la junulara klubo “Zodiako”. Ĉi-foje la festivalo gastis en la biblioteko Nekrasov. La festivalo daŭris samtempe en tri zonoj, do ĉiu povis elekti tion, kio plej interesas lin aŭ ŝin. Dekoj da novosibirskanoj “vojaĝis tra landoj kaj kulturoj” sen foriri el la urbo.

La programo ampleksis lecionojn pri la rusa gesta lingvo, la kazaĥa, angla, hispana, ĉina, tatara kaj korea lingvoj, gvidatajn de denaskaj parolantoj kaj instruistoj. Krome okazis metiejoj: “Kvin lingvoj de amo” kaj te-ceremonio. La festivalo finiĝis per la kvizo “La kultura kato”.

Esperanto estis prezentita en la formo de konversacia klubo, kie kunvenis esperantistoj kaj interesiĝantoj pri la lingvo. Anastasia Loposova prelegis pri la rolo de Esperanto en la nuntempa mondo, kiun dominas la angla lingvo. Stanislav Kacko disdonis al la ĉeestantoj didaktikan materialon kaj rakontis la bazon de la lingvo: la homoj legis kaj tradukis simplajn vortojn kaj frazojn.

Lingvo estas ponto inter kulturoj kaj popoloj, kaj la Lingva Festivalo denove montris, ke tiajn pontojn oni konstruas per interkomunikado. Esperanto, kiel neŭtrala internacia lingvo, povas esti unu el ili. Ĝis la venonta festivalo!

Stanislav Kacko

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/10/ruslando-83/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Lingva festivalo en Siberio appeared first on La Ondo de Esperanto.

Ludoviko Molnár, Hungario

Ni ĝojas prezenti al vi volontulon de TEJO, Emma!

Rakontu iom pri vi! El kiu lando vi estas, kiom vi aĝas…?

Saluton! Mi estas Emma el Francio kaj mi havas 23 jarojn.

Kion vi faras en via eksteresperantuja vivo, rilate al laboro? Kiuj estas viaj ŝatokupoj?

Mi antaŭe laboris kiel infanvartisto, estis belega sperto ĉar mi ŝatas transdoni konojn kaj prizorgi homojn.

Kiam mi ne laboras, vi ofte povas vidi min desegnante aŭ kreante dekoraciojn.

Kial vi decidis iĝi TEJO-volontulo?

Mi jam volontulis en Esperantujo ĉe la Esperanto-Kultur-Centro de Tuluzo, kaj ege ŝatis la sperton. Do mi volis provi denove en nova kunteksto por malkovri novan organizon kaj novan landon.

Pri kio vi okupiĝos pleje en la Centra Oficejo? Kion vi volas fari por TEJO?

Krom ordinaraj oficejaj taskoj, mi ŝatus partopreni en la kreado de la revuo Kontakto per desegnaĵoj aŭ alimaniere.

Kion vi ŝatus lerni, sperti kaj atingi dum via volontulado?

Mi ŝatus lerni videomuntadon kaj subtitoladon de videoj. Kaj mi volas atingi la finon de la jaro en unu peco.

Kion signifas por vi Esperanto? Kion signifas por vi esti esperantisto?

Por mi, Esperanto temas pri homoj. Mi ŝatas tiun komunumon ĉar mi ĉiam sentis min akceptita ene de ĝi. Mi antaŭĝojas pasigi tutan jaron en Esperantujo kaj interkonatiĝi kun novaj mojosaj homoj!

Kiaj estas viaj ĝisnunaj impresoj pri la TEJO-laboro, la Centra Oficejo ĝenerale, viaj kolegoj, la vivo en Roterdamo…?

Mi ankoraŭ malkovras la laboron kaj la lokojn, sed mi jam povas diri ke mi ŝatas miajn kolegojn. Pri la urbo, mi ankoraŭ devas alkutimiĝi ĉar por kamparano kiel mi, ĝi estas multe tro granda kaj brua.

Ĉu vi havas vivdevizon?

“Vivu bele, vivu katece”.

Fonto: https://www.tejo.org/tejo-volontuloj-sinprezentas-emma/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post TEJO-volontuloj sinprezentas: Emma appeared first on La Ondo de Esperanto.

La Konsulino de la Esperanta Civito petis la vickonsulon pri financoj respondi al la suba interpelacio de senatano Rubèn Fernández, Verda grupo, kiu fakte situis en lia interveno okaze de la Senatokonsulto pri la reformo de Lex argentaria (fermita 12 oktobro 2026),  kaj estis tiam nur parte respondita. Jen la respondoj de la vickonsulo al kvar precizaj demandoj.

a) Kiu havos la juran proprieton de la posedaĵoj de FPEF (Pro Esperanto)?

Laŭplane FPEF transdonas la posedon al paktintoj: Skandinava Esperanto-Domo estas cedita al Esplora Instituto de Esperantologio, La Kukolnesto al Civila Esperanta Servo ktp. FPEF rolas subsidue al la paktintoj, rilate al la nemoveblaĵoj: tial LF-koop proprietas tri apartamentojn, KCE kvin, EDK unu plus du vendejojn ktp.

b) Fonduso estas simple poŝo en ies pantalono, ĉar nur fondumo estas jura persono kun posedrajto. Pri kies pantalono ni parolas nun?

Lex argentaria validas kiel statuto; pro la indiko pri la sidejo kaj la transpreno de la rolo, fonduso Pro Esperanto estas nun asimilebla al simpla societo laŭ la art. 60 kaj sekvaj de la svisa kodo, tamen sen la rajto aliĝi al la Pakto, ĉar interna instanco.

c) Kial la kontrolo de la Fonduso Pro Esperanto estas donita al la ekzekutiva povo, anstataŭ la leĝodona?

Neniu nacia Parlamento kontrolas sian nacian bankon: vidu ekzemple en Hispanio, kie “Las Cortes no tienen capacidad de mando ni control directivo sobre el Banco de España”. Ekzemple en Italio la ĉefan respondeculon (“governatore”) nomumas la Prezidento laŭ propono de la ĉefministro. Analoge, en nia prezidenta federismo temas pri la Konsulo tra la Kapitulo. La Esperanta Civito kondutas kiel subjekto de internacia juro, kie kutime la naciŝtataj bankoj estas aŭtonomaj kaj la nomumojn kaj kontrolojn faras la ekzekutiva povo.

d) Kiel povas esti sendependa kaj kontroli la ekzekutivon Parlamento kies “opoziciestrino” ekonomie dependas de membro de la kontraŭa partio?

Eblas renversi la aserton: des pli sendependa estas Parlamento kie membro de la majoritato (dum tri monatoj eĉ kontraktita honorarie de la Kapitulo) kondutas kiel opoziciulo… Cetere, male ol sen. Fernández, sen. Anna Bartek neniam havis kontrakton kun la Kapitulo, nur kun paktinta establo (KCE), kaj ĝis antaŭ tri jaroj.

 

La senatanoj ne komentarias la respondojn al interpelacio aŭ interogacio, nur deklaras sin kontentaj aŭ male. (art. 27, par. 3 de la Senata reglamento)
 

La Senato de la Esperanta Civito aprobis unuanime la leĝoproponon pri la obolo, proponitan de gesenatanoj Martinelli, Blanco, Giordano en la pasinta marto, tamen kun du modifoj al la artikolo 7 (malpermesoj): kiel nelica fonto de mono estis aldonita “produktado kaj vendado de armiloj” kaj estis forigita “loterio”, ĉar povas temi ne pri rekta gajno, sed pri subvencio de ŝtate agnoskita loterio, por sociala aŭ kultura celo.

Per la vorto “obolo” oni indikas monon donacitan por bonfaraj celoj ene de la Esperanta Civito, simile al almozo. La donacita mono kutime ne estas granda sumo, sed principe la donaco okazas kun jara kadenco. “Zakato” estas la kapitalo akumulita per ĉiuj ricevitaj oboloj. La nova terminologio pruvas ke la leĝo fontas el la fiskaj kutimoj en kristanaj (protestantaj) landoj kaj el funkcio tipa de islama banko.

La obolo ne estas deviga, sed tute libervola. La obolon inspiras konfidenca letero kiun la Civita banko sendas unu fojon jare al unuopaj adresoj, kun sugesto pri donacinda (sed ne donacenda) sumo kaj pri la kanaloj de donaceblo. Pro sia almoza naturo, la donacita sumo estas subtrahe deklarebla en impostodeklaro; tiucele eblas peti kvitancon pri la obolo.

Lex oblationaria estas grava helpilo por la dezirantoj subteni malfacilajn kazojn en la Tria Mondo, evitante trompojn kaj defraŭdojn.

La koncepto pri “emoci-inteligenteco” estas relative nova en la kampo de sciencaj studoj. Kaj la plej taŭga vortkunmeto por esprimi ĝin en Esperanto estas nepre necesa, por forigi dubojn. Evidente, ne temas pri “emocia inteligenteco” - kiu signifas “kortuŝa inteligenteco”. Krome, oni pensu pri la subtila distingo inter “inteligenteco” kaj ”intelekto”. Sed ni ne okupiĝu ĉi tie pri lingvaj harfendaĵoj.

La 13an kaj 14an de novembro 2026 Bogoto, ĉefurbo de Kolombio, gastigos la 28an Kolombian Kongreson de Esperanto, organizatan de Kolombia Esperanto-Ligo (KEL), landa asocio de Universala Esperanto-Asocio (UEA). Samtempe okazos la 1a Internacia Kolokvo pri Interlingvistiko kaj Esperanto-Studoj, sub la temo Al esploragendo por Kolombio, kunlabore kun la kolombia publika universitato Universidad Nacional Abierta y a Distancia (UNAD). La Prezidanto de UEA, Fernando Maia Jr., vojaĝos el Brazilo por persone partopreni, esprimante la subtenon de UEA al la kolombia Esperanto-movado kaj al la disvolviĝo de universitata esplorado pri Esperanto en Latinameriko.

La universitata kolokvo, kies fondan dokumenton jam aprobis la Esplorkomitato de la Fakultato pri Edukaj Sciencoj (ECEDU) de UNAD, estas organizata de UNAD, ĝia esplorgrupo VIRTUALEX kaj KEL. Ĝi okazos ĉe la Nacia Sidejo José Celestino Mutis de UNAD en Bogoto, kun ebleco partopreni rete. La iniciato celas ne nur okazigi sciencan renkontiĝon, sed precipe konstrui daŭran esploragendon pri interlingvistiko kaj Esperanto-studoj en Kolombio, kun la perspektivo evoluigi konkretajn esplorprojektojn kaj ĉiujaran serion de universitataj kolokvoj. Inter la atendataj rezultoj troviĝas esploraj antaŭprojektoj, raportoj de fakaj laborgrupoj kaj dokumento pri prioritataj esplordirektoj.

La scienca programo koncentriĝos laŭ kvar ĉefaj temoj: interlingvistiko kiel scienca kampo kaj ĝiaj perspektivoj en Kolombio; esploroj pri la lernado de Esperanto kaj ĝia eventuala propedeŭtika valoro; lingvolernado per ciferecaj rimedoj kaj virtualaj komunumoj; kaj lingva justeco, indiĝenaj lingvoj kaj lingvopolitiko en la kolombia kunteksto. La kolokvo celas kunigi universitatajn instruistojn, esploristojn, studentojn kaj fakulojn el diversaj landoj. La kolokvaj sesioj okazos en la hispana kaj en Esperanto. La prelegojn faros fakuloj invititaj de la organizantoj, kaj en la laborgrupoj ĉiuj partoprenantoj povos interveni en ambaŭ lingvoj.

UEA subtenas la iniciaton ankaŭ per kunlaboro de sia Amerika Komisiono kaj de sia Estrarano pri Universitata Agado, Gong Xiaofeng (Arko), kaj per kontakto kun la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED), kies prezidanto, Mark Fettes, jam kontribuis al la dialogo pri la scienca programo. Inter la instituciaj partneroj de la kolokvo troviĝas ankaŭ la Benemérita Universidad Autónoma de Puebla (BUAP), el Meksiko, kiu ankaŭ subtenas la kurson de Esperanto por hispanparolantoj. La ĉefprelegojn faros Ilona Koutny, pri interlingvistiko kaj ĝia studado en universitatoj (la 13-an de novembro), kaj Iván Deance, el BUAP, pri perita lernado de Esperanto (la 14-an de novembro).

La iniciato kongruas kun la Strategia Laborplano AKIRI (2025–2030) de UEA, aparte kun ĝiaj celoj fortigi kunlaboradon, instruadon kaj instituciajn rilatojn. Por UEA la perspektivo de daŭra universitata esplorado pri Esperanto en Kolombio estas aparte valora, ĉar ĝi povas malfermi novajn vojojn por scienca kunlaboro, lingva diverseco kaj internacia interŝanĝo, samtempe fortigante la Esperanto-movadon en Latinameriko. Efektive, la ĉeesto de la prezidanto de UEA en Bogoto ankaŭ celas plifortigi la rilatojn kun KEL kaj kun la esperantistoj de Kolombio, subtene al la gratulinda laboro de la juna prezidanto de KEL, Kaleth Ochoa.

UEA kaj ĝia Amerika Komisiono instigas esperantistojn el aliaj landoj, precipe el Ameriko, konsideri partoprenon en la aranĝoj kaj subteni tiun gravan iniciaton de la kolombia movado. La aliĝo al la kongreso estas senpaga kaj malferma al ĉiuj, sendepende de membreco en KEL, kaj eblas partopreni kaj surloke kaj rete per Zoom. Por ĉeesta partopreno nuntempe disponeblas nur 60 lokoj, kiuj estos atribuataj laŭ la ordo de aliĝo, dum por reta partopreno la limo estas de 600 partoprenantoj.
Informoj kaj aliĝo: https://kongreso.esperanto.co. Subteni la movadon en Latinameriko eblas per donacoj al la Amerika Fondaĵo: https://uea.org/alighoj/donacoj/ameriko.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1341.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Kolombia Kongreso de Esperanto gastigos internacian universitatan kolokvon appeared first on La Ondo de Esperanto.

Antaŭ cent-dudek-kvin semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la cent-dudek-sesa porcio. Ĝuu ĝin!

 

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html />

Sur ĉefurba strato saltetante kuras sufiĉe juna viro. Liaj movoj gajas kaj viglas; la okuloj radias, memkontente ridetas la lipoj, agrable ruĝas la dolĉa vizaĝo. Li, la tuta, estas kontento kaj ĝojo.

Kio okazis al li? Ĉu li ricevis heredon? Ĉu oni promociis lin al pli alta rango? Ĉu li rapidas al amrendevuo? Aŭ eble li nur bone matenmanĝis, kaj la sento de l’ sano, la sento de l’ sata forto vigligis ĉiujn liajn membrojn? Aŭ oni metis sur lian kolon vian belan okangulan krucon, ho, Pollanda reĝo Stanislao?

Ne. Li verkis kalumnion pri konato, zorge disvastigis ĝin, aŭdis ĝin, ĉi kalumnion, el la buŝo de alia konato, kaj li mem ekkredis ĝin.

Ho, kiel kontenta, eĉ kiel bonkora estas tiuminute ĉi tiu ĉarma, multepromesa juna homo.

Februaro 1878

Tradukis Aleksander Korĵenkov

Noto de la tradukinto

Aŭ oni metis sur lian kolon vian belan okangulan krucon, ho, Pollanda reĝo Stanislao? Temas pri la ordeno de S-ta Stanislao de la 3a grado, la plej malgrava el la Ruslandaj ordenoj.

Ĉi tiu traduko aperis en jena libro:
Turgenev, Ivan Sergejeviĉ. Versaĵoj en prozo / Tradukis el la rusa Vladimir Jurganov, Aleksander Korĵenkov, Ludmila Novikova; Postparolo kaj notoj de Aleksander Korĵenkov. — Kaliningrado: Sezonoj, 2024. — 56 pagoj. — (Literatura suplemento al “La Ondo de Esperanto”, 2023).

Ĉi tiu libro ne estas aĉetebla. Ĝin ricevas senpage nur la abonantoj de “La Ondo de Esperanto”. Se vi volas ricevi la libron, bonvolu aboni “La Ondon”

Legu ankaŭ:
Ivan Turgenev: La vilaĝo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La maljunulino (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: Manjo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La hundo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La rivalo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La almozulo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)

Oni ne rajtas represi ĉi tiun tekston sen permeso de la tradukinto, Aleksander Korĵenkov.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/10/turgenev-9/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Ivan Turgenev: La kontenta homo appeared first on La Ondo de Esperanto.

Foje, proksimume post unu semajno, denove mi iras al la poŝto. Filípek grimacas je mi kaj diras: "Sinjoro ĉefĝen­darmo, el la kegloludo estos jam nenio, mi pakas. Morgaŭ venos ĉi tien nova fraŭlino, el poŝtoficejo en Pardubice."

Ĵus antaŭ la Senato, ankaŭ la pariteta ĉambro de la Parlamento kunsidis la matenon de la 13a de oktobro, en Malago. Kompare kun 2025, kiam la Forumo estis kunvokita en Pavio, ĉi-foje la tagordo estis pli mallonga.

Unue la supera ĉambro aŭskultis la raportojn pri la jara aktiveco kaj ĝisdatigoj senditaj de la establoj. Poste oni alvenis al la voĉdono pri la aliĝo de freŝe bakita societo, Estonaj Amikoj de Esperanto, kaj pri la propono de direktivo Comincini, pri la atribuo de honoraĵoj. Ambaŭkaze la aprobo fare de la forumanoj estis unuanima.

Restas, laŭ interkonsento de la delegitoj, suspenditaj kvar establoj – Kooperativo Esperanto-Amikaro (Venezuelo), Kotdivuara Esperanto-Asocio (Eburio), Societo Solidareco Bona Volo (RDC) kaj ASSI Scout (Italio) – laŭ la Foruma reglamento. Probable dum la venonta parlamenta sesio la reprezentantoj de la paktintoj alfrontos denove la temon.

Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO), kunlabore kun LEJO, JEFO, GEJ, KEJ kaj IEJ organizas la junularan interŝanĝon “FREMDULO” financitan de Erasmus+.

Inter aliaj aferoj, kadre de ĉi tiu projekto pri podkastoj, la partoprenantoj povos:

• Antaŭenirigi siajn ideojn pri kreado de enhavo en Esperanto;
• Konstrui teamon por kune krei podkaston;
• Plibonigi siajn lertecojn por pretigi skripton;
• Lerni kiel munti podkaston;
• Trejni siajn kapablojn pri kiel komuniki malantaŭ mikrofonon.

La unua fazo de la projekto okazos kadre de la JES 2026/27 en Vilno (Litovio) de la 27a de decembro 2026 ĝis la 3a de januaro 2027. La dua fazo okazos meze de aŭgusto 2027, kadre de la IJK 2027 en Petzow (Germanio).

Por la unua fazo ni serĉas 38 junulojn! Ĉu vi interesiĝas?

Por kandidatiĝi vi devas:

Legu pli ĉe https://www.tejo.org/partoprenu-projekton-pri-podkastoj

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Partoprenu projekton pri podkastoj en Litovio kaj Germanio! appeared first on La Ondo de Esperanto.

La Senato kunsidanta en Malago, 13 oktobro 2026, unuanime reformis la leĝon pri la Civita banko, aŭ Lex argentaria, amendante kvin artikolojn kaj abrogaciante pliajn kvin: per tio Pro Esperanto ne estas plu sendependa entrepreno registrita ĉe komerca registro, sed fariĝis unuagrada instanco interna al la Esperanta Civito (leĝe aŭ direktive normigita), simile al la Registro, kaj ne duagrada kiel la Kongresa Buroo (sen propra leĝo aŭ direktivo).

La diferenco inter fondumo kaj fonduso estas tre grava: FonduMo estas submetita al la ŝtata aŭtoritato, fonduSo ne; FonduMo estas impostebla, fonduSo ne; FonduMo havas juran personecon, fonduSo ne; FonduMo havas ankaŭ statuton, fonduSo ne; FonduMa statuto estas modifebla nur fare de la kontrolinstanco, Lex argentaria nur fare de la Senato.

Laŭ precizigo de Pro Esperanto: “En la malnova Esperantio, pro ne adekvata kono de la lingvo mem, ofte oni konfuzas la du konceptojn, per la komuna vorto “fondaĵo”. Oni atentu ke Fondumo povas funkcii kiel banko, kun deponoj kaj kontoj de iu ajn, dum fonduso povas akcepti deponojn nur de la membroj de fermita cirkvito (nur la civitanaro aŭ la Asocia membraro), kaj tial licas nur la vorto kontraktoj, anstataŭ kontoj.”

La nuna Konsilio de Pro Esperanto ne emas multigi tiujn kontraktojn, ĉar ili kreus fikcian kapitalon. Tiel estas por Asocio, kies bilanco registras milionojn da eŭroj ne uzeblajn libere, ĉar reale ŝuldoj kadre de kontrakta dediĉo aŭ devontigo kun unuopaj klientoj. Tio donas falsan bildon pri riĉeco kaj draste altigas la financan riskon de la institucio, kiu mem proprietus eĉ ne dek procentojn de la deklarita kapitalo (ekster la nemoveblaĵoj).

Laŭ la prezidanto de la Fondusa Konsilio, la troa pezo de la deponsistemo kaj la troa (eĉ absoluta) dependo el la EU-subvencioj egalas al duobla strangola ŝnuro. Tion nepre evitas la financa strategio de la Esperanta Civito.
 

 

virtuale laŭtlegas Artema G.

Laŭdire en la mondo estas sep homoj kiuj aspektas tute simile kiel oni mem. Tial tri geamikoj serĉas ĝuste pri siaj duobluloj. Unu tian "fremdan ĝemelon" ili jam trovis. Ekzistas ja tiaj demandoj pri kiuj oni pensas ke oni neniam povos respondi ilin. Kaj unu el tiuj demandoj, se oni staras antaŭ spegulo, estas tiu "Ĉu ie en la mondo troviĝas iu kiu ne estas parenca al mi kaj tamen aspektas same kiel mi?". La statistiko diras : Jes. Kaj estas ne nur unu persono sed eĉ sep. Sed pri kio helpas statistiko? Oni volas vidi la homojn, rigardi en ilian vizaĝon kaj pensi: "Nekredeble, nekredeble!"

 Tri geamikoj el Usono ankaŭ volas sperti tion. Tial antaŭ kelkaj semajnoj ili ekserĉis kaj aranĝis tiucele konkurson. Gajnos tiu la premion kiu ene de monato trovos sian plej perfektan duoblulon. En la retpaĝo de "Twin Stranger" (fremdaj ĝemeloj) ili publikigis fotojn de si kaj alvokis anonci sin, se oni trovas similecon en aspekto aŭ se oni konas iun kiu samaspektas al ili. Kiu same volas trovi sian fremdan ĝemelon, tiu povas sendi foton por kundividi ĝin en la fejsbuka retpaĝo de la iniciato.

En sia retpaĝaro ili daŭre montras kiun ili jam trovis. Gvidas en la konkurso de la tri geamikoj en la momento Niamh ĉar ŝi jam trovis Karen kaj eĉ jam renkontis ŝin. La filmeto de ambaŭ pruvas ke ambaŭ vere ekstreme similas unu al la alia:  http://www.youtube.com/watch?v=L4jv1Vafpgo

Estas klare ke tio estas iniciato kiun neniu vere bezonas. Sed ĝi kreas bonan humoron. Se oni serĉas en la tuta mondo, tiam eble proksimiĝas homoj unu al la alia kiuj alikaze neniam estus ekkonintaj unu la alian. Kaj se oni trovas iun, tio certe estas interesa. Oni tiam rigardos iun kiu estas tute alia homo sed kiu troviĝas en la sama ujo kiel oni mem. Homo kiu plenigas tiun ujon laŭ tute alia maniero kaj faras ion alian per ĝi. Tio povas ankaŭ esti instigo por ankoraŭfoje pensi pri la tute grandaj aferoj: pri unikeco kaj individueco, pri tio kio distingas nin kaj kio tamen ne, pri korpo kaj karaktero, pri hazardo kaj sorto. Aŭ se tio kondukas onin tro for de la ĉiutaga realo, eblas pensi ankaŭ nur pri la propra hararanĝo - ĉar la hararanĝo de la duoblulo faras bonan impreson.

Ĉu tio eble estus ankaŭ interesa por esperantistoj? Ankaŭ ni trovas en la tuta mondo homojn kiuj ja unuflanke parolas alian lingvon kaj vivas en alia kulturo, sed kiuj laŭ la karaktero estas similuloj. Nun eblas pere de la interreto trovi eĉ homon kiu tute similas al oni mem. Ĉu tio eble estas interesa ankaŭ por vi?

Kandidatiĝu kaj organizu kune kun Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) la 84an Internacian Junularan Kongreson (IJK) en via lando en 2028! Daŭrigu la longdaŭran tradicion de la plej granda kaj mojosa internacia evento de la mondo: IJK! Ĉu vi ŝatus kunlabori kun TEJO por okazigi IJK-n? Anoncu vin!

Laŭ la Kongresa Reglamento, vi kunlaboros kun la Kongresa Komisiono (KK), labororgano de TEJO, por organizi IJK-n en via lando. Tiel, via organizo ne okazigos ĝin sola, sed kun internacia teamo de junuloj por sukcese realigi diversajn elementojn de la kongreso.

Kiuj rajtas kandidatiĝi por gastigi IJK-n?

1. Landaj kaj fakaj sekcioj de TEJO
2. Aliaj junularaj organizoj
3. Grupo da minimume tri individuaj membroj de TEJO

Certe vi bezonos pli da helpo kaj tempo por plibonigi vian kandidatiĝon. Por ke ĉiu proponanta organizo sentu sin pli certa kaj kuraĝa, ni dividas la alvokon en du fazojn en kiuj vi devas sendi al ni vian proponon laŭ grado de kompleteco. Por certigi ke ĉiu propono estu taŭga kaj pritraktinda, TEJO deziras havi laŭeble detalan informon kaj volas certiĝi, ke vi havu ĉion, kion vi bezonas por sukcesa kandidatiĝo.

Legu pli ĉe https://www.tejo.org/ijk-2028-en-via-lando/

Legu ankaŭ:

Jordi Calafí. La 82a IJK: kulmino de jardeko da junulara renaskiĝo en Katalunio
La 83a IJK okazos en 2027 en Petzow

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Kunorganizu kun TEJO IJK-n 2028 en via lando! appeared first on La Ondo de Esperanto.

La Senato de la Esperanta Civito sin esprimis en Malago, 13 oktobro 2026, unuanime favore al la strategia linio proponita de la vickonsulo pri financoj, c-ano Giorgio Silfer, kiu nuntempe prezidas fonduson Pro Esperanto, post la forpaso de la karmemora c-ino Marie-France Conde Rey; rimarkinda la firma apogo de la plej junaj parlamentanoj. Jen parto de lia interveno ĉi-koncerna dum la Senata sesio.

“Ne estante INRO, la Esperanta Civito ne petas subvenciojn de internaciaj organizoj, specife EU, KdE, Unesko. Male ĝi akceptas, tra siaj federitaj paktintoj, eventualan adjudikon per specifa kontrakto, laŭ kiu plenumi taskon. Tio estis jam la kazo de KCE ĉe KdE: neniam temas pri subvencio, sed ja pri honorario pro komisio.”

“Tiu ĉi strategio karakterizas la Civiton: nek ĝi nek la paktintoj dependas de eŭropaj subvencioj, specife la  t.n. administra subvencio. Ni kontraŭas la financan strategion de la tradiciaj movadoj, ĉar ĝi dependigas Esperantion de tiu subvencia sistemo, kun du kompromitoj: unue, konformiĝi ideologie al la subvencianto, nome organizi seminariojn laŭ temoj ofte ne koncernaj la statutajn celojn; due, dungi homojn por fari praktike nenion, nur precipe helpi al la kamuflado de la senlaboreco per sublaboreco; kaj kun unu granda risko: la bankroto kaze de ĉesigo de la subvencio. Krome la subvencio povas konduki al du defraŭdoj: ne elspezi la monon por la celo donitan kaj utiligi la personaron por alio ol la deklarita celo.”

“Niaj paktintoj vivas el la gajno pro siaj servoj kaj varoj, el la kotizoj, donacoj kaj legacoj. Certe ili rajtas akcepti subvenciojn de eksteraj subjektoj, publika aŭ privata, sed ilia ekzisto ne dependas de tiuj subvencioj. Analoge kondutas la konsorcia ekzekutivo.”

Vi havas du liberajn minutojn. La akvo ankoraŭ ne bolas, aŭ la buso ankoraŭ ne alvenis. Via mano jam serĉas la telefonon. Kie estas la aŭdiloj? Kion vi aŭskultu? Kanton, intervjuon, eble ĉi tiun elsendon? Antaŭ ol vi vere rimarkas la paŭzon, voĉo aŭ muziko jam plenigas ĝin.

La Deklaracio pri Neŭtraleco, proponita de sen. Perla Martinelli kaj aliaj sep gekolegoj kaj majoritataj kaj opoziciaj, estis aprobita en Malago unuanime fare de la Senato, sed kun intensa politika debato kaj precizigaj amendoj en tri artikoloj.

La plej diskutata estis la kvina artikolo, kiu enhavas fortan politikan mesaĝon: la Esperanta Civito konfidas en Konsilio de Eŭropo pli ol en Unuiĝintaj Nacioj, institucio taksata kiel maldemokratia pro a) la komenca ekskludo de la militaj venkitoj, b) la privilegioj de kvin militaj venkintoj kiel konstantaj membroj de la Sekureca Konsilio, eĉ kun vetoa rajto, c) la malkuraĝo sankcii aŭ eĉ eksigi agresantojn, kiun havis Ligo de Nacioj kaj havas Konsilio de Eŭropo, d) la troa financa dependo de iuj ŝtatoj, el kiuj du (Usono kaj Popola Ĉinio) konstante kaj abunde malfruas en la kontribuado.

Ekestis demando pri la nombro da artikoloj: kiel rimarkigis Kapitulano, la sukcesaj dokumentoj en Esperantio prezentas pentaklon — kvin artikoloj en la Deklaracio de Bulonjo-ĉe-Maro, kvin en la rezolucio de Unesko en Montevideo, kvin en la Manifesto de Raŭmo, kvin en la ideologia preamblo de la Pakto por la Esperanta Civito… Se dokumento havas pli ol kvin artikolojn (ekzemple tiu proponita de Mark Fettes en Prago) rapide forgesiĝas. Tamen fine restis ses artikoloj, kiuj difinas la signifon kaj la strategion de neŭtraleco, kontraste al la ĝisnuna tre ambigua tradicio en la malnova Esperantio..

La 1-an de junio 2026 forpasis Probal Dasgupta, prezidanto de la Akademio de Esperanto kaj direktoro de la Sekcio pri Prononco. Post la omaĝo organizita la 4-an de aŭgusto dum la Universala Kongreso en Graco, ankaŭ la Akademio okazigis retkunsidon omaĝe al Probal Dasgupta la 19-an de septembro: vidu https://www.akademio-de-esperanto.org/omaghoj/omagho-al-probal-dasgupta.html. Kaj konforme al la statuto de la Akademio, necesis elekti novan Prezidanton kaj novan Direktoron de la Sekcio pri Prononco.

La 3-an de oktobro, Jesper Lykke Jacobsen estis elektita Prezidanto de la Akademio. 55-jara dana kaj franca fizikisto, universitata profesoro, la nova prezidanto estis jam Direktoro de la Sekcio pri Ĝenerala vortaro, kiu diligente kaj profesiece prilaboris la 10-an oficialan aldonon al la Universala Vortaro kaj jam pli ol duonon el la ampleksa 11-a oficiala aldono. Tiu ĉi laboro daŭras per ĉiutagaj interŝanĝoj de retmesaĝoj inter la sekcianoj.

La 9-an de oktobro, Markos Malke Kramer (oficiale Marcos Malke Cramer) estis elektita Direktoro de la sekcio pri prononco. 42-jara argentin-germana sciencisto, Kramer jam helpis en gvidado de la laboro pri la litero ĥ (en sinonimo-paroj kiel teĥniko/tekniko, arĥeologio/arkeologio kaj paroĥo/paroko). Tiu ĉi laboro provizore interrompiĝis pro la forpaso de Probal Dasgupta.

Ni gratulu la novan Prezidanton, la novan Direktoron de la sekcio pri prononco kaj ankaŭ la akademianojn, kiuj amase partoprenis en la voĉdono.

Nome de la Estraro de la Akademio:
François Lo Jacomo
Sekretario de la Akademio

Fonto: Oficialaj informoj [de la Akademio de Esperanto], numero 41

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Nova prezidanto de la Akademio kaj nova direktoro de la sekcio pri prononco appeared first on La Ondo de Esperanto.

Mi daŭrigas mian raporton pri la E-kurso en la popolaltlernejo de Graz:

Libro-Festo 2026 en Saint-Etienne La Libro-Festo estis lanĉita antaŭ 40 jaroj en oktobro 1986. Fondis ĝin Jacques Plaine, konata librovendisto en la urbo Saint-Etienne, Francujo. 40 jarojn poste, la Libro-Festo de Saint-Etienne fariĝis giganta evento, organizita de privata firmao, kiu disvolviĝas dum tri tagoj sur kvar placoj en la urbocentro. Ĉi-jare estis invititaj inter 180 kaj 200 aŭtoroj. Dum la aranĝo, kiu daŭris de la 9-a ĝis la 11-a de oktobro, eblis babili kun la aŭtoroj kaj libere trafoliumi la librojn. Ĉe la granda placo de la urbodomo En la Urbodomo de St-Etienne estis ekspozicio de la afiŝoj de la pasintaj kvardek Librofestoj. La afiŝo de la Librofesto 2023 Bild-striaj libroj sur la placo Dorian De kelkaj jar-dekoj bild-strioj okulfrape disvolviĝis. Bild-striaj libroj fariĝis aparta literatura ĝenro, kun plenlongaj libroj. En St-Etienne troviĝas eldonejo Jarjille [Ĵarĵij], kiu eldonas ĉefe bildstriojn. La libro-brokantistoj de la placo Jean Jaurès En tiu malgranda urbo kun 170 000 loĝantoj troviĝas kvar vendejoj de brokantaj libroj. Dum la Librofesto ili vendis siajn brokantajn librojn sur la placo Jean Jaurès. Placo Jean Jaurès. La angulo por infanoj sur la placo Chavanelle Estis ankaŭ angulo por infanoj sur la placo Chavanelle. Venu viziti nian Librofeston en 2027! verdapigo@gmail.com

Libro-Festo 2026 en Saint-Etienne La Libro-Festo estis lanĉita antaŭ 40 jaroj en oktobro 1986. Fondis ĝin Jacques Plaine, konata librovendisto en la urbo Saint-Etienne, Francujo. 40 jarojn poste, la Libro-Festo de Saint-Etienne fariĝis giganta evento, kiu disvolviĝas dum tri tagoj sur kvar placoj en la urbocentro. Ĉi-jare estis invititaj inter 180 kaj 200 aŭtoroj. Dum la aranĝo, kiu daŭris de la 9-a ĝis la 11-a de oktobro, eblis babili kun la aŭtoroj kaj libere trafoliumi la librojn. Ĉe la granda placo de la urbodomo En la Urbodomo de St-Etienne estis ekspozicio de la afiŝoj de la pasintaj kvardek Librofestoj. La afiŝo de la Librofesto 2023 Bild-striaj libroj sur la placo Dorian De kelkaj jar-dekoj bild-strioj okulfrape disvolviĝis. Bild-striaj libroj fariĝis aparta literatura ĝenro, kun plenlongaj libroj. En St-Etienne troviĝas eldonejo Jarjille [Ĵarĵij], kiu eldonas ĉefe bildstriojn. La libro-brokantistoj de la placo Jean Jaurès En tiu malgranda urbo kun 170 000 loĝantoj troviĝas kvar vendejoj de brokantaj libroj. Dum la Librofesto ili vendis siajn brokantajn librojn sur la placo Jean Jaurès. Placo Jean Jaurès. La angulo por infanoj sur la placo Chavanelle Estis ankaŭ angulo por infanoj sur la placo Chavanelle. Venu viziti nian Librofeston en 2027! verdapigo@gmail.com

Du tagoj riĉigaj por la esperanto-kulturo de la partoprenantoj, plus du tagoj aŭtente naturamikaj, kun ekskursoj al pitoreskaj lokoj: tiel ekestis du partoj de tre frandinda pomo, nome la kvara NaturAmika KulturSemajno en Esperanto, brile organizita 9-12 oktobro 2026 en Malago, fare de la Formiketoj, kie plej aktivis gec-anoj Manuela Blanco kaj Carlos Spinola.

La kulturaj tagoj proponis teatrajn vesperojn, danke al Giorgio Silfer kaj Arno Lagrange: ĉi-lasta replikis sian monologon “Ŝminkitaj okuloj”, kiun li verkis inspirite de romano de Lluis Llach: antaŭe kvazaŭ duondio por la katalunaj sendependistoj, nun multe pli distanca. Nia mikrokosmo spegulas tiun distancigon: Kataluna Esperanto-Junularo (aŭ la LKK) rifuzis la proponon de Lagrange por la lasta IJK, kaj Kataluna Esperanto-Asocio same rifuzis por sia ĵusa kongreso. Danke al tio Lagrange venis al NAKSE, ĉar sian kongreson KEA decidis okazigi en la Tago de la Hispaneco (nur unu alian fojon en kvindek jaroj!), koincide kun NAKSE. Ĉu katalunisma cenzuro? Eble: la romano (kaj la dramo de Lagrange) havas tre tiklan, agreseman, eĉ transgresian enhavon.

Pluraj prelegoj, amuza kvizo pri nia kulturo, flamenka ateliero kaj alio karakterizis tiujn tagojn, kiujn partoprenis duoblo da aliĝintoj ol kutime, el dek du landoj (nur 25% hispanaj).

Legu pli en Heroldo de Esperanto

14/10/2026 Ekde la reveno de Trump komence de 2025 ni sciis, ke lia precipa celo estis kapitulacio de Ukrainio en la lukto, kiun ĝi kondukas de pli ol kvar jaroj kontraŭ la rusa agresanto, kapitulacio kompletigita per lukraj avantaĝoj por Putin, Trump...

La 14a de oktobro 2026 markas cent jarojn ekde la apero de la anglalingva originalo Winnie-the-Pooh, la mondfama verko de A. A. Milne pri la Urso de Tre Eta Cerbo. Okaze de tiu jubileo UEA lanĉas unujaran kampanjon kun kulturaj, klerigaj kaj solidaraj agadoj ĉirkaŭ ĝia Esperanta traduko, Winnie-la-Pu.

La kampanjo komenciĝas per la speciala oferto de oktobro de la Libroservo de UEA. Dum la tuta monato la libro estas mendebla kun triona rabato kontraŭ nur 8,20 EUR anstataŭ la ordinara prezo de 12,30 EUR. La rabato validas sendepende de la mendata kvanto, ankaŭ por unu sola ekzemplero. La libron eblas mendi ĉe: https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=4079

UEA instigas ne nur al individuaj aĉetoj, sed ankaŭ al komunaj mendoj fare de kluboj, landaj asocioj, kursoj, bibliotekoj kaj aliaj Esperanto-grupoj. Komuna mendo povas faciligi la sendadon kaj samtempe fariĝi bela okazo por loka agado kaj komuna legado okaze de la centjariĝo.

La kampanjo ne limiĝos al oktobro 2026. Ĝi daŭros ĝis oktobro 2027 kaj kunligos vendadon de la libro kun artikoloj, prelegoj kaj komunaj leg-agadoj.

Specialaj artikoloj pri Winnie-la-Pu, ĝia tradukhistorio kaj ĝiaj lingvaj kuriozaĵoj aperos en la novembra kaj decembra numeroj de la revuo Esperanto. Tiuj, kiuj ankoraŭ ne abonas, povas aliĝi al UEA por aliri la numerojn (https://uea.org/alighoj/alighilo). La libro estas aparte interesa por tradukemuloj: la ŝajne simpla rakonto abundas je vortludoj, kantoj, inventitaj bestnomoj, infanaj miskomprenoj kaj lingvaj kaptiloj, kiuj postulis grandan kreemon de la tradukinto kaj liaj kunlaborantoj.

Kadre de la 7a Virtuala Kongreso de Esperanto okazos ankaŭ speciala legoseminario pri Winnie-la-Pu. La partoprenantoj kune legos kaj priparolos elektitajn partojn de la verko, kun aparta atento al ĝia lingva humuro kaj al la solvoj de la Esperanta traduko. Gvidos la Prezidanto de UEA, Fernando Maia Jr. La programero okazos fine de novembro. Pro tio la interesatoj estas invitataj mendi la libron jam nun, por ke ĝi alvenu ĝustatempe kaj ili povu plene partopreni la seminarion.

Ĉiuj – ankaŭ tiuj, kiuj jam posedas Winnie-la-Pu – povas partopreni la kampanjon. Subtenos la unujaran legokampanjon la Fondaĵo Claude Nourmont kaj donacoj al ĝi ebligos financi ekzemplerojn al homoj, kiuj deziras partopreni la legadon, sed pro ekonomiaj kialoj ne povas mem aĉeti la libron. Por baza referenco, per donacoj de po 20 EUR eblos financi 1 ekzempleron, inkluzive de sendokostoj, kaj doni al nova leganto propran libron kaj la eblecon plene partopreni en la legoseminario kaj aliaj agadoj de la kampanjo.

La retejo UEA.facila jam publikigis mallongan kaj facile legeblan artikolon pri la centjariĝo kaj la speciala oktobra oferto. Ĝi estas aparte taŭga por lernantoj kaj progresantoj, kaj povas esti libere diskonigata en kursoj kaj retaj grupoj: https://uea.facila.org/artikoloj/libroservo/speciala-oferto-%C4%89e-uea-por-winnie-la-pu-r538/

En Winnie-la-Pu la lingvaj eraroj, strangaj rezonadoj kaj improvizitaj poemoj de Urso de Tre Eta Cerbo fariĝas vera literatura arto. Cent jarojn post sia unua apero Pu ankoraŭ invitas nin eniri la Centakrean Arbaron – por legi, malkovri, rideti kaj cerbumi kune en Esperanto. Venu kun ni en tiu aventuro!

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1340.

Noto de la redakcio

La Esperanta versio de “Winnie-la-Pu”, tradukita de Ivy Kellerman Reed kaj Ralph A. Lewin, aperis en 1972 ĉe la Novjorka eldonejo Dutton; la duan eldonon publikigis UEA en 1992.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Winnie-la-Pu fariĝas centjara, kaj UEA lanĉas legokampanjon por ĝi appeared first on La Ondo de Esperanto.

Ramigan, la granda skeptikulo, kies sentencoj kaj juĝoj estis famaj de la Flava Maro ĝis la Tigriso kaj Eufrato, sidis trankvile kaj bonhumore inter siaj disĉiploj. „Saĝulo granda,“ diris unu el ili – „via saĝo lumas kiel la torĉo en la nokto de l’gungelo. Niaj animoj soifas ĝian lumon, ĵetu al ni radion el ĝi.“ La Majstro, kiu post bonaj kaj abundaj vespermanĝoj kutime rakontis ion al siaj disĉiploj - ĉar la rakontado favore influas la digestadon - diris afable: „Bone, mi rakontos al vi mian plej justan juĝon. Aŭskultu atente!“

La persona tipe esperanta jubileo de Mil kaj unu lunoj trafis min samjare kiel la arĝenta jubileo de la Ĉarto de Sabloneto. Tiu koincido honoras min, kaj donas la okazon alparoli vin pri la baldaŭo. Bonvolu ne timi: mi intencas kabei nek lingve nek biologie. [ridoj]

Kiel vi certe rimarkis, jam ĉi-mandate ekis la procezo de la desilferiĝo. Tiun procezon mi esperas akceli inter nun kaj 2030, kiam probable kuniĝos kondiĉoj por evoluo de Esperantio eĉ pli drasta ol tiu antaŭvidita ankoraŭ pasintjarcente por la fino de la 2010aj, kvankam evidente ne eblis prognozi eĉ la pandemion.

Bonvolu helpi min kaj precipe la Esperantan Civiton por realigi iom post iom ĉi tiun procezon, kies esenca elemento estas la perfektigo de la nuna stabo kaj la formado de novaj stabanoj. Raŭmismo ĉiam multe investis en trejnado: ni intensigu tiun klopodon. Estus oportune, se ĉiu el vi sukcesus varbi ne specife novan civitaniĝon, sed specife novan Civitan kadron ĉiujare.

La desilferiĝo komenciĝis per mia ne rekandidatiĝo al la Senato; kaj ekde 2030 mi ne plu sidos en la Parlamento entute, espereble ankaŭ ne en la ekzekutivo. Analoge, en la establoj kie mi aktivas, mia lasta prezidanteco ĉesis ĝuste hieraŭ. Plie, venontjare mi ne plu okupos la sekretarian oficon kaj en KCE kaj en LF-koop, sed nur en unu el la du gravaj paktintoj. Laŭ la prioritata bezono kaj laŭ via elekto mi pretas daŭrigi ĝis 2030 en la finance gravaj oficoj.

En la procezo havu apartan atenton por Afriko kaj por la virinoj, kaj ĝenerale por la malfortaj sektoroj de Esperantio.

Ni tostu je la sano de la Esperanta Civito! [aplaŭdoj]

Giorgio Silfer

Fonto: HeKo 922 8-A, 13 okt 2026

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post “Desilferiĝo” la moto de la milunuluna festato appeared first on La Ondo de Esperanto.

Karaj gecivitanoj, La persona tipe esperanta jubileo de Mil kaj unu lunoj trafis min samjare kiel la arĝenta jubileo de la Ĉarto de Sabloneto. Tiu koincido honoras min, kaj donas la okazon alparoli vin pri la baldaŭo. Bonvolu ne timi: mi intencas kabei nek lingve nek biologie. [ridoj] 

Kiel vi certe rimarkis, jam ĉi-mandate ekis la procezo de la desilferiĝo. Tiun procezon mi esperas akceli inter nun kaj 2030, kiam probable kuniĝos kondiĉoj por evoluo de Esperantio eĉ pli drasta ol tiu antaŭvidita ankoraŭ pasintjarcente por la fino de la 2010aj, kvankam evidente ne eblis prognozi eĉ la pandemion. 

Bonvolu helpi min kaj precipe la Esperantan Civiton por realigi iom post iom ĉi tiun procezon, kies esenca elemento estas la perfektigo de la nuna stabo kaj la formado de novaj stabanoj. Raŭmismo ĉiam multe investis en trejnado: ni intensigu tiun klopodon. Estus oportune, se ĉiu el vi sukcesus varbi ne specife novan civitaniĝon, sed specife novan Civitan kadron ĉiujare.

La desilferiĝo komenciĝis per mia ne rekandidatiĝo al la Senato; kaj ekde 2030 mi ne plu sidos en la Parlamento entute, espereble ankaŭ ne en la ekzekutivo. Analoge, en la establoj kie mi aktivas, mia lasta prezidanteco ĉesis ĝuste hieraŭ.  Plie, venontjare mi ne plu okupos la sekretarian oficon kaj en KCE kaj en LF-koop, sed nur en unu el la du gravaj paktintoj. Laŭ la prioritata bezono kaj laŭ via elekto mi pretas daŭrigi ĝis 2030 en la finance gravaj oficoj.

En la procezo havu apartan atenton por Afriko kaj por la virinoj, kaj ĝenerale por la malfortaj sektoroj de Esperantio.

Ni tostu je la sano de la Esperanta Civito! [aplaŭdoj]

Post la forpaso de Probal Dasgupta en junio, kiel nova prezidanto de la Akademio de Esperanto ĵus estis elektita la 55-jara dana fizikisto Jesper Jacobsen, kiu de multaj jaroj loĝas kaj laboras en Francio. Li estas multfoja premiito de la Belartaj Konkursoj de UEA kaj membro de la Akademio ekde 2019. En intervjuo kun Libera Folio li rakontas pri siaj planoj kaj prioritatoj en la nova posteno.

Jesper Jacobsen, la nova prezidanto de la Akademio.

Libera Folio: Kiuj estas laŭ vi la plej gravaj taskoj de la Akademio?

Jesper Jacobsen: – Laŭstatute, la Akademio devas ”konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon”. Kaj ĉar unu el la ĉefaj sukcesoj de Esperanto estas, ke ĝi jam frue en sia historio fariĝis natura lingvo, kiu evoluas per la paroloj kaj verkoj de ĝiaj uzantoj, necesas interpreti tiujn statutajn vortojn en nuntempa kunteksto, uzante kaj tradiciajn kaj pli modernajn metodojn por plenumi tiun taskon.

– Konkrete la Akademio konsilas kaj helpas tiujn, kiuj demandas sin, ĉu estas ĝusta tiu vorto, kiel oni uzas jenan parolturnon, aŭ ĉu estas gramatike senerara iu esprimo. Niaj respondoj ampleksas diversajn gradojn de formaleco: de spontaneaj interŝanĝoj dum specifaj konferencaj sesioj, tra respondoj de la Lingva Konsultejo, ĝis formalaj rekomendoj kaj decidoj. Je la fino de tiu spektro troviĝas la formala lingva normigo per la Oficialaj Aldonoj al la Universala Vortaro.

– Mi pensas, ke ĉiuj tiuj taskoj gravas por la uzantoj de Esperanto. Lastatempe la Akademio plibonigis sian komunikadon al la ĝenerala publiko, dissendante regulajn Leterojn de la Akademio kaj organizante la ĉiujaran Konferencon de la Akademio, kaj revigligis sian literaturan sekcion, kiu interalie atribuas la ĉiujaran premion ”Laŭro de la Akademio” al elstara verko.

Ĉu la Akademio laŭ vi unuavice sekvu la evoluon de la lingvo aŭ gvidu tiun evoluon?

Jesper Jacobsen.

– Ĝi faru ambaŭ. Inter la Akademianoj tamen varias la opinioj pri tio, kiu el la du taskoj estas la ĉefa. Pri unu afero tamen regas konsento, nome ke por bone esprimi sin en Esperanto necesas zorge studi la lingvouzon de la tiel nomataj bonaj verkistoj, inter kiuj Zamenhof mem evidente okupas elstaran pozicion. Tia studado estas ankaŭ la rimedo, per kiu la Akademio komprenas la evoluon de Esperanto kaj provas respondece gvidi ĝin, kiam gvidado ŝajnas al ni esenca.

Kiuj estos viaj unuaj prioritatoj kiel la prezidanto de la Akademio?

– La Akademio nuntempe laboras diligente kaj antaŭnelonge publikigis plurajn gravajn dokumentojn: la Dekan Oficialan Aldonon (2023), Deklaron pri stataj adjektivoj derivitaj de statŝanĝaj verboj (2025) kaj Deklaron pri la esprimo ”tiel nomata” (2026), kiun mi ĵus mem uzis en mia antaŭa respondo.

– Mia plej unua prioritato estas zorgi pri bona kaj konstrua diskutklimato ene de la Akademio, kun la celo subteni la iniciatemon de la Akademianoj kaj faciligi la laborojn, kiuj nun troviĝas en la Akademia fandujo: ili estas la Deklaro pri la litero ĥ kaj la Dekunua Oficiala Aldono. Pri tiu ĉi lasta mi aparte zorgas, ĉar mi estas ankaŭ la direktoro de la Sekcio pri la Ĝenerala Vortaro, kaj mi povas mallonge diri, ke post tri jaroj da laboro kaj la interŝanĝo de pli ol 8 000 mesaĝoj en la sekcia diskutforumo ni nun voĉdonas pri vortoj komenciĝantaj per la litero O. La koncerna dokumento jam ampleksas 29 paĝojn, kaj mi esperas, ke post ankoraŭ unu aŭ du jaroj da laboro ni povos prezenti ĝin al la publiko.

Kiel vi vidas la staton kaj perspektivojn de la lingvo Esperanto?

– La lingvo Esperanto estas juvelo brila kaj freŝa kiel en sia unua tago. La fakto, ke ĝin patinis 139 jaroj da strebado, kreemo, espero kaj foje seniluziiĝo, nur igas ĝin pli alloga, laŭ mia opinio. Por uzi la vortojn de Auld, la ilo estas preta kaj staras je la dispono de la mondo. Tiuj, kiuj jam profitas de ĝi, scias, ke ĝi kapablas doni kaj ĝojon kaj utilon, kaj la aliaj malkovros ĝin, kiam ili estos mem pretaj.

La sciencistoj jam identigis 1,5 milionon da fungoj en la Naturo, el kiuj 200 estas manĝeblaj. Sed krom la nutra valoro, ili reprezentas gravan rezervon de biologie aktivaj substancoj. Ili enhavas multe da akvo, proteinoj, fibroj, vitaminoj kaj mineraloj, kaj ankaŭ molekulojn kun potencialo kontraŭ oksidaj reagoj, kontraŭ inflamoj, kontraŭ virusoj, kontraŭ diabeto, kaj favore al protekto al la nerva sistemo, al la hepato kaj al la imunologia modulado. Medicinistoj jam priskribis pli ol cent kuracajn trajtojn rilate al medicinaj fungoj. 

La ordinara Asembleo de Esperanta PEN-Centro kunvenis hibride la 12an de oktobro 2026. La unuanime aprobita nova Komitato konsistas el Georgi Mihalkov (prezidanto), Giorgio Silfer (vicprezidanto) kaj Alessio Giordano (sekretario-kasisto). Kiel revizoroj estis elektitaj c-anoj Miroslava Kirova kaj Giacomo Comincini, ĉi-lasta ĵus akceptite kiel PEN-membro. Mihalkov plu reprezentos la PEN-Centron en la Forumo de la Esperanta Civito.

Inter la plej gravaj decidoj elstaras la relanĉo de “La Verko de la Jaro”, literatura konkurso iniciatita de Literatura Foiro antaŭ pli ol kvardek jaroj kaj interrompita post 2013. La Asembleo unuanime decidis restarigi ĝin, elektante Alessio Giordano, kunĉefredaktoron de LF, kiel konkursan sekretarion. La nova atribuo estos anoncata en la februara numero de La unua  atribuo, anoncota en la februara numero de la organo kaj koncernos originalajn prozaĵojn en esperanto aperintajn dum 2025-2026; poste alternos prozo kaj poezio. 

La Asembleo aŭskultis ankaŭ raportojn pri la septembra mondkongreso de PEN Internacia. Aparte rimarkindaj estas la bonaj rilatoj kun ĝia prezidanto Burhan Sönmez, kiu verkos la prefacon al la nova eldono de Historio de la esperanta literaturo de Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer (2027). Krome, la Asembleo principe akceptis la grafikajn proponojn de c-ano Comincini por renovigi la blazonon kaj logotipon de la centro. Fine, oni memorigis pri la kandidatproponoj por la literatura Nobel-premio, pri kiuj voĉdonos la abonantoj de Literatura Foiro pere de la decembra numero. 

Antaŭ unu semajno aperis la septembra (aŭtuna, laŭ la nordhemisfera vidpunkto) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026, №329) kun pli ol 60 tekstoj kaj multaj ilustraĵoj sur 127 paĝoj.

Ĉiujare en la fokuso de la aŭtuna “Ondo” estas la Kongresa Sezono, kiu daŭras en Esperantujo ekde junio ĝis septembro. La ĉefa evento de ĉi-jara Kongresa Sezono estis la 111a Universala Kongreso de Esperanto, okazinta en Graco (Graz, Aŭstrio). Al ĝi estas dediĉita la naŭpaĝa sekcio Temo kun la ĉefartikolo de Jukka Pietiläinen kaj aliaj prikongresaj tekstoj. La tekstaron pri la kongreso en Graco garnas pluraj fotoj de John Huang.

Sekvas la 37-paĝa sekcio Eventoj kun prezento de pluraj kongres-sezonaj eventoj, inter kiuj elstaris la 82a Internacia Junulara Kongreso de TEJO apud Barcelono, kies plej interesa programero estis plena suneklipso, kiu videblas ankaŭ en kelkaj fotoj, inkluzive de la kovropaĝa foto. Enestas ankaŭ artikoloj pri aliaj internaciaj (instruista en Ĉinio, romkatolika kaj virina en Aŭstrio) kaj landaj (en Pollando, Italio kaj Usono), kaj pri aliaj esperantistaj renkontiĝoj, inkluzive de la 60aj Baltiaj Esperanto-Tagoj en Rigo kaj 15a Kultura Esperanto-Festivalo en Ĉaŭdefono, kaj pri multaj aliaj esperantistaj renkontiĝoj okazintaj kaj okazontaj – legu la enhavtabelon por vidi.

En la sekcio Tribuno legu, interalie, artikolon de Johannes Genberg pri la malfacila situacio de la populara retejo “Mia vivo” kaj rakonton de Lars Sözüer pri familia bicikla vojaĝo al IJK.

En la sekcio Arkivo estas publikigita listo de Esperantaj jubileoj kaj memordatoj por oktobro 2026, kompilita de Aleksander Korĵenkov; kaj esploro de Nick Nicholas, kiu identigis la du personojn, kiuj ĝi nun estis nekonataj sur la kembriĝa foto de la Lingva Komitato (1907).

La esperantologia kaj interlingvistika temaro, al kiu estis dediĉita la somera “Ondo” daŭras ĉi-kajere en la sekcio Lingvo per la artikolo “Interlingvistiko kaj esperantologio: kelkaj spertoj el Nederlando” de Federico Gobbo.

La plej ampleksa sekcio de la aŭtuna eldono estas la 43-paĝa Kulturo. La legantojn atendas unu el la plej famaj verkoj de la unua rusa Nobelpremiito pri literaturo Ivan Bunin – “La sinjoro el San-Francisco” tradukita kaj prinotita de Aleksander Korĵenkov. La hispana poeto kaj tradukanto Miguel Fernández proponas sian dekpaĝan eseon “Kelkaj kortuŝaj momentoj en mia esperantista vivo”. En la kultura sekcio estas publikigitaj ankaŭ du recenzoj kaj pluraj artikoloj pri la lastatempaj libraj, muzikaj kaj gazetaj novaĵoj en Esperantujo kaj pri okazintaj kaj okazontaj literaturaj konkursoj.

En la sekcio Mozaiko legu la plej fruajn Esperantajn ŝercojn el la 1892a jaro, kiujn Zamenhof proponis al la abonantoj de “La Esperantisto” kaj plian porcion de “Spritaj splitoj kaj preskeraroj” de István Ertl.

En la enkonduka artikolo la redakcio sciigas, ke ĉi tiu eldono de “La Ondo de Esperanto” estas la antaŭlasta, kaj la 330a eldono de ĉi tiu gazeto, aperonta je la novjarfesto, estos la lastega. Poste la informado okazos nur en samtitola novaĵretejo. En la 2027a jaro ĉi tiu gazeto ne plu aperos, sed ankoraŭ eblas aboni ĝin por 2026.

La baza abontarifo ne ŝanĝiĝas dum pluraj jaroj.
Estas tri abonkategorioj:

1. Abonanto – 15 eŭroj
2. Amiko – 30 eŭroj
3. Patrono – 100 eŭroj

“La Ondo de Esperanto” estas abonebla ĉe niaj landaj perantoj, ĉe nia UEA-konto kaj – tio estas bona novaĵo – per la internacia pagosistemo PayPal. Pri la pagmanieroj legu ĉi tie: https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm.

Dum la abonjaro 2026 danke al la Amikaj donacoj 27 personoj ricevas senpagajn abonojn. La nomoj de ĉiuj amikoj kaj patronoj, aperintaj en la aŭtuna “Ondo”, estas legeblaj ankaŭ en la rubriko “Donacoj” de nia novaĵretejo. Pagante vian kotizon por 2026, pensu pri tiuj, kiuj mem ne povas pagi, kaj donacu Amikan kotizon.

Enhavtabelo de la septembra “Ondo” (2026, №329)

1 Kovropaĝa foto (Hayden Hendricks)
2 Bazaj informoj pri “La Ondo de Esperanto”
3 En ĉi tiu numero

5 Redakcie
5 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov. Donacoj en 2026
5 “La Ondo” daŭros kiel novaĵretejo

6 Temo
7 Jukka Pietiläinen. Varmega kongreso en Graco
10 La kongresa rezolucio
11 Novaj honoraj membroj kaj honora prezidanto de UEA
11 14 diplomoj pri Elstara kaj Elstara Arta Agadoj
12 Premio Deguĉi 2026 al Kuba Esperanto-Asocio
13 La sciencaj premioj Pirlot kaj Power
14 Aleksander Korĵenkov. Legu artikolojn pri ĉiuj UKoj okazintaj ekde la 1991a jaro
15 Aleksander Korĵenkov. Graco iomete pli amasa ol Brno

16 Eventoj
17 Jordi Calafí. La 82a IJK: kulmino de jardeko da junulara renaskiĝo en Katalunio
19 La Estraro de TEJO 2026-2027
20 Alessandra Madella. ILEI kongresis en ĉina universitato
22 Marija Belošević. IKUE revenis al Graz post 105 jaroj
25 Miora Raveloharison. “Virinoj povoplenaj homoj”
30 Ulrich Matthias. Elstara jubilea BET en la ĉefurbo de Latvio
31 Laura Brazzabeni. Italio: Pontoj inter lingvoj kaj komunumoj
34 Robert Kamiński. Pollanda kongreso en la Malgranda Vieno
36 La 15a Kultura Esperanto-Festivalo
37 Amanda Schmidt. Dek tagoj en usona Esperantujo
38 Wu Guojiang. Verdstela flago flirtis en internacia ekspozicio
40 Julia Noe, Eddy van den Bosch. BEMI-semajno ĉe Erinaclago
42 Julia Mul. La 20a datreveno de la Esperanto-urbo
43 Paul Quévy. Nova freŝa vento blovas super la Esperanto-kastelo
44 Noel Reysset. Somera renkontiĝo en Bretonia vilaĝo
45 Irina Gonĉarova. KLERo-3 kiel Esperanto-klerigejo
46 Irina Gonĉarova. La kvara Kalejdoskopo de lingvoj en Odincovo
48 Invitu la Universalan Kongreson en 2029 aŭ 2030
48 La 83a IJK okazos en 2027 en Petzow
49 Tri novjarfestaj renkontiĝoj atendas vin
50 La Eŭropa Kongreso okazos en Provenco
50 Venu al KS en Hangzhou!
51 Koncize (8 novaĵoj)
52 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov. Ni funebras kaj kondolencas

53 Tribuno
54 Johannes Genberg. “Mia vivo” fermiĝos je la fino de la jaro
55 Novaĵoj pri Societo Zamenhof
57 Esperanto por Nepalo – Solidareco sen landlimoj
59 Proponu kandidatojn por la premio Maertens
60 Lars Sözüer. Bicikle al IJK

62 Arkivo
63 Aleksander Korĵenkov. Jubileoj kaj memordatoj en oktobro 2026
66 Nick Nicholas. Du nekonatoj sur la kembriĝa foto de la Lingva Komitato (1907)

70 Lingvo
71 Federico Gobbo. Interlingvistiko kaj esperantologio: kelkaj spertoj el Nederlando
78 Bengt-Arne Wickström, Klaus Schubert. La 48a Esperantologia Konferenco: Konservi kaj progresi
79 Kirilo Brosch – Cyril Robert Brosch. Lingva Konsultejo: Pasive agres(em)a

80 Kulturo
81 Ivan Bunin. La sinjoro el San-Francisco (Trad. el la rusa Aleksander Korĵenkov)
98 Miguel Fernández. Kelkaj kortuŝaj momentoj en mia esperantista vivo
107 Virina Aŭtoro de la Jaro
108 Nikolao Gudskov. Julio Baghy en 33 lingvoj (Recenzo: Baghy J. Aŭtuna foliaro tra la lingvoj de la mondo: Internacia kolekto de tradukoj el Esperanto)
111 Paŭlo Moĵajevo. Nova tipe afrika muzika albumeto en Esperanto (Recenzo: Kris Fredi. La amo protektas nin)
111 Floréal Martorell. Revivi: La tria albumeto de Armel Amiot en Esperanto
112 Floréal Martorell. La unua bita unuopaĵo de IVIDOB’ en Esperanto
113 Miguel Gutiérrez Adúriz. Rezultoj de la Belartaj Konkursoj de UEA en 2026
115 Literatura Konkurso Kálmán Kalocsay 2026
116 La rezulto de la 5a Interkultura Novelo-Konkurso
117 Dimitrinka Kateva. Rezulto de la 37a Internacia Literatura Konkurso EKRA
117 La Internacia Traduk-Konkurso Vejdo 2026
118 Aleksander Korĵenkov. Unesko-Kuriero pri rekonstruado
119 Literatura Foiro, 2026, №342
120 Literatura Foiro, 2026, №343
122 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov. 4500 tekstoj en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”

123 Mozaiko
124 La plej fruaj Esperantaj ŝercoj
125 István Ertl. Spritaj splitoj kaj preskeraroj
126 Reklamoj, anoncoj

AlKo

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/10/ondo-168/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post La antaŭlasta eldono de La Ondo de Esperanto appeared first on La Ondo de Esperanto.

Antaŭ cent-dudek-kvar semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la cent-dudek-kvina porcio. Ĝuu ĝin!

 

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html />

La Konsulino de la Esperanta Civito, sen. Lorena Bellotti, anoncas la tagordojn de la Parlamenta sesio okazonta morgaŭ en Malago, laŭ la du branĉoj de la Parlamento: la pariteta (Forumo) kaj la proporcia (Senato); antaŭ la du seancoj disvolviĝos kunmemorado pri la forpasinta civitano Bertil Nilsson.

Post la rutinaj formalaĵoj kaj la enkonduka parolado de la Konsulino, la Forumo aŭskultos eventualajn raportojn de paktintoj; sin esprimos pri aliĝoj al, eksiĝoj kaj eksigoj el la Pakto; diskutos la direktivoproponon pri honoraĵoj (delegito de LF, c-ano Giacomo Comincini).

Post analoga enkonduko, la Senato aŭskultos raportojn de la Konsulino kaj de la vickonsuloj; estos vokita ratifi la nomumon de nova vickonsulo, c-ino Viviana Piccinini, kun delegoj pri Komuna Integrita Biblioteka kaj Arkiva Sistemo plus varbado por eventoj tra sociaj retmedioj; diskutos la leĝoproponon pri la obolo (sen. Martinelli, Blanco, Giordano); diskutos la amendojn al Lex Argentaria (sen. Blanco); diskutos la Deklaracion pri Neŭtraleco (sen. Martinelli kaj aliaj de ambaŭ grupoj); ekzamenos la raporton liveritan al la Konsulino fare de la komisiono pri eventualaj modifoj al la Senata reglamento. 

La Senata seanco paŭzos (se ne finiĝos antaŭ la 13h30) por la bankedo honore al la arĝenta jubileo de la promulgo de la Konstitucio; la invititojn regalas c-ano Giorgio Silfer, festonta Mil kaj unu lunojn en sia vivo.

La adreso de la sidejo kaj la ligilo por sekvi la sesion estas komunikitaj unuope al la geparlamentanoj.

 

 

Ĉe la naturamika Esperanto-Domo (publika loko, en salono funkcianta kiel kursejo) du personoj trapasis hodiaŭ lingvotestadon laŭ direktivo Mühlemann, la sola kiu inkluzivas ĉiujn ses nivelojn laŭ la Komuna Eŭropa Framo de Referenco: fakte unu persono diplomiĝis je A2 kaj alia je C1, kun gec-anoj Perla Martinelli kaj Giorgio Silfer kiel testistoj.

La fundamentan diplomon (A2) akiris c-ino Miroslava Kirova, kiu maltrafis B1 pro stumblo en socikono (la simbolaj signifoj de la esperanta flago); la bakalaŭran diplomon (C1) trafis c-ano Giacomo Comincini per malgranda marĝeno, pro duona stumblo en la aŭskulta kaj resuma parto. La gvidita analizo koncernis eseon pri Neŭtrala Moresneto, kaj vastiĝis al la grado de demokratio en la internaciaj organizoj (nete pli alta ĉe Ligo de Nacioj kompare al Unuiĝintaj Nacioj).

La venonta lingvotesta sesio en Eŭropo estas planita por la fino de marto 2027, dum Internacia Junulara Festivalo en Palermo.

Post 105 jaroj IKUE denove kongresis en Graz. En tiu urbo okazis jam la 7a Kongreso de IKUE, dum la ĉi-jara 77a Kongreso estis la kvina organizita en Aŭstrio. La kongreso kies temo estis “Sinjoro, donu al mi veran kredon, firman esperon kaj senkondiĉan amon” (Sankta Francisko), okazis de la 25a de julio ĝis la 1a de aŭgusto en Kolpinghaus. La hibrida formo ebligis partoprenon ankaŭ al tiuj, kiuj ne povis veni al Graz. Ili sekvis prelegojn, preĝojn kaj mesojn kaj aktive partoprenis la programon.

Post la enkonduka prelego de pastro Serhij Prudko el Ukrainio, la programo disvolviĝis laŭ pluraj ĉefaj temoj.

Gravan lokon okupis la franciskana temo. Mirella De Martini el Italio prelegis pri paco kaj la mesaĝo de militmonumentoj, invitante sekvi la instruojn de Sankta Francisko. Krešimir kaj Marija Belošević el Kroatio prezentis franciskanojn, kiuj lasis gravajn spurojn en la katolika kaj en la ĝenerala Esperanto-movado. Oni ankaŭ pripensis la aktualecon de la spirito de Sankta Francisko 800 jarojn poste kaj ĝian signifon por la katolika Esperanto-movado hodiaŭ.

Alia grava temo estis martireco. Marija Belošević prezentis IKUE-anojn kiuj perdis la vivon dum la Hispana Enlanda Milito kaj dum aŭ post la Dua Mondmilito. Inter ili troviĝas tri personoj jam altigitaj al la honoro de la altaroj: sankta Titus Brandsma kaj la beatoj Dom Lazër Shantoja kaj Max Josef Metzger. Apartan lokon okupas ankaŭ sankta Maksimiliano Kolbe, la ĉiela patrono de IKUE. Karl Reinisch el Aŭstrio prezentis la vivon de Max Josef Metzger, kiu dum parto de sia vivo loĝis en Graz kaj tie ankaŭ grave aktivis por Esperanto. Pavol Petrik el Slovakio parolis pri la ankoraŭ ne tre konata Mikuláš Jozef Lexmann OP. La temo pri martiroj estis kompletigita per sankta meso en la preĝejo Maria la Helpantino, kie oni aparte memoras pri sankta Maksimiliano Kolbe.

La kongreso rigardis ankaŭ al nuntempaj defioj. Milton Paulo de Lacerda el Brazilo prelegis pri “Artefarita Inteligento antaŭ la Kredo”, kaj surbaze de “Magnifica humanitas” okazis diskuto kaj laborgrupo pri artefarita inteligento.

Pastro Gabriel Anda el Kamerunio prezentis la reeĥojn de la vizito de papo Leono la 14a en Afriko, aparte la ekzemplon de Kamerunio kaj la papan inviton al repaciĝo kaj paco. Li ankaŭ parolis pri la karitata agado de IKUE kaj ĝia subteno al la lernejo “Baba Simon”.

Perlo Miela el Hungario dividis personajn spertojn pri la signifo de la kredo en la ĉiutaga vivo, dum Alberto García Fumero el Kubo invitis pripensi la evangeliajn vortojn “Venu al mi ĉiuj, kiuj estas laborantaj kaj ŝarĝitaj”. Karl Reinisch prezentis la sanktejon Schönstatt kaj ĝian komunumon en Aŭstrio kaj Elda Doefler el Italio parolis pri “Religio per Esperantaĵoj”.

Dum la kongreso estis prezentitaj tri novaj libroj “Dilexi te” kaj “La forto de la Evangelio” de papo Leono la 14a kaj “Chiara Lubich: La ĉielo kaj la homaro – Il cielo e l’umanità” kiun IKUE eldonis kune kun Vicenza Esperanto-Centro.

La pilgrimtago kondukis la kongresanojn al Mariazell, kie en la baziliko, antaŭ la altaro de la Dipatrino estis celebrita sankta meso en Esperanto.

La kongresanoj festis ankaŭ la Tagon de Esperanto, la 26an de julio, per vizito al la Esperanto-placo kaj la Esperanto-monumento en Graz. Inter ili estis Klaus Perko, unu el la iniciatintoj de la starigo de la monumento kiu prezentis ĝian historion.

Speciala vespero estis dediĉita al IKUE-jubileuloj: Norma Cescotti, kiu atingis 100 jarojn, Sergio Boschin (95), Klaus Perko kaj Miloslav Švaček (85), Tiziana Fossati, Jozef Reinvalt kaj pastro Gustavo Zanoli (75). Pluraj jubileuloj partoprenis per Zoom, dum Perko persone ĉeestis la kongreson.

La lasta kongresa tago alportis pliajn memorprogramojn. Edvige Ackermann memorigis pri la kvina datreveno de la morto de Antonio De Salvo kaj lia granda kontribuo al la Esperanto-movado. Ŝi ankaŭ prezentis erojn el la riĉa originala kaj traduka verkaro de Lucija Borčić, okaze de la 105a datreveno de ŝia naskiĝo.

Aparte kortuŝa estis la memoro pri IKUE-anoj kaj simpatiantoj kiuj forpasis inter la du kongresoj: Simon Petrus Smits, Zora Heide (Vinceljak), frato Piero Spagnolini, Emile Malanga Nianga, Gerda Dercks, Jeremiasz Ratajczyk, pastro Stanisław Płatek, Ivo Osibov kaj Hans Michael Maitzen. La programeron ĉeestis ankaŭ la prezidanto de UEA Fernando Maia kaj la vicprezidanto Seán Ó Riain, kiuj alparolis la kongresanojn. Personaj atestoj pri jardekaj amikecoj kaj kunlaboroj, historiaj fotoj kaj kontribuoj de familianoj donis al la memoro aparte personan karakteron. Sekvis sankta meso por la forpasintaj membroj, subtenantoj kaj simpatiantoj de IKUE.

La kongreso kompreneble donis ankaŭ okazon por pridiskuti la agadon de IKUE kaj la defiojn, kiuj staras antaŭ la 116-jara asocio.

Por parto de la kongresanoj la restado en Graz ankoraŭ ne finiĝis. Ili restis por partopreni la 111an Universalan Kongreson de Esperanto.

Ankaŭ ĉi-jare IKUE partoprenis en la Movada Foiro per riĉe preparita tablo. Dimanĉe multaj IKUE-anoj partoprenis en la preĝejo de la Sankta Sango en la Ekumena Preĝo dum kiu unuafoje en Esperanto-traduko aŭdiĝis armenaj himnoj. Poste sekvis sankta meso celebrita de pastro Serhij Prudko.

Dum la UK-semajno okazis ankaŭ duhora kunsido de IKUE-anoj kaj du surscenaj prezentoj de la novaj eldonaĵoj de IKUE kadre de la programeroj “Libroj de la Jaro” kaj “Aŭtora Duonhoro”.

Marija Belošević

Foto: Grupeto da kongresanoj sur la Esperanto-placo en Graco ĉe la monumento “La Espero”, instalita en 1987 okaze de la centjara jubileo de Esperanto. (Fotis Marija Belošević)

Ĉi tiu artikolo aperis en la septembra (aŭtuna) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2026, №3 (329).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2026/10/graco-41/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
“La Ondo de Esperanto” en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post IKUE revenis al Graz post 105 jaroj appeared first on La Ondo de Esperanto.

 

 

B.Traven

La Mortula Ŝipo 

romantraduko

Ĉapitro 01

Ĉapitro 02

Ĉapitro 03

Ĉapitro 04

Ĉapitro 05

Ĉapitro 06

Ĉapitro 07

Ĉapitro 08

Ĉapitro 09

Ĉapitro 10

 

"Sinjoro, la Justeco," diris ĉef­ĝendarmo Brejcha. "Mi ŝatus scii, kial oni prezentas ĝin kiel virinon kun bendo sur la okuloj kaj pesiloj, kvazaŭ ĝi estus vendanta pipron. Mi opinius, ke la Justeco aspektas kiel ĝendarmo. Vi ne kredus, kiom da aferoj ni ĝendarmoj juĝas sen juĝisto, sen pesilo kaj sen iaj ceremonioj. En ne­gravaj kazoj ni donas vangofrapon kaj en pli pezaj aferoj ni bezonas rimenon; jen en naŭdek kazoj el cent la tuta justeco. Kaj mi rakontos al vi, sinjoro, kiel antaŭ nelonge mi konviktis du homojn pri murdo kaj mem kondamnis ilin al justa puno, la punon mi plenumis, raportinte al ne­niu eĉ unu vorton. Atendu, mi rakontos tion al vi.