Ĉu nur homoj havas gambojn, aŭ ankaŭ bestoj aŭ eĉ mebloj? Kaj kiel longaj estas la homaj gamboj? Por liberiĝi de la disputoj la nova oficiala versio de PIV tute malrekomendas uzi la probleman vorton. Bertilo Wennergren rakontas pri la renovigita vortaro.
La oficiala versio de PIV nun estas tiu, kiu aperas en la reto. Papera versio de la plej nova PIV ankoraŭ ne haveblas.La laboro pri la nova versio de Plena Ilustrita Vortaro daŭras de ses jaroj. Jam antaŭ unu jaro la malneta testoversio iĝis alirebla en la reto, sed la 8-an de novembro la nova PIV 2026+ fine iĝis la ĉefa versio. Ĝi nun aperas ĉe la kutima adreso vortaro.net, dum la malnova PIV 2020 plu troveblas ĉe 2020.vortaro.net, kun la averto ke temas pri malnova versio.
En la nova versio de PIV aperas ekzemple la seksneŭtrala pronomo ”ri”, kiu mankis en PIV 2020 – tamen kun la atentigo, ke ĝi estas neoficiala kaj ne estas ĝenerale akceptata, kvankam ĝia uzado post 2010 signife pliiĝis.
La vorto ”gambo” en malnova PIV estis difinita kiel ”tuto de la malsupra membro de homo”. La nova PIV tute malrekomendas tiun vorton, kaj rekomendas anstataŭe uzi la vorton ”kruro”.
Tio estas nur du el pluraj ekzemploj de ŝanĝoj, kiujn menciis la redaktoro de la vortaro Bertilo Wennergren, kiam ni petis lin rakonti pri la nova vortaro.
Libera Folio: Kion signifas, ke PIV 2026+ nun estas oficiala?
Bertilo Wennergren.Bertilo Wennergren: – Praktike tio eble ne signifas drastan ŝanĝon, ĉar la testa versio estis havebla dum pli ol unu jaro, kaj multaj jam delonge uzadis tiun version. La redaktejo de Monato eĉ pli longe jam uzadis la antaŭan alfa-version (kiu bezonis ensalutadon). Sed kredeble tiuj, kiuj plu restis ĉe PIV 2020, nun plejparte transiras al PIV 2026+, kiu laŭ multaj estas klare pli bona, almenaŭ pli ĝisdata. PIV 2026+ do rilatas al PIV 2020 same kiel tiu rilatis al PIV 2005, kaj tiu al PIV 2002 ktp. Ĉiu versio estis bazita sur la antaŭa, sed kun plibonigoj.
Kiel ĝi diferencas de la antaŭa versio?
– La ŝanĝoj estas ege pli multaj kaj pli grandaj ol mi origine planis. La redakto-sistemo, kiun mi kreis por la teamo, montriĝis tre efika. Kune kun teama diskutado per retpoŝta listo ĝi ebligis al ni fari la laboron multe pli rapide ol povis fari niaj antaŭuloj, kiuj longe laboris eĉ sen komputiloj. La ŝanĝoj trafis preskaŭ ĉiujn aspektojn de la vortaro. Jen nur kelkaj aparte menciindaj temoj:
Kiel longe daŭris la laboro pri la nova versio?
– La teama laboro komenciĝis fine de 2020, kaj de tiam ni laboras diligente. Sed jam antaŭe mi okupiĝis pri enmetado de PIV 2020 en la reton, kaj tiam korektis kelketajn aferojn.
Ĉu ĝi nun estas finita?
Ĉe ĉiu kapvorto en PIV nun eblas vidi statistikon pri ĝia ofteco.– Definitive … ne. La laboro pri PIV praktike komenciĝis jam en la 1930-aj jaroj, kiam Grosjean-Maupin, Waringhien kaj aliaj ellaboris la Plenan Vortaron. Tiun uzis Waringhien kiel bazon por la Plena Ilustrita Vortaro, kiu aperis en 1970, kaj poste en iom prilaboritaj versioj en 1980, 2002, 2005 kaj 2020. Ni transprenis la torĉon, kaj PIV 2026+ estas nur la unua rezulto de tiu plulaborado. Pro tio, ke PIV 2026+ estas reta vortaro, daŭre prilaborata (kiel ordinare okazas nuntempe pri modernaj vortaroj), ĝi plu ŝanĝiĝos (espereble por plibono) dum jaroj, supozeble iam kun aliaj homoj ĉe la stirilo. Tia laboro neniam vere atingas finon.
Ĉu iam aperos papera versio?
– Bona demando … Principe mi planis de la komenco, ke iam estu eble el la reta versio fari paperan version. La teĥnika flanko ankoraŭ estas nur iom nebula, sed principe tute ebla (post multa laboro). Sed ni volas, ke PIV atingu iom pli maturan formon antaŭ ol tiu plano estu konkretigita (niaj taskolistoj estas longaj…). Multo kompreneble dependas de tio, kion SAT volas fari. PIV plu estas vortaro de Sennacieca Asocio Tutmonda. Eldoni paperan vortaron estas kosta afero, kaj oni devas pritaksi la ekonomian flankon tre zorge. Sed same kiel multaj aliaj mi pensas, ke homoj ankoraŭ ŝatas foliumi efektivajn paperajn vortarojn, kaj tial tia eldono estas esperinda.
Ĉu vere PIV nun estas ilustrita?
– Efektive. Tion mi neglektis mencii en la ĉi-antaŭa listo de ŝanĝoj. Laŭ nia pritakso PIV 2026+ estas pli ilustrita ol iam ajn antaŭe (aŭ pli ĝuste ilustrata, ĉar la aldonado de bildoj plu okazas – eĉ estas kelkaj novaj bildoj, kiuj aperis post la hieraŭa oficialigo, ekzemple tiu pri ”kurvimetro”). Nia bildokolekto nun ampleksas 3 405 bildojn. Mi ne povis vere nombri la ilustraĵojn en PIV 2020, sed mi pensas, ke tie estas malpli multaj. Krome niaj bildoj estas plejparte koloraj.
Ho, kaj kiuj estis la fuŝoj ĉe la lanĉo, kiujn vi menciis?
– Tiu transiro, kiam PIV 2020 moviĝis al 2020.vortaro.net, kaj PIV 2026+ ekokupis la lokon ĉe vortaro.net, estis teĥnike iom tikla, kun multaj riskoj de fuŝoj, ĉar mi ne estas tre lerta pri administrado de serviloj. Sed la afero baze iris glate. Nur kiam mi volis publikigi la lanĉo-anoncon, mi subite ne plu povis atingi la PIV-blogon.
– Montriĝis, ke ĝi ne transloĝiĝis bonorde, kaj restis alkroĉita al PIV 2020, kaj tial ne plu atingebla ĉe la ordinara adreso. Mi do devis iom panike transkopii la tutan dosieraron de la blogo, esperante, ke nenio detruiĝos. Tio bonŝance efektiviĝis rapide kaj glate, kaj mi povis publikigi la jam antaŭe verkitan anoncon.
– Poste unu teamano atentigis, ke en unu loko plu estas parolado pri ”testa versio”, kaj mi devis tion postkorekti. Ankoraŭ pli poste oni atentigis min, ke la nova versio plu nomas sin ”PIV 2020” en kelketaj lokoj, kaj mi devis urĝe tion pritrakti. Do, vere ne tre esencaj aferoj. Krome mi ĵus ŝanĝis la koloron uzatan en vortaro.net, ĉar iuj opiniis tiun ruĝbrunon tro okulpika. Nun estas tie bluo. Eble sekvos aliaj adaptoj.
Ni petis ke Bertilo Wennergren rakontu pli detale pri iuj signifaj novaĵoj en PIV 2026+. Jen kion li raportis post diskuto kun teamanoj:
La membraro de Esperanta PEN-Centro estas vokita al du selektoj: la esperantlingvaj kandidatoj por la literatura Nobelo kaj la titoloj kandidataj al la premio “La Verko de la Jaro” 2026; pri ambaŭ voĉdonos la abonantaro de la revuo “Literatura Foiro”, kies kunĉefredaktoro (kaj PEN-sekretario) c-ano Alessio Giordano oficos notarie.
Lastfoje la selektado por la Nobel-kandidateco okazis en 2016; tiam la voĉoj de la abonantaro favoris du nomojn: Spomenka Ŝtimec kaj Giorgio Silfer — ĉi-lasta gajnis en proporcio de du kontraŭ unu, kaj iĝis la kandidato de nia literaturo, paralele al Baldur Ragnarsson (fare de Akademio Literatura de Esperanto) ĝis lia morto. Ekde 2018 ALE kandidatigis plu neniun, do restis nur c-ano Silfer, kiu post jardeko petis novajn selekton kaj elekton, konsidere ankaŭ pri la efektiva aktiveco lastatempa. Bedaŭrinde tri el kvin tiamaj selektitoj (Boulton, Nemere, Ragnarsson) intertempe forpasis; cetere nur c-ano István Nemere daŭre aktivis ĝis sia lasta tago: lia koro cedis tuj post publika prezento de ĵus eldonita libro.
Por la PEN-premio (kies loto estas dusemajna senpaga libertempo en kastelo rezervita al verkistoj, ĉe la Lemana lago) la selektado koncernas la beletran prozon de 2025/26, do romanojn, novelarojn, teatraĵojn. Venontjare temos pri poezio, laŭ libroj (nepre ankaŭ el papero) surmerkatigitaj en 2026/27.
La sesan fojon, por diskonigi la agadon de la Akademio kaj de akademianoj, la Akademio de Esperanto organizos sian Konferencon, virtuale, okaze de la Zamenhof-festo, la 14-an kaj 15-an de decembro de la 13-a ĝis la 15-a UTC, kun la jena programo:
Lundon 14-an de decembro, ekde la 13-a UTC:
Markos Malke Kramer: La Akademia deklaro pri stataj adjektivoj derivitaj de statŝanĝaj verboj
Bertilo Wennergren: PIV 2026+, la nova versio de PIV
Ahmad Mamdoohi: Kiam ni komencos senhezite esperantigi proprajn nomojn?
Jesper Jacobsen: Artefarita intelekto: ĉu helpo aŭ danĝero por ni?
Mardon 15-an de decembro, ekde la 13-a UTC:
Tim Owen: La mejloŝtona mila: La Brita Esperantisto, 111 jarojn post la unua numero
Anna Löwenstein: Eroj el la Kanterberiaj rakontoj: tradukoj el la mezepoka angla lingvo
Jorge Rafael Nogueras: Mikronoveloj: plurmonde pokvorte
Nicola Ruggiero: Kio estas la Akademio Literatura de Esperanto?
La Konferenco estos atingebla per la jena ligilo:
https://mallonge.net/Konferenco_Akademio
Esperante, ke vi multnombre partoprenos tiun ĉi Konferencon,
Nome de la Estraro de la Akademio
La Sekretario
François Lo Jacomo
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Konferenco de la Akademio de Esperanto 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.
Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html
B.Traven
Mahagontrunko
romantraduko
mahagonciklo 4
La romano legeblas rete en www.karaspaco.de ankaŭ kiel PDF:
https://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_mahagontrunko.pdf
Finredakto je la 15-a de novembro
en la jaro 2026.
de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2026-11-16 01:15
B.Traven
REGISTARO
romantraduko
mahagonciklo 2
Finredakto je la 10-a de novembro
en la jaro 2026.
de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2026-11-16 01:13
de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2026-11-16 01:11
B.Traven
La Mortula Ŝipo
romantraduko
de Hans-Georg Kaiser (noreply@blogger.com) je 2026-11-16 01:09

De la 26a ĝis la 31a de decembro 2026 okazos en Kpalime (Togolando) la 9a Afrika Kongreso de Esperanto (AKE) sub la temo “Esperanto, lingva ponto por senlima Afriko”. Okaze de ĉi tiu grava renkontiĝo ni volas peti vian subtenon per voĉo, vortoj aŭ solidareco.
Ni invitas vin – vian asocion, klubon, grupon aŭ vin persone – sendi mallongan salutan mesaĝon al la kongreso. Tiu teksto povus enhavi inter 150 kaj 300 vortojn. Ĝi aperos en la Kongresa Libro kaj estos ankaŭ voĉlegata dum la malferma ceremonio, kun traduko en la francan aŭ la evean (la ĉefan nacian lingvon de Togolando) por la kongresanoj kaj gastoj.
Se pro iuj kaŭzoj vi ne povos vojaĝi persone al Kpalime, via salutmesaĝo estos via ĉeesto! Tial, bonvolu indiki vian nomon, urbon, landon kaj asocion. Ni tre ĝojus, se vi povus aldoni ankaŭ foton de vi mem aŭ de via grupo.
Se vi preferas voĉan saluton anstataŭ tekstan, vi povas sendi mallongan, 30-sekundan videsaluton. Ni montros ĝin dum la malferma kongresa ceremonio.
Bonvoli sendi viajn kontribuojn al ake@esperantoafriko.org plej malfrue la 1an de decembro 2026.
Ni antaŭdankas pro ĉiu valora subteno!
Adjévi Adjé
prezidanto de la Kongresa Organiza Komisiono
La kongresa retejo https://9-ake.esperanto-plus.org/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Salutu la Afrikan Kongreson! appeared first on La Ondo de Esperanto.
Alfronti koloniajn mitojn rekte kaj aserti la riĉan kulturan heredaĵon de la kontinento.
Origine publikigita la Global Voices en Esperanto

Membroj de la Komitato de konstantaj reprezentantoj de la Afrika Unio ĉe la ĉefsidejo de la Afrika Unio. Bildo el retpaĝo X de la Afrika Unio, uzita kun permeso.
De Mohamed Mohamud
La Afrika Unio [eo]adoptis kiel temo por 2025, “Justeco por afrikaj kaj afrikdevenaj homoj per kompensoj”, starigo por kompenso de historiaj maljustecoj kaŭzitajn de sklaveco, koloniismo [eo] kaj sistema diskriminacio. Tiu iniciato [en] celas agnoski kaj ĝustigi la daŭrajn efikojn de maljustecoj sur afrikaj komunumoj tutmonde.
Ĉe la koro de tiu movado estas reakiro de afrikaj rakontoj. Jarcentoj de malklarigado kaj misprezento de koloniaj kaj aliaj eksteraj perspektivoj portretis la kontinenton per lenso de primitiveco kaj malsupereco [en]. Tiaj reprezentoj servis por pravigi kolonian submetigon kaj ekspluaton.
Kelkaj afrikaj verkistoj kaj rakontistoj laboris por krei reprezentan literaturon pri veraj popolaj travivaĵoj. Ili rekte defiis koloniajn mitojn kaj asertis la riĉan kulturan heredaĵon de la kontinento.
Inter ili estas Ngũgῖ wa Thiong'o [eo] el Kenjo, sincera voĉo por malkoloniigo de afrika literaturo [en] per uzo de afrikaj lingvoj kiel vojo por konservado kaj antaŭenigo de indiĝenaj rakontoj.
Bessie Head [en] estis internacia elstara sudafrika verkistino kaj brila ekzemplo de rakontisto kiu prezentis ŝian popolon en tre realisma lumo. Ŝia verko “When Rain Clouds Gather” [en] (Kiam pluvnuboj grupiĝas) estas sentema portreto de kampara vivo en Bocvano, pri ekzilo, identeco kaj supervivo. Per ŝiaj skribaĵoj, Head lumigas la luktojn de malsamaj komunumoj kaj parolas pri profundaj temoj pri socia justeco kaj malfacilaĵoj de post-koloniaj transiroj. Ŝia verko restas potenca testamento pri vivaj realaĵoj de afrikaj socioj.
La graveco de tia rakontado pligrandiĝas en 2025 ĉar AU emfazas kompenson — procezo kiu esence substrekas la imperativon repreni decidkapablon pri rakontado por afrikaj rakontoj mem. Reparado de historiaj maljustecoj [en] temas ne nur pri materia restituo sed ankaŭ pri riparo de digno kaj identeco. Tiel, rakonti sian propran historion ebligas al afrikanoj kaj afrikdevenaj homoj alfronti kaj malmunti la neforviŝeblan damaĝon, kiun la koloniismo kaj sklaveco lasis sur ili.
Krome, ĉi tiuj rakontoj helpas konservi la heredaĵon. La plej multaj afrikaj kulturoj dum longa tempo baziĝis sur buŝaj tradicioj [en], per kiuj scioj, valoroj kaj historio estis transdonataj de generacio al generacio. La surpaperigo de tiuj rakontoj – en presita kaj cifereca formoj – en la nuntempo helpos protekti ilin kontraŭ tutmondiĝo kaj kultura homogeniĝo. Tio gravas por konservi la unikan identecon de afrikaj popoloj kaj iliaj komunumoj, kreante tiel senton de kontinueco kaj rezistemo.
La tutmonda rekono de afrika literaturo pligrandigas tion. Verkistoj kiel Chinua Achebe [en] kaj Chimamanda Ngozi Adichie [en] estis aklamitaj tutmonde, metante afrikajn rakontojn sur la scenejon ene de tutmondaj literaturaj cirkloj. Stereotipoj estas tiel defiitaj, ofertante subtilajn sciojn pri afrikaj socioj, permesante al legantoj tra la mondo pli bone okupiĝi pri la kontinento preter la supraĵa.
Achebe kaj Adichie multe formis la afrikan identecon per penso kaj vorto, enplantante en siaj komunumoj la ideon de supervivo. Achebe, konata kiel la patro de afrika literaturo, rekte kontraŭstaris koloniajn diskursojn per sia influa romano “Things Fall Apart” (Aferoj Disfalas). Portretante antaŭkolonian Igbo-socion [eo] kun ĝia plena nuanco, Achebe sukcesis repreni la historion kaj kulturon de afrikanoj el reduktitaj perspektivoj flanke de la Okcidento. Liaj verkoj reflektas la dignon kaj riĉecon de afrikaj tradicioj, samtempe malkaŝante la interrompajn influojn de koloniismo, kaj tiel ebligante al legantoj ligiĝi kun komuna heredaĵo.
Simile, Adichie portas ĉi tiun heredaĵon en la nuntempon per sia verko. Fama pro siaj romanoj, kiuj inkluzivas “Half of a Yellow Sun (Duono de Flava Suno), ŝi portas la historian rigardon al la kompreno de la biafrana interna milito en Niĝerio [en]. La rakontoj de Adichie festas la rezistemon de afrikaj komunumoj; ĝi montras ordinarajn homojn navigantajn eksterordinarajn defiojn. Ŝia emfazo estis sur la diverseco de afrikaj spertoj, kontraŭbatalante stereotipojn, kaj plifortigante dinamikan, evoluantan senton de identeco.
Rakontado, en ĉi tiu kunteksto, estas formo de intelekta kaj kultura restituo. Se financa kompenso povas trakti ekonomiajn malegalecojn, la reprenado de rakontoj alfrontas la scioteoriaj [eo] maljustecojn truditajn al afrikaj popoloj. Ĝi permesas ĝustigon de historiaj registroj, celebradon de afrikaj atingoj, kaj agnoskon de la kontribuoj de la kontinento al la tutmonda civilizo.
Ĉi tiuj rakontoj ankaŭ inspiras estontajn generaciojn. En la kazo de juna afrikano aŭ persono de afrika deveno, la kapablo bildigi siajn reprezentitajn historion kaj kulturon provizas la bazon por evoluigi pli bonan memfidon. Ĉi tiu aŭtonomigo [eo] estas decida por konstrui gvidantojn, kiuj fieras pri sia heredaĵo kaj kiuj fiere antaŭenigos ŝanĝojn en siaj komunumoj.
La temo de la Afrika Unio [eo] por 2025 ankaŭ fokusiĝas sur unueco inter afrikanoj kaj la diasporo. Komunaj rakontoj povas transcendi la barojn de distanco kaj kulturo en unu solan identecon trans limoj. Ĉi tiu unueco estas necesa por instigi klopodojn survoje al ripara justeco, kie ĉiuj voĉoj de la afrikanoj kaj homoj de afrika deveno estas aŭdataj kaj taksataj.
Dum la Afrika Unio deklaras 2025 la jaron de “Justeco por afrikanoj kaj afrikdevenaj homoj pere de riparoj”, la rolo de afrikaj verkistoj kaj rakontistoj en la repreno de la rakonto fariĝas pli kaj pli grava. Disvolvante ĉi tiun arton, ĉi tiuj rakontistoj defias historiajn misprezentojn, konservas la kulturon kaj aŭtonomigas estontajn generaciojn. Iliaj kontribuoj estas esencaj al la pli vasta movado de ripara justeco, certigante ke afrikanoj kaj homoj de afrika deveno difinas siajn proprajn rakontojn kaj, tiel farante, prenas la lokon al kiu ili rajtas en la monda historio.
Jam en la unua eldono de PIV en 1970 aperis la nomo Nov-Jorkio kun la difino «Unu el la ŝtatoj de Usono». Ankoraŭ en PIV 2020 oni trovis tiun sama vorton kun tiu sama difino. Sed nun subite en PIV 2026+ oni legas tie anstataŭe «(evitinde) = Nov-Jorko2», kaj se oni rigardas ĉe Nov-Jorko, oni trovas, ke ties dua senco estas «ŝtato en la nordorienta parto de Usono». La unua senco de Nov-Jorko estas «usona havenurbo ĉe Atlantiko, la plej granda urbo de Nov-Jorko2».
Kial okazis tiu ŝanĝo? Kial PIV nun malrekomendas nomi tiun ŝtato Nov-Jorkio? Kial PIV 2026+ malrekomendas uzi la landnoman sufikson -i- en tiaj nomoj, sed tute akceptas ĝin en nomoj kiel Francio kaj Ĉinio?
Pluraj tiaj rekomendoj pri nomoj de landoj aŭ ŝtatoj – ekz. Luksemburgo (ne Luksemburgio) kaj Meksiko (ne Meksikio) – estas bazitaj sur rekomendoj kaj decidoj de la Akademio de Esperanto. La tuta klarigo estas iom longa, sed leginda, precipe por tiuj, kiuj alkutimiĝis uzi tiajn nomojn kun i-sufikso. Pro tio, ke la klarigo validas por pluraj vortoj, ĝi aperas kiel klariga noto en aparta paĝo. La noto estas videbla ankaŭ en ĉiu koncernata loko en la vortaro, se oni tie alklakas specialan simbolon kun demandosigno. En la noto estas ligiloj al ĉiuj koncernataj Akademiaj dokumentoj, kaj ankaŭ al eĉ pli longa klarigo en la TTT-ejo Lingva Kritiko.
La unua paĝo de “Heroldo de Esperanto” n-ro 2381, oktobro 2026, estas grandparte dediĉita al la Parlamenta sesio de la Esperanta Civito, okazinta en Malago, 13 oktobro 2026: la deklaracio pri neŭtraleco aprobita de la Senato, la Konsulina alparolo, la financa strategio rilate al subvencioj, la eko de la “desilferiĝo” trovas atentan analizon.
Rimarkindaj en la tria paĝego estas aliaj analizoj, precipe pri la malekzisto de tria organiza modelo en Esperantio, surbaze de la efemereco de la “likva movado”, pruvita per la malapero de socia retejo, la fiasko de monkolekta kampanjo por TEJO, la redukto de la virtuala produktado ĉe Sezonoj/La Ondo de Esperanto.
C-ano Giorgio Di Nucci kompletigas sian longan raporton pri UK en Graco, dum artikoloj pri la situacio en Hispanio kaj Eŭropa Unio (precipe de c-anoj Giorgio Silfer kaj Marek Bamberski) helpas kompreni la evoluon de Esperantio.
“Heroldo de Esperanto” estas monata informa gazeto de Kultura Centro Esperantista. Mendu provekzempleron ĉe kce [ĉe] esperantio [punkto] net (kce[at]esperantio[dot]net)
Civitaneco estas facile konsiderata kiel memkomprenebla kiam oni ricevas ĝin aŭtomate kaj neniam devas defendi ĝin.
Origine publikigita la Global Voices en Esperanto

Grupo da homoj tenantaj siajn pasportojn ĉe evento de Wikimania en 2024. Bildo de Ahmad Ali Karim, CC0 per Wikimedia Commons.
Ĉi tiu afiŝo estas parto de la serio “Spotlight” de Global Voices por julio 2026 pri “senŝtateco“. Ĉi tiu serio ofertas komprenon pri la problemo de senŝtateco kaj kiel ĝi malhelpas la liberecon je vojaĝado, edukaj ŝancoj, aliro al politiko kaj pli. Vi povas subteni ĉi tiun raportadon per donaco ĉi tie.
Mi konsciis pri senŝtateco [eo] kiel urĝe grava kaj subraportita problemo dum jaroj, unue verkinte pri ĝi en 2017. Ĝi fascinas min grandparte ĉar ĝi preskaŭ ne videblas: Kiel multaj el niaj artikoloj ĉi-monate observas, civitaneco estas facile konsiderata kiel memkomprenebla kiam oni ricevas ĝin aŭtomate ĉe la naskiĝo kaj neniam devas defendi ĝin.
Malgraŭ ke mi delonge jam interesiĝis pri la temo, mi plene komprenis la diversecon de vojoj kondukantaj al senŝtateco kaj la multecon de ĝiaj konsekvencoj danke al la kunlaboro inter Global Voices [eo] kaj la Global Movement Against Statelessness (GMAS). Ĉi-lasta estas nia partnero por la Spotlight-serio de julio 2026, tute dediĉita al la temo “senŝtateco“. Mi kutimis asocii senŝtatecon kun rifuĝinta statuso, kun grupoj kiuj, kutime pro kialoj de diskriminacio, estis malakceptitaj en siaj devenlandoj. Ĉi tio estas nedisputeble unu el la kaŭzoj de senŝtateco, kaj ni elstarigas kelkajn el ĝiaj multaj facetoj, kiel ekzemple en la rakonto pri ĉi tiu birma artisto luktanta por rekonstrui sian vivon en Francio, aŭ tiu de transgenra virino kiu fuĝis el Rusio.
Per diskutoj kun membroj de GMAS kaj partopreno en kelkaj el iliaj eventoj, mi malkovris aliajn manierojn, kiel senŝtateco efikas al individuoj, ofte pro la banaleco de burokratio nekapabla pritrakti individuajn kazojn. Ofte, tiuj administraj sakstratoj pligravigas strukturan diskriminacion: ekzemple, la situacio de filipin-japanaj infanoj naskitaj en Japanio, aŭ la nekapablo de virinoj el la Golfaj Ŝtatoj transdoni sian naciecon al siaj infanoj.
Por aliaj, estas la lando mem, kiu transformiĝis, kiel ĉe la disfalo de Sovetunio. Ekzistas ankaŭ loĝantaroj, kiuj neniam havis propran ŝtaton kaj neniam rajtis plene integriĝi en sia loĝlando, kiel ilustrite de ĉi tiu kunlabora artikolo pri romaoj en Ukrainio kaj tataroj en Rusio. Similaj dinamikoj ankaŭ influas la romaojn de iama Jugoslavio.
Eble la plej alarma kazo restas la uzo de la minaco de senŝtateco kiel ilo de subpremo kaj aŭtoritatismo, kiel ekzemple montras la nova leĝaro permesanta al Kamboĝo senigi civitanojn de ilia nacieco pro certaj deliktoj. La rakonta kroniko de Undertones en ĉi tiu monato analizas kiel tiaj minacoj estas pravigataj en Nikaragvo, lando kiu adoptis similan leĝaron en 2023.
Tamen, kelkaj el la plej kortuŝaj tekstoj publikigitaj ĉi-monate estas la atestoj de homoj elradikigitaj de sia naskiĝlando: venezuela ekzilito nekapabla forlasi Meksikon por helpi post la tertremo pro malfirma statuso malpermesanta ĉian vojaĝadon, aŭ kantona opero memoriganta ekziliton el Honkongo pri ĉio, kio ŝanĝiĝis.
Aliaj kontribuoj elstarigas la malstabilecon kaj necertecon ĉirkaŭ la administraj dokumentoj, kiuj subtenas ĉiujn niajn naciecojn. En Barato, ekzemple, pluraj lastatempaj verdiktoj ripetis ke pasporto ne konsistigas pruvon de civitaneco. En lando, kie la leĝaro pri nacieco estis ĵus ŝanĝita, pruvi onian civitanecon fariĝas vera defio. Kiel la artikolo deklaras: “Naskiĝatesto (…) ĝenerale sufiĉas se vi naskiĝis antaŭ 1987. Homoj naskitaj inter 1987 kaj 2003 devas pruvi, ke almenaŭ unu el iliaj gepatroj ankaŭ estis barata civitano, kaj tiuj naskitaj post 2003 devas montri, ke ambaŭ iliaj gepatroj estis barataj civitanoj aŭ loĝis en Barato.” Kompleksa postulo, eĉ neebla por multaj, konsiderante ke “eĉ en 2019, preskaŭ 40% de infanoj sub la aĝo de kvin jaroj ne havis naskiĝateston.”
Civitaneco tiel povas forgliti de ni, kaj ŝtatoj ne ĉiam honoras siajn proprajn devojn rigore ekzameni la kompleksajn kaj ofte arbitrajn pruvojn, kiujn ili postulas.
Senŝtateco estas fundamenta problemo pro la detruaj efikoj, kiujn ĝi havas sur la ĉiutaga vivo de la koncernatoj. Ĝi ankaŭ servas kiel memorigilo al tiuj, kiuj malmulte pensas pri tio ke civitaneco neniam estu konsiderata kiel memkomprenebla rajto. Tio implicas ne nur aprezi ĉi tiun privilegion, sed ankaŭ pripensi kial tio estas tiel. Civitaneco estas nek aŭtomata, nek neevitebla, nek universala: ĝi rezultas el serio de politikaj kaj administraj elektoj. Ĉi tiu raporto pri senŝtateco klarigas kiel ĉi tiuj decidoj arbitre punas milionojn da vivoj tra la mondo.
Estas enretigita por publika legado la demonstra versio (demoversio) de la septembra (aŭtuna, laŭ la nordhemisfera vidpunkto) eldono de “La Ondo de Esperanto”. La 40-paĝa demoversio (pdf) enhavas plurajn tekstojn kaj tekstokomencojn el la 127-paĝa 329a numero de “La Ondo de Esperanto”, publikigita antaŭ ses semajnoj.
La demoversio de la aŭtuna “Ondo” (2026, №329) estas libere elŝutebla ĉe https://esperanto-ondo.ru/Ondo/Lo-329demo.pdf.
La demoversioj de pli fruaj “Ondoj” estas elŝuteblaj en nia arkiva retejo. Tie estas elŝuteblaj ankaŭ kelkaj plenaj eldonoj (“pdf” kaj “epub”).
“La Ondo de Esperanto” aperas dumaniere:
unue, kiel ĉiutage aktualigata novaĵretejo;
due, kiel ampleksa trimonata elektronika almanako (bitgazeto), en kiu estas publikigataj la plej gravaj tekstoj el la retejo kaj ankaŭ artikoloj, eseoj kaj beletraĵoj, verkitaj speciale por la almanako.
“La Ondo de Esperanto” estas eldonata en Kaliningrado (Ruslando), ĝin eldonas Halina Gorecka kaj redaktas Aleksander Korĵenkov.
“La Ondo de Esperanto” ankoraŭ estas (re)abonebla por 2026.
La baza abontarifo (15 eŭroj) restas senŝanĝa dum pluraj jaroj.
Estas tri abonkategorioj:
1. Abonanto – 15 eŭroj
2. Amiko – 30 eŭroj
3. Patrono – 100 eŭroj
Pri la pagmanieroj legu ĉi tie: https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm.
Atentu, ke nun denove eblas pagi la abonon per la internacia pagosistemo PayPal.
La demonstra versio de la aŭtuna “Ondo” estas libere elŝutebla ĉe https://esperanto-ondo.ru/Ondo/Lo-329demo.pdf.
La sekva, decembra/vintra “Ondo” aperos ĉirkaŭ la novjarfesto 2027. Ĝi estos la lasta, 330a eldono en la longa serio, komencita en majo 1991. En januaro ĉiuj abonantoj ricevos literaturan suplementon. Poste “La Ondo de Esperanto” daŭros kiel ĉiutage aktualigata novaĵretejo.
Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/11/ondo-170/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La demonstra versio de la aŭtuna Ondo appeared first on La Ondo de Esperanto.

Bjalistoka Kulturcentro/Centro Ludoviko Zamenhof, Podlaĥia Libraro/filio n-ro 14 “Esperanto-Libraro”, Fondumo Zamenhof kaj Bjalistoka Esperanto-Societo invitas vin partopreni la 27ajn Bjalistokajn Zamenhof-tagojn, kiuj okazos de la 11a ĝis la 13a de decembro 2026 en Bjalistoko – la naskiĝurbo de Ludoviko Zamenhof.
Aliĝu ĉe https://forms.gle/NR6jPoJkZByb8XuP9
Legu pli ĉe https://eventaservo.org/e/27aj-bjalistokaj-zamenhoftagoj
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La 27aj Bjalistokaj Zamenhof-tagoj appeared first on La Ondo de Esperanto.
Ne pasis sufiĉan tempon por diskonigi finajn rezultojn, sed ja indas montri provizorajn:
La diferenco por gajni 1 aŭ 2 eŭrojn, ĉi-kaze estas ke la afisô en 5a pozicio ricevis 1 ŝaton.
Poste, estas 1 plia afiŝo kun 8 spektoj, kaj kelkaj afiŝoj kun 5, 4, 3…
Estas bone memori, ke minumuma enspezita premio estas 5 eŭroj. Tio signifas ke por la dua aŭ tria periodo, ili devos gajni alia(j)n premiojn por attinig la 5 eŭroj. Ankaŭ indas memori, ke ne malfruas por aktive diskonigi filmojn, ne gravas ĉu ĝi estas malnova, ĉu ĝi jam partorenis aliajn konkursojn… sed kompreneble novaj filmoj estas pli allogaj por kutimaj uzantoj.
Pliaj detaloj, ĉe la anonco.
Rilate al ĝenerala impreso, la rezulto ŝajnas sufiĉe sukcesa: 346 spektoj dum 5 tagoj (tio estus pli ol 2000 spektoj dum monato), dividitaj inter 158 afiŝoj. Kompare al la monata resumo, ne ŝajnas malbona rezulto. Rekomendoj de tubaro estis sekvataj 175 fojojn, ne tiom bona kompare al monataj rezultoj, sed antaŭvideble, ke homoj, celante helpi siajn jutubistojn, spektas filmon kaj foriras. Sed memoru ke la celo de tubaro estas ne nur helpi esperantistojn, sed ankaŭ krei ekosistemon.
Wierzbowski, Przemysław. Konfuziloj: Vortoj, kiuj faras nian lingvon malfacila. – [Partizánske]: Espero, 2017. – 152 p.
Ĉu vi foje konfuzas imposton kaj impoŝton? Rememore al la multe tro june forpasinta Przemysław Wierzbowski bonvolu konatiĝi kun lia libro “Konfuziloj”. Ĝi estas riĉe ilustrita plenkolora libro, kiu prezentas al ni la plej malfacilajn vortojn – instruilo pri falsaj amikoj kaj diversaj esperantonimoj. Utilega lerno-materialo por ĉiu, kiu volas mastri nian lingvon perfekte!
Dum la tuta novembro la libroservo de UEA ofertas la libron “Konfuziloj” de Przemysław Wierzbowski kun sesona rabato sendepende de la kvanto.
Mendu ĝin ĉe https://katalogo.uea.org/?inf=9546
Legu pli pri la libro en la recenzo de Anne Jausions, kiu aperis en “La Ondo de Esperanto”, 2019, №10 https://sezonoj.ru/2019/10/recenzo-107/.
AlKo
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Konfuziloj, la novembra rabato en la libroservo de UEA appeared first on La Ondo de Esperanto.
Aŭdante aŭ legante la oftan konsideron, ke ne ekzistas plu distingo inter maldekstro kaj dekstro en politiko, tuj mi pensas pri analogio: ne ekzistas plu distingo inter raŭmismo kaj alia -ismo en Esperantio; el kio sekvas plia analogio — kiuj asertas la unuan, tiuj finfine pravigas la dekstron; kiuj asertas la duan, tiuj finfine pravigas la antiraŭmismon.
Reale la distingo estas forta, eĉ tre forta, se oni ne volas prezenti raŭmismon kiel tion kio ĝi neniam estis, ekzemple fuĝon el socikultura engaĝo, banalan kongresan amuziĝon aŭ simile. Ekzistas diverĝoj filozofia, metodologia, organiza, ekonomia kaj eĉ pri la signifo de neŭtraleco. En Esperantio komuna restas nur la lingvo.
Legu pli en Heroldo de Esperanto n-ro 2382
La tempesto Charles trafas Lisbonon ĝuste kiam okazas la internacia konferenco de la Asocio de LingvoTestistoj en Eŭropo (ALTE); tial la hodiaŭa sesio disvolviĝis plene virtuale, laŭ la invito de la ŝtataj aŭtoritatoj ne forlasi la loĝejojn dum la nuna danĝero: efektive pluraj delegitoj troviĝas en malfacila situacio.
La delegacio de KCE, reprezentanta esperanton, ĉiukaze pretigis solvojn, aparte pri la morgaŭa tago, la plej grava. La LAMI-grupo, kadre de kies programero sen. Alessio Giordano kaj c-ano Giacomo Comincini estis invititaj prelegi pri KCE-projekto, jam ricevis bonkvalitan dekminutan videoprezenton, anstataŭ fizika alparolo. Ili sekvos la laborojn telematike, kaj tiel pretos respondi al la aliaj delegitoj kaze de demandoj. La komprenemo de la gekolegoj en ALTE ludis decidan rolon en la afero.
La misio estas sukcese plenumata danke al la kompetento kaj abnegacio de niaj vickonsuloj. Ekde la pasinta somero pri la projektoj rilate al lingvotestado kaj Konsilio de Eŭropo okupiĝas teamo rekte dependa de la Kapitulo (laborgrupo Fenareto: Bellotti-Comincini-Giordano-Silfer), dum pri la lingvotestaj sesioj zorgas Kultura Centro Esperantista.
Post ses jaroj da intensa laborado pri nova versio de PIV ni finfine decidis oficialigi la novan version. Nun ĉe la adreso vortaro.net vi trovos ne plu PIV-on 2020, sed PIV-on 2026+.
PIV 2026+ estas daŭre prilaborata vortaro. Tion indikas la pluso-signo en PIV 2026+. Vortaro neniam atingas perfektan finstaton. La redakta teamo de PIV faris tre multajn ŝanĝojn, plibonigojn kaj kompletigojn de la vortaro, sed la listoj de ankoraŭ plenumotaj ŝanĝoj estas longaj, kaj ili verŝajne neniam elĉerpiĝos.
La redaktata versio estis legebla kiel testa versio (ĉe «testo.vortaro.net») de Oktobro 2025, kaj la nun oficialigita versio estas daŭrigo de tiu versio.
PIV 2020 ne malaperis el la Reto, sed estas plu konsultebla ĉe la adreso 2020.vortaro.net.
Mi volas varme danki la anojn de la PIV-teamo, sen kies helpo kaj diligenta laboro mi neniam povus plenumi la grandan kaj malfacilan taskon pluevoluigi kaj modernigi PIV-on. Meritas dankon ankaŭ multaj homoj ekster la teamo, interalie tiuj, kiuj uzis la raportilon de la testo-versio kaj tiel kontribuis per tre utilaj raportoj. Tiu rimedo estas plu havebla pere de la bildeto de ruĝa krajono supre en la serĉopaĝo. Ne hezitu uzi ĝin, se vi rimarkos ion plibonigeblan.
Bertilo Wennergren
Fonto: https://vortaro.net/blogo/?p=511
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post PIV 2026+ estas nun la oficiala PIV appeared first on La Ondo de Esperanto.

Esperanto-Ligo Berlin-Brandenburg (ELBB) invitas al agrabla kunestado en Berlino dum ĉi-jara Zamenhoffesto kaj librofesto, kiu okazos en Kiezspinne-Oranĝerio (Schulze-Boysen-Straße 38, Berlino) sabate, la 5an de decembro 2026, ekde la 15a ĝis la 19a horo.
En la programo:
Dum la tuta tempo de la Zamenhoffesto funkcios Libroservo.
Do, venu amase kaj ĝuu internacian kaj neforgeseblan etoson, pligrandigu vian librotrezoron kaj ĝojigu vian stomakon per kristnaskaj manĝaĵoj aŭ simple babilu kun malnovaj kaj novaj amikoj aŭ kolektu ideojn por Kristnaskaj donacoj!
Se vi deziras aldoni specialaĵojn al la manĝotablo (kukoj, kuketoj… estas ofertitaj), bonvolu kuraĝi! Por ŝatantoj de aliaj manĝaĵoj la kuireja giĉeto malfermiĝos (memservado je propraj kostoj).
Partoprenkotizo: 5 eŭroj, aŭ mondonaco laŭ viaj eblecoj (listo kaj “kolektujo” troviĝos ĉe la enirejo).
Kontakto por aliĝo, demandoj pri alvojaĝo kaj aliaj detaloj: RonaldSchindler@web.de.
Aktualaj informoj estas ĉe: https://esperanto.berlin/de, tel.: +49 1514 1419673.
Ni vidos nin en Berlino. Ĝis tiam!
Ronald Schindler
prezidanto de ELBB
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/11/germanujo-54/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Zamenhoffesto kaj librofesto 2026 en Berlino appeared first on La Ondo de Esperanto.
En Jaundo, armeeto da "mikrolaboristoj" prinotas datenojn por la internaciaj platformoj por artefarita intelekto, kiel Appen, Isahit aŭ Scale IA (tra Remotasks). Malantaŭkurtena laboro, farita sen kontrakto nek sociala asekuro. La kamerunia ŝtato, siaflanke, klopodas por imposti la enspezetojn de tiu interŝanĝebla laboristaro.
En la malfrua nokto de Ngoa Ékélé, en la malheleco de malvasta retumejo kiu odoras polvon, blua lumo de brokantaĵa ekrano estis lumiganta la vizaĝon de Boris L. Ekstere, la universitata kvartalo de Jaundo tiam restis en malhelo pro unu el la oftaj elektraj elŝarĝadoj de Kamerunia Elektra Societo (Socadel). Sed ene, danke al malnova generatoro ronkanta en la butika malantaŭejo, la konekto al interreto daŭre funkcias. De pluraj monatoj, tiu studento ĉi tie pasigas la plejparton de siaj vesperoj. Boris estas tio, kion oni nomas "mikrolaboristo", unu el la miloj da nevideblaj agantoj kiuj, en Kamerunio same kiel aliloke en Afriko, poluras la spegulon de la monda artefarita intelekto (AI) por mizera salajro.
En Remotasks, platformo de Scale AI, usona entrepreno de San-Francisko valoranta 29 miliardojn da dolaroj (en 2025) (1), li tiel sinsekvigas mikrotaskojn. Ili konsistas en trovi elementojn en bildoj, indiki ilin kaj identigi ilin por trejni AI-sistemojn rekoni ilin. Sur lia ekrano sinsekvas scenoj de la ĉiutaga vivo de usonanoj aŭ eŭropanoj. Li devas identigi piedirantojn, aŭtojn, vojmontrilojn, signalŝildojn. Po kelkaj cendoj por ĉiu tasko. "Post kvar horoj da laboro, mi eble enspezas ĉirkaŭ 500 CFA frankojn", li konfesis. Tio estas malpli ol 1 eŭro. Same kiel ĉiuj mikrolaboristoj, kiujn ni pridemandis, li postulis, ke ni ŝanĝu lian nomon, ne ĉar li hontas pri sia laboro malinda de lia studnivelo, sed pro timo. Timo perdi tiun etetan monfonton, tamen ŝatindan en lando kie 65% de la laborantaro spertas malsufiĉan laboron, laŭ la nacia instituto pri statistikoj de Kamerunio (2). Milojn da kilometroj for, tiuj prinotitaj datenoj nutros algoritmojn de aŭtonomaj aŭtoj aŭ modelojn de perkomputila vido, en nordaj landoj.
La oficialaj diroj ŝajnas ignori tiajn mizerajn kondiĉojn. La 7-an de julio 2025, la ministro pri poŝto kaj telekomunikado, S-ino Minette Libom Li Likeng oficiale lanĉis "nacian strategion pri artefarita intelekto". Ties asertita ambicio estas igi Kamerunion "referenca nabo de artefarita intelekto en Afriko" en la jaro 2040 (3). Tiu strategio planas krei dek du mil rektajn laborpostenojn kaj koncepti modelon en loka lingvaĵo "GPT Cameroun", kiu valorigos ĉirkaŭ tricent naciajn lingvojn. Paroladoj sonis en universitataj amfiteatroj, kaj ĉiuj amaskomunikiloj entuziasme disanoncis tiun novaĵon. Finfine Afriko prenos sian lokon en la cifereca revolucio, ne kiel konsumanto sed kiel produktanto. Tamen, la mikrolaborado de AI proponita al kameruniajn agantojn baziĝas sur unu principo : pecetigi laborojn en miloj da elementaj tasketoj (marki kvadrateton, identigi aĵon, taksi frazon) kaj distribui ilin per ciferecaj platformoj al laboristoj dismetitaj en la tuta mondo, potaske pagitaj. La vaste uzita termino estas ghost work "fantoma laboro", famigita de la esploristoj Mary L.Gray kaj Siddharth Suri, de Microsoft Research en verko publikigita en 2019 (4).
Tiu laboristaro, ne malhavebla por disvolviĝo de AI, ne ekzistas por la kamerunia laborjuro. Neniu kontrakto, neniu sociala asekuro, kaj eĉ malpli da pagitaj ferioj. Iluzio de pinta teknologia kunlaborado "gajna-gajna" forsvenas tuj kiam oni ekzamenas la "ĝeneralajn uzkondiĉojn", kiujn Boris devis validigi per nura alkliko. "La uzanto agnoskas, ke li agas kiel sendependa servodonanto kaj ke neniu dungorilato aŭ kunentrepreno ekzistas kun tiu platformo", en la angla precizigas la tipa kontrakto de Remotasks. Ĉi tiu eteta tekstlinio, preskaŭ nelegebla, sufiĉas por meti la tutan socialan respondecon sur la alklakinta individuo.
Laŭ instruisto-esploristo pri ekonomiko en la universitato Yaoudé-2, "ni estas en ekonomio de nura ekstraktado, oni ne plu ekstratas kobalton aŭ petrolon, sed homan konon. Kamerunio provizas necesan cerbaĵon por validigi nordajn sistemojn de AI, sen neniu kompensaĵo pri teknologia transigo aŭ sociala protektado". Tiu modelo ne estas propra al Remotasks. Appen, Clickworker, UHRS (de Microsoft) : ĉiuj platformoj amase dungas en subsahara Afriko, logitaj de rezervujo de junaj diplomitoj havantaj interretan konekton kaj strukturan senlaborecon, kiu disponebligas ilin per iu ajn prezo. La "alklikaj laboristoj" kiuj prinotas datenojn por AI estas nombritaj de neniu, neniel.
Kvankam la kameruniaj regantoj ne vere interesiĝas pri la senjura zono kie vagas tiuj laboristoj, ili tamen ne rezignas imposti iliajn etetajn enspezojn. Tiel, laŭ la regulaj dispozicioj, "la lokaj telefonentreprenoj de Kamerunio devas agordi siajn sistemojn tiel ke ili malhelpu neregistritajn komunikadaparatojn konektiĝi al la reto. (5)". Alidirite, telefonentrepreno iĝas ĝendarmo de ŝtato, kiu postĉasas plej etajn enspezojn. Por junulo kies monataj enspezoj malofte superas 50 000 CFA frankojn (76,50 eŭroj), 33% dogana imposto pri lia aparato estas peza ŝarĝo. Laŭ fakulo pri laborjuro de la advokataro de Jaundo, tia malsimetrio estas ŝokega : "La registaro uzas kompleksan teknikon por identigi IMSI numeron (International Mobile Equipment Identity, identigilo de poŝtelefonoj) kaj enspezi doganon, sed asertas ke ĝi ne kapablas identigi la fremdajn entreprenojn, kiuj dungas milojn da niaj junuloj sen pagi iun ajn kompenson al nia nacia kaso pri sociala protektado. Oni protektas la buĝetan enspezon, sed oni forlasas la laboristojn." La rekta konsekvenco povas esti pli granda drivado al cifereca kaŝeco, per disvolviĝo de reto por falsigo de IMEI por eviti blokadon estigita de la regularo.
Jam delonge la grandaj platformoj celas anglalingvan Afrikon (6). Sed francalingva Afriko estas nun nova tereno por investado. Franca entrepreno, Isahit, eksplicite celas tiun regionon. Ĝi prezentas sin kiel platformon "sociale respondeca" kiu "rilatigas malavantaĝitajn laboristojn de francalingva Afriko kun francaj entreprenoj" por taskoj de prinotado de datenoj, kontrolado de enhavoj kaj bildanalizo por trejni IA-sistemojn. Inter tiuj, kiujn ĝi citas, troviĝas Airbus, L'Oréal kaj aliaj grandaj firmaoj de la franca borso. La etika verniso estas diligente metita. En sia oficiala retejo, Isahit prezentas sian modelon kiel "impact sourcing", kiu konsistas en provizi pagitajn taskojn al junuloj el malriĉaj medioj. Ĝia komunikado antaŭen metas atestojn de "florintaj" laboristoj, nombrojn pri "sociala efiko". Sed la konkretaj kondiĉoj restas nevideblaj. La laboristoj, nomitaj "HITers", por "Human Intelligence Tasks", estas pagitaj pomikrotaske, sen vera dungokontrakto. Per mesaĝilo WhatsApp, 27 jara "HITer" de Douala, Hermann, licenciita pri juro, tiel priskribas sian ĉiutagan laboron : "Ni ricevas senaverte stakon da taskoj. Foje estas, foje ne estas dum pluraj tagoj. Estas neniu kontrakto, neniu garantio. Ni neniam antaŭscias kiom ni gajnos en unu monato".
La demando pri scii al kiu sin turni okaze de problemo, resta senresponda. La platformo sin prezentas kiel nura peranto, kaj ĝiaj klientoj sin ŝirmas malantaŭ la "ĝeneralaj uzkondiĉoj". Isahit respondis al ni en la retejo LinkedIn, pere de sia kunfondinto kaj direktoro pri operacoj, S-ro Philippe Coup-Jambet. Tiu entrepreno havas dek ok aktivajn kontribuantojn en Kamerunio, kiuj laboras kiel sendependeculoj kaj ne kiel dungitoj. Ĝi agnoskas, ke ilia laborkvanto dependas de la ricevitaj mendoj : "Ilia laborkvanto kompreneble varias laŭ la projektoj senditaj de niaj klientoj." Ĉi tiu subordigado klarigas la malregulecon de taskoj priskribitan de Hermann. Pri la laborpago, Isahit aludas monatan sumon de "proksimume 220 eŭroj por duontempo", tio estas 144 400 CFA frankoj, kaj ĝi precizigas, ke la pagoj varias laŭ la mendoj kaj la necesa tempo por ili. La entrepreno ankaŭ indikas, ke ĝi limigas tempon al po cent horoj monate, por ebligi al kontribuantoj miksi ĝin kun aliaj laboroj.
Evidentiĝas en tiu sistemo, ĝia nevidebleco. Inter Meta aŭ OpenAI kaj la laboristo en Najrobio, Jaundo aŭ Dakaro, multaj subtraktantoj (Sama, ScaleAI, Appen, Isahit) agas en transnacia jura vakuo zorge ellaborita. Ĉiu elemento povas senŝarĝigi sian respondecon sur la sekvantan. La laboristo ne havas dunganton klare identigeblan, nek aplikeblan kolektivan konvencion, nek kompetentan laborinspektiston por ekzameni plendon. La platformoj neas ekspluati siajn traktantojn. Ili svingas nombrojn : la pagitaĵoj superas la lokajn minimumajn salajrojn. Tio estas fakte ĝusta kaj riveliga. Kompari mizeran pagon kun minimumo ofte malsufiĉa, nenion indikas pri la reala valoro produktita de tiu laboro. Laŭ esploro de la konsila entrepreno Grand Review Research, la monda merkato de prinotado por AI estas taksita je 1,9 miliardoj da dolaroj (1,7 miliardoj da eŭroj) en 2025 kaj eble atingos 13,1 milardojn da dolaroj (11,7 miliardoj da eŭroj) en 2033 (7). Ties parto, kiun enspezas la afrikaj laboristoj, kiuj konsistigas parton de ĝia laboristaro, estas sensignifa kaj nevidebla. La esploristo Antonio Casilli, fakulo pri cifereca laboro en la politeknika instituto de Parizo, priskribas intencan strukturan mekanismon. La entreprenoj intence allogas pli da laboristoj ol necese al siaj platformoj, kaj do estigas konkurencon inter ili, kaj tiel malaltigas laborpagojn. Rezultiĝas alterno de tro ŝargaj periodoj kaj sentaskaj periodoj, kiujn la laboristoj ne povas antaŭvidi nek marĉandi. Ne temas pri misfunkcio de la sistemo. Ĝuste temas pri ĝia motoro. Lauriane N., studento en magistro pri komunikado en Jaundo, asertis ke ŝi laboris dum pluraj monatoj per UHRS, platformo de Microsoft, alirebla tra subtraktantoj. Ŝi priskribis la lacigan logikon de tiu sistemo : "Por aliri al la plej bone pagataj taskoj, necesas trapasi kapablecajn ekzamenojn. Sed tiuj ekzamenoj ne estas ĉiam alireblaj. Kaj kiam oni fine aliris al taskokategorio, ties taskoj povas rapide malaperi sen eĉ la plej eta klarigo."
Kaj jen grandega kontraŭdiro, inter la oficialaj paroladoj kaj la realaĵoj. Kamerunio - same kiel Senegalo, Ebur-bordo kaj Maroko - politike investas en retoriko pri cifereca suvereneco. Temas pri produkti "afrikan" AI, ankritan en kulturaj valoroj de tiu kontinento kaj kapablan taŭgi al apartaj bezonoj de ĝiaj loĝantaroj. Temas pri reala volo. Sed, dume, la vera integriĝo de afrikanoj en la monda ekonomio de AI okazas de malsupre : kiel ĵetebla, interŝanĝebla, senprotekta laboristaro sen ia ajn nacia jura kadro. Tiu paradokso estas des pli kruela, ke tiu laboristaro ofte estas tre kompetenta. La afrikaj mikrolaboristoj ne estas, plejparte, senkvalifikaj. Ili jam havas licenciojn, magistrecojn, inĝenierajn diplomojn, kaj ne trovas postenojn en strukture senlaboreca formala ekonomio, kaj sin turnas al tiuj platformoj, manke de pli bona oportuno. En Kamerunio, kolektiva konsciiĝo pri tio nur balbutas. Tiuj sublaboristoj estas disigitaj malantaŭ siaj ekranoj, ofte silentigitaj de konfidigaj klaŭzoj, kiuj malpermesas atesti.
Noktomezo jam pasis, kaj Boris ĵus finis sian stakon da taskoj. Lia telefono afiŝis la tagan totalon. Li lasis ĝin, suspiris kaj simple diris : "Se ni havus elekton, ni ne tion farus. Sed kun diplomo kaj sen laboro, kion vi faras ?" Sen kunordigita agado, por trudi socialajn normojn al platformoj, kaj pli ĝusta imposto, kiu ne trafas nur la malfortajn elementojn, Boris kaj liaj malfeliĉaj kunuloj restos bagnuloj de moderneco, kiu konstruiĝas kontraŭ ili.
(1) Vidu : Reuters, "Meta investit plusieurs milliards de dollars dans Scale AI et recrute son DG", Les Echos, 13-a de junio 2025.
(2) "Enquête camerounaise auprès des ménages (ECAM 5). Situation des conditions de vie des ménages en 2021-2022" (PDF), Institut national de la statistique du Cameroun, Jaundo, majo 2024.
(3) Ludovic Amara, "Le Cameroun lance sa stratégie d'intelligence artificielle pour générer 12 000 emplois d'ici 2040", Investir au Cameroun, 10-a de julio 2025.
(4) Mary L. Gray kaj Siddharth Suri, Ghost Work : How to Stop Silicon Valley from Building a New Global Underclass, Houghton Mifflin Harcourt, Bostono, 2019.
(5) Artikolo 7-a de la "Décision conjointe n° 00000145/Minfi/Minpostel du 25 mars 2026", subskribita de la ministroj pri financo kaj pri poŝto kaj komunikado, http://fr.scribd.com
(6) Legu : Sabine Cessou, "Fièvre numérique au Kenya", Le Monde diplomatique, decembro 2018.
(7) "AI annotation market (2025-2033)", Grand View Research, San-Francisko, oktobro 2025, ĝisdatigita en majo 2026.

La delegita kunveno de Hungaria Esperanto-Asocio (HEA), kunveninta la 18an de oktobro 2026, decidis, ke HEA (hungare: MESZ) daŭrigos funkcii kun la jena nova estraro.
Attila Kaszás – prezidanto
Lilla Domsits – vicprezidanto
Anna Besenyei – vicprezidanto
Géza Felső – estrarano
Kálmán Romcsek – estrarano
Dum la kunveno, kiu finiĝis vespere, la nova estraro formulis novajn planojn kaj decidis ĝisdatigi la malnovajn.
Foto: la nova estraro de HEA (de maldekstre): Géza Felső, Lilla Domsits, Attila Kaszás, Anna Besenyei, Kálmán Romcsek.
Fonto: https://esperantohea.hu/nova-estraro-de-hea-2026/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Nova estraro de HEA appeared first on La Ondo de Esperanto.
Dek aŭtoroj kaj 23 poemoj estas inkluditaj en la antologio
Origine publikigita la Global Voices en Esperanto

Foto de la fejsbuka paĝo de Voces del Alma. Uzata kun permeso
Nova poemantologio prezentas verkistojn de ĉabakano (ankaŭ ĉavakano aŭ la ĉabakana lingvo, NdlT), unu el la 170 lingvoj de Filipinoj, kiu estas vaste parolata en la plej suda urbo Zamboango [eo], kaj elstaras kiel la sola hispanbazita kreola lingvo de Azio.
Filipinoj estis kolonio de Hispanio dum pli ol tri jarcentoj, sed la hispana lingvo estis uzata nur de la elito, la monaĥoj kaj la koloniaj regantoj. Nur en Zamboango disvolviĝis hispanbazita kreola lingvo.
En 2018, Global Voices prezentis Bien Chabacano [en], blogon dediĉitan al reklamado kaj dokumentado de la ĉabakana lingvo de Zamboango. Ĝia kreinto, Jerome Herrera, lanĉis libroprojekton ĉi-jare invitante verkistojn sendi poemojn por esti kompilitaj en antologio. Ĉi tio kondukis al la lanĉo en julio de la libro “Sombra y Luz” [Ombro kaj lumo], kiu prezentas 23 poemojn de 10 aŭtoroj. La poemoj temas ĉefe pri amo, familio kaj la Zamboanga identeco.
Herrera asertis ke “la projekto elstarigas ne nur la daŭran viglecon de la ĉabakana kiel literatura lingvo, sed ankaŭ la klopodojn de ĝiaj parolantoj krei novan literaturon kaj konservi la lingvon per verkado.”
Li aldonis, ke la librotitolo celas transdoni mesaĝon de kontrasto pri la ŝanĝoj en la urbo Zamboango. La kovrilo ankaŭ provizas nostalgian referencon al la floroj ornamintaj la urbon en la pasinteco.
The cover features an American-era style lamppost that can be seen along the Zamboanga boulevard. The cover also features bougainvilleas which my dad tells me were ubiquitous in Zamboanga City back when it was known as the Ciudad de Flores.
La kovrilo prezentas stratlampon de la usona epoko, kiu videblas laŭlonge de la Zamboanga bulvardo. La kovrilo ankaŭ prezentas bugenvilajn florojn, pri kiuj mia patro komentas al mi, ke ili estis ĉieaj en urbo Zamboango kiam ĝi estis konata kiel la Ciudad de Flores (Urbo de Floroj).
Unu el la poemoj en la antologio, verkita de Jayline Gonzales-Barredo, mencias florojn kaj birdojn, kiuj riĉigas la vivon en la urbo.
Maga pajaro que ta vola-vola,
Na maga rama de pono ta queda,
Alegre con uno y otro ta grita-grita,
Twit! Twit! Twit! Entero el dia.Mio pueblo Ciudad de Zamboanga,
Ciudad de Flores que llama.
De noche mucho pajaro ay columbra,
Na maga cable de corriente ta esta.
Birdoj, kiuj flugas kaj flirtas libere,
sidante sur la branĉoj de arboj,
kantante kaj vokante unu la alian ĝoje,
pep! pep! pep! la tutan tagon.Ho, mia kara urbo Zamboango,
Urbo de Floroj, tiel oni nomas vin.
Nokte, multaj birdoj troveblas,
sidantaj sur dratoj, jen kion ili faras.
En intervjuo kun Global Voices, Herrera rimarkis la abundan uzon de hispanaj vortoj en la elektitaj poemoj:
…there is a lot of debate with regards to what Chabacano poetry should look like. For some, they like it with a lot of Spanish words and for others, they like it to be exactly as how Chabacano appears in everyday conversations. Most of the poems submitted leaned heavily on Spanish words, I think primarily because Chabacano writers rely on Spanish words to make their works sound more formal as well as more poetic. Since it’s poetry, I thought that it was alright to present Chabacano in an idealistic manner.
…ekzistas multe da debato pri tio, kiel ĉabakana poezio devus aspekti. Kelkaj ŝatas ĝin kun multaj hispanaj vortoj kaj aliaj ŝatas ĝin esti ĝuste kiel ĉabakano aperas en ĉiutagaj konversacioj. La plej multaj el la senditaj poemoj tendencis uzi multajn hispanajn vortojn, ĉar, laŭ mia opinio, ĉabakanaj verkistoj dependas de hispanaj vortoj por igi siajn verkojn soni kaj pli formale kaj pli poezie. Ĉar temas pri poezio, mi pensis, ke estas bone prezenti ĉabakanon en ideala maniero.
Li aldonis, ke la antologio celas instigi pli da homoj akcepti la diversajn manierojn, kiel ĉabakano estas uzata.
For a very long time, people have been putting Chabacano inside a box. I hope that these books open up conversations regarding Chabacano literature and make people receptive to different kinds of writing styles in Chabacano.
Dum tre longa tempo, homoj metis ĉabakanon en skatolon. Mi esperas, ke ĉi tiuj libroj malfermos debatojn pri ĉabakana literaturo kaj igos homojn akceptemaj al malsamaj specoj de skribstiloj en ĉabakana lingvo.
Ĉi tiu aliro estas evidenta en la poemo “Escribi Chavacano, Conversa Chabacano”, kiu festas la ĉabakanan kiel vivantan lingvon.
Through references to poems, essays, fables, and the stories passed down by elders, the author reminds readers that the language continues to thrive when it is written, spoken, and shared with others.
The title itself is noteworthy for its use of both Chavacano and Chabacano, reflecting the coexistence of two accepted spellings of the language. In doing so, the poem highlights not only the importance of preserving Chabacano, but also the richness and diversity of its written tradition.
Per referencoj al poemoj, eseoj, fabeloj kaj rakontoj transdonitaj de pliaĝuloj, la aŭtoro memorigas legantojn, ke la lingvo daŭre prosperas kiam oni ĝin skribas, parolas kaj kunhavigas kun aliaj.
La titolo mem estas rimarkinda pro sia uzo de kaj Chavacano kaj Chabacano (ĉavakano/ĉabakano), reflektante la kunekziston de du akceptitaj literumoj de la lingvo. Tiel, la poemo elstarigas ne nur la gravecon konservi la ĉabakanan, sed ankaŭ la riĉecon kaj diversecon de ĝia skriba tradicio.
Denove gratulojn al ĉiuj elektitaj poetoj dum la unua poezia verkokonkurso de Bien Chabacano.
Viaj vortoj nun vivos sur papero kaj helpos teni la ĉabakanan lingvon viva.
Voces del Alma: Sombra y Luz [Voĉoj de la animo: Ombro kaj lumo] nun estas en siaj finaj stadioj de preparado kaj baldaŭ estos publikigita. Pliaj detaloj, inkluzive de la lanĉdato kaj informoj pri kiel akiri ekzempleron, estos anoncitaj en la venontaj semajnoj.
Ekde hodiaŭ, ni ankaŭ kunhavigos kelkajn el la gajnintaj verkoj de la poezia konkurso.
Ni komencas nian retronombradon al la eldono de Voces del Alma: Sombra y Luz per unu el la gajnintaj verkoj de la antologio: “Escribi Chavacano, Conversa Chabacano” de Mark Matthew D.S. Viñas (Don Matthew Enriquez Delos Santos).
La poemo estas kortuŝa omaĝo al la ĉabakana lingvo kiel vivanta lingvo, kiu daŭre prosperas per rakontoj, poemoj, konversacioj kaj la kolektivaj klopodoj de ĝiaj parolantoj kaj verkistoj.
“Escribi Chavacano, Conversa Chabacano” estas celebrado de ĉabakano kiel vivanta lingvo de literaturo, rakontado kaj ĉiutaga komunikado. Per referencoj al poemoj, eseoj, fabeloj kaj rakontoj transdonitaj de pliaĝuloj, la aŭtoro memorigas legantojn, ke la lingvo daŭre prosperas kiam oni ĝin skribas, parolas kaj kunhavigas kun aliaj.
La titolo mem estas rimarkinda pro sia uzo de kaj Chavacano kaj Chabacano (ĉavakano/ĉabakano), reflektante la kunekziston de du akceptitaj literumoj de la lingvo. Tiel, la poemo elstarigas ne nur la gravecon konservi la ĉavakanan, sed ankaŭ la riĉecon kaj diversecon de ĝia skriba tradicio.
Redakcia Noto: La poemo kunhavigita tie ĉi respegulas la originalan titolon de la aŭtoro, Escribi Chavacano, Conversa Chabacano. Dum la redakta procezo, kelkaj kontribuoj spertis malgrandajn reviziojn por kohereco kaj formatado. Rezulte, legantoj eble rimarkos malgrandajn diferencojn inter la versio kunhavigita interrete kaj la versio aperanta en la presita antologio.
La intervjuo [en] de Herrera kun Asymptote Journal notis la defion trovi ĉabakanajn kontribuantojn, kaj lian esperon, ke la libroprojekto povas konduki al pli da literaturaj iniciatoj.
The biggest challenge is keeping the momentum going, since it’s hard to find Chavacano poets. Even so, I hope this anthology is just the beginning and that we’ll be able to publish a second volume in the future.
La plej granda defio estas konservi la elanon, ĉar malfacilas trovi ĉabakanajn poetojn. Tamen, mi esperas, ke ĉi tiu antologio estas nur la komenco kaj ke ni povos publikigi duan volumon en la estonteco.
La landa sekcio de TEJO en Katalunio, KEJ, aprobis deklaron subtene al la ĝenerala striko en la 11-a de novembro kaj alvokas esperantistojn en la tuta mondo manifestacii por la rajto je digna loĝejo.
Manifestacio subtene al la rajtoj de luantoj en Barcelono. Foto: Aniol CC0 1.0Kataluna Esperanto-Junularo, la landa sekcio de TEJO en Katalunio, aprobis deklaron pri la loĝeja krizo kaj pri subteno al la ĝenerala striko kaj aliaj manifestacioj por socia justeco kaj rajto je digna loĝejo.
La vastaj protestoj en la tuta Hispanio komenciĝis en septembro, kiam la 87-jara Maricarmen Abascal post akra altigo de la luprezo estis forpelita el sia apartamento en Madrido, kie ŝi loĝis ekde 1956. Grandaj protestaj tendaroj aperis en centraj placoj en Madrido kaj Barcelono.
Pro la protestoj la registaro de ĉefministro Pedro Sánchez urĝe aprobis du leĝdekretojn por protekti luantojn. Tiuj dekretoj tamen estis malaprobitaj de la parlamento, post kio la registaro decidis pri ĝeneralaj elektoj la 29-an de novembro.
Laboristaj kaj loĝejrajtaj organizaĵoj lige kun tio alvokis al ĝenerala striko por la rajto je loĝejo. Tiun strikon, okazontan en la 11-a de novembro, Kataluna Esperanto-Junularo decidis subteni per sia deklaro. La deklaro estis post membrara voĉdonado aprobita la 10-an de novembro kun 34 poraj voĉoj kaj unu sindeteno. Neniu voĉdonis kontraŭ la deklaro.
– Ni decidis, ke ni ne povas resti indiferentaj. La loĝeja krizo estas unu el la plej gravaj problemoj, kiuj rekte trafas la katalunan junularon. Ekzistas vasta socia malkontento pri la neagado de la kataluna kaj hispana registaroj, kiuj, laŭ nia opinio, ne faris sufiĉon por kontraŭbatali la spekuladon kaj rentismon, protekti la viktimojn de eldomigoj kaj garantii la rajton je digna loĝejo.
– Inter la katalunaj junularaj asocioj, same kiel inter niaj propraj membroj, ekzistas forta konsento pri la neceso urĝe interveni por solvi tiun problemon. klarigas Jaime Tapia Zaragoza, la prezidanto de KEJ.
Li ĝenerale opinias, ke KEJ pli engaĝiĝu politike – loke kaj internacie.
– Mi pensas, ke kiel asocio ni devas engaĝiĝi ankaŭ pere de Esperanto en sociaj luktoj kiuj gravas al ni kaj kiuj kongruas kun la interna ideo nia movado. Tio estas, kontraŭimperiismo, pacismo, socia justeco, defendo de la kataluna lingvo, kaj tiel plu.
Li samtempe substrekas, ke ne temas pri lia persona projekto.
– Tiu socia engaĝiĝemo kaj politikumemo ekzistis jam antaŭ mia prezidenteco. Kaj la tuta estraro kaj la granda plimulto de memboj subtenas ĉi tiun emon kaj kunlaboras en tiaj agadoj. Ekzistas multaj aliaj ekzemploj de similaj agoj, kiel la kreado de t-ĉemizoj pri subtenado de senŝtataj nacioj kaj pri kontraŭado al la genocido en Palestino.
Jaime Tapia Zaragoza. Foto: LinguapaxLaborgrupo por verki la nun aprobitan deklaron estis starigita dum la ĵusa ĝenerala asembleo de KEJ la 25-an de oktobro. Malneta versio de la deklaro estis sendita al la membroj la 4-an de novembro, kaj la 7-an de novembro estis dissendita la fina versio por aprobo en balotado, kiu finiĝis matene en la 10-a de novembro.
– Fine, menciindas, ke mi ankaŭ proponis krei laborgrupon por verkado de kroma deklaracio por kondamni la daŭran genocidon en Palestino kaj la neagado kaj kunkulpeco de okcidentaj landoj. Ankaŭ tiu ĉi propono estis akceptita, kaj tiu deklaracio devos esti preta kaj voĉdonita antaŭ la fino de la jaro. Tio estas la tempoj interkonsentitaj dum la Ĝenerala Asembleo, Jaime Tapia Zaragoza diras.
Laŭ la statuto de TEJO, TEJO estas neŭtrala pri aferoj nerilataj al ĝiaj celoj. Landaj asocioj de TEJO devas esti ”vaste malfermitaj al junuloj … sendepende de politiko”. Ĉu vi ne vidas riskon ke politika deklaro povus kontraŭdiri tiun kondiĉon, aŭ la neŭtralecon de TEJO?
– Pri la malfermeco, mi pensas, ke la deklaracio kaj, ĝenerale, la politika pliengaĝiĝo, tute ne kontraŭas ĝin. Ni restas malfermaj al ĉiuj kaj tiu ĉi deklaracio estis aprobita per interkonsento de ĉiuj membroj, kaj dum la Ĝenerala Asembleo kaj dum la reta balotado. Pri la neŭtraleco de la movado, ni pensas, ke tiu engaĝiĝo ne kontraŭdiras aŭ malebligas ĝin. En tiu ĉi deklaracio ni ne subtenas specifan partion aŭ specifan landon. Ni simple atentigas pri gravega problemo kiu tuŝas la tutan katalunan socion kaj precipe la junularon.
Legu pli: Deklaracio de la Kataluna Esperanto-Junularo pri la loĝeja krizo kaj la ĝenerala striko
Laŭ oficiala statistiko, la speciala katedro pri interlingvistiko kaj esperanto ĉe la universitato de Amsterdamo kostas iom pli ol 22.000 eŭrojn jare, pro la salajro kaj esploroj de la profesoro (Federico Gobbo); tion kovras fondaĵo (fonduso?) Middelkoop, administrata de UEA.
UEA mem, ĝia nederlanda landa asocio kaj Esperantic Studies Foundation nutras la fonduson averaĝe per sume 15.000 jare, do malsufiĉe. Svisa E-Societo donacis po mil eŭroj dum la finita jarkvino, sed ĝia lasta asembleo haltigis tion, ĉar laŭ SES la katedr(ul)o ne informas pri sia laboro, eĉ ne dankas.
En 2018 restis en la fonduso nur 32.000 eŭroj, sufiĉaj por nur du jaroj (se aldoniĝus en 2019 la kutimaj 15.000 proksimume). Sed en 2019 envenis ne nur tiom: anonima mecenato donacis/legacis pli ol 70.000 kaj la saldo subite soris de 32.000 al preskaŭ cent mil. Tio sufiĉus por kovri la konstantan jaran deficiton dum dek unu jaroj, se ne aperus plia eksterordinara donaco kaj se la jara kutimo restus 15.000 (sed la averaĝa tendencas al malkresko).
Konklude: la mono sufiĉus ĝis 2029 inkluzive, kaj ĝuste tiam (sen groŝo en poŝo) oni devus renovigi la kontrakton kun la universitato por plia jarkvino.
Legu pli en Heroldo de Esperanto n-ro 2382
Baghy, Julio. Aŭtuna foliaro tra la lingvoj de la mondo: Internacia kolekto de tradukoj el Esperanto. Kompilis: István Szabolcs. – [s. l.]: Hungaria Esperanto-Asocio, 2026. – 94 p.
Okaze de la Mondotago de Poezio en la jaro 2025 esperantistoj tra la mondo tradukis al siaj gepatraj lingvoj la poemon “Aŭtuna foliaro” de Gyula (Julio) Baghy (1891-1967) – elstara Esperanta poeto – al siaj gepatraj lingvoj. La poemo estis verkita en 1965, fine de lia vivo. Ĝin karakterizas perfekta formo (belaj rimoj, aliteracioj), viva bildeco de la prezento, profundaj kaj ne tute kutimaj pensoj ŝajne simpla vesto. Do, tute inda peco por tradukeksperimento! La alta kvalito de la tradukoj kaj la granda entuziasmo pri la projekto spegulas la forton de la Esperanta poezio kaj la fekundigan rolon de la lingvo inter kulturoj.
Jen la teksto de la poemo:
Foliaro, flirte danca,
en koloroj centnuanca,
prujnmordite ventpelate
ŝvebas ĉie: kampe, strate;
jen kuniĝas, jen dissaltas,
tie sinkas, tie haltas
por susuri, sible plendi,
jen funebre por silenti,
poste supren, ek pro blovo,
sed sencele kaj sen povo
ĝis ĝi ĉesas kirle krozi
kaj ariĝas por ripozi,
kuŝi kiel morta garbo
sub soleca seka arbo
Rezulte aperis 44 tradukoj al 33 lingvoj – al kelkaj lingvoj venis po pli ol unu traduko.
La publikigitajn tekstojn antaŭas la antaŭparolo de István Szabolcs, kiu rakontas pri la signifo de poezio por Esperanto kaj de tradukado el Esperanto kiel formo de interkultura ponto, kaj sufiĉe granda (33-paĝa) eseo “Pri la Esperanta poezio” de Zlatoje Martinov. Lia eseo estas iom stranga: li preterlasas plurajn grandajn poetojn, sen kiuj Esperanto-poezio restus ne tiom multflanka, kaj pri poezio de la lastaj 30 jaroj li tute ne parolas, kvazaŭ dum ĝi nenio signifa ekzistus. Por ne detali tiujn aferojn, mi nur atentigas pri la fakto, ke li plene neglektas ĉiujn poetinojn: nek Marie Hankel, nek Hilda Dresen, nek Eli Urbanová ricevis lian mencion, kvazaŭ virino ne povas esti granda poeto!
Poste sekvas la tradukoj mem, ĉiuj en originala skribsistemo (unu traduko – la serba – estas prezentita eĉ en du skribsistemoj). La prezento estas tre interesa, sed ĝuste ĉi tie troviĝas la ĉefa manko de la eldono: la lingvoj, en kiuj estas prezentitaj la tradukoj, ne estas nomitaj, kaj plejparto de legantoj apenaŭ povas rekoni ĉiujn lingvojn, pluraj el kiuj estas ne tre ofte lernataj tra la mondo. Iujn lingvojn eblas rekoni laŭ la nomoj de tradukintoj, sed ankaŭ tio ne ĉiam eblas. La kialon de ĉi tiu iom snobeca prezento mi ne konjektas.
Finas la libron skizo de István Szabolcs “Falantaj folioj, migrantaj poemoj. La poemo Aŭtuna foliaro de Julio Baghy kiel kultura ponto”. Li skrupule analizas diferencojn inter la originalo kaj diversaj tradukoj: kiuj el ili pli atentas pri la formo, kiuj – pri precizeco de tradukitaj vortoj, kiuj pri nuancoj de la senco… Admirindas lingvistikaj scioj de Szabolcs, kiu libere orientiĝas en nuancoj de dekoj da malsamaj lingvoj, kiel la ĉina kaj albana, finna kaj korea, greka kaj persa… Eble, li, kaj aliaj eldonintoj de la libro, opiniis, ke ĉiuj potencialaj legantoj estas samaj poliglotoj kaj ne bezonas indikojn pri lingvoj de diversaj tradukoj? Tamen ĝuste tiu skizo estas la plej interesa kaj originala el la artikoloj akompanantaj la tradukojn.
Ĉiuokaze, la libro estas unika fenomeno en nia literaturo, kiu montras, ke bona poezio en Esperanto tradukeblas kaj tradukendas al diversaj lingvoj, kaj ĉiu profunda interesiĝanto pri nia kulturo ŝatos havi ĝin en sia kolekto.
Nikolao Gudskov
Ĉi tiu recenzo aperis en la septembra (aŭtuna) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2026, №3 (329).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2026/11/recenzo-163/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
“La Ondo de Esperanto” en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Julio Baghy en 33 lingvoj appeared first on La Ondo de Esperanto.
La vickonsulo pri internaj aferoj, sen. Manuela Blanco, proponas dekreton kiu transformas la laborgrupon Kongresa Buroo al efektiva interna instanco, kun la celo garantii konsorcian servon al la paktintaj establoj organizantaj plurtagan kongreson aŭ konferencon: tiel firmiĝas la subsidueco ene de la Esperanta Civito.
La vickonsulo pri financoj, c-ano Giorgio Silfer, proponas dekreton por la apliko de la ĵus aprobita Lex oblationaria, kun la nomo de la komisiito pri la zakato, la starigo de aparta banka konto, klarigo pri la alvoka responso kaj aliaj teknikaj detaloj.
Ambaŭ dekretoj estos afiŝitaj nur post la ĉi-monata Kapitula kunsido.
Iuj plendis, ke la nova «vortaro.net» havas ĝene ruĝan koloron, kiu pikas en la okulojn. Sekve mi ĵus ŝanĝis tiun koloron al la sama blua koloro, kiun vidis la redaktantoj dum la tuta tempo de la PIV-redaktado (senplende). Espereble ĝi pli plaĉas al la uzantoj. (La redaktantoj dume ricevas alian koloron, tre enuigan.)
Iuj demandis, kial ne plu eblas serĉi vorton en difinoteksto per simpla markado de ĝi. Fakte tio ankoraŭ estas ebla. Sed oni devas ŝalti tiun funkcion per la mano-butono en la supra butono-vico. Kelkfoje oni volas kopii vorton markante ĝin, kaj tio ne estas ebla, se tuj okazas serĉado. Tial iuj eble ne volas havi tiun serĉo-funkcion. Do, elektu mem.
Alia elturniĝo estas uzo de la Stir-klavo: Se oni markas vorton tenante la Stir-klavon, ne okazas tia serĉado.
Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html
Litova Esperanto-Asocio invitas ĉiujn esperantistojn al tradiciaj Zamenhof-Tagoj 2026, dediĉitaj al la 167a naskiĝdatreveno de L. Zamenhof. La Zamenhof-Tagoj okazos la 12-13an de decembro en la Instrua centro pri nutraĵindustrio kaj komerco en Kaŭno (strato Vilniaus 42). La Instrua Centro estas en la malnova urboparto de Kaŭno kaj estas facile atingebla de diversaj flankoj.
En la programo
1. Solena malfermo.
2. Prelego de Vytautas Šilas: “Aleksandro Zilbernik – la unua en la mondo mecenato de Esperanto”.
3. Prelego de Kamil Getka (Varsovio): “ZEOJ – de kaŝitaj muzeoj de Esperanto ĝis urbaj ludoj”.
4. Prezento de internacia projekto Sano kun partneroj el Hispanio, Slovakio, Nederlando. Prezentas Aida Čižikaitė.
5. Impresoj de Vida Kulikauskienė el la 111a Universala Kongreso de Esperanto en Graco.
6. Impresoj de Aida Čižikaitė el la Zamenhofa Aranĝo Toskana.
7. Koncerto de violonistino Žaneta Ali kaj kantisto kaj gitaristo Kęstutis Marčiulionis.
8. Ekskurso al Biblioteko-Muzeo de la prezidento Valdas Adamkus.
8. Riĉa butiko de esperantaĵoj.
9. Solena fermo.
Estas invitataj reprezentantoj de ĉiuj najbaraj kaj pli foraj naciaj kaj internaciaj Esperanto-Asocioj, aktivuloj de Esperanto-movado el aliaj landoj.
Malfermo: je 14h45 sabate.
Fermo: je 12h30 dimanĉe.
Antaŭ ZT-2026 sabate je la 12a horo komenciĝos la 61a kongreso de Litova Esperanto-Asocio.
Noktado: en la hotelo de la Instrua centro (str. D. Poškos 23) kaj eventuale en aliaj lokoj. La noktadon por ĉiuj litovaj esperantistoj pagos Litova Esperanto-Asocio.
Manĝado: en la kafejo de la Instrua centro kaj eventuale en aliaj apudaj kafejoj kaj restoracioj. La partoprenantoj ricevos senpagan tagmanĝon sabate (la 12an de decembro ) en la kafejo de la Instrua centro.
Registrado: ĉe la enirejo en la salonon: 1. De la delegitoj kaj gastoj de la 61a kongreso de LEA inter la 9h00 kaj 11h45 sabate. 2. Nur de partoprenantoj de “ZT-2026” inter 14h00 kaj 15h00.
Kotizo ne ekzistas.
Ni rekomendas al ĉiuj Litoviaj partoprenantoj pagi la membrokotizon de LEA por 2026 kaj por 2027.
La kvanto de la partoprenantoj ne estas limigita. Tamen bonvolu ĝis la 7a de decembro inkluzive informi telefone (+370 611 60402) aŭ rete (anasturte@gmail.com) pri la kvanto de partoprenantoj el via urbo, pri la kvanto de la bezonataj lokoj por la noktado. Per la samaj retadreso kaj telefono oni povas ekscii ĉiujn aliajn aktualaĵojn pri ZT-2026.
Bonvenon al Kaŭno!
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/11/litovio-90/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Zamenhof-Tagoj 2026 en Kaŭno appeared first on La Ondo de Esperanto.
La 16-a Kultura Esperanto-Festivalo (KEF) okazos de la 26-a ĝis la 31-a de julio 2027 en Ĉaŭdefono, la ĉi-jara kultura ĉefurbo de Svislando.
Se vi havas teatran pecon, muzikajn programojn, atelieron, prelegon aŭ alian kulturan proponon prezentindan, eble KEF estas la ĝusta kaj ideala okazo por dividi vian kreemon kun entuziasta internacia publiko!
Ni serĉas talentulojn kaj kontribuantojn, kiuj volas riĉigi nian E-vivon per teatro, muziko, manlaboroj, arto kaj literaturo.
Por pliaj detaloj bonvolu kontakti nin ĉe:
kce [ĉe] esperantio [punkto] net (kce[at]esperantio[dot]net) / stelo [ĉe] esperantio [punkto] net (stelo[at]esperantio[dot]net)
Post ses jaroj da intensa laborado pri nova versio de PIV ni finfine decidis oficialigi la novan version. Nun ĉe la adreso vortaro.net vi trovos ne plu PIV-on 2020, sed PIV-on 2026+.
PIV 2026+ estas daŭre prilaborata vortaro. Tion indikas la pluso-signo en PIV 2026+. Vortaro neniam atingas perfektan finstaton. La redakta teamo de PIV faris tre multajn ŝanĝojn, plibonigojn kaj kompletigojn de la vortaro, sed la listoj de ankoraŭ plenumotaj ŝanĝoj estas longaj, kaj ili verŝajne neniam elĉerpiĝos.
La redaktata versio estis legebla kiel testa versio (ĉe «testo.vortaro.net») de Oktobro 2025, kaj la nun oficialigita versio estas daŭrigo de tiu versio.
PIV 2020 ne malaperis el la Reto, sed estas plu konsultebla ĉe la adreso 2020.vortaro.net.
Mi volas varme danki la anojn de la PIV-teamo, sen kies helpo kaj diligenta laboro mi neniam povus plenumi la grandan kaj malfacilan taskon pluevoluigi kaj modernigi PIV-on. Meritas dankon ankaŭ multaj homoj ekster la teamo, interalie tiuj, kiuj uzis la raportilon de la testo-versio kaj tiel kontribuis per tre utilaj raportoj. Tiu rimedo estas plu havebla pere de la bildeto de ruĝa krajono supre en la serĉopaĝo. Ne hezitu uzi ĝin, se vi rimarkos ion plibonigeblan.
Bertilo Wennergren
La helpo de volontuloj estas nemalhavebla por la glata funkciado de la Universala Kongreso de Esperanto (UK) kaj por la agado de UEA. Se vi pretas kunlabori kiel volontulo por la 112a UK, kiu okazos en Melburno/Narrm, Aŭstralio (de la 3a ĝis la 10a de julio 2027), anoncu vin pere de tiu formularo.
Subvencioj por partopreni la UKon disponeblas danke al la Fondaĵo Partoprenu UK-on (PPUK) de UEA. Pere de ĝi UEA povas subteni la aliĝkotizojn de kelkaj kongresanoj, en kelkaj kazoj ankaŭ la manĝ- kaj loĝad-kostojn en la plej malaltaj kategorioj kaj en esceptaj okazoj la vojaĝkostojn. Homoj el iu ajn lando, kiuj deziras volontuli kaj bezonas tian helpon, povas kandidatiĝi por subvencio.
La kondiĉoj por kandidatiĝi al la subteno “Partoprenu UK-on” estas:
En pasintaj UK-oj volontuloj helpis pri fotado, filmado, helpoj en prelegejoj (teknika kaj kunordiga) kaj en la Libroservo de UEA, sed la taskoj povas esti tre variaj. En la formularo vi havas la eblon prezenti por kiu(j) tasko(j) vi pli emas helpi.
UEA antaŭdankas al kandidatoj pro la interesiĝo kaj varme invitas donacemulojn kontribui al Fondaĵo PPUK, kiu helpas diversigi kaj demokratiigi nian plej gravan kongreson.
Por la UK 2027 en Melburno UEA lanĉis la Kampanjon 140+140, kun invito al donacemuloj simbole donaci 280 EUR feste al la 140 jaroj da Esperanto, rigardante al pliaj 140. La ideo estas simpla kaj simbola: por 140 jaroj da historio + 140 jaroj da estonteco = 280 EUR. Per tiu referenca donaco la kampanjo invitas esperantistojn ne nur festi la atingojn de la pasinteco, sed ankaŭ aktive kontribui al la estonteco de nia lingvo kaj komunumo per subteno al la partopreno de volontuloj en la historia 112a UK. La kampanjo celas mobilizi almenaŭ 140 donacantojn kaj kolekti minimume 14 000 EUR. UEA aparte kuraĝigas la simbolan referencan donacon de 280 EUR, sed ĉiu kontribuo gravas kaj bonvenas. Tial, por ebligi al pli da homoj partopreni la kampanjon, UEA proponas kvar simbolajn donacnivelojn, inspiritajn de la karakterizaj ĉarmaj bestoj de Aŭstralio: Koalo – 35 EUR; Emuo – 70 EUR; Ornitorinko – 140 EUR; Kanguruo – 280 EUR.
Ĉiuj donacintoj, kiuj kontribuos per almenaŭ 35 EUR, ricevos simbolajn ciferecajn regalojn de la 112a UK kiel dankesprimon pro sia subteno. Krome, donacintoj de 280 EUR aŭ pli estos konsiderataj specialaj gastoj de la 112a UK, kio signifas, ke ili rajtos je senpaga kongresa aliĝo, se ili ankoraŭ ne aliĝis kaj se ili decidos ĉeesti la kongreson. Tiu avantaĝo estas persona kaj netransdonebla kaj validas ekskluzive por individuaj membroj de UEA por 2027. Por ĝui ĝin sufiĉos informi sian UEA-kodon en la kongresa aliĝilo post la registrado de la donaco fare de UEA. Subteni la kampanjon 140+140 kaj la Fondaĵon PPUK eblas per la donacilo ĉe UEA: https://uea.org/alighoj/donacoj/partoprenu_uk.
La 1a aliĝperiodo de la 112a UK – tiu kun la plej favorprezaj kotizoj – daŭros ĝis la 30a de novembro 2026. Tiuj, kiuj ankoraŭ ne aliĝis, ne maltrafu la okazon aliĝi kun la plej granda rabato: https://uk.esperanto.net – eblas donaci ankaŭ per la aliĝilo de la 112a UK.
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1345.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Alvoko por volontuloj en la 112a UK appeared first on La Ondo de Esperanto.
La Komitato de Kultura Centro Esperantista kunsidis hieraŭ, en alesto de ĉiuj kvin gekomitatanoj, sub la prezido de c-ano Stano Keable, pro la ordinara ĉiumonata konsultado.
La delegacio partoprenonta la baldaŭan ALTE-konferencon en Lisbono informis, ke KCE havos dekminutan prezenton en la pleno pri sia aktiveco, specife la projekto proponita al KdE. La kostojn de la misio por du personoj kovras subvencio de amika establo.
La sekretario ilustris la programon afiŝitan en LF 344 kaj HdE 2381. La Komitato ĝoje konstatis la kreskon de la esperantologia kursaro kaj ĝenerale la kreskon de la iniciatoj.
Pro Esperanto kiel domflega regio raportis pri la vizitoj de la entreprenistoj komisiitaj pri la transformoj en la Domo. La vicprezidantino ripetis sian voĉon kontraŭan al la ŝanĝo de la fenestroj, kiu minusvalorigus la domon. Aliflanke kaj la banko kaj la asekurkompanio konfirmis ke tiu modernigo altigus la valoron de la domo, pro la estonta ŝparo de hejtokostoj.
La sekretario kontaktis skribe la Regionan Labor-Oficejon kaj rendevue la Asocion de Volontulado. La unua povus disponigi la tutan salajron dum dek du monatoj por senlaborulo almenaŭ 50-jara kiu elĉerpis la asekuran rajton. La dua eble trovus gaĝon disponeblan senpage por ordigi bibliotekon kaj libroservon, aŭ por ĝardenumi.
Ĉiu eliranta komitatan(in)o konsentas rekandidati por la Komitato 2027-29, elektota de la Asembleo komence de majo. C-ano Silfer tamen rezignas pri la posteno de sekretario: konsentus resti kiel ekonomo, eĉ ekster la Komitato mem. La prezidanto favoras la ideon ke la Asembleo ne asignu jam la oficojn, nur elektu la triopan Komitaton, kie oni disdonos la tri statutajn oficojn kaj poste alelektos aliajn du sen statuta ofico. La Asembleo decidos pri la procedura propono de c-ano Keable.
La fama poliglota kantisto jOmO (Jean-Marc Leclercq) ricevis de civito Aalen en Germanio la Esperanto-kulturpremion, asignitan danke al FAME-Fondaĵo “por stimulado de internaciaj kompreniloj”; la premio inkluzivas loton de tri mil eŭroj.
C-ano Leclercq naskiĝis 10 oktobro 1961 en la nordfrancia urbo Lille, sed apenaŭ ses monatojn aĝa migris kun sia familio al Tuluzo. Li eklernis esperanton en 1988 kaj la postan jaron jam koncertis dum la Internacia Junulara Kongreso de TEJO en Kerkrade (Nederlando), kie gastis ankaŭ la rok-ensemblo TEAM kaj la populara kantistino Nikolin.
En 1999 jOmO prezentis dudek du kantojn en dudek du lingvoj. Ĉi tiu “taroka” rekordo aperis en la Guinness-libro; kaj en 2007 li atutis po dudek kvin en la (same simbola) iama Garden City, nun Letschworth (Anglio). Lia lasta albumo “jOmO popumas” surmerkatiĝis okaze de lia ĵusa 65-jariĝo.
La kantisto estos inter la ĉefaj artistoj kiuj gastos en Ĉaŭdefono ĉe la 16a Kultura Esperanto-Festivalo, 26-31 aŭgusto 2026, organizata de Studenta Esperanta Ligo kaj Kultura Centro Esperantista.

La 15an de decembro 2026 la retejo edukado.net festos kvaronjarcenton da laboro por instruistoj kaj lernantoj de Esperanto. Ekde decembro 2001 edukado.net servas instruistojn, instruantojn kaj lernantojn de Esperanto. Dum tiuj jaroj ni realigis multajn diversajn agadojn: funkciigis projektojn kaj ludojn, organizis retajn kaj ĉeestajn kursojn, okazigis ekzamenojn kaj zorgis pri konservado de historiaj valoraĵoj de niaj movado kaj kulturo.
La laboron ekde la komenco gvidas Katalin Kováts kun la subteno de sia familio. Dum diversaj periodoj helpis ankaŭ kelkdekoj da samideanoj. Multaj agadoj ne estus eblaj sen la regula financa subteno de Esperantic Studies Foundation. La funkciadon de la retejo, ĝian teknikan prizorgadon, la servilajn kostojn, regulajn kontrolojn kaj programistajn laborojn ni financas ankaŭ per la donacoj de niaj membroj kaj subtenantoj.
Okaze de nia arĝenta jubileo ni denove organizas monkolektan kampanjon. Ni esperas, ke multaj esperantistoj esprimos sian aprezon kaj subtenon al edukado.net, por ke ĝi povu plu servi la Esperanto-komunumon. Por prepari la datrevenon kaj fari la feston memorinda, ni lanĉas apartan ludon: ni proponas 250 pecojn de nia ankoraŭ kaŝita jubilea torto!
Ĉiu simbola tortopeco kostas 10 eŭrojn. Vi povas akiri unu aŭ plurajn pecojn, elektante numerojn laŭ via plaĉo aŭ lasante la elekton al hazardo.
Legu pli ĉe https://edukado.net/novajhoj?id=948
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Ni malkovru kune la jubilean torton de edukado.net appeared first on La Ondo de Esperanto.
Foje, neesperitaĵo okazas. Spontana licea movado, kontraŭ la difektoj de eduka sistemo, renkontis aliajn kolerojn, allogis aliajn sociajn tavolojn. Kaj, ĝis nun, ĉiuj manovroj por disigi la kolerintojn ne sukcesis.
Lucie kaj Robin ne havas multajn plendajn motivojn pri sia studkondiĉoj en la departemento Aveyron. Ilia liceo estis freŝdate renovigita, kaj ties klasoj ne estas tro plenaj. Tamen, la pasintan 17-an de oktobro, ili manifestaciis por subteni siajn kamaradojn, kies kondiĉoj tute malsamas. "Kvankam por ni, en Rodez, ĉio glatas, ne estas same ĉie, aparte en la ĉirkaŭurboj", ili klarigis al ĵurnalisto veninta por raporti tiun okazaĵon (Centre Presse Aveyron, 17-a de oktobro). Tiu solidareco inter liceanoj el diversaj teritorioj, kiuj malmulte similas, rimarkinde estiĝis en sociaj retoj, kie, el lernejo ĝis alia, cirkulas atestoj kaj videaĵoj, kaj kuraĝigaj mesaĝoj. Ĝi estas unu el la karakterizaĵoj de la movado, kiu flamigas Francion ekde studjara komenco de 2026. Temas pri mobilizado, kiu, jen alia apartaĵo, ne fontis el oponado al reformo, kiel ofte okazas, sed subite aperis, en etoso de balotkampanjo, por protesti kontraŭ ĝenerala kadukiĝo de la edukada publika servo.
Oni trovas la samajn problemojn ĉie en Francio, de la ĉefurbo ĝis vilaĝetoj, de Savojo ĝis Gujano : kadukiĝintaj konstruaĵoj aŭ sen termoizolado, mankantaj instruistoj, truitaj, tro longaj hortabeloj, nekomprenebla interreta servo (nomita Parcoursup) kun fantazia algoritmo por enskribiĝo en superaj lernadoj ... Sen aludi ĉiam pli maltrankviligan horizonton pro artefarita intelekto, tutplaneda klimata katastrofo kaj minacanta ombro de milito en Eŭropo.
La konverĝo de liceanoj el urbegaj ĉirkaŭurboj kaj el kamparaj zonoj povas mirigi post dek kvin jaroj da gurdado pri "teritoria fendo", kiu enradikigis la ideon de kontraŭstaro inter "Francio de urbegoj" kaj "periferia Francio", "urbaj junuloj" kaj "kamparaj junuloj".
Laŭ tiu vidpunkto, tiom ofta en la amaskomunikiloj kiom refutita de la esploristoj (1), ekzistas du popolaj junularoj, kiuj ne havas samajn problemojn, nek samajn valorojn, nek samajn perspektivojn. La ĉirkaŭurbaj junuloj estas certe trafita de rasismo, de apartigo kaj urba segregacio, sed ilia geografia proksimeco kun viglaj urbocentroj aŭ la zorgoj de la ŝtato tra urba politiko donus al ili ian malfermon al la mondo kaj eblecon konstrui retojn kaj perspektivon por socia evoluo. Dum male, la kamparaj junuloj, diritaj pli konservatismaj kaj fidelaj al tradicioj, estus enfermitaj en sia teritorio. For el decidocentroj, el plej bonaj studoj kaj el dungaj lokoj, forgesitaj de la ŝtato, ili havus malpli da ebleco evolui. "La ĉirkaŭurba junularo estis privilegiita kompare kun la kampara. Temas pri junularo al kiu oni donis ĉion. Pli bone estas havi dudek jarojn en la parizaj ĉirkaŭurboj ol en la kampara departemento Creuse", scias S-ro Jordan Bardella, prezidanto de Nacia Ariĝo (RN) (RTL, 2-a de julio 2023.). Nu, do estas malfacile imagi socian movadon kunigantan tiujn du junularoj.
Tamen, kiam oni ĉesas oponigi spacojn por interesiĝi pri sociaj situacioj, iliaj spertoj aperas ja pli similaj ol antaŭpensita. En kamparoj same kiel en ĉirkaŭurboj la junuloj rekte kaj forte trafas konsekvencojn de malindustriigo. Ili same malhavas stabilajn laborojn, suferas subinvestadon en publikaj servoj, markadon per malestimigaj terminoj, "pluguloj" por iuj, "kanajlaro" por aliaj. Ili ankaŭ kunhavas sociecajn formojn centritajn sur "proksimlokaj solidarecoj" (2), kaj pri la knaboj, ŝaton de futbalo kaj krudterena motorciklado. Simple, ili havas multajn kialojn por unuvoĉe paroli, kaj la liceana movado rememorigis tion, forte, persiste, entuziasme.
Por respondi al tiu senprecedenca mobilizado, la franca registaro reuzis metodon jam elprovita ekde la enposteniĝo de S-ro Emmanuel Macron. Unue, ĝi ignoris ĝin (la ministro pri edukado Édouard Geffray atendis du semajnojn antaŭ ol ricevi reprezentantojn de liceanoj). Poste, ĝi punpremis ĝin, antaŭ ol provi misfamigi ĝin (blokado de liceoj laŭ diroj de la ĉefministro estas nur "manovro de La Nesubmetinta Francio (LFI) kaj ĝiaj ultramaldekstraj proksimularoj"), kaj disigi ĝin, distingante afablajn manifestaciantojn el malicaj "detruistoj", kiuj transformis la liceanan proteston al "movado de urbaj perfortaĵoj" kiel diris la ĉefministro Sébastien Lecornu. Kaj kompreneble ĝi kreis interretan retejon por ebligi al liceanoj esprimi siajn plendojn, laŭ metodo jam efektivigita en 2019 por la "flavaj veŝtuloj" : doni komputilan elĵetilon por kolero, kaj tiel pli efike ignori ĝin (legu artikolojn en paĝoj 22 kaj 23 de la franclingva eldono).
La registaro pensis sukcesi, kaj esperis malsukceson de la manifestacio de la 17-a de oktobro, vokita de la liceanoj, studentaj organizaĵoj kaj sindikatoj, antaŭvidinte nur 150 000 partoprenantojn. Ili estis kvaroble pli. Ĉe la marĝeno de amasaj kaj pacemaj manifestacioj - tamen spertintanj pluvon de larmigaj gasoj kaj hazardajn atakojn de policanoj -, ĉirkaŭ tri mil komercejoj estis difektitaj aŭ prirabitaj, kaj publikaj konstruaĵoj flamigitaj.
De tiam, la ekstremdekstra buldozero ekstartis forpuŝante la manifestaciantajn postulojn. Kvankam oni estis parolinta pri publikaj servoj, salajroj, inflacio, benzinprezoj, la debato tiel drivis al enmigrado, deliktado, ĉirkaŭurboj ... Ĉu oni ne vidis en videofilmoj en interreto junulojn kun kapuĉoj ? "Tiuj rabistoj estas ĉefe infanoj de enmigrintoj, kiuj verŝajne simple kopias la raziojn de siaj prauloj", konkludis la ĵurnalisto Élizabeth Lévy (Sud Radio, 19-a de oktobro). S-ro Bardella (prezidanto de Nacia Ariĝo) same skurĝis "senradikigitaj hordoj de sovaĝuloj, kiuj loĝas ĉe la alia bordo de la pariza aŭtoringo, kaj kiu venas en la urbojn kaj urbegojn por prirabi kaj esprimi venĝosenton al Francio" (CNews, 19-a de oktobro), dum S-ro Bruno Retailleau, dekstra kandidato por prezidanteco, skoldis "dunaciulojn kiuj prirabas, kiuj perfortas, kiuj agresas ĝendarmojn kaj policanojn", proponante forpreni el ili la francan naciecon - jen ideo defendita ankaŭ de S-ro Éric Zemmour (ekstremdekstro). Kaj post tia semajno da rasisma lavango, viro prenis mitraleton por, laŭ liaj propraj vortoj, "venĝi la komercistojn", kaj elvide pafis al "nigruloj kaj araboj" en la pariza ĉirkaŭurbo Trappes.
Tamen, neniu vere scias kiaj estis la sociaj trajtoj de la homoj tiel agintaj. Kaj eĉ se la ĉirkaŭurbaj junuloj estus multaj inter ili, tio ne sufiĉus por indiki etnan fenomenon. La okazaĵoj en Unuiĝinta reĝlando en la somero 2011, pro la morto de Mark Duggan, nigrula junulo mortigita de polico en Londono, montras fakte kiom tia konsidero estas biasa. En kvin tagoj pli ol 2000 komercejoj estis damaĝitaj aŭ prirabitaj. "Tiuj perfortaĵoj havas rasan karakteron. Kial nei tiun fakton ?", tuj skribis kronikisto de The Telegraph (7-a de aŭgusto 2011). "Sen la kulturo de la bandaĉoj de nigrula Londono, neniu el tiuj perfortaĵoj estus okazintaj" plu diris ŝia kolego de Daily Mirror (13-a de aŭgusto 2011). Unu jaron poste, raporto de la ministrejo pri justico rivelis ja malsaman bildon. Inter 3103 homoj juĝitaj pro perturbo al publika ordo, 41% estis blankuloj, kaj 39% nigruloj. Fakte tio dependis de la urbo, kie okazis la aferoj. En Birmingamo, kie la popola junularo estas plimulte nigrula, ankaŭ la arestitoj tiaj estis. En Liverpolo kaj Manĉestro, kie la popola medio enhavas ĉefe blankulajn junulojn, ankaŭ la arestitoj tiaj estis. Alidirite, la sociaj trajtoj de la arestitoj spegulis la karakteron de la loka popola loĝantaro (3). Kaj pri ilia motivado, alia raporto elmontris potencan efikon de okazo kaj imito, en situacio kiam polico ŝajnas ne plu regi ion ajn, tiel kreinte senton pri senpuneco. "Observanto povas iĝi ŝatanto de fortaj sentoj, kaj ŝatanto de fortaj sentoj iĝi oportunisto (4)".
Cetere, dum jarcentoj, ribelado, spontana perforta insurekcio estis la ĉefa rimedo por premi ekzistantajn regantojn - kion la historiisto Eric Hobsbawn nomis "kolektiva traktado per ribelado (5)". Pro la apero de industria socio kaj progreso de grandaj kolektivaj asocioj (partioj, sindikatoj, asocioj, ...), striko iom post iom iĝis la ĉefa agrimedo de la laborista movado. Sed, de post la jaroj 1980-aj, malfortiĝo de tiuj organizaĵoj, dismetiĝo de laborejaj kolektivoj kaj ripetita malsukceso de la tradiciaj agrimedoj kontribuis al reveno de tiaj fenomenoj, en kiuj kunaperas, interne aŭ samtempe, postuloj kaj detruoj (6). Kaj tiu dinamiko plirapidigis de post la financa krizo de 2008. Ribelo kontraŭ malabundo en Grekio (2010-2012), kontraŭ vivkosto en Brazilo (2013), en Bulgario (2013), en Ĉilio (2019), "flavaj veŝtuloj" (2018-2019) aŭ urbaj perturboj en Francio (2023) ... Kvankam en malsimilaj situacioj, la samaj scenoj okazis, kun publikaj konstruaĵoj atakitaj, barikadoj, bataloj kontraŭ polico, kiuj preteras tradiciajn politikajn mobilizadojn. La aŭtuno de 2026 konfirmas tion. Junularaj ribeloj okazis ankaŭ en Italio, en Belgio, en Albanio, dum amasaj mobilizadoj trafis Hispanion, Portugalion kaj Grekion.
Tra jarcentoj kaj landlimoj, la historio de ribeladoj signas bazan principon : socia perforto (malriĉigo, rasismo, ekspluatado ...) povas produkti, rebate, perforton de tiuj, kiuj estas ties viktimoj. Cetere, tiu ideo estas vaste akceptita, kiam loĝantaroj de Srilanko aŭ Madagaskaro ribelas. Aŭ kiam terkultivistoj atakas prefektejojn de la franca departemento Lot-et-Garonne, detruas regionan direktorejon pri mediprotektado en Carcassonne aŭ prirabas superbazarojn Leclerc aŭ McDonald restoraciojn - kiel okazis en 2024. Tiam, la ministro pri enlandaj aferoj, S-ro Gérald Darmanin aludis "kompreneblan koleregon de tiuj, kiuj ne gajnas multan monon kaj multege laboras", kaj asertante ke "oni ne respondu al suferoj per sendo de kontraŭribelaj policanoj" (TF1, 25-a de januaro 2024).
Liceanoj, ĉirkaŭurbaj junuloj aŭ "flavaj veŝtuloj" ne profitis saman kompaton. Antaŭ dudek jaroj, dekstra politikisto, S-ro François Bayrou, povis deklari, pri la urbaj perturboj de novembro kaj decembro 2005 : "Kiam oni serĉas la fonton de tiuj okazaĵoj, oni tiam trovas la manieron per kiu oni lasis urbanizi Francion, enferminte malriĉulojn kun malriĉuloj, akceptinte ke getooj kreiĝu, kiuj estas getooj de deveno, getooj de senlaboreco, pli ol 40% en iuj kvartaloj, getooj kie lernejoj estas en mafacilaj situacioj, kie aldoniĝas sociaj problemoj al kulturaj problemoj (...). Konsekvencoj havas kialojn. Oni devas kuraci la kialojn (7). En julio 2023, prezidanto Emmanuel Macron, malpli memkritikema, vidis en la ribeloj post la morto de Nahel Merzouk, nur "purajn perfortaĵojn nepravigeblajn, neniel praviĝeblajn".
Kio pelas socion al eksplodo ? Kial iuj iras por ataki publikajn konstruaĵojn, komercejojn aŭ policanojn ? Meti tiajn demandojn riskigas sorĉistoĉasadon. "Ĉu oni estas ĉe la flanko de nia Respubliko, kaj do de niaj policanoj (... ) aŭ oni estas ĉe la flanko de la detruistoj", admonis ĉefministro Sébastien Lecornu la 17-an de oktobro. La postan tagon, S-ro François-Xavier Bellamy vicprezidanto de Les Républicains, sugestis ĵeti en karceron S-ron Philippe Poutou, eksproparolanton de Nova Kontraŭkapitalisma Partio (NPA, ekstremmaldekstra), kiu estis deklarinta sin "ĉe la flanko de la manifestaciintoj, de la ribeluloj, de la kolerigita junularo, de la ekspluatitaj kaj de la malordo". LFI, siaflanke, estis akuzita de S-ro Lecornu "doni senkulpigon al tiuj, kiuj faras perfortaĵojn", de S-ino Le Pen "pravigi perforton, konsiderante ordon kiel subpremadon, kaj malordon kiel rajton", de S-ro Gérard Larcher disvastigi "malamigan paroladon", tiu prezidanto de la franca senato eĉ konsideris eblan malpermeson de tiu partio.
Dum unu semajno, politikaj gravuloj sin sekvis en televidaj diskutoj por detaligi siajn proponojn. Iuj, kiel S-ro Gabriel Attal, volas bari akceson al sociaj retoj dum manifestacioj kaj ĝeneraligi algoritman vizaĝkontrolon, aliaj proponas konstrui milojn da prizonĉeloj laŭ modelo de la San-Salvadoro de S-ro Nayib Bukele, forpreni sociajn helpmonon de familioj de arestitoj aŭ pliseverigi infanan justicon. La regantoj obeeeme sekvas tian punpreman pliproponadon. Por la junaj arestitoj, rapidega justico estas efektivigita, per tujaj procesoj, kiuj ne lasas tempon por prepari defendon. Aperis eĉ peza haladzo de denuncemo, kiam la prefektejo pri polico efektivigis platformon por ke atestantoj de perturboj transdonu al polico videofilmojn, kaj kiam S-ro Darmanin, ministro pri justico, deklaris sian deziron permesi al prokuroroj, ke ili informu la dungintojn de kondamnitaj homoj (8).
Plie, elirmalpermesoj estas efektivigitaj, sub gvataj okuloj de spavoj kaj helikopteroj, ariĝoj estas malpermesitaj en iuj kvartaloj, kaj eĉ promeni kun tornistro aŭ kapuĉo. La 24-an de oktobro, tagon de nacia mobilizado, la limigo de publikaj liberoj preteris novan sojlon. Sub preteksto eviti problemojn, la manifestacioj estis malpermesitaj en Liono, Nico, Montpeliero, Rueno, Havro, Tulono... SNCF, nacia trajnkompanio, nuligis trajnojn por malhelpi manifestaciontojn iri en grandaj urboj, kaj policaj antaŭkontroloj okazis en stacidomoj kaj aŭtoŝoseoj. En Parizo, la armeo kaj elitaj specialaj trupoj de polico kaj ĝendarmaro estis uzitaj por enkadrigi la manifestaciantojn.
Tiel, la timigitaj regantoj provis estingi kontestadon ignorante tion, kio nutris ĝin. Sed tio ne plu funkcias. La 24-an de oktobro la homamaso estis tamen same multega, malgraŭ malpermesoj, larmigaj gasoj, malbona vetero kaj lernejaj feriadoj. Post dek jaroj da Macron, la kialoj de kolero ne malaperos sub policaj klaboj. Francio nun enhavas preskaŭ dek milionojn da malriĉuloj, kaj sep milionoj da plenkreskuloj deklaras ne sate manĝi. De post 2024, pro inflacio, familio kun du plenkreskuloj kaj du infanoj konstatis redukton de sia jara buĝeto je mezume 1200 eŭroj. Juĝistoj mankas al justico, ankaŭ aktistoj kaj prokuroroj. Instruistoj, vartistoj, voktistoj mankaj al lernejoj. En hospitaloj la urĝaj kirurgiejoj superpleniĝas kiam 35 000 litoj estis forigitaj en dek jaroj, dum senkuracistaj zonoj pli kaj pli vastiĝas, eĉ en urbocentroj. Strikantaj fajrobrigadistoj, manko de socialaj loĝejoj, forigo de fervojoj, manko de dungitoj en maljunulvartejoj, tro plenaj prizonoj ... Tia listo de problemoj estas senfina.
Responde al tio, S-ro Macron kaj lia registaro havas nur la vorton "malabundo" el siaj buŝoj. Iliaj okuloj fiksitaj al la ŝuldo kaj oreloj al la voĉo de merkatoj, ili gurdadas, ke la kaso estas malplena - krom por pliigi armeajn elspezojn, konstrui prizonojn kaj donaci impostmonon al firmaoj kaj al riĉuloj. Tamen, kiel rimarkigas la ekonomikisto Thomas Piketty, kvankam la nacia ŝuldo saltis de 20% de la malneta enlanda produkto (MEP) en 1970 ĝis 120% nun, la privataj havaĵoj saltis de 300% ĝis 600% de MEP kun koncentriĝo ĉe la plej riĉuloj (9). En 2025, la dividendoj pagitaj al akciuloj atingis rekordajn 107 miliardojn da eŭroj, kompare kun 46 milionoj en 2017 (10). Nu, ju pli ŝparado kreskas, des pli nacia ŝuldo ŝvelas. Sed lezi la plej riĉulajn, kiujn li eble esperas kiel liajn baldaŭajn dungantojn, estas nepenseble por S-ro Macron. Tial, la regantoj enfermiĝas en danĝera ekvacio, en kiu la kialoj ribeliĝi amasiĝas dum la ebloj konstesti ŝrumpas.
La kontraŭmigrula distro, unuflanke, punpremoj kaj timigoj aliflanke, ne sukcesis estingi nomadon de maljusteco kaj lukton kontraŭ ĝi. Kiam li enposteniĝis en 2017, sub la aplaŭdoj de la okcidentaj regantaj klasoj, S-ro Macron deklaris sin remparo kontraŭ "malliberalisma tento" kiu, laŭ li, estis progresanta en pluraj landoj. Dek jarojn poste, Nacia Ariĝo troviĝas ĉe la pordo de ekregado. Trifoje malaprobita de naciaj balotadoj, tiu prezidanto ne plu hezitas endanĝerigi la konstitucian rajton manifestacii, tiel rivalante pri punpremado de kontestoj, kun la ekstremdekstra ĉefministro de Italio, S-ino Giorgia Meloni.
Konverĝigante junularojn, kiujn ĉio ŝajnis oponigi, la nuna ribelo rememorigas, ke nenio estas antaŭskribita. Ĝia impeto stimulas aliajn sektorojn, kiuj, ĉiu sole, jam vane protestis dum la pasintaj jaroj : ŝtataj oficistoj, "flavaj veŝtuloj", privataj salajruloj, emeritoj. Kaj, ironie, la homogenigaj efikoj de novliberalismo plivastigis tiun koleron al najbaraj landoj, kie samaj kialoj faras samajn efikojn. Pli kaj pli ĝenita de maljuniĝanta voĉdonantaro, la junularoj tiel malfermas vojon al tuteŭropa socia movado, pri kiu revis la sociologo Pierre Bourdieu en la jaroj 1990-aj. Jen pruvo, ke fatalo retroiras, kiam luktantoj konverĝas.
(1) Christophe Guilluy, La France périphérique. Comment on a sacrifié les classes populaires, Flammarion, Parizo, 2014 ; Salomé Berlioux, Jérôme Fourquet et Jérémie Peltier, "Jeunes des villes, jeunes des champs : la lutte des classes n'est pas finie", raporto por la fundaĵo Jean-Jaurès, 20-a de novembro 2019 ; Benoît Bréville et Pierre Rimbert, "Une gauche assise à la droite du peuple", Le Monde diplomatique, marto 2015.
(2) Benoît Coquard, Ceux qui restent. Faire sa vie dans les campagnes en déclin, La Découverte, Parizo, 2019. Vidu ankaŭ : Julian Mischi, Rural, Anamosa, Parizo, 2026.
(3) "Statistical bulletin on the public disorder of 6th-9th August 2011", ministrejo pri justico, Londono, 13-a de septembro 2012.
(4) Gareth Morell, Sara Scott, Di McNeish kaj Stephen Webster, "The August riots in England. Understanding the involvement of young people" (PDF), National Centre for Social Research, Londono, oktobro 2011.
(5) Eric Hobsbawm, "The machine breakers", Past & Present, n° 1, Oksfordo, februaro 1952.
(6) Joshua Clover, Riot. Strike. Riot. The New Era of Uprisings, Verso, Londono, 2016.
(7) Parolado en Nîmes, 30-a de marto 2007.
(8) Vidu en ĉi numero : Sendependaj punoj por malriĉuloj.
(9) Thomas Piketty, "Lycéens, étudiants : le crépuscule du macronisme", blogo de Thomas Piketty, 20-a de oktobro 2026, https://thomaspiketty.wordpress.com
(10) "Dividendes et rachats d'actions au sein du CAC 40 en 2025", La Lettre Vernimmen, n° 233, januaro 2026, www.vernimmen.net

Kadre de Eŭropaj Solidaraj Korpusoj (ESK), Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) invitas vin iĝi plentempa TEJO-volontulo en la Centra Oficejo en Roterdamo, Nederlando.
ESK estas malferma al junaj kandidatoj kies aĝo estas inter 18 kaj 30 jaroj kaj kiuj havas loĝpermeson en unu el la landoj listigitaj fine. La volontulado daŭru ideale naŭ monatojn, tiel ebligante al la volontuloj akiri kompletan sperton. La ideala komencdato estas la 16a de januaro 2027, sed eblas interkonsenti alian komencdaton. La volontulado povas kovri la periodon ĝis plej laste la 31a de januaro 2028.
Eblas kandidatiĝi por minimume tri monatoj, sed ni havas fortan preferon por kandidatoj kiuj volontulos por la maksimuma ebla periodo.
Legu pli en la retejo de TEJO https://www.tejo.org/ma-volontulo-de-tejo-2026-2027/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Iĝu volontulo de TEJO 2026/2027 appeared first on La Ondo de Esperanto.