La redakcio de “Heroldo de Esperanto” demandis al Artefarita Intelekto pri la sorto de la Universala, sed ĝi ne sukcesus vendi la domon en Nieuwe Binnenweg 176, Roterdamo. Jen la respondo:
1) Mankanta alfluo de kapitalo: la vendo estas delonge konsiderata fundamenta por resanigi la kason de la Asocio. Sen tiu abunda miliono da eŭroj UEA ne povas financi la diĝitan transiron kaj modernigi sian aktivecon.
2) Ne elteneblaj domflegaj kostoj: la nemoveblaĵo, pli ol 135-jara, bezonas daŭran kaj kostan flegadon kaj energian adekvatigon. Tiuj kostoj pezas sur la bilanco, jam tre suferanta pro la historia malkresko de la membraro.
AI eĉ hipotezas bankroton kun drasta konsekvenco: vendo de la domo ajnapreze fare de sindiko.
Ĉu Pro Esperanto estus interesata tiam aĉeti la domon de UEA? Giorgio Silfer, prezidanto de la fondusa konsilio, respondas ke, se vere oni konsiderus tion, de la Esperanta Civito irus al la sindiko la sama simbola propono kiel por la bankrotinta Esperanto Gården. Sed li opinias ke AI troigas.
Legu pli en Heroldo de Esperanto
Inter la unuaj decidoj de la nova brita ĉefministro, Andy Burnham, reliefas la prestiĝa nomumo de Louise Haigh kiel First Secretary of State, nialingve Unua Ŝtatsekretario, kune kun la eĉ pli majesta ofico de kanceliero de la duklando Lankastro. Ĉiukaze la unua titolo lokas ŝin protokole super la ceteraj ministroj kaj indikas ŝian rolon de ĉefa kunordiganto de la registara agado; tian atribuon politikaj kutimoj ofte antaŭvidas por honorigaj bezonoj. Tamen, laŭ la konstitucio de Unuiĝinta Reĝlando, la ofico havas nek konstantan ekziston nek aŭtomatan rajton je sukcedo.
Pli klare normigita estas la kataluna modelo de la conseller en cap. La prezidanto de la Generalitat, la aŭtonoma registaro de Katalunio, rajtas nomumi tian membron de la registaro, kiu ne estras propran departementon sed disvolvas la ĝeneralajn direktivojn de la registara agado kaj, en la kazoj difinitaj de la leĝo, eĉ anstataŭas la prezidanton. Same kiel en la brita kazo, la nomumo dependas de la elekto de la politika gvidanto, sed ĝiaj propraj funkcioj estas fiksitaj kadre la subŝtata juro. Tiun ĉi relative junan administran pozicion aliris unuafoje Artur Mas en 2001, elektita de la nacia patriarko, Jordi Pujol, kiel heredanto de la liberala katalunismo.
Tute alia estas la pozicio de la Unua Vickonsulo en la konstitucia sistemo de la Esperanta Civito. Lin fakte elektas la civitanaro, kaj nur pro tiu demokratia legitimeco li rajtas aŭtomate anstataŭi la Konsulon, kaze de bezono. La tri oficoj de primus inter administratores do montras kreskantan gradon de jura firmeco: brita titolo celanta ĉefe simbolan efekton; kataluna posteno kreata laŭ prezidenta bontrovo sed regulata de leĝo; fine civita modelo, rekte legitimita de la baloto kaj eksplicite enigita en la konstitucian arkitekturon.

Antaŭ 139 jaroj, la 26an de julio 1887 (la 14an de julio, laŭ la Julia kalendaro) en Varsovio aperis broŝuro titolita “Internacia lingvo. Antaŭparolo kaj plena lernolibro (por Rusoj)” [Международный языкъ. Предисловiе и полный учебникъ (por Rusoj], konata nun kiel la Unua Libro. Ĝia aŭtoro, la 27-jara Ruslanda judo Lazarj Markoviĉ Zamenhof, kaŝis sin sub la pseŭdonimo “D-ro Esperanto”.
Ĉi tiu dato, la 26a de julio, estas ĉiujare festata kiel la naskiĝtago de Esperanto, aŭ Esperanto-Tago.
La redakcio de “La Ondo de Esperanto” gratulas ĉiujn esperantistojn kaj amikojn de Esperanto okaze de la morgaŭa festo kaj proponas (re)legi la artikolon de la Ruslanda ĵurnalisto Aleksander Korĵenkov pri la Unua Libro https://sezonoj.ru/2020/07/unua/
La red.
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/07/zamenhof-39/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Esperanto-Tago: Antaŭ 139 jaroj aperis la Unua Libro appeared first on La Ondo de Esperanto.
La kvina eldono de la Interkultura Novelo-Konkurso (INK-5), lanĉita sub aŭspicio de UEA dum la 109-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) en Aruŝo (Tanzanio) kun la temo "La detalo kiu ŝanĝas ĉion", atingos sian kulminon dum la 111-a UK en Graco (Aŭstrio). La premi-ceremonio, dum kiu estos anoncitaj la gajnintoj de la konkurso, okazos la 2-an de aŭgusto en la salono Dobrzyński je 13:00.
UEA kore invitas ĉiujn kongresanojn kaj ŝatantojn de Esperanta literaturo ĉeesti la premi-ceremonion por ekkoni la premiitajn verkojn kaj partopreni legosalonon dum kiu partoprenantoj povos legi finalistajn novelojn en novelareto speciale preparita por ĉi tiu evento.
Intertempe, lastjunie estis ricevitaj la lastaj kontribuaĵoj al la sesa eldono de INK (INK-6), kun la temo “Proksime al la celo”. Entute alvenis 2030 konkursantaj noveloj de aŭtoroj el 69 landoj en Norda kaj Suda Amerikoj, Eŭropo, Afriko, Azio kaj Oceanio.
En aprilo 2027 la partoprenintoj de INK-6 estos informitaj ĉu ili estas finalistoj de la konkurso. La gajnintoj estos anoncitaj en julio 2027, kadre de la 112-a UK en Melburno/Narrm (Aŭstralio).
En la retejo de Bobelarto (bobelarto.ink/) troveblas ĉiuj informoj kaj novaĵoj pri la gajnintoj, la novelaroj kun finalistaj noveloj de la konkurso kaj la novaj eldonoj de INK en kiuj verkistoj estas invitataj partopreni.
Universala Esperanto-Asocio antaŭgratulas ĉiujn finalistojn kaj gajnintojn de la konkurso kaj dankas al Akademio Literatura de Esperanto kaj al Bobelarto pro sukcesa kunlaborado kun la Asocio en la organizado de INK.
Modest, Julian (ps.). La vendisto de feliĉo. – Antwerpen: Eldonejo Libera, 2025. – 95 p.
Julian Modest (pseŭdonimo de bulgaro Georgi Mihalkov, aŭ Miĥalkov, membro de la Akademio de Esperanto) estas unu el la plej abunde verkantaj aŭtoroj, kiu ekde la 1980aj jaroj aperigis plurajn roman(et)ojn, dramojn, rakontojn, eseojn pri diversaj temoj – de dramo el la vivo de Lidia Zamenhof ĝis senpretendaj detektivaj rakontoj.
Antaŭ ni estas lia nova modesta (!) – ja nur 95-paĝa – libreto, enhavanta 22 freŝe verkitajn novel(et)ojn, kaj bele ilustrita en naivisma stilo de lia filo Ferenc Mihalkov (ne nur artisto, sed kumule jezuita pastro).
La enhavo de la noveletoj estas edifaj, kun rekta aŭ implicita moralo. Iuj, fakte, estas ilustraĵoj de famaj sentencoj, kiel “feliĉo ne aĉeteblas” (“La vendisto de feliĉo”), “kiu ne ŝatas solecon, ne ŝatas liberecon” (“La kristnaska vespero de onklino Tina”), “nenio estas senpaga” — eĉ ridetoj! (“La negoco”), “blanka korniko alportas bonŝancon” — pli kutiman kornikon, tamen, ial anstataŭas hirundo (“La blanka hirundo”), “ne eblas revenigi iaman tempon” (“La piano”) ktp. Mi nomus tion “etenditaj sentencoj”.
Aliaj rakontoj estas modernaj paraboloj pri homaj interrilatoj kaj karakteroj – envio, bezono por la virino havi infanojn (“Maks, Lora kaj Roiland”)… Aŭ jen parabolo pri virino, al kiu la parencoj rifuzus helpi, sed tute fremda homo facile helpas (“Magdaleno”). Alia temas pri malica venĝemo de virino (“Konfesita peko”). Unu noveleto kun la plej malklara moralo enhavas iom da mistiko (“Fantomo en la hotelo”), alia estas parabolo pri supervaloro de beleco (“Ora cervo”). Do, ĉio celas prezenti kvazaŭ banalajn ideojn en neatendita perspektivo, aldoni al ili iom da freŝeco, kaj tiun celon la aŭtoro, ŝajne, atingas.
Nur du noveletoj havas simplan, senedifan, realisman priskribon de viv-okazaĵoj. Tiuj estas rakonto pri militaj travivaĵoj de simpla familio (“La amara printempo”) kaj senhelpa situacio kaj sentoj de eksterlandano, nekapabla komunikiĝi en loka lingvo, arestita de polico pro nekomprenebla kaŭzo (“La eraro”).
Malgraŭ la simpleco de la enhavoj de la noveletoj, ili legeblas kun atento kaj plezuro pro klara facila esprimiva lingvaĵo, komprenebla kaj por spertaj ŝatantoj pri Esperanto-literaturo, kaj por komencantoj, kiuj povas konatiĝi per ili kun modela stilo. Ŝajnas, ke la libro rekomendendas ankaŭ por adoleskantoj, por kiuj edifa beletraĵo sen longaj rezonadoj estas kutima kaj akceptebla legaĵo. Kaj plaĉaj ilustraĵoj (bedaŭrinde, ne tro multaj), nur helpas.
Nikolao Gudskov
Ĉi tiu artikolo aperis en la junia (somera) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2026, №2 (328).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2026/07/modest-16/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
“La Ondo de Esperanto” en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Etenditaj sentencoj kaj paraboloj appeared first on La Ondo de Esperanto.
De la 20a ĝis la 24a de julio 2026 okazis en Ĉaŭdefono (Svislando), ĉe Kultura Centro Esperantista (KCE), la sepa Staĝo pri diplomatia kaj geopolitika tradukado, gvidata de prof. Giorgio Silfer. Temis pri kvintaga intensa trejnado, celita al partoprenantoj kun intereso pri internaciaj rilatoj, diplomatio kaj tradukarto.
C-ano Giorgio Silfer, esperantologo kaj fakulo pri parlamenta juro, apudigis al enkondukaj kaj historiaj prezentoj tradukajn seancojn el diversaj laborlingvoj – ĉefe el la franca, oficiala diplomatia lingvo de la Esperanta Civito, kaj angla, kun ĉeesto de la kastilia kaj itala.
La staĝo malfermis la someran aktivecon de KCE, kiu daŭros ĝis la fino de aŭgusto per la baldaŭa Kultura Esperanto-Festivalo (26-31 julio), Staĝo pri beletra tradukado (4-9 aŭgusto), la alestaj semajnoj de la kurso de esperanta literaturo (9-16 aŭgusto) kaj esperanta lingvistiko (18-22 aŭgusto) kies celo estas formi kadrojn kun kapablo traduki geopolitikajn kaj diplomatiajn tekstojn per rigora terminologia precizeco.
Post la komenca analizo de la nova sekcio de esperantio.net pri prezento en pluraj lingvoj de la Esperanta Civito, kreita de c-ano Giacomo Comincini, mem partopreninta telematike, la traduka skipo entreprenis la taskon esperantigi plurajn oficialajn dokumentojn de transnaciaj institucioj. Reliefas la Roma Statuto de la Internacia Puna Kortumo, artikoloj el la retejo de Konsilio de Eŭropo, prezenta dokumento pri la Esperanta Civito submetita al UNPO.
La ĝenerala opinio pri la kurso estas pozitiva, tiel ke ĉiuj partoprenintoj tranoktados ankaŭ dum tuta semajno, partoprenante Kulturan Esperanto-Festivalon, kiu ekos dimanĉon la 26an.

La kvina eldono de la Interkultura Novelo-Konkurso (INK-5), lanĉita sub aŭspicio de UEA dum la 109a Universala Kongreso de Esperanto (UK) en Aruŝo (Tanzanio) kun la temo “La detalo kiu ŝanĝas ĉion”, atingos sian kulminon dum la 111a UK en Graco (Aŭstrio). La premi-ceremonio, dum kiu estos anoncitaj la gajnintoj de la konkurso, okazos la 2an de aŭgusto en la salono Dobrzyński je 13:00.
UEA kore invitas ĉiujn kongresanojn kaj ŝatantojn de Esperanta literaturo ĉeesti la premi-ceremonion por ekkoni la premiitajn verkojn kaj partopreni legosalonon dum kiu partoprenantoj povos legi finalistajn novelojn en novelareto speciale preparita por ĉi tiu evento.
Intertempe, lastjunie estis ricevitaj la lastaj kontribuaĵoj al la sesa eldono de INK (INK-6), kun la temo “Proksime al la celo”. Entute alvenis 2030 konkursantaj noveloj de aŭtoroj el 69 landoj en Norda kaj Suda Amerikoj, Eŭropo, Afriko, Azio kaj Oceanio.
En aprilo 2027 la partoprenintoj de INK-6 estos informitaj ĉu ili estas finalistoj de la konkurso. La gajnintoj estos anoncitaj en julio 2027, kadre de la 112a UK en Melburno/Narrm (Aŭstralio).
En la retejo de Bobelarto (bobelarto.ink/) troveblas ĉiuj informoj kaj novaĵoj pri la gajnintoj, la novelaroj kun finalistaj noveloj de la konkurso kaj la novaj eldonoj de INK en kiuj verkistoj estas invitataj partopreni.
Universala Esperanto-Asocio antaŭgratulas ĉiujn finalistojn kaj gajnintojn de la konkurso kaj dankas al Akademio Literatura de Esperanto kaj al Bobelarto pro sukcesa kunlaborado kun la Asocio en la organizado de INK.
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1317.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Premi-ceremonio de la 5a Interkultura Novelo-Konkurso okazos en Graco appeared first on La Ondo de Esperanto.
Kun ĝojo mi informas, ke la projekto anoncita en Aruŝo – ke la poemo “Aŭtuna foliaro” de Julio Baghy estu tradukita en kiel eble plej multajn naciajn lingvojn – sukcesis. La projekto montris la forton kaj allogon de la Esperanta poezio: ĝi mobilizis 43 tradukintojn en 33 lingvoj; en 11 lingvoj aperis eĉ du tradukoj.
La 90-paĝa libro “Aŭtuna foliaro” enhavas antaŭparolon, studon pri la Esperanta poezio far Zlatoje Martinov, al kiu mi ĉi-okaze kore dankas pro lia elstara verko, mallongan postparolon kaj ankaŭ provon de kompara analizo.
La eksperimento, laŭ mi, sendube pruvas sian pravecon. Ĝi estas nur la komenco – mi esperas – de nova procezo, de nova fenomeno, kiun mi proponas nomi Literatura Parado.
La libron en presita formo mi disdonos en limigita kvanto en Graco, ĉefe inter la tradukintoj. La cifereca eldono estas senpage elŝutebla ĉi tie)
Mi kore dankas ĉiujn 42 tradukintojn pro ilia laboro kaj Jozefon Horváth pro la redaktado.
István Szabolcs
Fonto: https://groups.io/g/uea-membroj/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Aŭtuna foliaro de Julio Baghy en 33 lingvoj appeared first on La Ondo de Esperanto.
Post tri tagoj de malespero per lastaj fortoj mi akre postulis veturigi min al hospitalo. Starinte el lito mi falis kaj ekploris. Ano de familio, funkcianta kiel ŝoforo senvorte veturigis min al enirejo de la hospitalo, kie laboristoj renovigis pordon kaj li tuj forveturis. Mi tiris sakon tra longa koridoro, ĝis tute elĉerpita kun karteto de sociala asekuro en mano mi eksidis sur benkon. Rimarkis min preterpasanta oficistino kaj mire diris: „Vi estas eksa ĉefflegistino, kio okazis al vi?“ Mi hontis, ke mi estas sola kaj senkonsila kaj mi diri:s, „Mi venis per taksio,“ kaj preskaŭ svenis.
Venis helpanto kaj kun ĉareto li veturirigis min en urĝan konsultejon. Komenciĝis akcepta esplorado rapida kaj profesie perfekta. Soifis mi enorme, sed glason da krana akvo, kiun ili al mi alportis, mi ne kapablis teni. Oni pesis min, mi perdis dek kilogramojn. Mi frostis. En brakon pikis al mi infuzaĵon. Vivdonanta diafana likvaĵo komencis guti. La unuajn vortojn de sanistoj mi aŭdis nun: „Vi kovimas.“ Tute mi ne interesis pri tio. Mi vivis tute pasive, sen povo pri io interesi.
Venis personoj en blankaj kombinezoj, senvorte aranĝis sur min plurajn tubetojn rapide kaj lerte, ŝaltis aparatojn antaŭ mia kapo. Kurte ili diris, ke ili venados regule, ke ne taŭgas voki ilin. Tio estis lastaj homaj vortoj, kiujn mi aŭdis por longa tempo.
Mi kuŝis sur komforta lito senpove. Spite eblis per elektra ilo levi parton de la lito por sidi, mi ne kapablis tuŝi la butonon. Miloj da pensoj venadis al mi pri mia estonto: kio okazos se … se … se …
Senvortaj blankaj fantomoj venadis, alportadis manĝon taŭgan por laborantaj homoj kaj forĵetadis ĝin en specialan vazon por detrui ĝin kiel danĝeraĵo. Teon verŝi el granda kruĉo en poteton faris al mi problemojn. Mi soifis tre, sed malagrablaj gustoj en buŝo estis hororaj kaj mia dekstra mano nelerta, kaj la dua brako estis katenita per tubetoj kondukataj medikamentojn. Tubo por fordukti urinon volvis mian kruron. Aliaj senvortaj fantomoj venadis matene kaj lavis mian korpon. Ĉiuj laboris per profesiaj, rapidaj ŝparemaj movoj sen iu ajn vorto. La plafonaj lumiloj lumis konstante tagenokte. Mi ne sciis, ĉu estas tago aŭ nokto. La tempo pasis per mallogaj sonetoj de aparatoj kvazaŭ akvaj gutoj por frenezigo de martiro. Nur iam eble vespere malleviĝanta suno ruĝe kolorigadis fenestron.
Iun tagon mi ekscitiĝis, sidiĝis kaj rampis el lito. La tubetoj el brusto malgluis kaj aparatoj komencis brui. Mi ilin algluis, aparatoj silentiĝis, neniu venis. Mian penson penetris ideo:
Min flegas artefarita inteligenteco, ĉar ĉio perfekte okazas, neniu demandas pri mia volo, oni ŝanĝas medikamentojn sen mia permeso, sen intereso kiel mi fartas. Kiam venis fantomo, mi demandis: Kiel nomiĝas la medikamento, kiu venas en mian vejnon? Mi ricevis ne respondon, sed demandon: Kial vin tio interesas?
En tiu momento mi perdis fidon al realo. Mi vekiĝis por atente ekribeli. Kaptis min morteca timo pri mia estonto kaj mi kolektis ĉiujn miajn fortojn mensajn kaj korpajn. Kun plena sako da urino en mano mi malrapide ellitiĝis, timante falon kaj kun penego mi movigis la liton al fenestro kaj metis vizaĝon sur vitron de fenestro. Mi vidis, ke mi staras en etaĝo alte super ĉefa urba bruoplena strato. Sur domo kun grandaj ornamitaj montrofenestroj kontraŭ hospitalo mi legis grandan surskribon: „Funebra instituto“. Miaj kruroj preskaŭ perdis forton subteni min kaj mi falis reen sur liton. Mi komencis krii kaj denove mi sinkis el lito kaj tre laŭte kun ĉiaj miaj fortoj mi parolegis: Se vi min lasos kuŝi sen eblo moviĝi kun tiu idiota senĉesa TV kaj muziko, sen homa vorto, kun konstanta ripetado de ĉiam samaj tagaj programoj, vi estas jam nur murdistoj de homoj, profesie perfektaj … kaj mi kriis, ĝis mia plena elĉerpiĝo. Fantomoj venis en sia regula tempo. Ili staris, ne atakis min. Post ia tempo alportis al mi ilon por paŝi kaj viŝis urinon, kiun mi disverŝis planken, kiam mi eligis urinan tubeton el korpo.
Miaj muskoloj perdis sian forton kaj la korpo pezon. Kun lasta peno kaj volo mi sidiĝis kaj poste stariĝis kaj klopodis fari kelkajn paŝojn. Post ia tempo oni min transportis sur liton en ĉambron por maljunulinoj, kiuj senespere sensence ion babilis al si mem. Mi rapide pliboniĝadis kaj personaro parte eksterlanda, parolanta neperfekte nian lingvon rigardis min kun malfido, kiam mi klopodis iel helpi al miaj kunmalfeliĉulinoj apud mi kuŝantaj.
Baldaŭ hospitala aŭtomobilo veturigis min hejmen. La loĝejo estis senhoma, silenta, atendante mian zorgon kaj flegon. Ĝi min ŝate akceptis kaj mi ĝin impresdone kun larmo reprenis. Por mi komenciĝis nova vivo en novaj kondiĉoj en malnovaj spacoj sub strangaj kondiĉoj, kie homoj demandas saĝajn brakhorloĝojn, ĉu ili bone dormis, kiom da paŝoj paŝis, kiom da kalorioj akceptis el manĝo, kia estas vetero, per kiu vojo iri, kion fari … mendas manĝon hejmen kaj pagas senmone, komunikas per aparatoj mem arestitaj en soleco …
Ĉu ili vivon vivas?
Mi sur hospitala lito revis pri agrabla suno, freŝa neĝo, pluvaj gutoj sur vizaĝo, bloveto en branĉoj de arboj, aromo de floro, krio de birdoj, atentemo de preterpasantoj, proksimuloj … kaj kion mi vidas ĉirkaŭ mi? Ĉu tio ĉio, pri kio mi revis, al homoj ne mankas? Ĉu ili ne scias, ke perdas kaj denove kaj denove perdadas belajn emociojn komfortaj por animo, por tio, kio estas por homo VERA VIVO?
La limdato por aliĝi al la 82a Internacia Junulara Kongreso estas la 25a de julio 2026. Se vi planas ĉeesti la kongreson sed ankoraŭ ne plenigis la aliĝilon, faru tion tuj. Se vi volas ĉeesti sed ankoraŭ ne certas, vi povas informiĝi pri la detaloj de la kongreso per nia retejo, Telegram-grupo aŭ sociaj retejoj.
Krome, la organiza teamo petas, ke jam aliĝintaj kongresanoj aliĝu al la ekskursoj kaj karavanoj kiel eble plej baldaŭ, por ke ili povu organizi la busomendon. Vi povas informiĝi pri la ofertataj ekskursoj ĉe la retpaĝo.
La Kataluna Esperanto-Junularo (KEJ), Germana Esperanto-Junularo (GEJ) kaj Junulara Esperanta Franca Organizo (JEFO), danke al subvencio de la Oficejo Franc-Germana pri Junularo, organizas la trinacian projekton “Lingvoj Sen Limoj!”. La projekto kunigos 45 junulojn (po 15 el Katalunio/Hispanio, Germanio kaj Francio), aĝajn 16 ĝis 30 jarojn, por lerni kaj diskuti pri lingva diverseco, lingvaj kaj minoritataj rajtoj, internacia komunikado kaj la rolo de lingvoj en pli unuiĝinta kaj demokratia Eŭropo. La partoprenantoj kunloĝos kun la aliaj kongresanoj dum la Internacia Junulara Kongreso de la 9a ĝis la 16a de aŭgusto 2026 en la junulargastejo La Conreria en Tiana, Katalunio.
La projekto serĉas aktivajn kaj motivitajn junulojn, kiuj interesiĝas pri lingvoj, junulara agado kaj internacia kunlaboro, kaj kiuj povas komuniki en almenaŭ unu el la lingvoj kataluna, hispana, germana, franca aŭ Esperanto. La partoprenantoj ricevos stipendion de 175 eŭroj post la fino de la projekto, dum loĝado kaj manĝoj dum la IJK estos organizitaj. Kandidatoj devas plenigi la aliĝilon antaŭ la 24a de julio 2026. Oni aparte bonvenigas kandidatojn kun diversaj fonoj, sendepende de sekso aŭ handikapo, kaj oni klopodos trovi solvojn por specialaj bezonoj. Esperanto estos la ĉefa lingvo de komunikado dum la kongreso, kaj komencantoj ankaŭ estas bonvenaj se ili pretas lerni kaj uzi ĝin.
Kandidatiĝu per la jenaj ligiloj: Katalunoj/hispanoj, Francoj, Germanoj
Hayden Hendricks
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/07/ijk-41/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Urĝaj informoj pri IJK 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.
La 20an de julio 2026 konkludiĝis la dua kaj lasta semestro de kurso pri la esperanta literaturo startinta en somero 2025. La lekcioj (ne lecionoj, laŭ leksika elekto de la docento prof. Giorgio Silfer) disvolviĝis unu fojon semajne en virtualo kaj du fojojn jare ĉeeste, dum du tutsemajnaj intensivaj kursoj ĉe la Helvetia Esperanto-Domo en La Chaux-de-Fonds, Svislando, kaj ĉe la Naturamika Esperanto-Domo en Málaga, Hispanio. La du semestroj okazis eksperimente kaj senpage kadre de Esplora Instituto de Esperantologio (EIE), establo registrita ĉe la Skandinava Esperanto-Domo en Lesjöfors, Svedio, kaj kie antaŭvideble okazos dum la venontaj jaroj la ceteraj kursoj.
La kurso traktis la esperantan literaturon kiel tuton kaj en komparo kun aliaj eŭropaj tradicioj. La sinsekvo de la ses literaturaj periodoj de nia literaturhistorio laŭis la apartigon de Historio de la esperanta literaturo (Minnaja/Silfer, 2015): 1887-1921, 1921-1937, 1937-1952, 1952-1970, 1970-1993, 1993-2023. Mi kolektis kelkajn reagojn de la studentoj partoprenintaj la du semestrojn:
Mi ne kredis, ke literatura kurso en esperanto… pri esperanto, povus pensigi min pri Pessoa aŭ Ŝekspiro. Silfer instruas ne nur nian literaturon, sed komparas ĝin al aliaj, kaj tio ŝanĝas la manieron per kiu oni legas niajn aŭtorojn.
La semajno en Malago estis intensa, preskaŭ laciga, sed necesa: ĝi kreis grupon. Danke al tio eblis dum la postaj monatoj alfronti kune plurajn kompleksajn temojn… Tiu grupo igis tion ebla.
Mi memoros la tagmanĝon ĉe la plaĝo en Malago pli ol kelkaj filologiaj detaloj. Ĝuste tie mi plene komprenis ke la valoro de esperanto ne estas en la lingvo mem, sed en la komunumo kiun ĝi kreas, kaj tio igis min pli profunde aprezi ĝian literaturon.
La materialo por studi abundas, eĉ troas foje, ne nur sur papero: la lekcioj pri Kalocsay kaj Szathmari postulas solidan kompetenton ankaŭ pri la hungara literaturo. Bonŝance oni alfrontis ĝisfunde ĉiujn ĉi temojn, sed malgraŭ tio restas la sento, ke io eskapis, ke oni ne povas reteni ĉion ĉe si. Mi taksis min jam je alta nivelo pri la lingvo, sed montriĝis ke esperanto estas multe pli riĉa ol mi supozis, kaj dum la tuta kurso mia plej fidinda konsultanto apud “Historio de la esperanta literaturo” estis “Plena Ilustrita Vortaro”.
La programo de EIE por 2026/2027 ne nur ripetos la kurson pri literaturo, ĉi-foje kun institucia apud monografia parto, sed riĉiĝos ankaŭ per kurso pri esperanta lingvistiko gvidata de prof. Ilona Koutny, okazonta aleste en La Chaux-de-Fonds (18-22 aŭgusto 2026).
Post dek tagoj, la 30an de julio en Graco (Graz, Aŭstrio), antaŭ la 111a Universala Kongreso de Esperanto en ĉi tiu urbo, komenciĝos la unua Kongreso de Virinoj kun la ĉeftemo “Virinoj = povoplenaj homoj”.
La kongreson organizas la komisiono de UEA por virina agado.
Ĉiu partoprenanto ricevos ekzempleron de la jam presita 24-paĝa Kongresa libro.
Ĝia pdf-versio estas senpage elŝutebla ĉe https://mallonge.net/virina26
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/07/graco-30/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La unua Kongreso de Virinoj komenciĝos post dek tagoj appeared first on La Ondo de Esperanto.
La denaska esperantisto kaj mondfama ŝakisto Judit Polgár iĝu la sekva prezidento de Hungario. Tion proponas dek ses elstaraj hungaraj figuroj de scienco, kulturo kaj sporto en letero al la prezidanto de la parlamento.
Ĉu Judit Polgár ekregos en la prezidenta palaco? Foto: Przemysław Jahr, Andrew Bossi CC BY-SA 2.5La prezidento de Hungario, Tamás Sulyok, ĵus perdis sian postenon post ŝanĝoj faritaj en la konstitucio, kiujn aprobis la nova majoritato en la parlamento. Sulyok estis proksima politika aliancano de la antaŭa ĉefministro Viktor Orbán, kiu malgajnis la parlamentajn elektojn en aprilo.
La novan prezidanton de Hungario nun devos elekti la parlamento, kaj ĵus aperis neatendita propono: la postenon havu Judit Polgár, mondfama ŝakisto kaj denaska esperantisto.
Ŝin proponis dek ses elstaraj reprezentantoj de scienco, kulturo kaj sporto en letero al la prezidanto de la parlamento. Laŭ la subskribintoj, lige kun la fino de la mandato de Sulyok Hungario alvenis al vojkruciĝo, kio donas ”esceptan ŝancon por venigi la ‘transiron’, daŭrantan ekde la reĝimŝanĝo de 1989, al fina, kontentiga konkludo”.
La proponantoj opinias, ke Hungario post la politikaj ŝtormoj bezonas ŝtatestron, kiu vere esprimas la unuecon de la lando. Tial ĝuste Judit Polgár estas taŭga kandidato, ili opinias.
”Ŝiaj kariero kaj valoroj povas servi kiel kompaso en sorto-decidaj momentoj de la nacio. La persono kaj vivovojo de Judit Polgár perfekte enkorpigas ĉion, kion nia lando nun bezonas: la estimo al Judit Polgár kaj la amo al ŝi spertebla hejmlande kaj tutmonde transcendas partiojn, ŝiaj integreco kaj morala sinteno estas nediskuteblaj”, la letero tekstas.
En Facebook-mesaĝo dimanĉe, ĉefministro Péter Magyar rapide respondis al la fakto, ke dek ses konataj hungaroj proponis Judit Polgár kiel Prezidenton de la Respubliko. La ĉefministro skribas en la mesaĝo, ke Hungario bezonas unuecon, pacon kaj prezidenton, pri kiu ĉiu hungaro povas fieri.
”La prezidenteco de la respubliko estas ne profesio aŭ laborposteno, sed la plej alta servo. La tasko de la prezidento estas: servi kaj reprezenti. Ĉiujn hungarojn.”
Laŭ li, Judit Polgár estas ja tia persono. Péter Magyar do renkontos ŝin lunde kaj demandos ”ĉu ŝi pretas servi nian landon en nova rolo ĝis la adopto de nova Konstitucio.” Magyar skribas en la mesaĝo, ke ”persone, mi sentus tion granda honoro, se ŝi akceptus la inviton.”
Judit Polgár naskiĝis en esperantista familio en Budapeŝto en 1976. Esperanton parolis kaj la patro László Polgár kaj la patrino Klára Polgár. Almenaŭ infanaĝe Judit Polgár kaj ŝiaj du fratinoj Zsófia Polgár kaj Zsuzsa Polgár bone scipovis la lingvon.
La tri fratinoj estis edukitaj hejme de la patro László Polgár, kiu speciale koncentriĝis pri instruado de ŝakludo. Ĉiuj tri filinoj efektive iĝis tre sukcesaj ŝakludantoj, kaj Judit Polgár estas konsiderata la plej sukcesa virina ŝakisto de ĉiuj epokoj. Ankaŭ Esperanto estis parto de la pedagogia plano.
Judit Polgár estas ano de la nuntempe naŭmembra Honora Patrona Komitato de UEA.
Ĝisdatigo je 17.30 UTC: Lunde vespere laŭ loka horo Judit Polgár dankis pro la propono en Facebook kaj diris ke ŝi opinias ĝin honoro, sed ke ŝi ”ne sentas sin sufiĉe forta por alpreni la historian respondecon unuigi dividitan nacion”.
Ĉefministro Péter Magyar kelkajn minutojn poste reagis al ŝia afiŝo, dankis pro ĉio, kion ŝi faris por Hungario, kaj aldonis: ”Eble mi povas diri nome de multaj milionoj da hungaroj, ke ni daŭre kalkulos je vi, eĉ se alimaniere, en la estonteco!”
Antaŭ tridek jaroj aperis en la revuo Esperanto intervjuo de László Polgár, la patro de Judit Polgár, kiu eble iĝos la sekva prezidento de Hungario. La intervjuon faris hungarlingve István Ertl la patro surloke en Budapeŝto, ĝin redaktis kaj publikigis la tiama redaktoro de la revuo, István Ertl la filo, en Roterdamo. Ni republikigas la tekston por igi ĝin pli facile alirebla.
La patro kaj la filinoj Polgár en 1989. Judit, Zsuzsa, Zsófia kaj László Polgár. Foto: Tamás Urbán CC BY-SA 3.0Zsuzsa Polgár fariĝis en februaro virina mondĉampiono pri ŝako, venke defiinte la ĝisnunan ĉampioninon, la ĉinan Xie Jun. La 26-jara Zsuzsa estas la plej aĝa fratino de Zsófia (21) kaj Judit (19) Polgár, ĉiuj tri inter la plej bonaj ŝakistoj de la mondo — kaj Esperanto-parolantoj. Ni intervjuis ilian patron, László Polgár.
Via libro Nevelj zsenit! (”Eduku genion!”, 1989) elvolvas la ideon ke el kiu ajn bebo oni povas eduki, per taŭga metodo, genion, homon kun escepta kapablo, kiun tiu kapablo — jen la ĉefa celo — igas feliĉa. Vi mem, ŝajne, brile sukcesis en tio.
La vojo al feliĉo pleje pasas tra edukiĝo je genio. Sed, evidente, influas aliaj faktoroj, ĉar ne ĉiuj genioj estas feliĉaj. Laŭ mia konvinko kreado estas la plej granda plezuro en onia vivo. Krome, en nia epoko kreemo estas rekompencata ankaŭ finance: neniam tiom da pentristoj vendis siajn bildojn, neniam tiom da sciencistoj povis monigi siajn praktikajn inventojn kiel nuntempe.
Laŭ viaj ideoj startis en 1989 la lernejo Talento en Budaörs, kiu iom famiĝis en Esperantujo. [Vd. apr. ’94, p. 65.] Ĉu ĝi sukcesis realigi vian edukan idealon?
Laŭ mia teorio, edukante infanon oni devas frue specialiĝi pri iu tereno, kiel ŝako, matematiko, muziko, kaj surbaze de tia starto la infano poste fariĝos multflanka homo. Ĉe Talento, kiu iĝis multe pli bona ol averaĝa hungara lernejo, tiu frua specialiĝo tamen ne okazis. Oni ne respektis kelkajn el miaj bazaj principoj: ekz. intensa edukado postulas ankaŭ ke oni ne lasu la infanojn senokupaj de vendreda tagmezo ĝis lunda mateno. Estas vero ke en okjara aĝo la Talento-infanoj parolis Esperanton kaj la francan, gajnis inter-lernejajn konkursojn pri matematiko, kaj havis lertan teatro-trupon. Tamen, ili multe postrestis la nivelon postulatan de mia sistemo: je la aĝo de 10-12, infano devas atingi en sia fako la nivelon de universitata profesoro. Mia filino Jutka [Judit] kiel 12-jara estis jam la unua en la monda rangolisto de plenkreskuloj. Fakte, mi pruntis mian nomon al Talento pro tio ke ĝi startis el la Esperanta movado.
Kiam Esperanto aperis en la vivo de la familio Polgár? Ĉu ĝi ludis ian rolon en via eduk-metodo?
Nia kontakto kun Esperanto komenciĝis fine de la 70-aj jaroj. Tiutempe mi estis instruisto, kaj mi varbis multajn el miaj lernantoj por Esperanto: ĉ. 100-150 el ili ekzameniĝis pri ĝi. En mia libro mi dediĉis apartan ĉapitron al la individuaj kaj sociaj avantaĝoj de Esperanto, ĝia valoro pedagogia, precipe kiel lingvo enkonduka al la lernado de pluaj lingvoj.
La kovrilo de la revuo, en kiu aperis la intervjuo en aprilo 1996.Ĉiuj miaj filinoj parolas, krom hungare, la anglan, rusan kaj Esperanton. Jutka konas krome la hispanan; Zsofia la germanan kaj hebrean; Zsuzsa la germanan, hispanan, iomete la francan, kaj nun ŝi lernas la hebrean.
Kiam ili estis tute etaj, la Polgár-filinoj ankoraŭ partoprenis esperantistajn ŝak-aranĝojn. Ĉu ne plu?
Ne post la mezo de la 80-aj jaroj. Por diri la veron, ĉi ties nivelo ne plu konvenas por la knabinoj. Nuntempe ili ludas kun esperantistoj nur okaze, kiam tiuj renkontas nin, aŭdinte ke ni estas esperantistoj.
Ĉu ili aŭdas pri tio?
Jes, ĉar kiam nur eblas, mi ĉiam propagandas Esperanton. Inter la hungaraj ŝakistoj cetere troviĝas esperantistoj: grandmajstro László Barczay, majstro Tibor Filep, kaj certe troviĝas multaj simpatiantoj. Se ekzistus bonaj esperantistaj ŝakturniroj, mi imagas ke pli multaj lernus Esperanton.
(Ĉi tiam aperis s-ino Klára Polgár kaj aldonis: Mi havas superagradan instru-rajtigan diplomon pri Esperanto. Mi ofte uzis Esperanton en ĉiuj partoj de la mondo. Niaj plej agrablaj amikaj rilatoj dankeblas al Esperanto.)
Ĉu vi, kiu sukcese plenumas vian vivoplanon, havas ian ”recepton” por la Esperanta movado? Ĉu vi iom sekvas ĝiajn evoluojn?
Certe, de tempo al tempo ni foliumas kelkajn revuojn, kiel la vian. Mi havas la impreson ke multon oni povus fari pli bone. Precipe necesus ligi kontaktojn kun homoj kiuj kompetentas fari decidojn en la intereso de Esperanto. Necesus ankaŭ konvinki milionulojn kaj miliardulojn pretajn subteni noblan aferon.
Ĉu Zsuzsa konsideras la mondĉampionan titolon la pinto de sia kariero?
Fakte ne, ĉar ŝi jam atingis similajn rezultojn: ŝi gajnis en fortaj grandmajstraj konkursoj, atingis duan lokon en la hungara vira ĉampionado; ŝi estis la unua virino ricevinta la viran grandmajstran titolon post plenumo de la koncernaj normoj; do, la mondĉampiona titolo estis unu etapo inter la multaj. Ŝia estonteco dependas ankaŭ de kiam naskiĝos al ŝi infanoj, kiom ili forigos ŝian atenton de ŝako. Mi kredas ke ŝi ne plu progresos en sia ŝak-kariero, se temas pri konkursa ŝako. Eble ŝi progresos en arta ŝako, en komponado de problemoj; ŝi ja verkis jam du librojn kaj multegajn artikolojn.
Fakte, kion pri la privata vivo de la knabinoj?
Zsuzsa edzigis antaŭ jaro kaj duono inĝenieron programistan-matematikistan el Tel-Avivo, kaj ili vivas feliĉe en Novjorko. Li ludas ŝakon je amatora nivelo. Zsófi restadas jam de monatoj en Israelo, ŝi vintrumas en Tel-Avivo. Jutka restas en Hungario, prepariĝas al siaj sekvaj konkursoj.
Ĉu iu el la Polgár-filinoj fariĝos ”vira” mondĉampiono? Ĉu eble aliaj junaj hungaroj havas pli da ŝancoj: Zoltán Almási aŭ Péter Lékó?
Mi kredas ke neniu havas pli da ŝancoj ol Jutka: unue, ŝi estas nun la plej bona hungara ŝakisto, ankaŭ je vira nivelo; ŝi havas 2675 resp. 2695 Elo-poentojn en la du mondaj rangolistoj kaj troviĝas inter la unuaj dek en ambaŭ, dum Almási situas inter la 15-a kaj 20-a, kaj Lékó inter la 30-a kaj 35-a lokoj. Evidente, tiu el ili atingos plej alte kiu laboros plej multe, laŭ la plej bonaj metodoj. Ili ĉiuj estas en tiu aĝo kiam diversaj ĝenaj faktoroj povas interveni, ekde amo ĝis problemoj de sendependiĝo.
Ĉu ne estas kontraŭdiro inter la virina mondĉampiona titolo de Zsuzsa kaj tio ke vi, kiel konate, malaprobas la laŭseksan disigon en konkursa ŝako?
En lasta analizo ne, simple ĉar hodiaŭ ekzistas apartaj formoj organizaj por viroj kaj virinoj; aliflanke, neniu ankoraŭ senkonteste pruvis ke virinoj kapablas atingi same altajn plenumojn en intelektaj terenoj kiel viroj. Ĉi tiu estas unu el la supozoj kiujn mi ŝatus pruvi. Eĉ se mi ne povus ĝin pruvi per plenumo de mia filino, la demando restas malfermita, ĉar filino de iu alia povus ja plenumi ĝin. Kompreneble, nia ĉefa celo estas ke unu el la knabinoj iĝu vira mondĉampiono. Judit sendube havas ŝancon por tio, se ŝi laboros multe kaj bone. Tamen, ni plukis la mondĉampionan titolon, ĉar ni vidis ke, pro diversaj kialoj, la progreso de Zsuzsa interrompiĝis. Fakte, tiu interrompo estis neevitebla, ĉar ŝi estis tiu kiu devis sperti plej multe da konfliktoj antaŭ la politika reĝim-ŝanĝo en Hungario: de ŝi oni retiris la pasporton por kvin jaroj, ŝi estis ĝenata de policanoj, de ŝi FIDE subtrahis 100 poentojn tiel ke ŝi falis de la unua al la dua loko en la rangolisto, por ne paroli pri gazetara kampanjo kontraŭ ŝi en Hungario — pro ĉio ĉi Zsuzsa ne povis atingi la rezulton iam celitan. Aldoniĝas ke Zsuzsa estis nia unua infano: ĉe ŝi ni kolektis tiujn eduk-spertojn kiujn ni poste povis uzi por la kariero de Jutka.
La dek plej bonaj ŝakistoj de la mondo, eble kun la nura escepto de Karpov, estas pli junaj ol 40 jarojn, plejparte eĉ malpli ol 30. Ĉu la altnivela sporto ĉiam pli juniĝos? Ĉu la Polgár-fratinoj estis pioniroj ĉi-terene?
Ĉiuj mondĉampionoj komencis ŝaki je aĝo tiel frua kiel 4 jaroj, ili frue specialiĝis kaj strebis kun plena forto al grandaj plenumoj. Tamen, la ĉiama plijuniĝo estas vera en la senco ke je la sama aĝo nun iuj atingas pli altan nivelon. Ekzemple, la junec-rekordon pri grandmajstriĝo tenis Bobby Fischer, sed Jutka lin superis, kaj ŝian rekordon eksigis Péter Lékó.
Ĉu vi kontentas pri la konkursa kaj poentuma sistemoj de FIDE?
Ne povas ekzisti perfekta poentuma sistemo, sed verŝajne ne eblas pli bona sistemo ol la nuntempa, kiu uzas matematikajn rimedojn por mezuri ŝakplenumojn. Laŭ mi ne necesas ĝin ŝanĝi. La konkursa sistemo de FIDE — interese — ĉiam estas subtenata de la tiutempaj mondĉampionoj, ĉar ili rajtas gardi sian titolon dum 2-3 jaroj, kaj nur poste akcepti defion al para matĉo. Por defendi la titolon, egalstato sufiĉas; la defianto devas venki por forkonkeri la titolon. Ĝuste nun FIDE pripensas ŝanĝi la sistemon en la senco por kiu mi pledas de 20 jaroj. Estas ironio de la sorto ke tio okazas ĝuste nun, kiam mia filino estas la mondĉampiono. Ekde nun mondĉampionado devus okazi ĉiun jaron, kaj ĝi estus amaskonkurso. La mondĉampiono devus gajni la konkurson por gardi sian titolon — kaj, fakte, estas sufiĉe granda ŝanco ke iu alia gajnos el la cento da partoprenantoj, ĉar la faktoro hazardo neniam estas ekskludebla el sporto. Laŭ mi, ĉiujara mondĉampionado utilus, ĉar la pli ofta eblo mond-ĉampioniĝi malfermus perspektivon al junaj ludantoj. Finfine, ne estas normale ke en sporto tiel praa kiel ŝako, Zsuzsa estas nur la oka mondĉampiono! Dum, ekzemple, en naĝado oni jam medalis eble mil mondĉampionojn.
Ekde la lasta fojo en Linares (1994) ne okazis konkurso en kiu la vira mondĉampiono Kasparov kaj Judit Polgár ambaŭ aperus. Oni klaĉas pri bojkoto de Kasparov al Judit.
Ne estas klaĉo, sed fakto ke Kasparov ne akceptas partopreni tie kie Judit ludas. Laŭ klaĉoj, li plurfoje diris publike ke, dum li estos mondĉampiono, li ne ludos samturnire aŭ en matĉo kun Judit. Iuj manaĝeroj tamen klopodas organizi la ”matĉon de la jarcento”, inter la plej bonaj vira kaj virina ludantoj, do, inter Jutka kaj Kasparov aŭ Karpov. Oni planas premian fonduson de kvin milionoj da dolaroj, eventuale eĉ ties duoblon. Ni vidos ĉu tio tuŝos Kasparovon. Li vivas ne nur per ŝako, li estas ankaŭ tre sukcesa negocisto, do, povus okazi ke eĉ por tiu sumo li ne volus riski malvenkon kontraŭ Jutka. Kasparov estas tre forta ludanto, sed ankaŭ Jutka — kaj ŝi ankoraŭ evoluas, ŝia ludoforto povas plu kreski.
Zsuzsa Polgár
Zsófia Polgár
Judit Polgár
Revuo Esperanto, aprilo 1996
Legu pli:
Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html
Se ne estos almenaŭ tricent aliĝoj al la Internacia Junulara Kongreso apud Barcelono en aŭgusto 2026, Kataluna Esperanto-Junularo riskos fortan deficiton: ĝis nun aliĝis ĉirkaŭ ducent sepdek, sed trideko el Afriko (malprobable vizota kaj vidota); kaj la partopreno el Iberio mem ne ŝajnas proporcie tiel granda kiel okaze de SAT-kongreso en 2019 (eĉ dum la pandemio).
KEJ supertaksis la aliĝemon al IJK kun pli altaj tarifoj ol kutime (kaj kiu pagos la restadon de burundianoj, kongolandanoj kaj tanzanianoj?). La TEJO-regularo, kiun la prezidantino volas modifigi fare de la Komitato je la dudektria horo, devigas al licencpago, sendepende de la financa rezulto. Ĉar TEJO ne navigas en trankvilaj akvoj, nur Kataluna Esperanto-Asocio povus/devus helpi sian junularon, por ne bankrotigi ĝin.
Legu pli en “Heroldo de Esperanto”
En la retejo de ILEI (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj) aperis kvarpaĝa raporto de la prezidanto kaj estraro de ILEI pri trimonata agado, de la 15a de aprilo 2026 ĝis la 15a de julio 2026.
Ŝlosilpunktoj: forpaso de Probal Dasgupta; novaj ebloj per propra Zoom-konto; Komitat-kunsido 2026.07.04; aprobo de la Elekta komisiono por la nova periodo; sekciaj novaĵoj el Ĉeĥio kaj Benino; ILEI-Kongreso 2026 kaj 2027; Kunpens(ig)adoj pri Esperanto en universitatoj; kunlaboro kun UEA, IKEF, FIPLV, Radio Habana Cuba, irana ĵurnalo “Ŝarg”.
Legu la tutan raporton ĉe https://www.ilei.info/agado/2026-07-15
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Raporto de ILEI appeared first on La Ondo de Esperanto.
Antaŭ dek tagoj aperis la somera (laŭ la nordhemisfera vidpunkto) eldono de la ĉiusezona bitgazeto “La Ondo de Esperanto”, 2026, №2 (328). Duafoje en la historio de “La Ondo” (unuafoje en marto 2019) ĝi estas dediĉita al interlingvistiko kaj esperantologio. En ĉi tiu eldono, nomebla “La Ondo de Esperantologio”, krom la Akademia decido «Pri la esprimo “tiel nomata”» estas publikigitaj sep fakaj studoj, inkluzive de la plej lasta verko de Probal Dasgupta, kiun li sendis al nia redakcio la 30an de majo, malpli ol 40 horojn antaŭ sia subita morto.
La aliajn studojn en la 70-paĝa sekcio “Lingvo” verkis Sabine Fiedler, Chistopher Gledhill, Ilona Koutny, Marc van Oostendorp, Ryszard Rokicki kaj Klaus Schubert. Enestas ankaŭ du bibliografioj kaj kelkaj artikoletoj rilataj al esperantologio.
Pro la ampleksa ĉeftema tekstaro en ĉi tiu eldono mankas la sekcio “Tribuno”, kaj la ceteraj sekcioj estas malpli grandaj ol kutime.
En la primovada sekcio “Eventoj” estas pli ol dudek artikol(et)oj pri esperantista aktivado dum la dua kvarono de la 2026a jaro, interalie, pri la kongreso de esperantistoj-fervojistoj en Serbio, landaj kongresoj en Brazilo, Britio, Kroatio kaj dulanda Ĉeĥia-Germania kongreso; ankaŭ pri aliaj agadoj esperantistaj en pluraj landoj.
Bedaŭrinde, preskaŭ neniam en “La Ondo” mankas nekrologoj. Ĉi-foje ni funebras okaze de la forpasoj de Valentin Melnikov, Probal Dasgupta, Chang Choong-sik, Ivo Osibov kaj Przemysław Wierzbowski.
En la sekcio “Arkivo” estas publikigita la kutima monata listo de Esperantaj jubileoj kaj memordatoj, kiun dum pluraj jaroj ĉiumonate kompilas Aleksander Korĵenkov.
Dum pluraj jaroj la plej ampleksa Onda sekcio estis “Kulturo”, sed ĉi-foje ĝi estas nur 22-paĝa; ja se ĝi denove estus 40-60-paĝa ĉi tiu “Ondo” superus 150 paĝojn. En ĝi estas legeblaj originalaj noveloj de Paulo Sérgio Viana kaj Debra Hamel, kaj kelkaj recenzoj, inkluzive de la kvarpaĝa recenzo de Toño del Barrio pri la romano “Kien ci iras?” de Henryk Sienkiewicz, kies tradukon fare de Lidja Zamenhof prilaboris Sergio Pokrovskij. La prilaborinto mem respondas la demandojn sur sep paĝoj. En la kultursekcio enestas ankaŭ artikol(et)oj pri aliaj Esperantaj kulturnovaĵoj muzikaj, literaturaj, gazetaj…
Al la sekcio “Mozaiko” kontribuis Stanislav Belov per paĝo da ŝercoj pri la somera varmego kaj István Ertl per “Spritaj splitoj kaj preskeraroj”.
La tria “Ondo” por la 2026a jaro (№329) aperos fine de septembro aŭ komence de oktobro. En ĝi vi trovos plurajn artikolojn pri la Kongresa Sezono en Esperantujo, kiuj jam komenciĝis.
La abonkampanjo daŭras. La baza abontarifo ne ŝanĝiĝas dum pluraj jaroj.
Estas tri abonkategorioj:
1. Abonanto – 15 eŭroj
2. Amiko – 30 eŭroj
3. Patrono – 100 eŭroj
“La Ondo de Esperanto” estas abonebla ĉe niaj landaj perantoj, ĉe nia UEA-konto kaj per la internacia pagosistemo PayPal. Pri la pagmanieroj legu ĉi tie: https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm.
Dum la abonjaro 2025 danke al la Amikaj donacoj 23 personoj ricevis senpagajn abonojn. La nomoj de ĉiuj amikoj kaj patronoj aperas en la rubriko “Donacoj” de nia novaĵretejo. Pagante vian kotizon por 2026, pensu pri tiuj, kiuj mem ne povas pagi, kaj donacu Amikan aŭ Patronan kotizon.
1 Kovropaĝa bildo: “Post la pluvo” (1935) de Aleksandr Gerasimov
2 Bazaj informoj pri “La Ondo de Esperanto
3 En ĉi tiu numero
5 Intervjuo
6 Paweł Fischer-Kotowski. Mi vivas momente ekster la Esperanta tumulto: Intervjuo kun Ionel Oneţ
9 Lingvo
10 Pri la esprimo “tiel nomata”
17 Probal Dasgupta. “Mi akuzativas…!” diris Émile Zola
27 Sabine Fiedler. Novaj esploroj pri konstruitaj lingvoj
33 Chistopher Gledhill. Hazardaj kaj intencaj paronimoj: la rolo de paronimio en Esperanta vortfarado kaj terminologio
44 “Esperantologio / Esperanto Studies”
45 Ilona Koutny. Loko kaj enhavo de esperantologio fone de interlingvistiko
54 Marc van Oostendorp. Eviti rimon en Esperanta prozo
58 Aleksander Korĵenkov. La Ondo de … Esperantologio
59 Ryszard Rokicki. Rimarkoj pri interpretoj de la Fundamento
66 Klaus Schubert. Hugo Schuchardt, frua interlingvisto
73 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov. Interlingvistiko kaj esperantologio en “La Ondo de Esperanto”
77 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov. Interlingvistiko kaj esperantologio en “Ruslanda Esperantisto”
78 UK-111: La 48a Esperantologia Konferenco
79 Eventoj
80 Tim Owen. Jubilea Brita Kongreso: 50 jaroj de EAB
83 Iraneide Morais. Brazila Kongreso: “Esperanto kaj indiĝenaj lingvoj”
84 Paulo S. Viana. La 36a Esperanto-renkontiĝo de la ŝtato Rio-de-Ĵanejro
85 Andreas Diemel. Dulanda kongreso en Olomouc
86 Ladislav Kovář. Fervojistoj kongresis en Serbio
87 Filip Ivančić. La 14a Kongreso de kroataj esperantistoj
88 Torine Raharisoa. Malagasa Seminario – ponto inter la koroj
90 Alessio Giordano, Giulia Costanzi. Kio okazis dum IJF 2026? Jen eta resumo
91 Ulrich Matthias. Esperantaj Tagoj en du Mondaj Kulturaj Heredaĵoj
93 Snaiguolė Malych. Litovio: Somera kunflugo kun eminentaj gastoj
95 Andreo Grossmann. Jam la 91a staĝo de Espéranto France-Est
95 Michel Basso. “Esperante Ludu” ĉe la Strata Festivalo
96 Irina Gonĉarova. APERo-19, eĉ pli sukcesa ol la antaŭaj
97 Parker Adey. MeKaRo 2026
98 Takemori Hirotoshi. La 74a Kongreso de Esperantistoj en Kansajo
98 Lu Wunsch-Rolshoven. PRINTEMPE en Wiesbaden
99 Aŭstrio agnoskis Esperanton
100 Aleksander Korĵenkov. Graco: Pli ol mil kongresanoj 100
100 Aleksander Korĵenkov. Raportoj pri ĉiuj Universalaj Kongresoj ekde 1991
101 La Kongresa Libro aperis
101 La 113a UK okazos en Kaŭno
103 Koncize (9 informoj)
104 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov. Ni funebras kaj kondolencas
106 Arkivo
107 Aleksander Korĵenkov. Jubileoj kaj memordatoj en julio 2026
111 Kulturo
112 Paulo S. Viana. Turka marŝo
114 Debra Hamel. Promenado en la parko
116 Nikolao Gudskov. Etenditaj sentencoj kaj paraboloj (Recenzo: Julian Modest. “La vendisto de feliĉo”)
117 Toño del Barrio. “Kien ci iras?” Ĉu Nova versio aŭ nova traduko? (Recenzo: Henryk Sienkiewicz. “Kien ci iras? Romano pri la tempo Nerona”)
121 La respondo de Sergio Pokrovskij
128 Paŭlo Moĵajevo. La albumo, aŭskultinda je ĉioma ajn horo! (Recenzo: Kaj Tiel Plu. “Je la kvara”)
129 Flo Martorell. La Roko: Nova albumeto de Martin & la Talpoj
130 Humphrey Tonkin. Ili ĉiuj iris en la regnon de lumo…
131 Biblioteka Apogo Bachrich: alvoko 2026
132 Literatura Foiro, 2026, №341
132 Retbutiko lanĉita, gajnintoj de INK-5 premiotaj
133 Mozaiko
134 Stanislav Belov. Estas tiel varmege ĉi tie, ke eblas rosti blankan urson!
135 István Ertl. Spritaj splitoj kaj preskeraroj
136 Perantoj de “La Ondo de Esperanto”
137 Reklamo
(R)Estu kun la “Ondo” ankaŭ en la 2026a jaro! (Re)Abonu mem kaj/aŭ abonigu viajn amikojn!
Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/07/ondo-162/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La Ondo de … Esperantologio appeared first on La Ondo de Esperanto.
La Eŭropa Kongreso de Esperanto okazos de la 14a ĝis la 17a de majo 2027 en Carry-le-Rouet, proksime de Marsejlo en Provenco.
Ĝi estos la dek-dua laŭvice. La dek-unua okazis de la 8a ĝis la 12a de majo 2024 en Strasburgo kun rekorda nombro da aliĝintoj – 641 personoj.
Pliaj informoj pri la 12a Eŭropa Kongreso baldaŭ estos haveblaj en la kongresa retejo: https://kongreso2027.esperanto-france.org
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/07/francujo-35/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La Eŭropa Kongreso okazos en majo 2027 appeared first on La Ondo de Esperanto.
Antaŭ mallonge, Usono devis subteni militistajn puĉojn por subigi ribelan Latinamerikon. Hodiaŭ, malfortiĝo de la maldekstro kaj eksplodo de krimeco favoras etendiĝon de radikala dekstro en tiu landaro. Same kiel "generaloj kun nigraj okulvitroj" de pasinta tempo, ĉi tiu politika ŝanĝo servas la planojn de Blanka Domo pri ĝia "rezerva korto" De Christophe Ventura
« Sendependaj ? Ne, ne ! Neniu lando en la mondo povas esti sendependa nun ! » — diris sinjoro Abelardo de la Espriella, kiu staris unuarange post unua balot-nombrado por prezidenta elekto en Kolombio la 21-an de junio (1). Li ankoraŭ estis kandidato, kiam li respondis al demandoj de pastro Miguel Arrázola (2). En lando, kie 18 % de loĝantaro deklaras sin evangelia (3), tiu influa fondinto de la Kristana Familia Eklezio "Vivaj Riveroj" en Kartageno demandis al "La Tigro" (kromnomo, kiun sinjoro de la Espriella, "ekumena katoliko", elektis por si mem) pri la rilato, kiun li intencas starigi kun Usono. Kaj precize kun prezidanto Donald Trump, post la tensioj, kiuj venenigis la rilatojn inter ĉi tiu kaj lia antaŭulo Gustavo Petro (4). « Unuan fojon kolombia prezidanto estos respublikano », li respondis, ridete. Sinjoro de la Espriella pludiris : « Mi estas respublikano en Usono. (…) Mi voĉdonis por sinjoro Trump en la baloto [de 2024]. » La 47-jaraĝa fierema advokato havas tri civitanecojn : kolombian, italan kaj usonan. Li akiris ĉi lastan en 2023 post loĝado dum deko da jaroj en Florido kaj eble iĝos la dua sudamerika prezidanto kun usona civitaneco, post sinjoro Daniel Noboa (Ekvadoro).
Sinjoro de la Espriella fiere asertas sian lojalecon al sinjoro Trump. Fidela al si mem, ĉi tiu denove enmiksiĝis en kolombian balotkampanjon por indiki al balotontoj la nomon de la kandidato, kiun li volis vidi sur iliaj balotiloj, la 21-an de junio — kondiĉo por ke Vaŝingtono pluigu sian kunlaboradon (financan, ekonomian, sekurecan) kun Bogoto. En kadro de neokolonia politiko de Blanka Domo rilate al sia "rezerva korto", Kolombio ja estas ĉefa ŝak-peco.
« Mi volas Planon Kolombio II-a kaj ke usonaj bazoj revenu », anoncis sinjoro de la Espriella, aludante planon, kiu, sub preteksto de milito kontraŭ drogŝakrado, ebligis al Usono deploji trupojn en tiun landon inter 2000 kaj 2015, fakte por militi kontraŭ geriloj. Dum la kampanjo, li promesis rekonstrui nacian militan potencon, detrui la kokainproduktajn kampojn, disfaligi la armitajn grupojn kaj la kartelojn kun helpo de Usono kaj Israelo. Lia celo : ĉesigi strategion de "plena paco" de sia antaŭulo, kiu fiaskis (5).
Morala dekadenco
La kolombia balotado okazas, ĉiuflanke, en pli vasta kadro de lavango de radikala dekstro en Latinameriko : elektiĝo de S-ro Nayib Bukele en Salvadoro en 2019 (li estis reelektita en 2024), de S-ro Javier Milei en Argentino en 2023, de S-ro Noboa en Ekvadoro en 2023 (reelektita en 2025), aŭ de S-ro José Antonio Kast en Ĉilio (2025). La politika modelo, kiun ĉi tiuj reprezentas, estas multforma, sed havas similaĵojn : novliberalismo, severa sekureca politiko, venĝemo kontraŭ maldekstro, geopolitika viciĝo malantaŭ Vaŝingtono kaj, plej ofte, persona simpatio al S-ro Trump. Dum la kampanjo en Kolombio, ĉi tiu asertis : « La rezulto de ĉi tiu baloto estas tre grava por la estonteco de Kolombio kaj ties rilatoj kun Usono, konsiderante (...) la politikan subtenon, kiun li [sinjoro de la Espriella] donis al mi, persone » (Truth Social, 3-a de junio 2026). Kio gravas al la usona prezidento, estas havi obeeman estron en Kolombio. En alia epoko (romana imperio), oni parolus pri "prokonsulo".
Tiu granda turniĝo al ekstremdekstro de landaro, kiu antaŭe estis konsiderata kiel provejo por maldekstro, parte eksplikiĝas per la fiaskoj de ĉi tiu lasta (faciligitaj, interalie, per usonaj enmiksiĝoj), kiam ĝi dominis lokan politikan scenon de la 2000-aj jaroj ĝis komenco de la 2020-aj jaroj. Kvankam Latinameriko ŝuldas al ĝi gravajn sociajn kaj demokratiajn progresojn, ĝi ne sukcesis daŭre transformi ekonomiajn kaj sociajn strukturojn, kiuj ekde longtempe nutras malegalecon kaj kaŭzas malriĉecon. Ĝia strategio, bazita sur pli justa distribuo de riĉaĵoj, apogita sur kresko de enspezo el eksporto de naturaj produktaĵoj, elĉerpiĝis.
Ĉi tiu situacio nutris malfidon kontraŭ progresemaj fortoj, precipe en malriĉaj tavoloj, la lamaj mezaj klasoj kaj la junuloj, kiuj konis nur maldekstran regadon. La dinamiko akcelis, dum la generacio de estroj de la 2000-aj jaroj (de Hugo Chávez en Venezuelo ĝis S-ro Evo Morales en Bolivio aŭ S-ino Cristina Fernández en Argentino) ne estis anstataŭigita per figuroj, kiuj ĝuis kompareblan popularecon, kaj sub premo de "juraj militoj" kontraŭ maldekstro.
La internacia financa krizo de 2008, pliakrigita de COVID-19-pandemio (2020–2021), kiu ĵetis tiun landaron en la plej gravan recesion ekde jarcento, enŝlosis ĉiujn landojn de la subkontinento en reĝimo de malrapida kresko, dum internacia komerco malrapidiĝis. La milito en Ukrainio komencita de Rusio (2022) kaj tiu kontraŭ Irano okazigita de Usono kaj Israelo (2026) kaŭzas inflaciajn premojn, kiuj erodas aĉetpovon en Argentino, Bolivio, Kolombio aŭ Venezuelo. Preter siaj specifaj trajtoj, ĉiu lando frontas samajn socio-ekonomiajn problemojn : neformalan ekonomion, kiu implikas preskaŭ duonon de la laboristoj (kaj tiel malhavigas la ŝtatojn de impostaj enspezoj), kreskon de malegaleco, de malriĉaj laboristoj kaj de malrezistebleco, kiuj damaĝas mezajn kaj malriĉaj klasojn. Laŭ Monda Banko, 32 % de latinamerika loĝantaro riskas fali en malriĉecon, kiu jam trafas 25 % de individuoj (6).
Ondoj de popola malkontento esprimiĝas regule ekde fino de la 2010-aj jaroj, sed la registaroj ne ofertas daŭrajn solvojn al la sociaj postuloj kaj petoj. La manifestacioj kaj sociaj movadoj sinsekvas ĝis atingi insurekcia stato : en Ĉilio, Kolombio aŭ Ekvadoro inter 2019 kaj 2021, kaj en Bolivio en 2026.
Tiaj situacioj kontribuis al "punaj voĉdonoj", favoraj al radikala dekstro, dum periodo kiam en la landaro okazis intensa balota sinsekvo. Ĉiuj latinamerikaj landoj fakte spertis ekde 2021 prezidentajn kaj parlamentajn elektojn. Aliaj okazos en 2026 (Brazilo en oktobro, Haitio en aŭgusto kaj decembro), kaj en 2027 (Salvadoro — leĝdonaj —, Gvatemalo, Meksikio — mez-mandataj leĝdonaj —, Argentino).
Kvankam granda parto de la loĝantaro opinias, ke maldekstro ne faris sufiĉe por transformi la sociojn, kiujn ĝi estris, la superaj klasoj, siaflanke, opinias, ke ĝi tro favoris la ceteron de la socio : jen stariĝas postulo al retroirado, kaj urĝe kontraŭ la ŝtato. Ĉi tiu dekstro intencas trakti la nunan problemon radike, defendante ideon, ke potenco de maldekstro kondukis al morala kaj institucia dekadenco : burokrata kancero ; parazitismo de la sociaj helpoj kaj de tiuj destinitaj al la indiĝenaj popoloj, virinoj kaj genraj minoritatoj ; kaj ĉiaj obstakloj al entreprena libereco.
En Kolombio, S-ro. de la Espriella intencas redukti budĝeton de la ŝtato "je 40 %" en kvar jaroj. Li promesis, kiel detale priskribite en sia kampanja programo, komenci "grandan revolucion de malreguligo", krei "landon de posedantoj", draste malaltigi impostojn, allogi eksterlandajn investojn por ekspluati la naturajn riĉofontojn de la lando (nafto, gaso, mineraloj, akvo). Kaj ĝis eble eĉ dolarigi la nacian ekonomion. En Ĉilio, S-ro Kast kaj lia "urĝa registaro" intencas "rompi" kun la politikoj de S-ro Gabriel Boric per "drasta-reformo" kaj procezo de "nacia rekonstruo", bazita sur seninventa recepto : malaltigo de impostoj, revizio kaj redukto de ŝtataj elspezoj, kunfandado aŭ redukto de ministrejoj kaj administracioj, malabundeco, ktp. Sammaniere, S-ro Noboa duonigis la nombron de ministrejoj en sia lando (de dudek al dek), prenis dispoziciojn favorajn al fleksebligo de laboro kaj al eksterlandaj investantoj en pluraj sektoroj : teknologiaj servoj kaj artefarita intelekto kun kreado de eksterleĝaj zonoj ; minado ; energio… Ĉie, ĉensegiloj estas svingitaj de la dekstra mano de la ŝtato por amputi la maldekstron.
Por plej multaj el tiuj estroj, la atenditaj ŝparoj devas financi politikojn de militigo de lukto kontraŭ organizitaj krimularoj. Jen profitaj okazontaĵoj, kiuj ĝojigas sekurecajn industriojn de Vaŝingtono kaj Tel-Avivo. S-ro Bukele intencas konverti siajn investojn en kampo de sekureco al ekonomiaj profitoj (stabileco, logado por eksterlandaj investantoj, disvolviĝo de novaj sektoroj kiel turismo aŭ cifereca ekonomio). Tiaj orientiĝoj havas alian funkcion : kontroli, eĉ disciplini, la regataron en periodo de ŝrumpo de ties rimedoj (laboro, aĉetpovo, publikaj servoj).
Necesas ankaŭ krei rezonadon, kiu konvinkos plejmulton da balotantoj akcepti rezignadon. En ĉi tiu kampo, la dekstro scipovis profiti de novaj plagoj, kiuj trafis latinamerikajn sociojn. La etendiĝo de organizita krimularo, ligita al intensiĝo de internacia drogŝakrado, profunde ŝanĝis lokajn ekvilibrojn. La produktado de kokaino atingis historiajn nivelojn (proksimume 1 000 tunoj en 2015, pli ol 3 700 en 2023), precipe en Kolombio, kiu sola koncentras du trionojn de la kokainaj agroj en la mondo. Ĉi tiu specifa areo en la lando kvinobliĝis ekde 2013. En la mondo, 25 milionoj da homoj konsumis ĉi tiun substancon en 2023, kontraŭ 17 milionoj en 2013, tio estas kresko de preskaŭ 50 % (7). La krimaj retoj nun etendas siajn fadenojn kaj agadas sur la tuta latinamerika teritorio por produkti kaj transporti al la cetero de la mondo ĉiujn drogojn, kiujn ĝi konsumas (kokaino, heroino, sintezaj drogoj, marihuano). Konsekvence : Latinameriko estas la plej perforta landaro en la mondo (ekster militaj konfliktoj). Laŭ la UN-Programo por Disvolviĝo (PUND), « kun proksimume 9 % de la monda loĝantaro, Latinameriko kaj Antiloj registras preskaŭ trionon de la murdoj okazintaj en la mondo. Oni taksas, ke proksimume duono de ĉi tiuj murdoj estas ligitaj, rekte aŭ nerekte, al krimaj organizaĵoj kaj bandoj » (8).
Ĉi tiu kresko de perfortaĵoj kaj murdoj starigis sekurecan postulon en unuan rangon de popolaj zorgoj. Aldoniĝas persisto de koruptado, kiu subfosas la fidindecon de institucioj, same kiel la efikoj de la migradoj kaŭzitaj de la venezuela krizo, sed ankaŭ de la kubaj kaj haitiaj situacioj, kiuj pliigas migradojn al multaj landoj (Brazilo, Ĉilio, Kolombio, Ekvadoro, Meksikio, Panamo).
Iom post iom, tiuj defioj ŝanĝis la centron de publika debato. La postuloj ligitaj al sociala justeco, redistribuo, mediprotektado aŭ plivastigo de rajtoj perdis sian centrecon favore al tiuj, kiuj koncernas sekurecon, lukton kontraŭ ŝtata korupto kaj korupto de politikistoj, aŭ kontrolon de landlimoj. La latinamerikaj dekstroj kaj iliaj radikalaj partioj scipovis pritrakti ĉi tiujn temojn. Ili konstruis, precipe en retaj babilejoj kaj tra multaj sociaj kampoj (eklezioj kaj frataroj, sportaj kluboj, familiaj asocioj, ktp.), argumentarojn organizitajn ĉirkaŭ ununura obsedo : la reveno al ordo. En ĉiuj ĝiaj formoj : morala, religia, sociala, sekureca. La "kultura batalo" (kontraŭ aborto, virinaj rajtoj, samseksemo, "tutmondismo", "kultura marksismo", "narko-komunismo", ktp.) utilas ĉi tie kiel cemento por heterogenaj koalicioj laŭ sociologia vidpunkto (9).
Nefidaj aliancoj
Tamen, la taĉmento de "prokonsuloj" de S-ro Trump (10) eble ne estas tiom potenca, kiom ĉi tiu eble esperas. Fakte neniu, krom la salvadora prezidento, gajnis tujan plimulton de voĉdonoj por sia elektiĝo. Multaj el ili ne havas plimulton en parlamento. Ili venkis danke al aliancoj kun aliaj radikalaj dekstroj, la tradiciaj dekstroj kaj la centra dekstro, same kiel danke al voĉdonoj, kiuj precipe malakceptis la maldekstran kandidaton. En la leĝdonaj instancoj, S-roj Kast kaj Milei dependas de interkonsentoj traktitaj projekton post projekto. En Kolombio, S-ro de la Espriella ne havas reprezentantan partion en la Ĉambro aŭ la Senato. Frontante maldekstran tendaron, kiu mobilizis preskaŭ duonon de la balotantoj en la dua raŭndo de la prezidenta balotado, li devos, se lia venko estos konfirmita, apogiĝi sur la partioj de la tradicia dekstro (Konservativa Partio, Demokrata Centro de S-ro Álvaro Uribe, Socia Partio de Nacia Unueco — aŭ Partio de la U —, Radikala Ŝanĝo) same kiel sur la elektitoj de Liberala Partio.
Dum nenio ankoraŭ ne estas decidita pri la brazila prezidenta baloto (malsame, kiel ĉiuj prognozoj indikas por tiu de Peruo), la heterogenaj teamoj, kiuj subtenas ĉi tiujn radikalajn dekstrajn ekstremaĵojn en Latinameriko, impresas per sia fragileco. Kiom longe la loĝantaro subtenos partiojn, kiuj preferas S-ron Trump ?
(1) En la momento, kiam ni presis ĉi tiun artikolon, la venko de S-ro de la Espriella ne estis oficiale deklarita. La unua balotnombrado montris streĉitajn rezultojn. La maldekstra kandidato, S-ro Iván Cepeda, prezentis pli ol 57 000 kontestojn.
(2) Dum intervjuo ĉe Radio Centro (Gvajakilo) la 6-an de junio 2026.
(3) « La democracia resiliente », Informe Latinobarómetro 2024, Santiago de Ĉilio, 1-an de majo 2025.
(4) Legu Maurice Lemoine, « Konkeroj kaj malvenkoj de la jaroj de Petro », Le Monde diplomatique, junio 2026.
(5) Legu Loïc Ramirez, « En Kolombio, neebla “plena paco” », Le Monde diplomatique, junio 2026.
(6) Citita en « Democracias bajo presión : Reimaginar los futuros de la democracia en América Latina y el Caribe 2026 » (PDF), PNUD, Novjorko, 11-an de majo 2026.
(7) « World drug report 2025 », Unuiĝintaj Nacioj, Novjorko, 2026, www.unodc.org
(8) Lucía Dammert kaj Carolina Sampó, « What do we know about organized crime in Latin America and the Caribbean » (PDF), PNUD, Novjorko, 2025, www.undp.org
(9) Legu « Sinjoro Trump, pirato de la Karibio », Le Monde diplomatique, januaro 2026.
(10) Tiuj, malkiel romiaj prokonsuloj, ne ĝuas agnoskitan civitanecon de la imperio, kiun ili servas.
La kurso pri diplomatia kaj geopolitika tradukado ekos morgaŭ ĉe Kultura Centro Esperantista, sub la gvido de c-ano Giorgio Silfer: ĉi-jare parto de la semajno estos dediĉita al la definitivigo de proponoj por traduki terminojn el esperanto, kies ekvivalento ne estas tuj spurebla en aliaj lingvoj.
Tiun specifan taskon klopodos plenumi tradukistoj kaj tradukemuloj el almenaŭ tri malsamaj lingvoj diplomatie kaj geopolitike gravaj. Baza referenco estas la teksto pri la Esperanto Civito legebla alilingve ekde ĉi tiu monato en la oficiala retejo.
Kelkaj fakuloj estos invititaj por telematika konsilado, unuavice la ĉefa prizorginto de la rubriko “en aliaj lingvoj”, c-ano Giacomo Comincini.

Modest, Julian (ps.). Tra la padoj de la vivo: Romano / Antaŭparolo de Fernando Pita. — Antwerpen: Eldonejo Libera, 2020. – 112 p.
En sia sepa romano “Tra la padoj de la vivo” Julian Modest priskribis la luktojn de sola patrino kun filino, la konfrontojn, la proponojn plej diversajn, ofte ne utilajn, eĉ dubindajn.
Ĉu la protagonisto sukcesas ĉiam esti forta virino? Ĉu ŝi ĉiam faras la ĝustajn decidojn? Tiu ĉi romano kunportas vin sur la pado tra ŝia vivo kaj rivelos al vi la respondojn. Ĉiel ajn, unu afero estas certa: patrino faras ĉion por la feliĉo de sia filino.
Esperanto estas ne nur ponto interkultura, sed ankaŭ fonto de literaturo originale verkita en Esperanto. Dum la tuta julio la libroservo de UEA ofertas la libron “Tra la padoj de la vivo” de Julian Modest kun sesona rabato sendepende de la kvanto.
Mendu ĝin ĉe https://katalogo.uea.org/?inf=9815
Eksciu pli pri la libro kaj legu ĝian komencon ĉe https://sezonoj.ru/2020/07/modest-8/
AlKo
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/07/modest-15/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post La julia rabato: Tra la padoj de la vivo appeared first on La Ondo de Esperanto.
Pasintjare la paktinta establo Esperantista Domo de Kulturo en Razgrado rezignis pri la organizo de Danuba Esperanto-Rendevuo, sed la ideo ĝermis al Danuba Amikeca Renkontiĝo Esperantista, okazonta en Ruse, 17-20 septembro 2026, danke al la loka Esperanto-Societo kaj sub la aŭspicio de Bulgara Esperanto-Asocio.
La aranĝo konsistos plejparte el gastronomio kaj turismaj ekskursoj, sed la programo inkluzivas ankaŭ prelegojn pri la rivero Danubo. C-ano Giorgio Silfer proponis propran pri la verko “Danubo” de Claudio Magris.
Por informoj kaj aliĝoj: vkamburova52 [ĉe] abv [punkto] bg (vkamburova52[at]abv[dot]bg)
La 26an de julio 1887 aperis la unua libro de Esperanto, pro kio nia Esperanto-komunumo memoras tiun ĉi daton kiel la Tagon de Esperanto. UEA strebas, ke Unesko proklamu tiun daton la Monda Tago de Esperanto. UEA instigas lokajn grupojn festi la Tagon, markante ĝin per loka aŭ reta agado, kaj kuraĝigas ĉiujn aldoni tion al Eventa Servo, kie ankaŭ eblos poste raporti. Via festado subtenas la pledojn de UEA en Unesko por la oficiala agnosko. Interalie UEA mem planas specialan retkonferencon por prezenti al la ĝenerala publiko gravajn atingojn de Esperanto prepare al pli grava festo: “Esperanto 140”, pro la 140a datreveno de la unua libro en 2027.
La konferenco okazos en Esperanto kaj estos spektebla per Zoom: https://us06web.zoom.us/j/87403061723?pwd=BLU6XRAZEt9I6mrhoaQBcdCGOvtcb7.1.
Identigilo de la kunveno: 874 0306 1723
Sekreta kodo: 597370 (normale sufiĉas alklaki la ligilon, necesas nek identigilo nek sekreta kodo).
Ĝi estos registrita kaj spektebla poste, laŭplane kun subtekstoj al naciaj lingvoj, tiel ke neesperantistoj povu ĝin spekti kaj ke ĝi helpu informi oficialulojn pri la lingvo kaj la graveco proklami la 26an de julio Monda Tago de Esperanto.
Dimanĉon, la 26an de julio 2026, de la 12a ĝis la 15a horo UTC, kontribuoj po 20 min.
Enkonduko (5 min.) de Fernando Maia Jr.
So Jinsu. Esperanto: Tutmonde Vivanta lingvo 140 jarojn, de la unua libro ĝis nuntempo
Seán Ó Riain. Esperanto kiel nemateria kultura heredaĵo de la homaro
Humphrey Tonkin. Esperanto kontraŭ lingva diskriminacio
Zdravka Boycheva. Esperanto-kulturo
Muzika paŭzo (10 min.)
Barbara Pietrzak. Pollando kaj Esperanto
José Antonio del Barrio: ZEO-j (Zamenhof/Esperanto-Objektoj)
Nathalie Kesler. Esperanto kaj mondcivitaneco
François Lo Jacomo. Esperanto kaj Unesko: 71 jaroj da partnereco
Ni kalkulas, ke vi multnombre spektos tiun ĉi eventon!
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1314.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Konferenco pri la Tago de Esperanto, la 26a de julio 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.
Nederlandaj profesiaj revizoroj, kiuj devis kontroli la kontojn de UEA, ricevis pagon sed ne finfaras sian laboron. Notario ne respondas telefonon. ”Mi perdas la esperon pri Nederlando”, resumis ĝenerala direktoro Martin Schäffer. Dume financaj kalkuloj de kvar kongresoj restas nefinitaj, eĉ sen la malhelpo de nederlandaj aŭtoritatoj.
Ĉu UEA dronas en nederlanda burokratio?Dum la reta komitata kunsido sabate la 11-an de julio la gvidantoj de UEA devis aŭdi akran kritikon pro tio, ke la rekomendoj de la komitataj reviziantoj plurajn jarojn restas neplenumitaj. Centra punkto estis la multjara manko de profesia revizora kontrolo de la kontoj de UEA.
Laŭ ĝenerala direktoro Martin Schäffer la problemo kuŝas tamen ne ĉe UEA, sed ĉe la nederlandaj revizoroj, kiuj ne faras sian laboron kvankam ili ricevis pagon.
– Simple la nunaj revizoroj ne reagas, ne finas sian taskon, li klarigis al la Komitato.
Ralph Schmeits, kiu ĝis lastatempe estis la ĉefa respondeculo de la financa fako en la Centra Oficejo, laŭ Martin Schäffer jam respondis al ĉiuj demandoj de la revizoroj, sed ial la afero ne progresas.
– Oni lasas min ekstere de la tuta afero, ĉar oni diras ke mi kiel direktoro ne povas esti enplektita, ĉar oni ja iel kontrolas min. Sed tio ne funkcias, kaj nun ili ne reagas plu.
La ideo havi eksterajn revizorojn estis bona, sed praktike ne funkcias, laŭ Martin Schäffer.
– Antaŭe dum tridek jaroj oni havis nur internan revizoradon, estis la samaj homoj, kiuj bone faris… Ni denove havu internan sistemon laŭ mi, do homojn, kiuj estas fakaj homoj kaj povas revizori la financojn de UEA. Oni ne bezonas nederlandan entreprenon. Ekde kiam oni havas tion, oni pagas monon sed ne ricevas la koncernan rezulton.
Simile neakurata laŭ Martin Schäffer estas la nederlanda notario kiu devus kontroli la jam aprobitajn teknikajn ŝanĝojn en la statuto de UEA. La ŝanĝoj postulataj de la nederlandaj leĝoj estis aprobitaj en marto kaj jam devus validi, sed ĝis nun ne okazis la ĝenerala voĉdonado pri ili, ĉar UEA ne sukcesas kontrakti nederlandan notarion kiu unue kontrolu la statuton.
Brandon Sowers– Mi postkuras tiun notarion de pli ol ses semajnoj kaj ne ricevas eĉ reagon ĉu li transprenas la taskon aŭ ne. Do eĉ tio ne funkcias, oni povas havi kontakton kaj ili ne reagas simple. Oni skribas al la homoj, neniu reago. Oni telefonas, neniu reago. Estas absolute katastrofa… [ridas] Pardonu ke mi… do mi perdas la esperon pri Nederlando.
Brandon Sowers, komitatano A de Usono, esprimis komprenon pri la frustriĝo de la ĝenerala direktoro kaj rekomendis ke oni ŝanĝu firmaon aŭ rifuzu pagi, se la revizoroj ne faras sian laboron.
– Finfine estas profesia laboro, kaj ni devus aŭ ricevi bonan laboron aŭ trovi aliajn. Tamen estis la rekomendo de niaj reviziantoj, inkluzive de Guy Matte, ke ni faru profesian reviziadon, kaj la Komitato aprobis tion. Do ĝis la Komitato ŝanĝos tiun rekomendon, tio estas la rekomendo, kaj ni devas ricevi eksteran reviziadon.
Ŝanĝi la revizoran firmaon tamen ne eblas, laŭ Martin Schäfer.
– Por ĉi tiu jaro eĉ ne havas sencon peti alian. Ni devis pagi por antaŭaj jaroj nur por ke ili akceptu entute, do tio ne havus sencon, nun ŝanĝi la entreprenon.
Alia neplenumita rekomendo de la komitataj reviziantoj estis, ke UEA fine finfaru la financajn kalkulojn pri la kvar pendantaj kongresoj. Temas pri tiuj de Montrealo, Torino, Aruŝa kaj Brno – alivorte ĉiuj, kies finkalkulon devis prizorgi ne UEA mem, sed la ”kongresa fako” ĉe la entrepreno E@I en Slovakio.
Martin Schäffer kun aŭtomata teksto.Laŭ Martin Schäffer la prokrasto estas kaŭzita de pluraj faktoroj.
– Ni faras multajn diversajn klopodojn por progresi pri tio, sed simple ne estas tempo flanke de… ĉefe de la kongresa fako por progresi. Ankaŭ mi investis tempon por kontroli, ĉar la bazo estas la kongreso en Montrealo, sed pro la kronvirusa tempo, kaj ĉar temis pri du kongresoj, estas eksterordinare komplike.
En 2021 la Komitato de UEA decidis, ke la kongresan administradon estonte prizorgu la organizaĵo Е@I en Slovakio. La tiama vicprezidanto Fernando Maia – la nuna prezidanto de UEA – asertis, ke la ŝanĝo povos ŝparigi al UEA 20 000 eŭrojn jare. La ŝparo ĉefe estiĝis per tio, ke oni maldungis la multjaran konstantan kongresan sekretarion (KKS) Clay Magalhães.
Nun Martin Schäffer tamen klarigas, ke ĝuste tiu maldungo kontribuis al la maleblo fini la financajn kalkulojn de la kvar pasintaj kongresoj.
– La ŝanĝo de la KKS, ke nun ni havas E@I en tiu rolo, ankaŭ estas problemo, ĉar ili transprenis tute subite kaj ne estis multe da subteno ĉe la transdono de la scioj kaj ankaŭ ĉe diversaj funkcioj, do ankaŭ tio estas, mi diru, aldone komplika.
Michela Lipari, kiu dum la sama sabata kunsido estis elektita nova komitatano C, forte kritikis la prokraston kaj plendis ke la Loka Kongresa Komitato de la UK en Torino, okazinta en 2023, ricevas neniajn informojn pri la progreso de la financaj kalkuloj.
– Do pri Torino… ni eĉ ne venis al tiu punkto, respondis Martin Schäffer.
Tiu respondo ne kontentigis Michela Lipari.
– Do imagu, post tri jaroj… La bilancoj de UEA ne estas validaj, ĉar se vi ne metas la pozitivan flankon de la kongreso, tio signifas ke la bilanco estas fuŝa. Do mi neniam aprobos bilancon dum ne estos finitaj la kongresoj, ŝi diris.
Prezidanto Fernando Maia diris, ke li plene komprenas la plendojn.
Fernando Maia konfirmis, ke UEA ne plu okupiĝos pri la nova administra sistemo Akso.– Ankaŭ mi plendas flanke de la Estraro. Mi mem partoprenis kelkajn el la kunsidoj pri la kongresaj raportoj. La afero ne estas forgesita. Tamen la bilanco estas ĝusta. La bilanco antaŭvidas debitorojn, kreditorojn kaj tiel plu, do ĉiuj sumoj estas en la ĝustaj lokoj nuntempe. Ili ne estas en la fina loko, sed tamen en la ĝustaj nuntempaj lokoj, li klarigis.
Dum la diskuto pri la estrara raporto Fernando Maia konfirmis, ke UEA ne plu okupiĝas pri la nova administra sistemo Akso, kies evoluigo kostis al la asocio pli ol dek jarojn da laboro kaj verŝajne multe pli ol la 100 000 eŭrojn, kiuj estis buĝetitaj por ”reteja renovigo” en 2013. Anstataŭe eble okazos iuj plibonigoj en la nuna retejo.
Prezidanto Maia menciis ankaŭ la libroservon de UEA, kies estonteco restas neklara lige kun la planata vendo de la domo kie ĝi situas, kaj la emeritiĝo de la multjara respondeculo Ionel Oneț.
– Ni ĉi-jare havis la emeritiĝon de Ionel Oneț. La libroservo do normale funkciis, kaj fakte ĝi normale funkcias ĝis nun, do estas neniu sekreto pri la libroservo. Kiam iu diras ke estas nebule, kio okazos pri la libroservo, mi profitas la okazon por klarigi ke estas neniu nebulo pri tio. Do la libroservo normale funkcias kiel antaŭe. Estas deĵorantoj, estas aĉetado de libroj, estas elsendado de libroj kaj tiel plu. Do neniu grava ŝanĝo ĝis nun kaj ni ne vidas urĝecon ion ŝanĝi.
Ŝajne la Estraro do antaŭvidas, ke oni ne sukcesos en proksima tempo realigi la decidon faritan en februaro 2022 pri la vendo de la domo, kie situas la libroservo. Post la decido la arkivo kaj biblioteko de UEA en la domo ĉe Nieuwe Binnenweg 176 estis fordonitaj. La plej multaj oficistoj de UEA, inkluzive de la ĝenerala direktoro, nun laboras aliloke, sed plu tie la libroservo.
La estrara raporto, spezokonto kaj bilanco ne estis akceptitaj en la reta kunsido; la fina decido pri tio estis lasita por la kunveno kiu okazos dum la Universala Kongreso en Graco.
La retagentejo de la Esperanta Civito nun proponas la novan sekcion “En aliaj lingvoj”, kie disponeblas sintezaj prezentoj pri la Civito en diversaj etnaj lingvoj. La paĝoj celas konigi ĝin ekster Esperantio kiel originalan konstitucian eksperimenton, bazitan sur la federisma filozofio por diaspora popolo, kaj kiel realaĵon sui generis en la perspektivo de internacia juro.
La prezento estas legebla en la oficialaj lingvoj de Svislando, de Unuiĝintaj Nacioj kaj de Afrika Unio; estas aldone informoj en la indonezia (ĉar grava lingvo de ASOAN/ASEAN). Oni antaŭvidas sekcion en aliaj lingvoj, kvankam ne oficialaj ĉe internaciaj organizoj, sed nuntempe ekzistas nur la japana versio. Ĉiu paĝo resumas la ĝeneralajn karakterizojn kaj la historion de la Esperanta Civito, ĝian raŭmisman filozofian fonon, la principon de ius sermonis, la proceduron de civitaniĝo, la rolon de la paktintaj establoj kaj la funkciadon de la leĝodona, ekzekutiva kaj arbitracia instancoj. La tekstoj klarigas ankaŭ la federacian kaj subsidiuecan strukturon de la Civito, ĝian normaron, simbolojn kaj eksterajn rilatojn.
La multlingva sekcio servos kiel referenca enkonduko por diplomataranoj, esploristoj, ĵurnalistoj kaj reprezentantoj de lingvaj aŭ kulturaj institucioj, kiuj deziras kompreni la naturon kaj la konstitucian originalecon de la Esperanta Civito. La paĝaron realigis la vickonsulo pri informado, c-ano Giacomo Comincini, tiel plenumante punkton de la Kapitulo laborprogramo prezentita en Malago komence de la mandato, kun la ĉiam dankenda teknika apogo de s-ro Gábor Deák.
La 14an de julio 2026 post longa malsano en Vieno forpasis

Hans Michael Maitzen
(1943-2026)
aŭstria astronomo kaj esperantisto (de 1960), prezidanto de TEJO (1968-1969); longtempa (ĝis 2019) prezidanto de Aŭstria Esperanto-Federacio; senatano kaj prezidanto de la Akademio Internacia de la Sciencoj San-Marino (AIS), prezidanto (2013-16) de LKK de la 77a Universala Kongreso de Esperanto (Vieno, 1992), ĉefreprezentanto de UEA ĉe la Viena oficejo de Unuiĝintaj Nacioj, ofta preleganto en internaciaj Esperanto-kongresoj kaj en la studadsesioj de AIS; kunlaboranto de PIV pri astronomio; kunaŭtoro (kun R. Fössmeier) de la libro “Gregoria kalendara reformo kaj ĝiaj postefikoj” (2019) kaj kuntradukinto (kun R. Fössmeier) de la unua libro de la verko “Pri la rivoluoj de la ĉielaj korpoj” de Koperniko (2024), aktiva membro de IKUE (Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista); laŭreato de la Diplomo pri Elstara Agado de UEA (2013).
Ni kondolencas la familianojn, amikojn kaj samideanojn de Hans Michael Maitzen.
Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov
Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/07/maitzen/
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Hans Michael Maitzen forpasis appeared first on La Ondo de Esperanto.
Antaŭ ne longa tempo, scienca esploro
en Germanujo montris, ke tia variado en la hunda konduto povas esti
kaŭzata de la homa animstato. Kiam la homo estas feliĉa, la besto
ŝajne lernas kaj reagas pli facile. Kiam li estas malĝoja, okazas
precize la malo. Dum la multmiljara kunvivado kun homoj, hundoj
elvolvis eksterordinaran kapablon percepti tiajn indikojn, laŭ la
homa rigardo, voĉo, korpa sinteno, gestoj. Ili estas la bestoj, kiuj
plej bone komprenas la homajn sociajn movojn. Nun, la sciencistoj
decidis mezuri, ĝis kiu punkto hundoj perceptas la homajn emociojn.
Multaj
studoj tiucele estis faritaj, pere de fotoj aŭ pere de homaj
vizaĝoj ŝajnigantaj emociojn. La esploristoj montradis vizaĝojn
gajajn, kolerajn aŭ malgajajn, kaj analizadis la reagojn de la
bestoj. La problemo estas, ke “ŝajnaj” mienoj ne ĉiam fidele
reproduktas la realon.
En
la nova esploro, oni preparis teston, en kiu partoprenis 77 homoj kun
siaj hundoj. Komence, la hundoj lernis plenumi simplan taskon, nome
ĉirkaŭiri konuson kaj reveni al la koncerna homo. Poste, la
hundposedantoj spektis filmetojn, kiuj estigis ĝojon, malĝojon aŭ
neŭtralan emociostaton. Kaj tiel ili laborigis siajn dorlotbestojn.
La rezultoj estis tute klaraj: kiam la homoj estis feliĉaj, tiam
iliaj hundoj plenumis la taskon multe pli bone. Se ili estis
malĝojaj, tiam la bestoj malpli ofte rigardis al la homoj kaj malpli
bone obeadis.
La
studaĵo montris, ke la hundoj distingas malsamajn emociostatojn kaj
adaptas sian konduton al tio. Tamen, tio ne signifas, ke ili
komprenas homajn emociojn same kiel alia homo komprenas. Alivorte,
kiam hundo perceptas, ke homo estas malĝoja, tio ne signifas tute
certe, ke ankaŭ la hundo estas malĝoja, tiumomente.
La
studo ne klare montris, ke hundoj klopodis konsoli pli ofte la
malĝojajn homojn. Ankaŭ ne, ke la hundoj evidente klopodis helpi aŭ
apogi homojn. Eble la bestoj perfekte perceptas la situacion, sed ne
sentas tute egalan emocion. Ili simple perceptas la ŝanĝojn en la
homa konduto, kaj en tio ili estas veraj talentuloj.
Praktika rezulto de tiu esploro koncernas la homojn, kiuj trejnas hundojn por specialaj taskoj. La emocia stato de la trejnanto estas grava parto de la kunagado inter ambaŭ.

La Esperantista Domo de Kulturo “D-ro Ivan Kirĉev” en Razgrado (Bulgario), aliĝinta al la Pakto, komunikas la rezultojn de la 37a Internacia Literatura Konkurso EKRA, kies juĝkomisiono konsistis el c-inoj Ivaniĉka Maĝarova kaj Dimitrinka Kateva kaj s-ro Vasil Kadifeli, laŭ du branĉoj (poezio kaj humuro) po tri premioj.
Poezio: unua premio al Ewa Grochowska pro “Malnova domo”; dua al Erika Godó pro “La rakonto de la maljuna arbo” kaj “Plenluno”; tria al Lenke Szász pro “Eksonis violono” kaj al Zivanko Novakov pro “Honta poemo”.
Humuro: unua premio al Miklós Cseszneky pro “La universala solvo, perdita en Nkumbe”; dua al Ewa Grochowska pro “Bela kokino” kaj al Cho Sung Ho pro “Perdita ŝafo”; tria al Tatiana Terehova pro “Kion plej bezonas la verkistoj?” kaj al Charles Germany pro “Papera balkono kaj la homarano”.
Estas rimarkinde ke virinoj konsistigas la plejmulton el la gajnintoj, kaj ke ili estas edukitaj en lingvoj de orienta Eŭropo.
Dimitrinka Kateva
Fonto: https://www.esperantio.net/ekra-rezultoj
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Rezulto de la 37a Internacia Literatura Konkurso EKRA appeared first on La Ondo de Esperanto.
Ĝis mezo de la 1960-a jardeko, Indonezio havis unu el la plej grandaj komunistaj partioj en la planedo. Nuntempe, tri jardekojn post la fino de la sanga diktatoreco de Suharto, la maldekstro havas malfacilaĵojn por revigliĝi en la regno. Kvankam la subpremo forte trafis kaj ege malfortigis progresemajn organizaĵojn, la malprogreso ankaŭ okazis en alia kampo : tiu de ideologio.
En 2025, okazis pluraj ondoj da manifestacioj en diversaj indoneziaj urboj (1). Urbaj junuloj, studentoj kaj malstabilaj laboristoj mobiliziĝis kontraŭ korupto, ekonomia malsekureco kaj kreskanta aŭtoritatismo de la prezidanto Prabowo Subianto, elektita en 2024. Tamen, la movado ne trovis politikan subtenon kapablan transformi manifestaciojn en depostulojn, nek depostulojn en strategion. La kolero iom post iom malaperis kaj la situacio renormaliĝis.
Tiu epizodo estigas pli ĝeneralan demandon : kial pli ol kvaronjarcento post la falo de la aŭtoritatema reĝimo de Suharto —nomita “Nova Ordo” (1965-1998)— Indonezio malfacile penas aperigi daŭrajn organizaĵojn kapablajn oponi la politikojn kiuj nutras socian koleron ? Por respondi tiun demandon, endas esplori la radikojn de la organizaj manieroj de la loka maldekstro kaj ekzameni la ideologiajn principojn per kiuj granda parto de la laboristoj interpretas la sociajn aferojn.
La politika periodo komencita de la falo de la reĝimo de Nova Ordo en 1998 estis longe priskribita kiel demokratia transiro. La unuaj jaroj, nomitaj “Reformasi”, efektive estis signitaj de evidentaj progresoj : pliiĝo de minimuma salajro, ampleksigo de reĝimoj de la sociala sekureco kaj pliboniĝo de laborprotektado. La industriaj zonoj de Okcidenta Javo, Banten kaj Centra Javo tiutempe iĝis centroj de laborista mobilizado. Aperis novaj sindikataj federacioj, kiuj anstataŭis la ununuran organizaĵon regatan de la ŝtato, SPSI, dum celebradoj de la 1-a de Majo kaj strikoj revenis en la publikan vivon. Tiam, la sindikatistoj povis opinii ke Reformasi fine estigos ne nur pli demokratiajn instituciojn, sed ankaŭ malpli malamikan ekonomian politikon.
Dudek kvin jarojn poste, ili ankoraŭ atendas. La indonezia kapitalismo daŭre estas ankrita en oligarkiaj aliancoj ligantaj politikajn kaj burokratajn elitojn kun grandaj entreprenaj konglomeratoj, samtempe kiel ĉi tiuj plejparte ekskludas ĉiujn ceterajn rolantojn (2). Koncerne la laboran mondon, iom post iom ĝi alfrontis revenon de malreguligo kaj norman restrukturadon kiuj favoris la moveblon de kapitaloj.
Tiu evoluo plirapidiĝis dum la prezidanteco de Prabowo Subianto, eksgeneralo de Nova Ordo. La politika regado de la strategiaj publikaj kompanioj, reguligaj agentejoj kaj grandaj projektoj de evoluo iom post iom restis en manoj de frakcioj inklinaj al la prezidanteco. Krome, la militistaro revenis al la civila administracio (io pasintece malpermesita) kaj aferista mondo, kio donas al ili novajn kialojn —materialajn, ĉi-okaze— por konsideri sindikatismon kiel perturbanton.
Tamen, la instituciaj obstakloj kaj pezo de la oligarkio ne sufiĉas por klarigi la konstantan marĝenan staton de sindikatoj. La limigoj de mobilizado ankaŭ ŝuldiĝas al ideologiaj, religiaj kaj kulturaj kialoj.
La plej grava rompo okazis en 1965 kaj 1966, kiam la plej granda kontraŭkomunista masakro de la 20-a jarcento kaŭzis neniigon de la Indonezia Komunista Partio (PKI : Partai Komunis Indonesia) (3). Tiu partio ĝuis gravan ĉeeston inter kamparanoj, virinoj, junuloj kaj laboristoj. La ĉefa komunista sindikata organizaĵo, la Tutindonezia Centra Organizaĵo de Laboristoj (SOBSI : Sentral Organisasi Buruh Seluruh Indonesia), estis iĝinta la plej granda regna federacio kaj eksplicite esprimis depostulojn de la laboristoj laŭ marksismaj terminoj.
Pancasila kiel ŝtata doktrino
La epizodoj de perforto kiu eksplodis dum la Malvarma Milito por garantii la integriĝon de Indonezio en la kontraŭkomunistan tendaron rezultigis centojn da miloj da mortoj kaj eĉ pli grandan nombron de politikaj malliberuloj. Sekvante ordonojn de la generalo Suharto, la armeo ekstermis sindikatestrojn kaj ĉiuj organizaĵoj ligitaj al la maldekstro estis dissolvitaj, ĉio tio havis gravajn konsekvencojn pri la maniero en kiu eblas paroli pri politiko. La koncepto mem de socia klaso malaperis de la vortaro kaj la sindikatoj estis reorganizitaj ene de korporacia kadro regata de la ŝtato kaj subigata al la reĝimo.
Samtempe, la ideologio de la tielnomita “Pancasila” —aparte nepreciza salato kiu prezentas unuiĝon, harmonion kaj socian justecon kiel kulturajn trajtojn esencajn en la indonezia identeco— estis levita al ŝtatdoktrino. La sociaj organizaĵoj estis devigitaj montri sian alligitecon al Pancasila por pruvi sian lojalecon al la regno. Per diversaj programoj de civitana edukado, tutaj generacioj lernis identigi la denuncon de sociaj antagonismoj kiel minacon por la socio. Kiam la reĝimo disfalis, de antaŭ tri jardekoj la radikalaj politikaj luktoj estis marĝenigitaj kaj enradikiĝis la ideo ke ili estis fremdaj al la “aŭtentika“ indonezia kulturo.
La krizo kiu ĉesigis la Novan Ordon ankaŭ plifortigis la integriĝon de Indonezio en la retojn de novliberalismo laŭ internacia skalo. La reformoj postulitaj de la Internacia Mona Fonduso (IMF) post la ekonomia kolapso de 1998 (4) kaŭzis fermon de bankoj, privatigajn programojn kaj restrukturadon de la financa sektoro.
Sub preteksto malmunti la klientisman kapitalismon regantan en la regno, tiuj dispozicioj faciligis la pluvivon de multnombraj entreprenaj konglomeratoj per mekanismoj de ŝuldrestrukturigo kaj laŭcelaj interkonsentoj. Alivorte : anstataŭ dissolvi la oligarkion, kiel ĝi promesis, IMF savis ĝin.
La administra malcentralizo postulita de la internacia organizaĵo kaj efektivigita en 2001 ludis ŝlosilan rolon tiurilate. Redistribuante la centran potencon inter provincaj kaj regionaj administracioj, la reformo ankaŭ multobligis la eblecojn de profitekstraktado (5). La elitoj forĝis aliancojn kun minaj kompanioj, grandaj plantejoj kaj nemoveblaĵaj entreprenistoj, dum sindikatistoj estis viktimoj de timigado per dungosoldatoj de lokaj politikaj gvidantoj aŭ kvazaŭarmeaj grupoj.
Samtempe al tiu evoluo en la politika kaj ekonomia medio, la indonezia socio spertis gravan disvastiĝon de islama devoteco. Dum fine de la 20-a jarcento granda parto de la islama mondo spertis ĝeneralan revigliĝon kiu restrukturis la religian aŭtoritaton kaj ĉiutagan moralecon, en Indonezio la fenomeno estis markita de la sekvoj de la perforto de 1965 kaj 1966.
En tiu situacio, kelkaj elmontradis sian religiecon por al si garantii sekurecon, ĉar elmontroj de fido forigis suspektojn esti komunisto. Kun la paso de la tempo, tiuj praktikoj de superviveco asimiliĝis kaj, post pluraj generacioj, eksteraj signoj de devoteco iĝis sincera fido. En kelkaj partoj de Centra Javo, iamaj bastionoj de PKI iĝis centroj de konservativa aŭ radikala Islamo.
Tiujn evoluojn oni ne komprenu nur laŭ teologiaj terminoj : krom la efikoj de la kontraŭkomunista subpremo, ili ankaŭ reflektas la klopodojn de la regantaro por anstataŭigi ajnan manieron de socia kritiko per morala diskurso. Tiel, socia maljusteco kaj koruptado ne plu estas prezentitaj kiel esprimoj de superregado, sed kiel ilustraĵoj de la fakto ke la socio devojiĝis de la diaj indikoj. La postulojn oni ne plu esprimas per vortoj de la maldekstro, sed per leksikono de radikala Islamo : la socia ĝenateco iĝas pacienco antaŭ la malfeliĉo, dankemo al dio kaj apriora akceptomaniero de la mondo tia, kia ĝi estas ; la malfacilaĵoj de la vivo iĝas pruvoj de firma fido kaj la sento de maljusteco malaperas per la konvinko, ke la dia ordo estas, per ĝia difino mem, bona.
La pezo de la familio
La intimaj ligoj inter urbaj kaj kamparaj areoj, propraj al la kerno de Javo, determinas ankaŭ la kondiĉojn de ekzisto de la maldekstro. Multaj laboristoj vivas kun siaj patroj aŭ bopatroj kaj prilaboras la teron por ricevi kromajn enspezojn. Nu, kiam la familiaj retoj kompensas la efikon de ekonomiaj batoj, la ebleco mem de konfrontiĝo malpliiĝas. Kiu socia organizaĵo kapablas agadi ene de la hejmoj mem ?
Ni ne eĉ menciis normojn de genro. La virinoj estas plimultaj en sektoroj kiel produktado tekstila aŭ de vestoj, sed religiaj kaj naciismaj diskursoj —kiuj substrekas ke hejmaj aferoj koncernas la virinojn— limigas ilian eblon engaĝiĝi en sindikatojn. La deĵoroj, devigoj rilataj kun la infanprizorgo, kaj implicitaj altrudoj de la socio pri respektindeco ofte malfaciligas ilian partoprenon en kunvenoj, mobilizadoj kaj strikoj. Tiel do, la dungantoj nerekte profitas de la persisto de patriarkaj principoj kiuj limigas la amplekson de kolektiva ago en virinaj laborsektoroj.
Ĉio antaŭa konsistigas serion da ideologiaj, politikaj, sociaj, kulturaj kaj moralaj kadroj kiuj ne forigas plendojn, sed ja kondiĉigas la rimedojn per kiuj oni povas esprimi kaj trakti laŭ organizita maniero. Tiu situacio ne nur malfortigis la sindikatan movadon, sed kontribuis ankaŭ plifirmigi hegemonian ordon, kiu normaligas ekspluatadon kaj hierarkiojn. En tiu aferstato, oni rekonas la maljustecon, sed oni ĝin senpolitikigas. Ĉu koruptado ? Morala fiasko. Ĉu neegalecoj ? Ekvivalento de natura katastrofo. Tiel difektiĝas la ideo, ke tiuj kondiĉoj estas strukture enradikiĝintaj en rilatoj de superregado de klasoj.
La laboristoj konscias pri la ekspluatado, kiun ili suferas. Multaj senkaŝe parolas pri malaltaj salajroj, subkontraktado, danĝeraj laborkondiĉoj kaj kompaniaj profitoj. Tamen, la kontraŭhegemonia organizado daŭre estas malforta. Sen politika terminaro kapabla legitimi strukturan konfrontiĝon, la mobilizadoj emas esti defendaj kaj epizodaj. La strikoj aspiras restarigi rajtojn prefere ol transformi produktadrilatojn. La protestoj eksplodas reage al specifaj depostuloj, sed malaperas tuj kiam tujaj minacoj mildiĝas.
Kvankam naciisma identigo kaj morala penso de religia bazo ne forigas la disidentecon, ili ja determinas la ekskluzivan kadron en kiu ĝi aktivas. La rankoro cirkulas, sed ĝia transformo en daŭran kontraŭhegemoniajn organizaĵon kaj lukton restas limigita. La nuna kapitalisma restrukturado do progresas en morala kaj politika ordo kapabla asimili kritikojn samtempe kiel ĝi neŭtraligas ilian transformigan potencialon.
(1) Ĉi tiu artikolo baziĝas parte sur surloka laboro farita en centra Javo kaj Jogjakarto, inter 2018 kaj 2019 kaj inter 2021 kaj 2023.
(2) Vidu Vedi R. Hadiz, “En atendo de Indonezio”, Le Monde diplomatique, Septembro 2025.
(3) Geoffrey Robinson, “Silence, on tue des communistes indonésiens”, Manuel d'autodéfense intellectuelle, Le Monde Diplomatique, Parizo, Septembro 2024.
(4) Vidu Renaud Lambert, “FMI, les trois lettres les plus détestées du monde”, Le Monde diplomatique, Julio 2022.
(5) Situacio kiu okazas kiam individuo, organizaĵo aŭ kompanio celas enspezojn kaptante ekonomian profiton per la manipulado aŭ ekspluatado de la politika aŭ ekonomia medio, anstataŭ akiri profitojn per ekonomiaj transakcioj kaj produktado. (JG)
Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html
La Esperantista Domo de Kulturo “D-ro Ivan Kirĉev” en Razgrado (Bulgario), aliĝinta al la Pakto, komunikas la rezultojn de la 37a Internacia Literatura Konkurso EKRA, kies juĝkomisiono konsistis el c-inoj Ivaniĉka Maĝarova kaj Dimitrinka Kateva kaj s-ro Vasil Kadifeli, laŭ du branĉoj (poezio kaj humuro) po tri premioj.
Poezio: unua premio al Ewa Grochowska pro “Malnova domo”; dua al Erika Godó pro “La rakonto de la maljuna arbo” kaj “Plenluno”; tria al Lenke Szász pro “Eksonis violono” kaj al Zivanko Novakov pro “Honta poemo”.
Humuro: unua premio al Miklós Cseszneky pro “La universala solvo, perdita en Nkumbe”; dua al Ewa Grochowska pro “Bela kokino” kaj al Cho Sung Ho pro “Perdita ŝafo”; tria al Tatiana Terehova pro “Kion plej bezonas la verkistoj?” kaj al Charles Germany pro “Papera balkono kaj la homarano”.
Estas rimarkinde ke virinoj konsistigas la plejmulton el la gajnintoj, kaj ke ili estas edukitaj en lingvoj de orienta Eŭropo.
Ĉu vi parolas la hindian, svahilan, teluguan, bengalan, urduan, panĝaban, maratan, haŭsan, tagalogan, keĉuan, uzbekan aŭ araban? Aŭ aliajn lingvojn en kiuj ankoraŭ ne ekzistas multe da lernmaterialoj? Vi povas helpi al milionoj da homoj eklerni Esperanton. Kaj vi bezonas nur 15-60 minutojn por tio!
UEA serĉas volontulojn kapablajn pri tiuj lingvoj por kunlabori en plivastigo de la senpaga reta kurso por memlernantoj Esperanto12.net. Subtenata de UEA, ĝi kontribuas al du el la kvin kampoj de la strategia plano AKIRI – Informado kaj Instruado – per disponigo de moderna, reta kaj senpaga Esperanto-kurso al novaj publikoj kaj en iliaj propraj lingvoj.
Ĉefrespondecas pri Esperanto12.net la programisto Georg Jähnig. La retejo, kiu lastatempe ĝuis konsiderindan plibonigon de stilo kaj rimedoj, jam disponeblas en pli ol 30 lingvoj. La nuna celo estas vastigi la kurson al pluraj lingvoj kaj tiel ebligi al pli da homoj lerni Esperanton en sia propra lingvo. Pro la lastatempaj progresoj de artefarita intelekto (AI) eblas rapide prepari novajn lingvoversiojn de la kurso. Jähnig deziras kunlabori kun denaskaj aŭ spertaj parolantoj por revizii la tekstojn tradukitajn de AI antaŭ ilia plena publikigo. – “La kombino de artefarita intelekto kaj homa reviziado ebligas fari tion, kio ĝis antaŭ nelonge postulus monatojn aŭ eĉ jarojn da laboro”, klarigas la iniciatinto Georg Jähnig.
La metodo, uzata en Esperanto12.net, hodiaŭ aperas inter la unuaj serĉrezultoj de Google por “lerni Esperanton” en multaj lingvoj, kio faras ĝin unu el la ĉefaj enirejoj al Esperanto por novaj lernantoj tra la mondo. Tio montras, kial la projekto gravas por UEA kaj kial indas por ĝi volontula laboro. Se vi parolas unu el la menciitaj lingvoj kaj pretas dediĉi nur iom da tempo al reviziado de la kurso, kontaktu Jähnig ĉe https://georg.jaehnig.org/contact. Ne necesas traduki la tutan kurson – la plej granda parto de la laboro jam estas farita. Se vi parolas alian indiĝenan lingvon kaj jam kontrolis, ke iu AI-sistemo bone respondas al ĝi, ankaŭ tia informo gravas por la projekto. Ĉiu lingvo ankoraŭ mankanta en Esperanto12.net povas esti aldonita.
Esperanto12.net estas publikigita sub libera permesilo – tial ankaŭ uzebla en aliaj projektoj. Pri la 111a UK, kiel aliĝi al ĝi kaj pri ĝia programo vizitu: https://uk.esperanto.net.
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №131.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Esperanto12.net: UEA serĉas volontulojn appeared first on La Ondo de Esperanto.
UEA sponsoras la konkurson “Vikio amas ZEO-jn”. Zamenhof/Esperanto-Objektoj (mallonge ZEO-j) estas tiuj lokoj, stratoj, monumentoj aŭ aliaj objektoj nomitaj laŭ D-ro L. L. Zamenhof, la helplingvo Esperanto aŭ la komunumo de Esperanto-parolantoj. ZEO-j povas esti gravaj por la Esperanto-komunumo, ĉar ili videbligas la lingvon al la ekstera publiko kaj povas taŭgi kiel marko de oficiala rekono. Sed ili ankaŭ efikas interne, ĉar ili povas krei sencon de identeco inter la parolantoj. Multaj esperantistoj ja ŝatas viziti la konatajn ZEO-jn aŭ fotiĝi apud statuo de D-ro Zamenhof, do iamaniere trovi “fizikan Esperantujon”, kiu anstataŭu la mankon de oficiala teritorio.
En Vikipedio vi povas trovi diversajn listojn de ZEO-j, foje kun fotoj de la strato aŭ la monumento, sed ili ne estas kompletaj, kaj por multaj mankas aktualaj fotoj. Tial la asocio Vikimedio Esperanto (VMEO), Faka Asocio kunlaboranta kun UEA, aganta en la sino de Vikimedio (fondaĵo ligita al Vikipedio kaj ampleksanta aliajn projektojn), organizis la konkurson “Vikio amas ZEO-jn” por instigi la alŝuton de fotoj al ties komunejo, kun premiado de la plej bonaj. La konkurso disvolviĝas dum la tuta monato julio 2026, dum kiu ni festas la Tagon de Esperanto. La reguloj, konsiloj kaj premioj troviĝas en la jena ligilo: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_ZEOs_2026/eo.
Inter la subtenantaj organizaĵoj troviĝas UEA, kiu disdonos premiojn al la plej bonaj fotoj laŭ kontinentoj. Ankaŭ la Fondaĵo Esperanto de Hispanio premios fotojn de ZEO-j en hispanlingvaj landoj. Pliaj premioj de aliaj organizaĵoj estas ankoraŭ tre bonvenaj.
La konkurso estas malfermita ankaŭ al neesperantistoj kaj pro tio la reguloj aperas nun en pluraj lingvoj. Oni bonvenigas helpon por kreskigi la nombron de la lingvoj, kaj estas petate, ke volontuloj kontaktu la organizantojn tra la Komisiono de UEA por ZEO-j per zeoj@uea.org.
UEA invitas ĉiujn parolantojn de Esperanto, kaj ankaŭ neesperantistajn amikojn, partopreni en la konkurso, alŝutante fotojn, aparte se ne ekzistas aliaj pri la sama ZEO. UEA same kuraĝigas volontulojn uzi la okazon por aktualigi kaj plibonigi la listojn pri ZEO-j en la tuta mondo kaj por disvastigi la ZEO-jn ene de nia movado kaj ekster ĝi.
La konkurso “Vikio Amas ZEO-jn” kongruas kun la strategio AKIRI de UEA, aparte kun la kampo Kunlaborado, per la subkampoj Reta agado, Faka agado, ZEO-j kaj internacia kunlaboro. Se vi deziras subteni la laboron de UEA, membriĝu aŭ donacu per https://uea.org/alighoj/alighilo.
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1311.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Partoprenu la konkurson “Vikio amas ZEO-jn” appeared first on La Ondo de Esperanto.
Dum lastaj jaroj, pluraj balkanaj regnoj proksimiĝis al Israelo esperante al si gajni la favoron de la usona administracio. La Interkonsentoj de Vaŝingtono, subskribitaj en Blanka Domo en 2020 —dum la unua oficperiodo de Donald Trump— inter Beogrado kaj Pristina, specife antaŭvidis translokiĝon de la serba ambasadejo de Tel-Avivo al Jerusalemo —io ankoraŭ ne farita—. Krome, Kosovo kaj Israelo agnoskis unu la alian ; de tiam, ili komencis diplomatiajn rilatojn kaj la kosova ambasadoro ekloĝis en la Sankta Urbo.
Celante plaĉi s-ron Trump, la serba prezidanto Aleksandar Vučić ankaŭ povis apogi sin sur la proksimeco al Benjamin Netanjahu de kelkaj el siaj konsilistoj, kiel Asaf Eisin —politika strategiisto kiu laboris por la montenegra eksprezidanto Milo Đukanović aŭ albana ĉefministro Edi Rama— aŭ ankaŭ Srulik Einhorn, komisiita poluri la bildon de Vučić en Okcidento.
Oni opinias ke Einhorn ankaŭ faciligis eksportadon de serba municio al Israelo profitante siajn ligojn kun la montenegra ĉefministro Milojko Spajić por garantii transiton tra havenoj de Montenegro. Malgraŭ la krimoj plenumitaj en Gazao, la serbaj armileksportoj al Israelo altiĝis de 3 ĝis 114 milionoj da eŭroj en du jaroj (1). En Marto, dum ŝia vizito al Beogrado, speciala raportisto de Unuiĝintaj Nacioj Francesca Albanese denuncis tiujn vendojn kiel malobservon de la internacia juro. Koncerne s-ron Vučić, li publike feliciĝis pro tiu kunagado.
La serba ministro de Eksterlandaj Aferoj Marko Đurić, vizitante Israelon fine de Aprilo, eĉ aŭdacis priskribi la rilatojn kun Israelo kaj Usono kiel akson de la serba eksterlanda politiko. Li volonte menciis siajn judajn originojn kaj ankaŭ komprenigis ke liaj ligoj kun Michael Herzog —frato de la israela prezidanto kaj eksambasadoro en Vaŝingtono— helpis plifortigi la rilatojn inter ambaŭ regnoj.
En la centro de tiuj politikaj kaj ekonomiaj retoj en Balkanoj troviĝas la serba Zoran Korać, proksima al multaj gvidantoj kaj diskreta peranto kun Usono kaj Israelo (2). Korać, iama membro de la movado Otpor ! —kaŭzinta la renverson de Slobodan Milošević en 2000—, scipovis eltiri profiton de la ligoj ellaboritaj de tiu liberala kaj porokcidenta movado kun la usonaj rondoj de potenculoj (3).
(1) Avi Scharf, “Serbia's arms exports to Israel soar nearly 40-fold to record $131 million”, Haaretz, Jerusalemo, 16-an de Marto 2026.
(2) Sasa Dragojlo k. a., “Billboards and bullets : An Israeli spin doctor at the service of Serbia”, 16-an de aprilo 2025, https://balkaninsight.com
(3) Vidu “Changements de régime clés en main”, Le Monde diplomatique, Decembro 2019.
La Komitato de Kultura Centro Esperantista kunsidis hodiaŭ en Ĉaŭdefono, sub la prezido de c-ano Stano Keable, kun telematika alesto de du el la kvar membroj, plus la invitita vickonsulo pri informado: fakte preskaŭ ĉiuj partoprenantoj estas ankaŭ Kapitulanoj, kaj tia situacio preludis al grava decido rilate al la Asocio de LingvoTestistoj en Eŭropo (ALTE), kie membras KCE.
C-ano Giorgio Silfer rimarkigis ke la kreskanta aktiveco en ALTE, kun oftaj kontaktoj kun Konsilio de Eŭropo pro diversaj projektoj, transbordas la mandaton adjudikitan al KCE per la direktivo Mühlemann kaj la koncerna aplika reglamento: la prizorgo de la LingvoTesta Sistemo de la Esperanta Civito (LTSEC). La reprezentado de Esperantio en sektoroj kiel la enmigrado, la minoraj kaj minoritataj lingvoj, la socikono apartenas al la eksteraj rilatoj de la Civito, kaj ne specife al la lingvotestado. Tial la kreita teamo Bellotti-Comincini-Giordano-Silfer devus kunsidi aparte, kiel komisiono rekte dependa de la Kapitulo, unuavice de la Konsulino kaj de la vickonsulo pri klerigado, des pli ke en la aluditaj kontaktoj evidentiĝas la rolo de la Civito kiel subjekto de internacia juro.
La Komitato unuanime akceptis la proponon reteni ĉe KCE nur la administradon de LTSEC kaj transdoni al la Kapitulo la zorgon de proparolisto ĉe internaciaj aŭtoritatoj, konforme al la konstitucia ĉarto. La kvaropa teamo tamen informados la KCE-Komitaton pri sia aktiveco.
Aliaj temoj traktitaj dum la kunsido estis la financoj (altigo de la nuna hipoteka prunto), la rilatoj kun Pro Esperanto (flegado de la parcelaj partoj ĉirkaŭ la Domo), la stato de la somera programo (kvalite tre bona, kvante nur sufiĉa).
La KCE-Komitato rekunsidos 4 septembro kaj 2 oktobro 2026.
En la retejo de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj aperis la laborplano de ILEI.
Legu ĉi tiun kvarpaĝan dokumenton, titolitan “Laborplano de ILEI (2026-), ĉe https://www.ilei.info/instancoj/Laborplano-de-ILEI-2026-.pdf
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Laborplano de ILEI appeared first on La Ondo de Esperanto.
En la jaro 2025, unuafoje, Unuiĝintaj Nacioj festis la 12-an de julio kiel Internacian Tagon de Espero. Tiu speciala tago estis establita por memorigi la mondan komunumon, ke Unuiĝintaj Nacioj estis fondita en la jaro 1945 en spirito de optimismo post la amasa detruo de la Dua Mondmilito, kaj kun espero, ke neniam plu la homaro permesu al si esti superita de tia malamikeco kaj krueleco kaj homa suferado. Tiu fervora kredo je paco motivis la Ĉarton de Unuiĝintaj Nacioj de la jaro 1945 kaj enkorpiĝis en la Universalan Deklaracion de Homaj Rajtoj (1948).
En sia Statuto, Universala Esperanto-Asocio deklaras respekton de homaj rajtoj necesa kondiĉo por la Asocia laboro. La Internacia Lingvo Esperanto portas eĉ en sia propra nomo la ideon de espero. Ludoviko Zamenhof, la fondinto de la lingvo, nomis sin “Esper-anto” (homo kiu esperas) kaj plulaboris por inspiri parolkomunumon kiu hodiaŭ havas anojn en la plejparto de la mondo. La komunumo laboras por disvastigi reciprokan komprenon bazitan je samrajteco, instigi komunuman engaĝiĝon por la komuna bono, kaj krei kulturon de paco en mondo ĉiam pli sieĝata de malamikeco kaj miskompreno.
En tiu ĉi epoko de necerteco, ni instigas ĉiujn homojn de bona volo, kaj precipe la Esperanto-komunumon, unuiĝi ĉirkaŭ dialogado, komunuma agado, kaj engaĝiĝo kun la mondo, en espero kaj agado por pli bona, pli paca kaj pli komprenema monda komunumo.
[Ĉi tiu mesaĝo estas sendita al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. La mesaĝo disponeblas en la angla, franca kaj hispana> en la retejo https://esperantoporun.org. Same la afiŝo disponeblas, krom Esperante, angle, france kaj hispane. Dankon!]
Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1309.
Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news
The post Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia Tago de Espero, la 12a de julio appeared first on La Ondo de Esperanto.
Meze de financa krizo TEJO elektos novan estraron. Tamen mankas propono por la plej grava posteno – tiu de kasisto. TEJO nun petas sinproponojn ĝis la fino de julio. Ĉu iu pretos akcepti la defian taskon savi la asocion el la deficita truo?
La sekva estraro de TEJO estos elektita dum la IJK, kiu okazos en Tiana, Katalunio, de la 9-a ĝis la 16-a de aŭgusto. Foto: Alberg La Conreria, Tiana.Dum la pasintaj monatoj TEJO alfrontis seriozan financan krizon. La asocio ĉi-jare ne ricevis la administran subvencion, kiu laŭ la buĝeto donus preskaŭ duonon de la planitaj enspezoj. Baldaŭ TEJO elektos novan estraron, kies ĉefa defio estos mastrumi la krizon. Sed laŭ raporto de la elekta komisiono, la grava posteno de kasisto estos vaka.
Ĉiujare la Elekta Komisiono raportas pri la estraraj kandidatoj kaj donas al la komitato rekomendon pri tio kiuj estu elektitaj. Entute venis ĉi-foje 6 kandidatoj, el Brazilo, Demokratia Respubliko Kongo (D. R. Kongo), Francio, Litovio kaj Italio. Inter la kandidatoj estas kvar viroj kaj du virinoj.
Sepa persono volis kandidatiĝi, sed la Elekta Komisiono juĝis ke tiu kandidatiĝo ne validas laŭ la reglamento (sen klarigo kial). Ĉiuj validaj kandidatoj estas rekomendataj de la Elekta Komisiono.
Sed malgraŭ (aŭ eble pro) la financa krizo, la komisiono ne trovis kandidaton por la posteno de kasisto.
Preskaŭ ĉiujare TEJO ekhavas novan prezidanton. Ekde 2013 neniu prezidanto rekandidatiĝis post plena mandatperiodo. La nuna prezidanto, Ana Ribeiro, tamen diras ke ŝi pretas esti prezidanto se ne estas aliaj kandidatoj. Ŝia preferata posteno aliflanke estus tiu de senofica estrarano.
Ana Ribeiro– Mi jam ne plu sentas min tiom juna, kaj mi ne sentas ke mi estas la plej taŭga homo por esti la ĉefa reprezentanto de junulara organizo, ŝi klarigas.
Ŝi eĉ pretas esti kasisto se ne estas aliaj kandidatoj:
– Mi ne estas profesia kontisto aŭ simile, sed pro la financa krizo de TEJO, mi multe lernis pri kasistrilataj temoj … Tamen, mi kredas, ke por tiu posteno pli taŭgus iu kun fakaj konoj pri kontado.
Ĉar neniu alia sin proponis por iu el la du taskoj, la elekta komisiono devas elekti kiun postenon lasi vaka.
Decidante inter TEJO sen prezidanto aŭ sen kasisto, la Elekta Komisiono rekomendas ŝin por la posteno de prezidanto. Ĝi anoncas malferman alvokon por la rolo de kasisto ĝis la 31-a de julio.
La Ĝenerala Sekretario ekde marto, Jean de Dieu el D. R. Kongo, rekandidatiĝas por la sama posteno. Espoir Ngoma Kasati, same el D. R. Kongo, estas la sola kandidato por la posteno de vicprezidanto.
Estas tri kandidatoj por esti senoficaj estraranoj: Severija Marija Banaitytė el Litovio, kiu ĝis majo estis la komunikisto de TEJO, Jonathan Schneider, la nuna komitatano A por Francio, kiu skribis sian vivresumon nur en la franca, kaj Francesco Giuliano el Italio, kiu estas volontulo de TEJO ĝis la fino de septembro.
Pro lia volontuleco la Elekta Komisiono rekomendas ke oni prokrastu la elekton de Francesco Giuliano kiel estrarano ĝis la fino de lia deĵorado.
La elekto de la nova estraro okazos dum komitatkunsido la 15-an de aŭgusto dum la IJK en Katalunio.
Robert Nielsen