Blogoj en Esperanto

La landa sekcio de TEJO en Katalunio, KEJ, aprobis deklaron subtene al la ĝenerala striko en la 11-a de novembro kaj alvokas esperantistojn en la tuta mondo manifestacii por la rajto je digna loĝejo.

Manifestacio subtene al la rajtoj de luantoj en Barcelono. Foto: Aniol CC0 1.0

Kataluna Esperanto-Junularo, la landa sekcio de TEJO en Katalunio, aprobis deklaron pri la loĝeja krizo kaj pri subteno al la ĝenerala striko kaj aliaj manifestacioj por socia justeco kaj rajto je digna loĝejo.

La vastaj protestoj en la tuta Hispanio komenciĝis en septembro, kiam la 87-jara Maricarmen Abascal post akra altigo de la luprezo estis forpelita el sia apartamento en Madrido, kie ŝi loĝis ekde 1956. Grandaj protestaj tendaroj aperis en centraj placoj en Madrido kaj Barcelono.

Pro la protestoj la registaro de ĉefministro Pedro Sánchez urĝe aprobis du leĝdekretojn por protekti luantojn. Tiuj dekretoj tamen estis malaprobitaj de la parlamento, post kio la registaro decidis pri ĝeneralaj elektoj la 29-an de novembro.

Laboristaj kaj loĝejrajtaj organizaĵoj lige kun tio alvokis al ĝenerala striko por la rajto je loĝejo. Tiun strikon, okazontan en la 11-a de novembro, Kataluna Esperanto-Junularo decidis subteni per sia deklaro. La deklaro estis post membrara voĉdonado aprobita la 10-an de novembro kun 34 poraj voĉoj kaj unu sindeteno. Neniu voĉdonis kontraŭ la deklaro.

– Ni decidis, ke ni ne povas resti indiferentaj. La loĝeja krizo estas unu el la plej gravaj problemoj, kiuj rekte trafas la katalunan junularon. Ekzistas vasta socia malkontento pri la neagado de la kataluna kaj hispana registaroj, kiuj, laŭ nia opinio, ne faris sufiĉon por kontraŭbatali la spekuladon kaj rentismon, protekti la viktimojn de eldomigoj kaj garantii la rajton je digna loĝejo.

– Inter la katalunaj junularaj asocioj, same kiel inter niaj propraj membroj, ekzistas forta konsento pri la neceso urĝe interveni por solvi tiun problemon. klarigas Jaime Tapia Zaragoza, la prezidanto de KEJ.

Li ĝenerale opinias, ke KEJ pli engaĝiĝu politike – loke kaj internacie.

– Mi pensas, ke kiel asocio ni devas engaĝiĝi ankaŭ pere de Esperanto en sociaj luktoj kiuj gravas al ni kaj kiuj kongruas kun la interna ideo nia movado. Tio estas, kontraŭimperiismo, pacismo, socia justeco, defendo de la kataluna lingvo, kaj tiel plu.

Li samtempe substrekas, ke ne temas pri lia persona projekto.

– Tiu socia engaĝiĝemo kaj politikumemo ekzistis jam antaŭ mia prezidenteco. Kaj la tuta estraro kaj la granda plimulto de memboj subtenas ĉi tiun emon kaj kunlaboras en tiaj agadoj. Ekzistas multaj aliaj ekzemploj de similaj agoj, kiel la kreado de t-ĉemizoj pri subtenado de senŝtataj nacioj kaj pri kontraŭado al la genocido en Palestino.

Jaime Tapia Zaragoza. Foto: Linguapax

Laborgrupo por verki la nun aprobitan deklaron estis starigita dum la ĵusa ĝenerala asembleo de KEJ la 25-an de oktobro. Malneta versio de la deklaro estis sendita al la membroj la 4-an de novembro, kaj la 7-an de novembro estis dissendita la fina versio por aprobo en balotado, kiu finiĝis matene en la 10-a de novembro.

– Fine, menciindas, ke mi ankaŭ proponis krei laborgrupon por verkado de kroma deklaracio por kondamni la daŭran genocidon en Palestino kaj la neagado kaj kunkulpeco de okcidentaj landoj. Ankaŭ tiu ĉi propono estis akceptita, kaj tiu deklaracio devos esti preta kaj voĉdonita antaŭ la fino de la jaro. Tio estas la tempoj interkonsentitaj dum la Ĝenerala Asembleo, Jaime Tapia Zaragoza diras.

Laŭ la statuto de TEJO, TEJO estas neŭtrala pri aferoj nerilataj al ĝiaj celoj. Landaj asocioj de TEJO devas esti “vaste malfermitaj al junuloj … sendepende de politiko”. Ĉu vi ne vidas riskon ke politika deklaro povus kontraŭdiri tiun kondiĉon, aŭ la neŭtralecon de TEJO?

– Pri la malfermeco, mi pensas, ke la deklaracio kaj, ĝenerale, la politika pliengaĝiĝo, tute ne kontraŭas ĝin. Ni restas malfermaj al ĉiuj kaj tiu ĉi deklaracio estis aprobita per interkonsento de ĉiuj membroj, kaj dum la Ĝenerala Asembleo kaj dum la reta balotado. Pri la neŭtraleco de la movado, ni pensas, ke tiu engaĝiĝo ne kontraŭdiras aŭ malebligas ĝin. En tiu ĉi deklaracio ni ne subtenas specifan partion aŭ specifan landon. Ni simple atentigas pri gravega problemo kiu tuŝas la tutan katalunan socion kaj precipe la junularon.

Legu pli: Deklaracio de la Kataluna Esperanto-Junularo pri la loĝeja krizo kaj la ĝenerala striko

Dum la lastaj jaroj oni multe mencias la gravecon de libroj por la sano de la cerbo. Ankaŭ ĉi tie, en la Esperanta Retradio. Tamen, ĝi estas tiel grava afero (ankaŭ al la Esperantista publiko), ke konvenas de tempo al tempo insisti pri ĝi.

Laŭ oficiala statistiko, la speciala katedro pri interlingvistiko kaj esperanto ĉe la universitato de Amsterdamo kostas iom pli ol 22.000 eŭrojn jare, pro la salajro kaj esploroj de la profesoro (Federico Gobbo); tion kovras fondaĵo (fonduso?) Middelkoop, administrata de UEA. 
UEA mem, ĝia nederlanda landa asocio kaj Esperantic Studies Foundation nutras la fonduson averaĝe per sume 15.000 jare, do malsufiĉe. Svisa E-Societo donacis po mil eŭroj dum la finita jarkvino, sed ĝia lasta asembleo haltigis tion, ĉar laŭ SES la katedr(ul)o ne informas pri sia laboro, eĉ ne dankas.
En 2018 restis en la fonduso nur 32.000 eŭroj, sufiĉaj por nur du jaroj (se aldoniĝus en 2019 la kutimaj 15.000 proksimume). Sed en 2019 envenis ne nur tiom: anonima mecenato donacis/legacis pli ol 70.000 kaj la saldo subite soris de 32.000 al preskaŭ cent mil. Tio sufiĉus por kovri la konstantan jaran deficiton dum dek unu jaroj, se ne aperus plia eksterordinara donaco kaj se la jara kutimo restus 15.000 (sed la averaĝa tendencas al malkresko).
Konklude: la mono sufiĉus ĝis 2029 inkluzive, kaj ĝuste tiam (sen groŝo en poŝo) oni devus renovigi la kontrakton kun la universitato por plia jarkvino.

Legu pli en Heroldo de Esperanto n-ro 2382
 

Baghy, Julio. Aŭtuna foliaro tra la lingvoj de la mondo: Internacia kolekto de tradukoj el Esperanto. Kompilis: István Szabolcs. – [s. l.]: Hungaria Esperanto-Asocio, 2026. – 94 p.

Okaze de la Mondotago de Poezio en la jaro 2025 esperantistoj tra la mondo tradukis al siaj gepatraj lingvoj la poemon “Aŭtuna foliaro” de Gyula (Julio) Baghy (1891-1967) – elstara Esperanta poeto – al siaj gepatraj lingvoj. La poemo estis verkita en 1965, fine de lia vivo. Ĝin karakterizas perfekta formo (belaj rimoj, aliteracioj), viva bildeco de la prezento, profundaj kaj ne tute kutimaj pensoj ŝajne simpla vesto. Do, tute inda peco por tradukeksperimento! La alta kvalito de la tradukoj kaj la granda entuziasmo pri la projekto spegulas la forton de la Esperanta poezio kaj la fekundigan rolon de la lingvo inter kulturoj.

Jen la teksto de la poemo:

Foliaro, flirte danca,
en koloroj centnuanca,
prujnmordite ventpelate
ŝvebas ĉie: kampe, strate;
jen kuniĝas, jen dissaltas,
tie sinkas, tie haltas
por susuri, sible plendi,
jen funebre por silenti,
poste supren, ek pro blovo,
sed sencele kaj sen povo
ĝis ĝi ĉesas kirle krozi
kaj ariĝas por ripozi,
kuŝi kiel morta garbo
sub soleca seka arbo

Rezulte aperis 44 tradukoj al 33 lingvoj – al kelkaj lingvoj venis po pli ol unu traduko.

La publikigitajn tekstojn antaŭas la antaŭparolo de István Szabolcs, kiu rakontas pri la signifo de poezio por Esperanto kaj de tradukado el Esperanto kiel formo de interkultura ponto, kaj sufiĉe granda (33-paĝa) eseo “Pri la Esperanta poezio” de Zlatoje Martinov. Lia eseo estas iom stranga: li preterlasas plurajn grandajn poetojn, sen kiuj Esperanto-poezio restus ne tiom multflanka, kaj pri poezio de la lastaj 30 jaroj li tute ne parolas, kvazaŭ dum ĝi nenio signifa ekzistus. Por ne detali tiujn aferojn, mi nur atentigas pri la fakto, ke li plene neglektas ĉiujn poetinojn: nek Marie Hankel, nek Hilda Dresen, nek Eli Urbanová ricevis lian mencion, kvazaŭ virino ne povas esti granda poeto!

Poste sekvas la tradukoj mem, ĉiuj en originala skribsistemo (unu traduko – la serba – estas prezentita eĉ en du skribsistemoj). La prezento estas tre interesa, sed ĝuste ĉi tie troviĝas la ĉefa manko de la eldono: la lingvoj, en kiuj estas prezentitaj la tradukoj, ne estas nomitaj, kaj plejparto de legantoj apenaŭ povas rekoni ĉiujn lingvojn, pluraj el kiuj estas ne tre ofte lernataj tra la mondo. Iujn lingvojn eblas rekoni laŭ la nomoj de tradukintoj, sed ankaŭ tio ne ĉiam eblas. La kialon de ĉi tiu iom snobeca prezento mi ne konjektas.

Finas la libron skizo de István Szabolcs “Falantaj folioj, migrantaj poemoj. La poemo Aŭtuna foliaro de Julio Baghy kiel kultura ponto”. Li skrupule analizas diferencojn inter la originalo kaj diversaj tradukoj: kiuj el ili pli atentas pri la formo, kiuj – pri precizeco de tradukitaj vortoj, kiuj pri nuancoj de la senco… Admirindas lingvistikaj scioj de Szabolcs, kiu libere orientiĝas en nuancoj de dekoj da malsamaj lingvoj, kiel la ĉina kaj albana, finna kaj korea, greka kaj persa… Eble, li, kaj aliaj eldonintoj de la libro, opiniis, ke ĉiuj potencialaj legantoj estas samaj poliglotoj kaj ne bezonas indikojn pri lingvoj de diversaj tradukoj? Tamen ĝuste tiu skizo estas la plej interesa kaj originala el la artikoloj akompanantaj la tradukojn.

Ĉiuokaze, la libro estas unika fenomeno en nia literaturo, kiu montras, ke bona poezio en Esperanto tradukeblas kaj tradukendas al diversaj lingvoj, kaj ĉiu profunda interesiĝanto pri nia kulturo ŝatos havi ĝin en sia kolekto.

Nikolao Gudskov

Ĉi tiu recenzo aperis en la septembra (aŭtuna) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2026, №3 (329).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2026/11/recenzo-163/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
“La Ondo de Esperanto” en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Julio Baghy en 33 lingvoj appeared first on La Ondo de Esperanto.

La vickonsulo pri internaj aferoj, sen. Manuela Blanco, proponas dekreton kiu transformas la laborgrupon Kongresa Buroo al efektiva interna instanco, kun la celo garantii konsorcian servon al la paktintaj establoj organizantaj plurtagan kongreson aŭ konferencon: tiel firmiĝas la subsidueco ene de la Esperanta Civito.
La vickonsulo pri financoj, c-ano Giorgio Silfer, proponas dekreton por la apliko de la ĵus aprobita Lex oblationaria, kun la nomo de la komisiito pri la zakato, la starigo de aparta banka konto, klarigo pri la alvoka responso kaj aliaj teknikaj detaloj.
Ambaŭ dekretoj estos afiŝitaj nur post la ĉi-monata Kapitula kunsido.

Iuj plendis, ke la nova «vortaro.net» havas ĝene ruĝan koloron, kiu pikas en la okulojn. Sekve mi ĵus ŝanĝis tiun koloron al la sama blua koloro, kiun vidis la redaktantoj dum la tuta tempo de la PIV-redaktado (senplende). Espereble ĝi pli plaĉas al la uzantoj. (La redaktantoj dume ricevas alian koloron, tre enuigan.)

Iuj demandis, kial ne plu eblas serĉi vorton en difinoteksto per simpla markado de ĝi. Fakte tio ankoraŭ estas ebla. Sed oni devas ŝalti tiun funkcion per la mano-butono en la supra butono-vico. Kelkfoje oni volas kopii vorton markante ĝin, kaj tio ne estas ebla, se tuj okazas serĉado. Tial iuj eble ne volas havi tiun serĉo-funkcion. Do, elektu mem.

Alia elturniĝo estas uzo de la Stir-klavo: Se oni markas vorton tenante la Stir-klavon, ne okazas tia serĉado.

Antaŭ cent-dudek-ok semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la cent-dudek-naŭa porcio. Ĝuu ĝin!

 

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html />

Litova Esperanto-Asocio invitas ĉiujn esperantistojn al tradiciaj Zamenhof-Tagoj 2026, dediĉitaj al la 167a naskiĝdatreveno de L. Zamenhof. La Zamenhof-Tagoj okazos la 12-13an de decembro en la Instrua centro pri nutraĵindustrio kaj komerco en Kaŭno (strato Vilniaus 42). La Instrua Centro estas en la malnova urboparto de Kaŭno kaj estas facile atingebla de diversaj flankoj.

En la programo

1. Solena malfermo.
2. Prelego de Vytautas Šilas: “Aleksandro Zilbernik – la unua en la mondo mecenato de Esperanto”.
3. Prelego de Kamil Getka (Varsovio): “ZEOJ – de kaŝitaj muzeoj de Esperanto ĝis urbaj ludoj”.
4. Prezento de internacia projekto Sano kun partneroj el Hispanio, Slovakio, Nederlando. Prezentas Aida Čižikaitė.
5. Impresoj de Vida Kulikauskienė el la 111a Universala Kongreso de Esperanto en Graco.
6. Impresoj de Aida Čižikaitė el la Zamenhofa Aranĝo Toskana.
7. Koncerto de violonistino Žaneta Ali kaj kantisto kaj gitaristo Kęstutis Marčiulionis.
8. Ekskurso al Biblioteko-Muzeo de la prezidento Valdas Adamkus.
8. Riĉa butiko de esperantaĵoj.
9. Solena fermo.

Estas invitataj reprezentantoj de ĉiuj najbaraj kaj pli foraj naciaj kaj internaciaj Esperanto-Asocioj, aktivuloj de Esperanto-movado el aliaj landoj.

Malfermo: je 14h45 sabate.
Fermo: je 12h30  dimanĉe.
Antaŭ ZT-2026 sabate je la 12a horo komenciĝos la 61a kongreso de Litova Esperanto-Asocio.
Noktado: en la hotelo de la Instrua centro (str. D. Poškos 23) kaj eventuale en aliaj lokoj. La noktadon por ĉiuj litovaj esperantistoj pagos Litova Esperanto-Asocio.
Manĝado: en la kafejo de la Instrua centro kaj eventuale en aliaj apudaj kafejoj kaj restoracioj. La partoprenantoj ricevos senpagan tagmanĝon sabate (la 12an de decembro ) en la kafejo de la Instrua centro.
Registrado: ĉe la enirejo en la salonon: 1. De la delegitoj kaj gastoj de la 61a kongreso de LEA inter la 9h00 kaj 11h45 sabate. 2. Nur de partoprenantoj de “ZT-2026” inter 14h00 kaj 15h00.
Kotizo ne ekzistas.
Ni rekomendas al ĉiuj Litoviaj partoprenantoj pagi la membrokotizon de LEA por 2026 kaj por 2027.
La kvanto de la partoprenantoj ne estas limigita. Tamen bonvolu ĝis la 7a de decembro inkluzive informi telefone (+370 611 60402) aŭ rete (anasturte@gmail.com) pri la kvanto de partoprenantoj el via urbo, pri la kvanto de la bezonataj lokoj por la noktado. Per la samaj retadreso kaj telefono oni povas ekscii ĉiujn aliajn aktualaĵojn pri ZT-2026.

Bonvenon al Kaŭno!

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/11/litovio-90/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Zamenhof-Tagoj 2026 en Kaŭno appeared first on La Ondo de Esperanto.

La 16-a Kultura Esperanto-Festivalo (KEF) okazos de la 26-a ĝis la 31-a de julio 2027 en Ĉaŭdefono, la ĉi-jara kultura ĉefurbo de Svislando.

Se vi havas teatran pecon, muzikajn programojn, atelieron, prelegon aŭ alian kulturan proponon prezentindan, eble KEF estas la ĝusta kaj ideala okazo por dividi vian kreemon kun entuziasta internacia publiko!

Ni serĉas talentulojn kaj kontribuantojn, kiuj volas riĉigi nian E-vivon per teatro, muziko, manlaboroj, arto kaj literaturo. 

Por pliaj detaloj bonvolu kontakti nin ĉe:

kce [ĉe] esperantio [punkto] net (kce[at]esperantio[dot]net) / stelo [ĉe] esperantio [punkto] net (stelo[at]esperantio[dot]net)
 

08/22/2026 La enhavlisto de la novembra kajero: 219 ... Cent jaroj da mielo, vortludoj kaj tre malgranda cerbo 221 ... Universala Kongreso: La plej antikva kulturo de la mondo 222 ... Kongresa Komuniko 224 ... Kulturo | Movado: Esperanto-kulturo en Aŭstrio...

Post ses jaroj da intensa laborado pri nova versio de PIV ni finfine decidis oficialigi la novan version. Nun ĉe la adreso vortaro.net vi trovos ne plu PIV-on 2020, sed PIV-on 2026+.

PIV 2026+ estas daŭre prilaborata vortaro. Tion indikas la pluso-signo en PIV 2026+. Vortaro neniam atingas perfektan finstaton. La redakta teamo de PIV faris tre multajn ŝanĝojn, plibonigojn kaj kompletigojn de la vortaro, sed la listoj de ankoraŭ plenumotaj ŝanĝoj estas longaj, kaj ili verŝajne neniam elĉerpiĝos.

La redaktata versio estis legebla kiel testa versio (ĉe «testo.vortaro.net») de Oktobro 2025, kaj la nun oficialigita versio estas daŭrigo de tiu versio.

PIV 2020 ne malaperis el la Reto, sed estas plu konsultebla ĉe la adreso 2020.vortaro.net.

Mi volas varme danki la anojn de la PIV-teamo, sen kies helpo kaj diligenta laboro mi neniam povus plenumi la grandan kaj malfacilan taskon pluevoluigi kaj modernigi PIV-on. Meritas dankon ankaŭ multaj homoj ekster la teamo, interalie tiuj, kiuj uzis la raportilon de la testo-versio kaj tiel kontribuis per tre utilaj raportoj. Tiu rimedo estas plu havebla pere de la bildeto de ruĝa krajono supre en la serĉopaĝo. Ne hezitu uzi ĝin, se vi rimarkos ion plibonigeblan.

Bertilo Wennergren

Ĉu vi ankaŭ rimarkas, ke en aŭtuno viaj genuoj foje kvazaŭ diras:

La helpo de volontuloj estas nemalhavebla por la glata funkciado de la Universala Kongreso de Esperanto (UK) kaj por la agado de UEA. Se vi pretas kunlabori kiel volontulo por la 112a UK, kiu okazos en Melburno/Narrm, Aŭstralio (de la 3a ĝis la 10a de julio 2027), anoncu vin pere de tiu formularo.

Subvencioj por partopreni la UKon disponeblas danke al la Fondaĵo Partoprenu UK-on (PPUK) de UEA. Pere de ĝi UEA povas subteni la aliĝkotizojn de kelkaj kongresanoj, en kelkaj kazoj ankaŭ la manĝ- kaj loĝad-kostojn en la plej malaltaj kategorioj kaj en esceptaj okazoj la vojaĝkostojn. Homoj el iu ajn lando, kiuj deziras volontuli kaj bezonas tian helpon, povas kandidatiĝi por subvencio.

La kondiĉoj por kandidatiĝi al la subteno “Partoprenu UK-on” estas:

1. esti preta ricevi kaj realigi kongresrilatajn taskojn antaŭ, dum kaj post la UK;
2. esti individua membro aŭ akcepti esti individua membro de UEA;
3. plenigi ĉi tiun formularon ĝis la limdato, la 30a de novembro 2026.

En pasintaj UK-oj volontuloj helpis pri fotado, filmado, helpoj en prelegejoj (teknika kaj kunordiga) kaj en la Libroservo de UEA, sed la taskoj povas esti tre variaj. En la formularo vi havas la eblon prezenti por kiu(j) tasko(j) vi pli emas helpi.

UEA antaŭdankas al kandidatoj pro la interesiĝo kaj varme invitas donacemulojn kontribui al Fondaĵo PPUK, kiu helpas diversigi kaj demokratiigi nian plej gravan kongreson.

Kampanjo 140+140

Por la UK 2027 en Melburno UEA lanĉis la Kampanjon 140+140, kun invito al donacemuloj simbole donaci 280 EUR feste al la 140 jaroj da Esperanto, rigardante al pliaj 140. La ideo estas simpla kaj simbola: por 140 jaroj da historio + 140 jaroj da estonteco = 280 EUR. Per tiu referenca donaco la kampanjo invitas esperantistojn ne nur festi la atingojn de la pasinteco, sed ankaŭ aktive kontribui al la estonteco de nia lingvo kaj komunumo per subteno al la partopreno de volontuloj en la historia 112a UK. La kampanjo celas mobilizi almenaŭ 140 donacantojn kaj kolekti minimume 14 000 EUR. UEA aparte kuraĝigas la simbolan referencan donacon de 280 EUR, sed ĉiu kontribuo gravas kaj bonvenas. Tial, por ebligi al pli da homoj partopreni la kampanjon, UEA proponas kvar simbolajn donacnivelojn, inspiritajn de la karakterizaj ĉarmaj bestoj de Aŭstralio: Koalo – 35 EUR; Emuo – 70 EUR; Ornitorinko – 140 EUR; Kanguruo – 280 EUR.

Ĉiuj donacintoj, kiuj kontribuos per almenaŭ 35 EUR, ricevos simbolajn ciferecajn regalojn de la 112a UK kiel dankesprimon pro sia subteno. Krome, donacintoj de 280 EUR aŭ pli estos konsiderataj specialaj gastoj de la 112a UK, kio signifas, ke ili rajtos je senpaga kongresa aliĝo, se ili ankoraŭ ne aliĝis kaj se ili decidos ĉeesti la kongreson. Tiu avantaĝo estas persona kaj netransdonebla kaj validas ekskluzive por individuaj membroj de UEA por 2027. Por ĝui ĝin sufiĉos informi sian UEA-kodon en la kongresa aliĝilo post la registrado de la donaco fare de UEA. Subteni la kampanjon 140+140 kaj la Fondaĵon PPUK eblas per la donacilo ĉe UEA: https://uea.org/alighoj/donacoj/partoprenu_uk.

La 1a aliĝperiodo de la 112a UK – tiu kun la plej favorprezaj kotizoj – daŭros ĝis la 30a de novembro 2026. Tiuj, kiuj ankoraŭ ne aliĝis, ne maltrafu la okazon aliĝi kun la plej granda rabato: https://uk.esperanto.net – eblas donaci ankaŭ per la aliĝilo de la 112a UK.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1345.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Alvoko por volontuloj en la 112a UK appeared first on La Ondo de Esperanto.

07/11/2026 Estas riproĉita al li, ke li petis de landoj, individuoj aŭ eksterlandaj institucioj, per interalie intervenoj en la amaskomunikiloj, « trudi punojn aŭ blokadon, aŭ entrepreni aliajn malamikajn agadojn » kontraŭ Ĉinio kaj Honkongo. Aĝa je apenaŭ...

La Komitato de Kultura Centro Esperantista kunsidis hieraŭ, en alesto de ĉiuj kvin gekomitatanoj, sub la prezido de c-ano Stano Keable, pro la ordinara ĉiumonata konsultado.
La delegacio partoprenonta la baldaŭan ALTE-konferencon en Lisbono informis, ke KCE havos dekminutan prezenton en la pleno pri sia aktiveco, specife la projekto proponita al KdE. La kostojn de la misio por du personoj kovras subvencio de amika establo.
La sekretario ilustris la programon afiŝitan en LF 344 kaj HdE 2381. La Komitato ĝoje konstatis la kreskon de la esperantologia kursaro kaj ĝenerale la kreskon de la iniciatoj.
Pro Esperanto kiel domflega regio raportis pri la vizitoj de la entreprenistoj komisiitaj pri la transformoj en la Domo. La vicprezidantino ripetis sian voĉon kontraŭan al la ŝanĝo de la fenestroj, kiu minusvalorigus la domon. Aliflanke kaj la banko kaj la asekurkompanio konfirmis ke tiu modernigo altigus la valoron  de la domo, pro la estonta ŝparo de hejtokostoj.
La sekretario kontaktis skribe la Regionan Labor-Oficejon kaj rendevue la Asocion de Volontulado. La unua povus disponigi la tutan salajron dum dek du monatoj por senlaborulo almenaŭ 50-jara kiu elĉerpis la asekuran rajton. La dua eble trovus gaĝon disponeblan senpage por ordigi bibliotekon kaj libroservon, aŭ por ĝardenumi. 
Ĉiu eliranta komitatan(in)o konsentas rekandidati por la Komitato 2027-29, elektota de la Asembleo komence de majo. C-ano Silfer tamen rezignas pri la posteno de sekretario: konsentus resti kiel ekonomo, eĉ ekster la Komitato mem. La prezidanto favoras la ideon ke la Asembleo ne asignu jam la oficojn, nur elektu la triopan Komitaton, kie oni disdonos la tri statutajn oficojn kaj poste alelektos aliajn du sen statuta ofico. La Asembleo decidos pri la procedura propono de c-ano Keable.

La fama poliglota kantisto jOmO (Jean-Marc Leclercq) ricevis de civito Aalen en Germanio la Esperanto-kulturpremion, asignitan danke al FAME-Fondaĵo “por stimulado de internaciaj kompreniloj”; la premio inkluzivas loton de tri mil eŭroj.

C-ano Leclercq naskiĝis 10 oktobro 1961 en la nordfrancia urbo Lille, sed apenaŭ ses monatojn aĝa migris kun sia familio al Tuluzo. Li eklernis esperanton en 1988 kaj la postan jaron jam koncertis dum la Internacia Junulara Kongreso de TEJO en Kerkrade (Nederlando), kie gastis ankaŭ la rok-ensemblo TEAM kaj la populara kantistino Nikolin.

En 1999 jOmO prezentis dudek du kantojn en dudek du lingvoj. Ĉi tiu “taroka” rekordo aperis en la Guinness-libro; kaj en 2007 li atutis po dudek kvin en la (same simbola) iama Garden City, nun Letschworth (Anglio). Lia lasta albumo “jOmO popumas” surmerkatiĝis okaze de lia ĵusa 65-jariĝo.

La kantisto estos inter la ĉefaj artistoj kiuj gastos en Ĉaŭdefono ĉe la 16a Kultura Esperanto-Festivalo, 26-31 aŭgusto 2026, organizata de Studenta Esperanta Ligo kaj Kultura Centro Esperantista.

Kavaliro levas sian glavon. Lia ŝildo estas preta, lia korpo protektita per kiraso. Antaŭ li atendas terura kontraŭulo: heliko. Kaj laŭ kelkaj bildoj, la kavaliro havas bonan kialon por timi. Li eĉ povas surgenuiĝi antaŭ la besteto, kvazaŭ petante kompaton. Bonvenon en la marĝenojn de mezepokaj libroj.

laŭtlegas Artema G.

La mensaj kapabloj ne alvenas tute subite kaj ne malaperas same rapide. Ĉe tute junaj homoj la rapideco estas granda, sed la vortotrezoro pleniĝas nur post multaj vivojaroj.

Ekde 20 jaroj la korpa forteco malkreskas, ankaŭ la mensa. Tio estas la kutima imago, metusalemoj (altegaĝuloj) kiel 35-jara aŭstra skiisto aŭ 86-jara memoresploristo konfirmas tiun regulon. Ĝi validis koncerne la menson ekde 1905 kiam la franca psikologo Alfred Binet ellaboris la unuan inteligentecteston. Aliaj modeloj de testoj sekvis, sed ili estas disputataj, ĉar malklaras kio estas inteligenteco, kiun rolon ludas emocioj kaj ĉu sociaj kompetentecoj apartenas al inteligenteco ktp.

Tamen ŝajnis esti klare ke la funkcikapablo de la cerbo post kulmino en juna plenkreska aĝo same malkreskas kiel la forteco de la korpo. Sed la datumbazo ne estis tre dika, ĉar oni esploris la inteligentecon ĉefe ĉe personoj kiuj estas facile rekruteblaj por laboratorioj de psikologoj, nome studentoj. Tial la usona esploristo Joshua Hartshorne de la universitato Harvard adaptis teston al la bezonoj de la hodiaŭa epoko kaj instalis du retpaĝarojn kun testoj. Li tiam analizis la testrezultojn de 50.000 partoprenintoj en la aĝo inter dek kaj 89 jaroj (la projekto daŭras, ĉiu povas partopreni kaj testi sian mensan kapablon: testmybrain.org, gameswithwords.org).

La testoj altgrade diferencigas kaj tiel ankaŭ la imago pri la laŭgrada malkresko de la kognaj kapabloj: Ili atingas tie kie temas pri rapideco - la rapida manipulado de bildoj, ekzemple ĉe puzlo - kiel atendite la pinton sufiĉe frue, en aĝo de 19, 20 jaroj. Ankaŭ la memoro ekzemple por nomoj plej bone funkcias en aĝo de 20 jaroj. Sed en tiu aĝo la mallongtempa memoro nur estas kreskanta, ĝi plej bone funkcias kun 30 jaroj kaj nur de tiam malrapide malkreskas. Aliflanke ankoraŭ daŭre kreskas la kapablo legi en la vizaĝo de aliaj homoj kiel ili emocie sintenas: Tiucele sur la komputila ekrano estas montrataj nur la okuloj, oni povas elekti inter alternativaj respondoj, ekzemple "skeptika" aŭ "hezitema". Tion kapablas - kompreneble ĉiam averaĝe - homoj en aĝo inter 40 kaj 50 jaroj.

Ankoraŭ pli poste, inter 60 kaj 70, la vortotrezoro estas plej granda. Tio estas atendebla, oni konstatis tion jam en pli fruaj testoj, sed la usonaj esploristoj tamen povas prezenti novaĵon: La vortotrezoro en tiu aĝogrupo kreskas de generacio al generacio, eble pro pli bona kleriĝo aŭ pro pli longa aktiveco. "Multaj kapabloj atingas sian pinton relative frue en la vivo", konkludas la esploristo, "sed la kapablo elprofiti ĉiujn kapablojn, kulminas nur malfrue en la vivo".

La 15an de decembro 2026 la retejo edukado.net festos kvaronjarcenton da laboro por instruistoj kaj lernantoj de Esperanto. Ekde decembro 2001 edukado.net servas instruistojn, instruantojn kaj lernantojn de Esperanto. Dum tiuj jaroj ni realigis multajn diversajn agadojn: funkciigis projektojn kaj ludojn, organizis retajn kaj ĉeestajn kursojn, okazigis ekzamenojn kaj zorgis pri konservado de historiaj valoraĵoj de niaj movado kaj kulturo.

La laboron ekde la komenco gvidas Katalin Kováts kun la subteno de sia familio. Dum diversaj periodoj helpis ankaŭ kelkdekoj da samideanoj. Multaj agadoj ne estus eblaj sen la regula financa subteno de Esperantic Studies Foundation. La funkciadon de la retejo, ĝian teknikan prizorgadon, la servilajn kostojn, regulajn kontrolojn kaj programistajn laborojn ni financas ankaŭ per la donacoj de niaj membroj kaj subtenantoj.

Jubilea torto el 250 pecoj

Okaze de nia arĝenta jubileo ni denove organizas monkolektan kampanjon. Ni esperas, ke multaj esperantistoj esprimos sian aprezon kaj subtenon al edukado.net, por ke ĝi povu plu servi la Esperanto-komunumon. Por prepari la datrevenon kaj fari la feston memorinda, ni lanĉas apartan ludon: ni proponas 250 pecojn de nia ankoraŭ kaŝita jubilea torto!

Ĉiu simbola tortopeco kostas 10 eŭrojn. Vi povas akiri unu aŭ plurajn pecojn, elektante numerojn laŭ via plaĉo aŭ lasante la elekton al hazardo.

Legu pli ĉe https://edukado.net/novajhoj?id=948

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Ni malkovru kune la jubilean torton de edukado.net appeared first on La Ondo de Esperanto.

---

Kadre de Eŭropaj Solidaraj Korpusoj (ESK), Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) invitas vin iĝi plentempa TEJO-volontulo en la Centra Oficejo en Roterdamo, Nederlando.

ESK estas malferma al junaj kandidatoj kies aĝo estas inter 18 kaj 30 jaroj kaj kiuj havas loĝpermeson en unu el la landoj listigitaj fine. La volontulado daŭru ideale naŭ monatojn, tiel ebligante al la volontuloj akiri kompletan sperton. La ideala komencdato estas la 16a de januaro 2027, sed eblas interkonsenti alian komencdaton. La volontulado povas kovri la periodon ĝis plej laste la 31a de januaro 2028.

Eblas kandidatiĝi por minimume tri monatoj, sed ni havas fortan preferon por kandidatoj kiuj volontulos por la maksimuma ebla periodo.

Pliaj detaloj pri la volontula programo:

Legu pli en la retejo de TEJO https://www.tejo.org/ma-volontulo-de-tejo-2026-2027/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Iĝu volontulo de TEJO 2026/2027 appeared first on La Ondo de Esperanto.

05/11/2026 En Irano, du viroj estis ekzekutitaj la 3-an de novembro. Ili estis akuzitaj pro partopreno al la kontraŭregistaraj manifestacioj de januaro. La homrajtaj organizaĵoj denuncas maljustan proceson kaj uzadon de torturo. Amirhossein Ebrahimi kaj...

Mi jam priskribis en antaŭa sonartikolo kial la amfibraka ritmo de versaĵoj tiel bone subtenas la lingvolernadon.

La 4a de novembro 2026 estas la 2500a tago ekde la 1a de januaro 2020, kiam komenciĝis senprecedenca informserio: jam dum 2500 tagoj en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto” ĉiutage aperas almenaŭ unu nova teksto. Cetere, 2500 tagoj estas 6 jaroj + 10 monatoj + 4 tagoj da senĉesa ĉiutaga informado

Ni memorigas, ke ĉi tiu novaĵretejo estis lanĉita antaŭ 16 jaroj, la 2an de septembro 2010, kiel “La Balta Ondo”. Ekde tiam en ĝi aperis 4558 tekstoj (inkluzive de ĉi tiu). Ilin garnas pli ol kvin mil (5822) ilustraĵoj.

Laŭ nia vizitkalkulilo, instalita komence de 2020, la plej ofte vizitita afiŝo (10 mil 125 vizitoj) estas la artikolo de la ĉefredaktoro de “La Ondo de Esperanto” pri la Ruslanda censo, verkita en decembro 2011. Ĝi estas la sola teksto vizitita pli ol dek mil fojojn. Pli ol sep mil fojojn estas vizititaj la Korĵenkovaj artikoloj pri la Unua Libro de Zamenhof (7.156) kaj pri ties lastaj vivojaroj kaj morto (7.125) kaj la diskutartikolo “Granda skismo en Esperantujo” de la Tjumena ĵurnalisto Stanislav Belov (7.094).

Entute, dum la lastaj 2500 tagoj jam 16 artikoloj estas legitaj pli ol 4000 fojojn, el kiuj 12 artikoloj legiĝis pli ol 5000 fojojn. Cetere, antaŭ 1500 tagoj, je la “Miltagiĝo” de nia ĉiutaga informado, nur tri tekstoj superis la nombron tri mil (https://sezonoj.ru/2022/09/ondo-103/).

Vidu la liston de la dek kvin plej popularaj tekstoj en nia retejo.

10.125. Korĵenkov A.: Kiom da esperantistoj en Ruslando? Ne malpli ol 992
7.156. Korĵenkov A.: La Unua Libro
7.124. Korĵenkov A.: Ho, mia kor’, ne batu maltrankvile…
7.094. Belov S.: Granda skismo en Esperantujo
6.441. Korĵenkov A.: Ĉu la lasta ARKONES?
6.276. Etsuo Miyoshi: Politikistoj de EU kaj Esperanto
5.614. Korĵenkov A.: Konciza biografio de Lazarj Markoviĉ Zamenhof
5.556. Korĵenkov A.: Tolstoj kaj la unua Esperanta gazeto
5.477. Gorecka H., Korĵenkov A.: Sen Rodin sekvis sian edzinon
5.318. Gorecka H., Korĵenkov A.: Júlia Sigmond forpasis
5.334. Szilvási L.: Oni haltigos la Esperanto-ekzamenojn en Hungario
5.226. Belov S.: La pandemio kaj la homaro: konkludoj de la viruso
4.916. BET-59: La unua informilo
4.544. Martorell F.: Katastrofo ĉe Vinilkosmo
4.458. Gorecka H., Korĵenkov A.: Nia diligenta kolegaro: La nomlisto

“La Ondo de Esperanto” aperas dumaniere: unue, kiel ĉiutage aktualigata novaĵretejo; due, kiel ampleksa (100-120 paĝoj) trimonata bitgazeto, en kiu estas publikigataj la plej gravaj tekstoj el la novaĵretejo kaj ankaŭ artikoloj, eseoj kaj beletraĵoj, verkitaj speciale por la gazeto.

“La Ondon” pretigas en Kaliningrado Halina Gorecka (eldonanto) kaj Aleksander Korĵenkov (redaktoro). Malkiel la novaĵretejo, kiu estas libere kaj senpage legebla de ĉiu deziranto, la gazeton ricevas nur la abonantoj. Ekde la ĉeso de la papera epoko en decembro 2016, dum dek jaroj la baza tarifo por la bitgazeto (pdf kaj epub) estas 15 eŭroj; ĝi validas ankaŭ por la 2026a jaro, kiu estas la lasta gazeta jaro de “La Ondo”.

Estas tri abonkategorioj:

1. Abonanto – 15 eŭroj
2. Amiko – 30 eŭroj
3. Patrono – 100 eŭroj

Pri la pagomanieroj legu ĉi tie: https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm.

Ĝis nun neniu esperantista asocio, instanco aŭ fondaĵo subtenis la solan ĉiutage renovigatan Esperantan novaĵretejon. Ĝia funkciado dependas nur de la helpemo de tiuj, kiuj abonas la ĉiusezonan gazeton “La Ondo de Esperanto”. Se vi ne abonas la gazeton, sed deziras helpi la novaĵretejon, abonu ĝin aŭ abonigu via(j)n amiko(j)n por 2026 aŭ donacu sumon por ke la retejo funkciu ankaŭ dum 2027.

Ĉiuj donacintoj en 2027 ricevados nian kelkpaĝan novaĵ-bultenon, kiu iom similos al nia rubriko “Koncize”.

Dankon pro via helpo!

Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/11/ondo-169/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post 2500 tagoj da ĉiutaga informado en la Ondo appeared first on La Ondo de Esperanto.

140 jarojn vivintajn, 140 jarojn vivontajn! En 2027 la internacia lingvo Esperanto festos sian 140-jariĝon. Por marki tiun historian jubileon per konkreta investo en la estontecon de la Esperanto-movado UEA lanĉas la monkolektan kampanjon 140+140. La kampanjo celas subteni la partoprenon de esperantistoj, precipe volontuloj, en la 112a Universala Kongreso de Esperanto (UK), okazonta de la 3a ĝis la 10a de julio 2027 en Melburno/Narrm, Aŭstralio. Tial ĝi favoros la Fondaĵon Partoprenu UK-on (PPUK): https://uea.org/alighoj/donacoj/partoprenu_uk.

La ideo estas simpla kaj simbola: por 140 jaroj da historio + 140 jaroj da estonteco = 280 EUR. Per tiu referenca donaco la kampanjo invitas esperantistojn ne nur festi la atingojn de la pasinteco, sed ankaŭ aktive kontribui al la estonteco de nia lingvo kaj komunumo per subteno al la partopreno de volontuloj en la historia 112a UK. La UK de 2027 estos grava mejloŝtono por la geografia universaleco de la Esperanto-movado, simile al la UK de 2024, la unua okazinta en Afriko. En pli ol 120 jaroj da UK-oj nur unufoje, en 1997, okazis UK en Oceanio, kien la kongreso nun revenos post 30 jaroj. La kampanjo celas ankaŭ konsciigi esperantistojn pri la graveco subteni tiun historian kongreson, dum kiu ni festos ankaŭ la 140-jariĝon de Esperanto.

La kampanjo celas mobilizi almenaŭ 140 donacantojn kaj kolekti minimume 14 000 EUR. UEA aparte kuraĝigas la simbolan referencan donacon de 280 EUR, sed ĉiu kontribuo gravas kaj bonvenas. Tial, por ebligi al pli da homoj partopreni la kampanjon, UEA proponas kvar simbolajn donacnivelojn, inspiritajn de la karakterizaj ĉarmaj bestoj de Aŭstralio:

• Koalo – 35 EUR
• Emuo – 70 EUR
• Ornitorinko – 140 EUR
• Kanguruo – 280 EUR

Ĉiuj donacintoj, kiuj kontribuos per almenaŭ 35 EUR, ricevos simbolajn ciferecajn regalojn de la 112a UK kiel dankesprimon pro sia subteno. Krome, donacintoj de 280 EUR aŭ pli estos konsiderataj specialaj gastoj de la 112a UK, kio signifas, ke ili rajtos je senpaga kongresa aliĝo, se ili ankoraŭ ne aliĝis kaj se ili decidos ĉeesti la kongreson. Tiu avantaĝo estas persona kaj netransdonebla kaj validas ekskluzive por individuaj membroj de UEA por 2027. Por ĝui ĝin sufiĉos informi sian UEA-kodon en la kongresa aliĝilo post la registrado de la donaco fare de UEA.

La kampanjo estas samtempe invito al tutmonda solidareco. La UK estas unu el la plej gravaj renkontiĝoj de la Esperanto-komunumo, kie homoj el diversaj landoj, kulturoj kaj generacioj kuniĝas pere de komuna neŭtrala lingvo. Helpi iun partopreni signifas plifortigi tiun internacian renkontiĝon kaj kontribui al pli vasta reprezentado de Esperanto. La kolektitaj rimedoj subtenos aliĝkotizojn kaj laŭ la disponeblaj rimedoj kaj realaj bezonoj ankaŭ aliajn kostojn ligitajn al la partopreno de volontuloj. La kampanjo daŭros ĝis la fino de la dua aliĝperiodo de la 112a UK, la 31a de marto 2027, dum la monkolektado kaj la laboroj por subteni volontulojn progresos paralele por ke la disponeblaj rimedoj laŭeble jam frue helpu al la preparado de la kongreso.

La unuajn 140 jarojn ni heredis – la venontajn 140 jarojn ni konstruu kune! Subtenu la kampanjon 140+140 kaj la Fondaĵon PPUK: https://uea.org/alighoj/donacoj/partoprenu_uk. La 1a aliĝperiodo de la 112a UK – tiu kun la plej favorprezaj kotizoj – daŭros ĝis la 30a de novembro 2026. Tiuj, kiuj ankoraŭ ne aliĝis, ne maltrafu la okazon aliĝi kun la plej granda rabato: https://uk.esperanto.net – eblas donaci ankaŭ per la aliĝilo de la 112a UK.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1344.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post La 112a UK: Kampanjo 140+140 – feste al 140 jaroj de Esperanto, rigardante al pliaj 140! appeared first on La Ondo de Esperanto.

Entute sur la Tero vivas dudek bilionoj da formikoj. Tio signifas, ke por ĉiu homo sur la Tero estas nekredeblaj du milionoj kaj duono da formikoj. Sciencistoj trovis, ke ĉi tiuj insektoj helpas la maturiĝon de agrikulturaj plantoj pli bone ol la artefaritaj sterkoj, protektas nian ekosistemon kaj estas fortaj indikiloj de klimata ŝanĝo.

… kie 100€ estos disdontitaj inter jutubistoj.

Multaj esperantistoj volas enspezi monon, kaj pri tio ili uzas kelkajn platformoj kiel patreon, buymeacoffee, bootsy… aliaj rekte petas monon per paypal, wise, eĉ rekte per UEA-konto aŭ banka transdon.

Ni faras tiom kiom ni povas povas por diskonigi tiun ĉi konkurson, kaj eblas helpi ilin. Informu ilin pri la konkurso, diskonigu sijn filmojn tra tubaro. Tiel iliaj filmoj plipopulariĝos, kaj ili enspezos laŭ la klarigo en la antaŭa blogaĵo.

 

 

---

3. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Johannes Edvard Leppäkoski (denaske: Ruotsalainen, 1901-191?-1984), Finnlanda ĵurnalisto kaj esperantisto, kunfondinto de la Esperanto-klubo en Jyväskylä, tradukinto de ĉ. 100 finnaj poemoj, inkluzive de pli ol 30 porinfanaj poemoj en “Burĝonoj” (1950). Dum tri jardekoj li okupiĝis pri tradukado de la finna nacia epopeo “Kalevala”, aperinta en 1964 kiel la kvara volumo de la libroserio “Oriento-Okcidento” (2a eld., 1985).

7. Antaŭ 125 jaroj mortis Wilhelm Heinrich Trompeter (1839-1888-1901), germana mineja subtermezuristo, volapukisto kaj pionira esperantisto (№918), fondinto de Esperanto-grupo en Schalke (la kvara E-societo en la mondo, 1890); dum tri jaroj (1892-94) W. H. Trompeter pagis la eldonkostojn de “La Esperantisto” kaj pagis al L. Zamenhof ĉiumonatan redaktoran salajron; adaptis por germanlingvanoj kaj eldonis la poŝan lernolibron kun du ampleksigitaj vortaroj de L. Zamenhof (1891) kaj pretigis la germanan version de la origine ruslingva Zamenhofa verko “Mallongaj sciigoj pri la lingvo internacia Esperanto” (1895).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 285-286.

8. Antaŭ 40 jaroj mortis Henry William Holmes (hoŭmz, 1896-1927-1986), brita armea oficisto, framasono, spiritisto kaj esperantisto, pli konata kiel Harry Holmes; la plej longtempa prezidanto de la Londona Esperanto-Klubo (1933-53), komitatano (1956-74), estrarano kaj vicprezidanto (1956-64) de UEA. Dufoje dum sia vicprezidanteco Holmes estis aganta prezidanto de UEA: ekde la morto de Giorgio Canuto ĝis la elekto de Hideo Yagi (1960-62) kaj ekde la morto de Yagi ĝis la elekto de I. Lapenna en la 49a UK (majo-aŭgusto 1964); aŭtoro de la libro “Londono vokas. Historio de la Londona Esperanto-Klubo 1903-1978” (1981). En 1964 la komitato de UEA elektis lin Honora Prezidanto de UEA, sed post la “Hamburga Puĉo” (1974) li rezignis la honoran prezidantecon en UEA
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 129-130.

10. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Irina Germanovna Gonĉarova (Гончарова, 1951-1966- ), Sovetunia kaj Ruslanda instruistino kaj esperantistino; membro de gvidorganoj de ASE, SEU kaj REU; etata instruistino de Esperanto en la Moskva aŭtomobil-konstrua instituto (MASI, 1994-2011) kaj en aliaj Moskvaj altlernejoj; fondinto (1995) kaj senŝanĝa kunordiganto de la klubo EK MASI (de 2012 Moskva Esperanto-Asocio “MASI”), direktoro de Moskvaj Lingvaj Festivaloj (2006- ), organizanto de pluraj tradiciaj Esperanto-renkontiĝoj (StRIGo, APERo, KLERo, VsPLESK, Tempoj kaj Urboj) kaj de KER-ekzamenoj en Moskvo; aŭtoro de kelkaj lernolibroj.

18. Antaŭ 60 jaroj naskiĝis Jorge Camacho (kamáĉo, 1966-1980- ). Hispana interpretisto, instruisto, bibliotekisto, verkisto kaj esperantisto; membro de la Ibera Grupo (skolo) ĝis 1995 kun la pseŭdonimo Georgo Kamaĉo, membro de la Akademio de Esperanto (1992-2001); lanĉinto kaj kunredaktanto (2007-14) de “Beletra Almanako”, al kiu li abunde kontribuis ĝis 2025; aŭtoro de “Sur la linio” (novelaro, 1991), “Ibere­ libere” (kun aliaj; poemaro, 1993), “La Majstro kaj Martinelli” (satira novelo, 1993), “La ĉapo de la sterko-vermo” (notaro pri drogspertoj, 1995), “Ekstremoj” (kun aliaj; noveloj, 1997), “La liturgio de l’ foiro” (eseo, 1999), “Celakantoj” (poemaro, 2004), “Saturno” (poemaro, 2004), “Eklipsas” (poemaro, 2007), “Koploj kaj filandroj” (poemaro, 2009), “La silika hakilo” (poemaro, 2011), “En la profundo” (poemaro, 2013), “Strangaj spikoj” (poemaro, 2016), “Palestino strangolata” (poemaro, 2016), “Brulvunde” (poemaro, 2017), “Gadir” (dulingva poemaro: Esperanta-hispana, 2025); tradukinto de “Letero el Palestino” (S. Alba, 1990); plurfoja laŭreato de la Belartaj Konkursoj de UEA; laŭreato de la diplomo de UEA pri elstara arta agado (2013).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 53-54.

19. Antaŭ 130 jaroj naskiĝis Bruno Migliorini (miljorini, 1896-1912-1975), konata itala lingvisto (ĉefredaktoro de “Enciclopedia Italiana”, 1930-33; prezidanto de Accademia della Crusca (akademio pri la itala lingvo, 1949-63) kaj esperantisto; (kun)fondinto de Esperanto-kluboj en Rovigo (1912), Venecio (1914) kaj Romo (1921), membro de la redakta komitato de “La Monda Lingvo-Problemo” ekde ties unua numero (1969-75), membro de la Akademio de Esperanto (1925-38, 1971-75); aŭtoro de “Anekdotoj pri Dante” (1921), “Manuale di Esperanto” (1923), “Esperanto e Interlingua” (1924), “Esperanta Legolibro” (kun Elio Migliorini, 1925), “L’ Esperanto e i Suoi Elementi” (1926), “Kontribuaĵoj al Esperanta Etimologio” (1930), “Lingvaj Aspektoj de Esperanto” (posteume, 1985), kaj de pluraj interlingvistikaj kaj esperantologiaj artikoloj.

20. Antaŭ 40 jaroj mortis Lucien Bannier (banjé, 1893-1906-1986), franca bankoficisto kaj esperantisto, kunfondinto (kun Lanti kaj Glodeau) de SAT, dum pli ol 60 jaroj membro de la gvidorgano (nun: plenumkomitato) de SAT, ĝenerala sekretario kaj prezidanto de la plenumkomitato de SAT (1935-68, kun paŭzo dum la Dua Mondmilito), administranto de la eldonado de PV (1930) kaj de PIV (1970), kompilinto de “Leteroj de E. Lanti” (1940), kunverkinto de “Historio de SAT” (1953). Oni ofte nomas lin “La konscienco de SAT”.
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 24-25.

27. Antaŭ 80 jaroj naskiĝis Paul Peeraerts (pérarts, 1946-1965- ), flandra ĵurnalisto, grafikisto, administranto kaj esperantisto; direktoro de la Grafika Centro de UEA en Antverpeno (1979-89), kiun en 1989 transprenis FEL kies direktoro li estis ĝis la emeritiĝo en 2011; redaktoro de “Esperanto-Panorama” (poste “Horizon.taal”, 1970-81, 1984-87) kaj “Sonorilo” (1972-74), prizorganto de la libroeldonado ĉe FEL (D. Dorval, J. Francis, E. de Kock, Lorjak, A. Löwenstein, S. Maul, T. Steele, K. Ungar, J. Valano, G. Waringhien k. a.); redakcia sekretario (1992- ) kaj ĉefredaktoro (2017- ) de “Monato”; unu el pioniroj de la elektronika eldonado en Esperanto; aŭtoro de “Esperanto-kurso TOP” (1973), “Esperanto vandaag” (1986), “Malgranda kurso pri HTML” (1995), “Interreto … inter kio?” (1997); tradukinto de: “Esperanto programita” (H. Behrmann, 1971); “Esperanto: Ĉu eŭropa aŭ azia lingvo?” (C. Piron, 1979).
• Legu pli en la enciklopedio Nia Diligenta Kolegaro, p. 223-224.

30. Antaŭ 65 jaroj mortis Imre Baranyai (báranjai, (1902-1925-1961), hungara pentraĵ-agento, oficisto kaj esperantisto, konata en Esperanto kiel Emba; unu el la gvidantoj de la hungara laborista Esperanto-movado, aŭtoro de “La profeto” (poemaro, 1934), “Maria kaj la grupo” (romano, 1936), “En ekzilo” (poemaro, 1938), “Népszerű Eszperantó nyelvtan” (lernolibro, 1947), “Ekzilo kaj azilo” (poemaro, 1962).

Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu listo de Esperantaj jubileoj kaj datrevenoj por novembro 2026, kompilita de Aleksander Korĵenkov, aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/11/novembro-13/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Esperantaj jubileoj kaj memordatoj en novembro 2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.

La decembra numero 344 de Literatura Foiro proponas vastan panoramon de la esperantlingva kultura vivo, kun kontribuoj kiuj kunigas literaturon, historion, muzikon, teatron kaj socian kritikon.
Inter la ĉefaj temoj troviĝas la memoro kaj la konstruado de kultura identeco. Giorgio Silfer rememoras la esperantistan kabaredan vivon de la 1970aj jaroj, dum la redakcio omaĝas Kálmán Kalocsay okaze de la kvindeka datreveno de lia forpaso. La intervjuo kun Nicolino Rossi alportas personan ateston pri la historio de La Patrolo kaj pri jardekoj da literatura agado.

Apartan atenton meritas la raporto de Alessio Giordano pri la 56-jara historio de la revuo, kiu analizas ĝian produktadon, aŭtoraron kaj evoluon, prezentante Literatura Foiro kiel transnacian kulturan projekton. Iván García kompletigas tiun perspektivon per la rakonto pri la ciferecigo de la kompleta revua kolekto.

La numero ankaŭ prezentas la kanadan Nobel-laŭreatinon Anne Carson, la britan muzikgrupon Camel, la dokumentan filmon de Massoud Bakhshi kaj verkon La socia historio de la esperanta popolo, analizitan de Giacomo Comincini. En la literatura parto troviĝas originalaj rakontoj kaj poemoj, La viro kun floro en buŝo de Luigi Pirandello per traduko de Carlo Minnaja kaj fragmento el A Room of One’s Own de Virginia Woolf esperantigita de Stéphane Brault.

Recenzoj, bildliteraturo kaj aliaj kontribuoj kompletigas numeron en kiu la literatura kreado dialogas kun la historia sperto kaj la nuntempa mondo. Literatura Foiro 344 invitas siajn legantojn malkovri kulturon kiu ne nur konservas sian pasintecon, sed ankaŭ daŭre pridemandas sian identecon kaj sian lokon en la mondo.

La revuon posedas, eldonas kaj administras LF-koop, abonoj tra literaturafoiro.com 
 

Dum tre, tre longa tempo, la medicino dividis la funkciadon de la homa vivo en du apartajn kampojn: korpajn kaj psikajn fenomenojn. Oni konsideras sana tiun homon, kiu havas ambaŭ siajn kampojn bone funkciantaj; kaj malsana tiun, kiu misfunkcias en unu el ili, aŭ en ambaŭ.

TEJO malfermis oficialan kunlaboron kun la Junulara Organizo de la Asocio de Sudorientaziaj Nacioj, kiu havas preskaŭ duonmilionon da membroj en la tuta regiono. Tio estas grava paŝo al malpli eŭropcentra TEJO, laŭ Albert Garrido.

Reprezentanto de TEJO, Arya Bhaskara Ferduzi el Indonezio, parolas dum la Junulara Konferenco de ASOAN fine de oktobro en Manilo. Foto: TEJO

Asocio de Sudorientaziaj Nacioj (ASOAN, angle ASEAN) estas grava kunlabora organizaĵo de dek landoj en sudorienta Azio, kun ĉefsidejo en Ĝakarto, Indonezio. TEJO ĵus atingis formalajn kunlaborajn rilatojn kun ĝia sendependa junulara organizaĵo, kiu havas pli ol 450 000 membrojn en la tuta regiono kaj pli ol 100 000 sekvantojn en Instagram.

La junulara organizaĵo kun la angla nomo ASEAN Youth Organization (AYO) laŭ la TEJO-aktivulo Albert Stalin Garrido estas la plej granda neprofitcela, neregistara kaj plene junulgvidata organizaĵo en Sudorienta Azio. Li trovas la partneriĝon de TEJO kun AYO grava paŝo.

”La eksteraj rilatoj de TEJO estas preskaŭ plene eŭropcentraj, kun preskaŭ nula reprezentiĝo en aliaj kontinentoj krom ĉe interregistaraj organizoj kiel Unuiĝintaj Nacioj aŭ junularaj organizoj kiel UNOY. En kontinentaj niveloj de Sudameriko, Afriko kaj Azio, ne ekzistas rilatoj kun regionaj neesperantistaj junularaj organizoj”, li skribas en la komitata listo de TEJO.

La du organizaĵoj interkonsentis kunlabori pri iniciatoj, kiuj antaŭenigas junularan moveblecon, interkulturan komprenon, kulturan interŝanĝon, lingvan diversecon kaj dialogon inter homoj kun diversaj fonoj.

La sudorientazia junulara organizaĵo ekzistas nur de 13 jaroj, sed kvankam multe pli juna ol TEJO, ĝi staras sur solida fundamento kun granda membraro, bona financado, aktivaj landaj sekcioj kaj pluraj regulaj internaciaj eventoj, Albert Stalin Garrido skribas. Ekzemple tra ĝia granda Instagram-konto TEJO povus iĝi vaste videbla en la regiono.

Reprezentanto de TEJO, Arya Bhaskara Ferduzi el Indonezio, ĵus partoprenis la Junularan Konferencon de ASOAN, okazintan en Manilo, Filipinoj. Tie li povis konatiĝi kun la funkciado de AYO, informi pri Esperanto kaj TEJO, kaj serĉi eblajn kunlaborojn kun AYO kaj aliaj partoprenantaj organizaĵoj. Li estis ankaŭ la ĉeforganizanto de la IJK en Indonezio en 2025.

Laŭ Ana Ribeiro, la prezidanto de TEJO, la ideo partneriĝi kun AYO estiĝis ĝuste lige kun la pasintjara IJK.

Ana Ribeiro

“Bedaŭrinde, tiam, ni ne sukcesis efektivigi tion. Ĉi jare, Arya decidis provi denove, kaj kun subteno de Albert sukcesis! Tio estas vere grava paŝo por niaj eksteraj rilatoj”, ŝi skribas en la komitata listo de TEJO.

Al Libera Folio Ana Ribeiro diras, ke la partneriĝo kun AYO donos gravajn avantaĝojn al TEJO.

– Mi kredas, ke tio estas sufiĉe kongrua kun la celo de TEJO antaŭenigi internacian komprenemon inter junuloj tutmonde. Ĝi ankaŭ estas kongrua kun la celo antaŭenigi nian tutmondecon, kiel difinite en nia strategia plano. Pli konkrete, mi imagas ke estos pli facile atingi junajn homojn, kiuj jam interesiĝas pri sociaj aŭ junularaj movadoj, kaj simile en Sudorienta Azio, paroli kaj pri Esperanto kaj pri lingva diverseco.

Ŝi krome esperas, ke aziaj eventoj kiel la Komuna Seminario iam povos ricevi subtenon de AYO

– Mi tamen ankoraŭ ne scias, kiom multe tio eblos, sed estos bone esplori pri tio. Mi povas kompari AYO al juna versio de la Forumo Junulara Eŭropa. Do mi imagas, ke AYO povus, same kiel FoJE, agadi por ke estu programoj, kiuj povu subteni internacian komprenemon kaj simile inter junuloj.

Ĉu vi estas juna kaj ŝatus aliĝi al Junulara E-Semajno, kiu okazos en Vilno (Litovio) de la 27a de decembro 2026 ĝis la 3a de januaro 2027, sed ne havas sufiĉe da mono por mem pagi vian partoprenkotizon?

Jen helpo, kiun ni povas provizi al vi!

Dank’ al la malavaraj donacoj de diversaj homoj kaj organizoj, ni povas oferti al pluraj junuloj senpagan partoprenon en JES.

Kondiĉoj de la subteno:

• esti juna (≤ 35 jaroj),
• esti preta roli kiel helpanto dum JES,
• paroli Esperanton almenaŭ je nivelo de baza konversacio,
• havi kompreneblan kialon por ne povi mem pagi sian kotizon (ekzemple, ĉar vi estas studento sen propra salajro).

Prioritate estos elektitaj personoj kiuj neniam antaŭe partoprenis en JES.

La subteno kovras la plenan partoprenkotizon, t. e., garantias senpagan partoprenon inkluzive de programo, manĝado kaj tranoktado en plurlita ĉambro. La subteno ne kovras vojaĝkostojn.

Eblas kandidatiĝi ĝis la 7a de novembro 2026.

Por kandidatiĝi, simple skribu retpoŝte al litovajunularo@gmail.com en kiu vi

• koncize prezentas vin mem,
• klarigas kial vi bezonas la subtenon de la JES-Fonduso,
• (se aplikeble,) priskribas kiuj estas viaj ĝisnunaj spertoj helpi surloke en Esperanto-eventoj.

Ni antaŭĝojas pro via kandidatiĝo!

Fonto: https://jes.esperantojugend.de/fonduso/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Kandidatiĝu por subteno de la JES-Fonduso! appeared first on La Ondo de Esperanto.

02/11/2026 De pli ol kvar jaroj, Denys Macola suferas terurajn kondiĉojn en la karceroj de la rusaj aŭtoritatoj. Lia kazo ilustras la kruelan traktadon, kiun la rusaj aŭtoritatoj destinas al ukrainiaj militkaptitoj. Denys Macola estas eksa studenta sindikata...

Antaŭ cent-dudek-sep semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la cent-dudek-oka porcio. Ĝuu ĝin!

 

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html />

Jen listo de plej popularaj afiŝoj dum pasinta oktobro:

1. Libre (Libera) – Nino Bravo | Esperanto Cover spektita 7  fojojn de 6 homoj
2. Te invitamos al Curso de Esperanto por Whatsapp 11 spektaĵoj kaj 10 spektintoj, kurioze, ĝi ne estis tiel populara. Tio okzas ĉar ĝi ne estis komentita, kontraŭe al “Libre” kiu estis komentita kaj estis malŝatita.
3. #PreskaŭLiberaBabilado • 25 • 300-a jutuba filmeto spektita 7 de 6 homoj
4. El país que nació por una mina y quiso hablar esperanto #shorts ankaŭ 7 kaj 6. Kompare ku “Libre”, Libre ricevis pli da mallongaj spektoj (spektoj ne sufiĉe longaj por estis kalkulitaj, sed ĝi ekvokis scivolemon de homo)
5. Kapitalismo kontraŭ Socialismo: Kiu sistemo vere funkcias? 5 spektoj kaj 5 spektintoj
6. Neforsendita letero 6 spektoj el 6 homoj. Ĉi kaze, la diferenco estis ke pli da homoj sekvis rekomendojn de “Kapitalismo kontraŭ Socialismo”
7. Resuma filmo de la 64-a Kantoparado – speciala kun kantoj faritaj per AI, la 14-an de oktobro 2026, 5 kaj 5
8. Kanto al Esperanto – Cantando en Plata 5 kaj 5
9. EsKu – Epizodo 85 – Brian Moon spektita 7 fojojn de 5 homoj. Ĝi ne atingis pli altan pozicion, ĉefe pro manko de ŝatoj
10. Ĉapeloj spektita 7 fojojn de 7 spektintoj. La kialo por ne esti la 3a aŭ 4a estas la manko de komentoj kaj de referencoj. Homoj spektis ĝin, sed neniu sekvis rekomendojn.

Kaj, dum la tuta monato, 1166 spektoj, dividitaj inter 643 filmoj, kaj rekomendoj de tubaro estis sekvataj 1038 fojojn. Subtila kresko kompare al septembro.

Por mi estis kurioza la apero de Ĉapelo, ĉar ĝi estis sufiĉe malnova, sed la malkovro de iu, provokis aperigo en la ĉefpaĝo, por fine iĝi unu el plej popularaj de la monato.

 

 

Rakontu iom pri vi! El kiu lando vi estas, kiom vi aĝas…?

Mi nomiĝas Natalja, mi estas 25-jaraĝa, kaj mi venas el la majaa tropika arbaro en Meksiko! El Jukatano

Kion vi faras en via eksteresperantuja vivo, rilate al studoj, laboro? Kiuj estas viaj ŝatokupoj?

Mi faris bakalaŭriĝon pri politikaj sciencoj, kaj poste magistriĝon pri Financoj. Kadre de miaj studoj, mi laboris en la financa teamo de kelkaj kompanioj helpante per la vendado/aĉetado de nemoveblaĵoj, pripensado de kompania strategio, ktp. En mia libera tempo, mi ŝatas legi, paraŝuti, fari ekskursetojn, fari pilateson kaj lerni novajn aferojn!

Kial vi decidis iĝi TEJO-volontulo?

Mi lernis Esperanton kiam mi estis 17-18 jaraĝa, sed pro la kunteksto en kiu mi vivis mi ne vere havis la okazon iam ajn trovi aliajn esperantistojn kaj eniri Esperantujon persone. Ĉi-jare mi unuafoje partoprenis Esperantajn eventojn, kaj sufiĉe multe ŝatis la spertojn tiel ke mi volis pli profunden esplori ĉi tiun mondon. Nun mi havos la tutan Esperantan sperton haha.

Pri kio vi okupiĝos pleje en la Centra Oficejo? Kion vi volas fari por TEJO? 

Demandu al mia ĉefo

Kion vi ŝatus lerni, sperti kaj atingi dum via volontulado?

Ĉies klaĉojn.

Ĉu tiu ĉi estas via unua sperto en Esperantujo? Aŭ ĉu vi jam havis spertojn en la Esperanto-movado? Se jes, rakontu iomete pri viaj ĝisnunaj aktivaĵoj!

Mi pasinte uzis Pasportan Servon por iomete vojaĝi en Francio, kaj por viziti Bruselon. Tio sufiĉe utilis kiam mi estis malriĉa studento.

Mi ĉi-jare partoprenis IJF-n en Ĉervjo, kaj poste IJK-n en Katalunio. Estis bonega maniero konatiĝi kun pli da homoj kaj viziti malofte vizitatajn lokojn. Mi aparte ŝatis la eblecon iri al San-Marino

Kion signifas por vi Esperanto? Kion signifas por vi esti esperantisto?

Esperantujo estas kiel esti en la bazlernejo, sed vi estas 20-jaraĝa.

Mi nun estas malpli konvinkita, ke ekzistas trajtoj komunaj al ĉiuj esperantistoj, sed ĉiuokaze, la etoso estas sufiĉe akceptema, bonveniga kaj progresema.

Kiaj estas viaj ĝisnunaj impresoj pri la TEJO-laboro, la Centra Oficejo ĝenerale, viaj kolegoj, la vivo en Roterdamo…?

Pluvas multe. Sed ĉiukaze Roterdamo restas bela urbo, kaj ĉiuj ŝajnas sufiĉe amikemaj

Ĉu vi havas vivdevizon?

“Tempo atendas neniun”.

Fonto: https://www.tejo.org/tejo-volontulo-sinprezentas-natalia/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post TEJO-volontulo sinprezentas: Natalja Mane appeared first on La Ondo de Esperanto.

Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Dirce Sales el Brazilo

Dum la Kovim Pandemio mi laboris kiel volontulo en Neregistara Organizo, kies celo estis zorgado pri homoj en situacio de surstrata vivo. Tiu organizo liveris plurajn rimedojn: socialan asistadon, psikologian orientadon, flegistajn kuracadojn, medicinan helpon, banon, vestojn, ŝuojn, medikamentojn, hartondadon, manĝaĵojn, librojn...

Sciencistoj ofte studas malfacilajn aferojn per tre simplaj ludoj. Unu tia ludo konsistas el granda ebeno kovrita de sesangulaj pecoj, kvazaŭ en abelujo. Ĉiu peco ricevas unu el du koloroj, ekzemple en la supra ilustraĵo, la du koloroj estas nigro kaj flavo. La koloro de ĉiu peco estas elektita hazarde. Laŭ la reguloj de la ludo, oni povas mem decidi, ekzemple, ke ĉiu peco havu 20-procentan ŝancon ricevi nigran koloron kaj 80-procentan ŝancon ricevi flavan koloron. Poste oni demandas: ĉu eblas iri de unu flanko de la ebeno al la alia, paŝante nur sur nigraj pecoj? Se la ŝanco ricevi nigran koloron estas malgranda, tia vojo kutime ne ekzistas; male, se la ŝanco estas granda, tia vojo kutime ja ekzistas. Sed kio okazas inter tiuj du situacioj? Por studi la demandon, matematikistoj imagas, ke la ebeno estas senfina. Ili trovis, ke ekzistas speciala sojlo. Sub tiu sojlo ne ekzistas senfina vojo el nigraj pecoj. Super ĝi, tia vojo ekzistas. Por nia ludo kun sesangulaj pecoj, la sojlo troviĝas ĝuste kiam la du koloroj havas egalan ŝancon: po 50 procentoj. Tio eble ŝajnas evidenta, sed pruvi ĝin matematike tute ne estas simpla afero. Formoj, kiuj aperas je ĉiuj grandecoj Je tiu speciala sojlo okazas io interesa. La nigraj pecoj formas grupojn kun tre neregulaj formoj. Oni trovas grandajn grupojn, malgrandajn grupojn, kaj grupojn kun multaj longaj kaj maldikaj elstaraĵoj. Se oni rigardas tian desegnon de pli proksime aŭ de pli malproksime, oni vidas, ke similaj formoj ripetiĝas. Tio estas unu el la ĉefaj ecoj de fraktaloj. Vidu ekzemple jenan 2-minutan filmeton: Fraktaloj ekzistas ne nur en matematikaj ludoj. Similajn formojn oni povas trovi ankaŭ en la naturo, ekzemple ĉe iuj plantoj aŭ konkoj. Foto: Ivar Leidus/Wikipedia CC BY-SA 4.0 Sciencistoj volas kompreni tiajn formojn per nombroj. Per nombroj eblus kalkuli, ekzemple, kiel la grandeco de iu parto ŝanĝiĝas, kiam oni rigardas ĝin de pli proksime. De multaj jaroj fizikistoj havas metodojn por sukcese antaŭdiri plurajn el tiuj nombroj. Sed antaŭdiri rezulton kaj pruvi ĝian ĝustecon estas du malsamaj aferoj. Matematikistoj bezonis ĉirkaŭ dudek pliajn jarojn por pruvi kelkajn el tiuj rezultoj. La kialo estas, ke matematika pruvo devas montri, sen mankantaj paŝoj, kial iu rezulto estas valida. Tiel fiziko kaj matematiko helpis unu la alian: unu kampo montris la vojon, kaj la alia donis pli fortan bazon al la rezultoj. Kio ligas du punktojn? Sed la sama simpla ludo kondukas al aliaj demandoj. Imagu, ke ni elektas du punktojn sur nia desegno de nigraj kaj flavaj pecoj. En la suba ilustraĵo la du punktoj aperas kiel bluaj steloj. Ni povas demandi: kiom granda estas la ŝanco, ke ambaŭ steloj apartenas al unu sama grupo de nigraj pecoj? La respondo dependas de la distanco inter la du steloj. Ju pli malproksimaj ili estas unu de la alia, des malpli granda estas la ŝanco, ke ili apartenas al la sama grupo. Oni povas fari similan demandon pri la ruĝaj linioj, kiuj apartigas la nigrajn kaj flavajn pecojn. Tiuj linioj povas formi fermitajn vojojn, aŭ buklojn. Ni povas demandi, kiom granda estas la ŝanco, ke du elektitaj punktoj troviĝas sur unu sama buklo. Tiaj demandoj estas gravaj, ĉar ili helpas nin kompreni ne nur la formon de unu grupo aŭ buklo, sed ankaŭ la rilatojn inter malsamaj lokoj en la desegno. Antaŭ kelkaj jardekoj sciencistoj jam trovis respondojn al pluraj tiaj demandoj pri du punktoj. Kaj se ni elektas tri punktojn? Nun imagu, ke ni elektus ne du, sed tri punktojn. Ni povas demandi, kiom granda estas la ŝanco, ke ĉiuj tri apartenas al unu sama grupo aŭ al unu sama buklo. La demando ŝajnas nur iom pli malfacila ol antaŭe. Sed matematike ĝi estas multe pli profunda. Ne plu sufiĉas kompreni nur la distancon inter du punktoj. Gravas ankaŭ kiel la tri punktoj troviĝas unu rilate al la aliaj. Dum la lastaj jaroj sciencistoj sukcesis trovi novajn rezultojn pri tiaj demandoj, uzante metodojn, kiuj kunigas ideojn el fiziko kaj matematiko. Tio malfermas la vojon al ankoraŭ pli ĝeneralaj demandoj. Kio okazas, se ni elektas kvar, kvin aŭ eĉ pli da punktoj? Ĉu eblas trovi unu komunan metodon por respondi ĉiujn tiujn demandojn? La laboro ankoraŭ daŭras. Tiu esploro montras ion belan pri scienco: ke eĉ ludo kun nur du koloroj kaj tre simplaj reguloj povas konduki al demandoj, kies respondoj postulas multajn jarojn da laboro. Jesper Lykke Jacobsen

La redakcio de “Literatura Foiro” kunsidis hieraŭ en Ĉaŭdefono, duone en realo kaj duone telematike, por pritrakti plejparte la ekspansion de la legantaro kaj la informadon tra diversaj kanaloj; rimarkindaj novaĵoj interesos la publikon dum la venonta jarkolekto: la nuna ja estas kompletigita, per la atingo de la numero 344 (decembro 2026), jam survoje al la presejo.

C-ano Giacomo Comincini eniros la redakcion kiel responsa pri planlingvistiko, rubriko kiu regule gastas en LF de post la ensorbo de la revuo “Planlingvistiko” jam la pasintan jarcenton.

C-ano Alessio Giordano prezentis la projekton de eksperimenta novaĵbulteno: “Prismo” atingos la publikon per konciza informo pri la enhavoj de la novaj numeroj, libroj, eventoj en rilato kun LF-koop. Nuntempe “Literatura Foiro” kaj “Kontakto” estas la solaj esperanto-revuoj kun konstanta disvastigo ĉe Instagram: la revuo de TEJO havas ĉirkaŭ mil ducent sekvantojn (post multjara ĉeesto), dum LF en nur unu jaro atingis okcenton. Ankoraŭ la kunĉefredaktoro proponis iniciati reklamvarojn pri LF, de pingloj ĝis T-ĉemizoj.

La redakcio enfokusigis ankaŭ la baldaŭan referendumon pri la esperantlingva kandidato al la literatura Nobelo ekde 2028 (ĝis 2027 estos c-ano Giorgio Silfer, jam de deko da jaroj). Sekvos la referendumo de la abonantaro pri la PEN-premio “La Verko de la Jaro”.

Global Voices estas cifereca amaskomunikila iniciato, kiu publikigas rakontojn el la tuta mondo por akceli pli bonan interkompreniĝon trans nacioj, kulturoj kaj lingvoj. Volontuloj por la projekto Lingua tradukas tiujn rakontojn en dekojn da lingvoj ne nur por kreskigi la legantaron de tiuj rakontoj, sed ankaŭ por pliigi la ĉeeston de sia lingvo interrete kaj plifortigi sian personan tradukpraktikon.

La komunumoj de Lingua konsistas el la volontuloj, kiuj tradukas ĉi tiujn rakontojn, kaj la volontuloj, kiuj servas kiel tradukmanaĝeroj. Tradukmanaĝeroj revizias tradukojn pri kvalito antaŭ publikigo, enkondukas novajn volontulojn en niajn sistemojn kaj entreprenas bazan prizorgadon de la retejo.

Ekde 2013 la esperantlingva komunumo ene de Lingua publikigas tradukitajn rakontojn en la retejo Global Voices en Esperanto, tiel konstruante gravan retan korpuson de pli ol 800 artikoloj en la lingvo. Ĉu vi interesiĝas pri subtenado de ĉi tiu laboro? Konsideru fariĝi volontula tradukmanaĝero.

Ni nuntempe serĉas homojn, kiuj ŝatus volontuli kiel tradukmanaĝeroj por la retejo Global Voices en Esperanto. Kandidatoj devus:

• Esti fluaj en Esperanto kaj la angla
• Havi traduksperton, ĉu formalan ĉu neformalan
• Havi sperton pri WordPress (aŭ esti pretaj lerni)
• Esti pasiaj pri mentorado de homoj en la lingvo

Se vi ŝatus esti konsiderata, bonvolu sendi kelkajn vortojn pri via fono kaj motivoj al Lauren L. Finch, la direktoro de la Lingua projekto, ĉe lauren.finch@globalvoices.org.

Lernu pli pri la rolo de tradukmanaĝero ĉi tie (anglalingva).

Fonto: https://eo.globalvoices.org/2026/08/15889/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Ĉu vi volas antaŭenigi Esperanton? Fariĝu tradukmanaĝero ĉe Lingua appeared first on La Ondo de Esperanto.

Lingvistoj vidas kuntekston inter la klimato kaj la sonado de homaj lingvoj.

“Tempoj kaj urboj” (TkU) estas esperantista renkontiĝo, proponanta al la partoprenantoj konatiĝon kun nova urbo dum ties ekzisto en la periodo, tempe koincidanta kun la vivo de la kreinto de Esperanto, do, ekde la 1859a ĝis la 1917a jaroj. Per ekzemplo de vizitata urbo ni ŝatus eksenti la vastan historian fonon, samtempan kun la vivo de Zamenhof. La temoj de TkU estis: 1859 en Penza, 1865 en Jaroslavl, 1874 en Tula.
La 4a TkU, okazinta la 15-18an de oktobro 2026, invitis nin al Samara – granda kaj grava urbo (“la rezerva ĉefurbo de Ruslando”) kaj al la jaro 1878, kiam aperis Lingwe uniwersala.

Ve! – ne multon ni trovis por diri pri la unua provo de la juna Zamenhof krei artefaritan lingvon. Sed en la 1878 (same kiel en ajna jaro) okazis multaj menciindaj eventoj, kiuj ne preterlasis ankaŭ la urbon Samara.

Ni loĝis en la hotelo, situanta en la domo, kiu jam ekzistis en 1878, same kiel multaj apudaj belaj palacetoj de nobeloj kaj negocistoj. Dum la ekskursoj tra la urbo, kiujn favoris la varma bunta oktobro, ni speciale atentis imponajn domojn, konstruitajn en la jaro 1878. En la vilao de la urba gravulo kaj artisto Golovkin ni konatiĝis kun la loka moderno – arkitektura stilo, kiu naskiĝis en tiu ĉi epoko.

Nin persekutis la tempaj koincidoj: por prelegoj ni kunvenis en la centra urba biblioteko, en kies konstruaĵo ĝuste en 1878 ekfunkciis granda industria vendejo, kaj en la Muzeo de moderno ni vidis menuon de la fama restoracio “Urso”, malfermita 1878. Promenante en la haloj de la Arta muzeo, ni ne povis ne rememori, ke en 1878 naskiĝis la fama pentristo-avangardisto Kuzjma Petrov-Vodkin, kiu studis la pentrarton en Samara. Ni vizitis la pompan urban operan teatron por aŭskulti la operon “Eŭgeno Onegin”, finverkitan de Pjotr Ĉajkovskij ĝuste en 1878. Ni konatiĝis kun slajdprezentado pri la Ruslanda-Turkia milito, finiĝinta en 1878. Ni trafis la deponejon de la urba arkivo (kien kutime oni ne enlasas ekskursantojn) kaj eksciis, ke ĝi ekestis en tiu ĉi konstruaĵo cent jarojn post 1878.

En la sama 1978a jaro en Samara (tiam la urbo nomiĝis Kujbiŝev) okazis REVU-17 – renkontiĝo de Volgiaj kaj Uralaj esperantistoj kun ĉirkaŭ 80 partoprenintoj el 15 urboj de Ruslando, pri kio ni eksciis danke al fotoj kaj komentoj de Aleksander Korĵenkov – la tiama 20-jara membro de la dekhoma delegitaro el la urbo Tjumeno; legu pli ĉe https://kronikisto.livejournal.com/5159.html.

Ĉi tiun riĉan programon ni ĝuis danke al Jelena Kuznecova – loka esperantistino kaj ĉiama ĉefa organizantino de “Tempoj kaj Urboj”.

Ĉu indas mencii, ke ni havis agrablajn amikajn babiladojn dum promenadoj, dum bongusta kunmanĝado en urbaj restoracietoj kaj speciale dum vesperoj en la hotelo? Tio estas memkomprenebla, ĉu ne? Sed pri kio mi nepre ŝatus diri estas nia gaja, pasia kaj agorda kantado en la centra skvaro de la urbo – kiun sekvis la adiaŭa Amika Rondo.
Dankon al ĉiuj! Ĝis la sekva TkU!

Irina Gonĉarova

Foto: Grupeto da partoprenantoj (Aleksandr Ĥrustaljov)

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/10/ruslando-84/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Samaro. 1878: Tempoj kaj urboj – 4 appeared first on La Ondo de Esperanto.

«Ĝi havas poŝojn!» Kiam iu tiel laŭdas novan robon, la ĝojo estas facile komprenebla, almenaŭ por virinoj. Fine estas loko por la telefono kaj la ŝlosiloj. Tamen indas demandi, kial tiel ordinara utilaĵo meritas entuziasman anoncon. Ĉe multaj viraj vestoj oni simple atendas ĝin.

Mezlernejaj instruistoj povas senpage uzi la lernomaterialojn de la projekto EduLand. Ili baziĝas sur bildrakonto pri la vivo de Milan Rastislav Štefánik kaj kunligas la instruadon de fremdaj lingvoj kun historio kaj scioj pri la Eŭropa Unio. Ĉio estas disponebla en la slovaka, angla kaj franca lingvoj ĉe eduland.ikso.net.

De bildrakonto al lernoplatformo

La projekto EduLand havis nekutiman komencon. La kunordiganto de la asocio E@I (Edukado@Interreto) estas ankaŭ malgranda eldonisto. Unue li tradukis kaj eldonis bildrakonton pri Milan Rastislav Štefánik en Esperanto kaj en la angla. Dum tiu laboro naskiĝis la ideo pli vaste uzi la enhavon de la bildrakonto kaj krei el ĝi kompletan retan lernomaterialon por mezlernejanoj.

Poste la ideo fariĝis la eŭropa projekto EduLand. Ĝi realiĝis en la kadro de la programo Erasmus+ de junio 2025 ĝis novembro 2026. La partneroj estas la Nacia Instituto de Orientaj Lingvoj kaj Civilizoj en Parizo (Inalco), la asocio E@I kaj la gimnazio Ivan Horváth (Gymnázium Ivana Horvátha) en Bratislavo.

Kion EduLand proponas 

La bildrakonto pri Štefánik aperis presite en la angla kaj la franca. Rete ĝi estas libere havebla en PDF-formato en la slovaka, angla kaj franca, kaj ankaŭ en dulingvaj versioj slovaka-angla kaj slovaka-franca.

La Esperanta eldono de la bildrakonto estas mendebla papere ĉe la Libroservo de E@I.

La interaga platformo havas tri modulojn:

• Bazoj de la slovaka/angla/franca: enkonduka kurso en dek lecionoj.
• Historio: tri lecionoj pri Štefánik kaj lia epoko, inkluzive de la Traktato de Versajlo.
• Eŭropa Unio: ses lecionoj, de la eŭropa integriĝo kaj la institucioj de la EU ĝis la nunaj defioj kaj la lingvoj de la Unio.

La platformo ankaŭ enhavas pretajn lecionplanojn. Ilin preparis instruistoj de la gimnazio Ivan Horváth kaj elprovis en pluraj klasoj. La planoj baziĝas sur gvidata legado kaj integrita lernado de enhavo kaj lingvo (CLIL). Ĉiu plano enhavas paŝon post paŝo priskribitan procedon kaj ĉiujn necesajn materialojn. Mallonga metodika gvidilo estas havebla en tri lingvoj.

Por kiu la materialoj estas destinitaj

EduLand estas destinita ĉefe al instruistoj de la angla kaj la franca, sed ankaŭ al instruistoj de historio aŭ civitana edukado kaj al ĉiuj, kiuj instruas per la metodo CLIL. Vi povas uzi la materialojn tiaj, kiaj ili estas, aŭ adapti ilin al la bezonoj de viaj lernantoj.

Senpage kaj libere uzeble

Ĉiuj materialoj estas senpagaj. Vi povas elŝuti ilin kaj libere uzi en via instruado. Vi trovos ilin ĉe eduland.ikso.net. Se vi interesiĝas pri kunlaboro aŭ havas demandojn, skribu al erasmus@inalco.fr.

EduLand en Esperanto

La retejo nun estas tradukata ankaŭ al Esperanto: eduland.ikso.net/eo. Se vi volas helpi pri la tradukado, kontaktu nin ĉe info@ikso.net.

La projekto EduLand estas kunfinancata de la Eŭropa Unio el la programo Erasmus+.

The post EduLand: Štefánik en bildrakonto kiel vojo al lingvoj, historio kaj Eŭropo first appeared on E@I.

Ĉu kafon aŭ teon? Per tiu demando ne nur eblas eltrovi la preferon por unu el tiuj varmegaj trinkaĵoj. La respondo povas ankaŭ doni informojn pri la risko por angiaj malsanoj, kiel tion montras aktuala prilumigo. Kiu regule trinkas teon, tiu havas malpli grandan riskon disvolvi angian malsanon ol homoj kiuj ne trinkas teon. Tion eltrovis esplorista teamo per grandskala prilumigo. La rezultoj de la aktuala studaĵo aperos en ĵurnalo pri interna medicino.

Goo estas unu el la plej antikvaj kaj kompleksaj intelektaj ludoj de la homaro; Esperanto estas lingva praktiko, kiu transpasas etnajn kaj landajn limojn. Nun tiuj du kulturaj tradicioj, kiuj ŝajne apartenas al malsamaj kampoj, kuniĝas en la epoko de artefarita intelekto (AI). Esperanto Go (https://www.sinoatlantic.com/go/index.html), sendepende evoluigita de kanada esperantisto John Huang, estas programo adaptita al Windows-sistemo kaj Adroid-sistemo por esperantistoj kaj goamantoj el diversaj landoj.

En Esperanto la vorto de la ludo estas “goo” (ankaŭ “vejĉio”); la nomo de la programo konservas la internacie uzatan anglan formon Go. Esperanto estas unu el ĝiaj ĉefaj interfacaj lingvoj; samtempe ĝi subtenas la anglan, la ĉinan, la japanan kaj la korean, kaj kunigas en unu programo la potencan malfermfontan goan motoron KataGo, malpezan enkonstruitan AI-sistemon, multlingvajn go-terminojn kaj modernan tabulinterfacon.

La programo estas senpage provebla dum unu monato (30 tagoj), kun ĉiuj funkcioj disponeblaj. Post la provperiodo ĝi povas esti unufoje aktivigita per senreta aktivigkodo (aĉetita) por daŭra uzo.

Legu pli ĉe http://esperanto.china.org.cn/2026-10/09/content_118726889.htm

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Esperanto Go, unua profesia goa Esperanto-programo kun AI appeared first on La Ondo de Esperanto.

Antaŭ cent-dudek-ses semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la cent-dudek-sepa porcio. Ĝuu ĝin!

 

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html />

La 4^an de oktobro, post mallonga malsano, forpasis c-ano mag. Reino Eriksson, emerita rektoro de la Civitana Instituto de Iisalmi (Finnlando), valora andragogo, fondinto de la loka Esperanto-Klubo en 1974, grava klerulo en Alta Savonio, socie kaj politike aktiva. Eble la plej grava rezulto de lia socia engaĝo estis la starigo de la idensalma kulturdomo, kie li instruis esperanton ankoraŭ en alta aĝo.

Dum du jaroj Eriksson kunredaktis la revuon “Literatura Foiro”, kies sidejo situis tiam en Idensalmo (1976-78). Li kunorganizis SAT-kongreson en 1982 kaj kontribuis al multaj iniciatoj de la finnlanda Esperantio. Delikata poeto kun forte introvertita liriko, li estis tamen humurplena konversacianto.

Gec-anoj Onni Kauppinen, Perla Martinelli, Giorgio Silfer kondolencas al liaj filinoj Sejta kaj Satu.

La 24an de oktobro 2026 en Aalen (Germanio) okazis festa ceremonio, en kiu la urbo Aalen kaj la FAME-Fondaĵo por stimulado de internaciaj kompreniloj transdonis sian 19an Esperanto-kulturpremion.

Franziska Deppisch, vicestrino de la urba kultur-informa oficejo, kune kun Andreas Emmerich, prezidanto de la fondaĵo FAME, transdonis la 19an FAME-premion al Jean-Marc Leclercq, vaste konata en Esperantujo kiel JoMo (jOmO). La premio konsistas el diplomo kaj 3000 eŭroj.

Jean-Marc Leclercq. franca kantisto kaj esperantisto, naskiĝis la 10an de oktobro 1961 en la nordfrancia urbo Lille, sed translokiĝis kun sia familio al Tuluzo en la sudo de la lando, kiam li estis nur sesmonata. Li lernis Esperanton en 1988, kaj jam en 1989 li havis sian unuan internacian koncerton dum la 45a Internacia Junulara Kongreso de TEJO en Kerkrade (Nederlando).

En 1999 li prezentis 22 kantojn en 22 lingvoj. Ĉi tiu atingo aperis en 2000 en la rekord-libro “Guinness”; en 2007 li kantis 25 kantojn en 25 lingvoj en la brita ĝardenurbo Letschworth. En 2020 li atingis plian internacian famon per publikigo de kanto kun 36 versoj en 36 diversaj lingvoj, inkluzive de minoritataj lingvoj kiel la okcitana, kataluna, eŭska kaj bretona.

Liaj Esperantaj albumoj estas “JoMo kaj Liberecanoj” (1998), “JoMo friponas!” (2001), “JoMo slavumas” (2006), “jOmO okcitanas” (2016), “MArta kaj JOmo kantas MAYOMA-n” (2021), kaj “jOmO popumas”, kiu aperis la 10an de oktobro okaze de lia 65-jariĝo.

La festa renkontiĝo okazis ĉefe en la germana lingvo. La partopreno (inkluzive de la koncerto kaj bufedo) estis senpaga. La muzika duopo “Michl & Hansl”, akompananta la premioceremonion, prezentis kantojn de Michael Schuster.

Julia Mul

Foto: Andreas Emmerich, Franziska Deppisch, Jean-Marc Leclercq (Gerold Busch)

“La Ondo de Esperanto” sendas gratulojn al JoMo: tiel, tiel plu!

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/10/germanujo-53/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post JoMo ricevis la Esperanto-kulturpremion de Aalen appeared first on La Ondo de Esperanto.

"Coucou Joelle, mia trajno kuras enorde !" Eksidinte sur la seĝon de TGV, mi tuj sendis mesaĝon al ŝi, kiu atendis min sur la kajo. Kvankam jam plurajn fojojn mi vizitis ŝin, ĉi-foje estis unua fojo jen trajne, kaj ĉefe sole. Kiel antaŭvidite, sur la kajo [Le Creusot_Montceau_Monchanin] ŝi ien tien movis la kapon por serĉi min el pasaĝeroj. Ni tuj brakumis unu la alian kiel longtempe disiĝinta familio. Survoje al ŝia hejmo, ŝia unua propono estis pikniki por tagmanĝi kaj viziti specialan bazaron por interŝanĝi plantojn. Tia ja ŝi estas ! Verŝajne, pli ol dek jarojn antaŭe, mi ekkonis ŝin en iu vilaĝa festo, kie esperantistoj kuniĝis. Oni flustre prezentis al mi, ke ŝi estas tre lerta pri vegetara kuirarto. Poste, Catherine proponis al mi viziti ŝin kune, okaze de [La tago de virinoj]. Ĉar Joelle kutime organizis tian feston kaj invitis proksimajn amikinojn. Poste, Michel, kiu ŝategis ŝian domon, plurvoje vizitigis min, eĉ mian edzon Dalmini. Tiel kaj tiel ŝi proksimiĝis al mia vivo. Jen por atingi ŝian domon, nepre oni trapasas la antikvan ponton, kies karakteron mi admiras. Ŝi jam preparis ĉambron por mi en la unua etaĝo. Sur ĝia balkono oni povas kvazaŭ tuŝi la arbaron, saluti sovaĝajn birdojn. Plie, oni povas rigardi mian pentraĵon ĉiam, kiam supren aŭ malsupren iras. Jes ja, en la jaro 2022 septembre, kiam okazis mia dua expozicio en [H2M, ESPACE D'ART CONTEMPORAIN] Bourg-en-Bresse, Francio, tiam dufoje vizitinte, finfine ŝi montris emon posedi ĉefan pentraĵon, kiu estas nun pendigita jam kvar jarojn sur la muro en ŝia domo. Ŝi diris, ke ĉiu-matene ŝi salutas s-ron Bernard, kiu fiŝkaptas sur mia pentraĵo. Revidi ŝin kaj ĝin ambaŭ estis grandega plezuro por mi ! Ŝia kampara domo estas ververe aminda, tre bone ekipita je ĉio. Mi estis scivolema pri diversaj iloj en ŝia kuirejo. Dum kelkaj tagoj, ŝi montris sian propran recepton de kelkaj pladoj kaj ankaŭ pri specialaj aparatoj, ho interese ! Dum la vojaĝo, preskaŭ ĉiu-matene, mi faris matenan marŝadon. Esti en fremda loko, flari la aeron, iom bagadi sur freŝaj vojetoj, malkovri vilaĝan pejzaĝon en eksterlando, tiel komenci la tagon ŝajnas, kvazaŭ mi ricevas grandan benon de Dio. Mi murmure salutis al la matena suno, al la rivereto, al la arboj kaj al ĉio, kio ĉirkaŭas min nun kaj tie ĉi. Kaj reveninte, mi vidas, ke ŝi estis preparanta bongustan matenmanĝon por ni ambaŭ. Sole vojaĝi ebligas profunde diskuti kun amikoj, kiuj vivas en alia cirkonstanco. Kun Joelle ni babilis jen pri naturo, jen pri kuirarto, jen pri politika situacio, jen pri mian Grand Mont ĵus forpasinta kaj tiel plu. Tiel mi malkovras homojn, alian mondon kaj ĉefe min mem. Unu el gravaj kialoj, ke mi emis viziti ŝin denove, estis refoje viziti [Bibracte], vilaĝon de galloj en arbaro. Tiu vizitindejo estas kvazaŭ "time machine", kiu gvidas min al antikva epoko. Tiu loko ankoraŭfoje multe inspiris mian animon. Plie, bonŝance, mi havis ŝancon regali ŝin per tipan manĝaĵon de galloj en la muzea restoracio. Nia babilado senĉesis daŭri manĝante kiel du galloj. Antaŭ foriro al St. Etienne, la lasta mateno ĉe ŝi estis kun plej klara sunbrilo, plej freŝa aero, plej parfumaj rozoj. Mi atente rigardis ĉion por longtempe gardi ilin en mia koro. Dankon kara Joelle, ĉe vi, mi sentis min kvazaŭ ĉe mi hejme. Vian argablan akcepton refreŝigis mian menson. Mi alportu niajn sinceran babiladon kaj profundan amikecon. Ĝis revido !

Hoda Heshmatian, Irano

Valencia Esperanto-Grupo publikigis en sia retejo indekson de ĉiuj numeroj de “Internacia Pedagogia Revuo” ekde 1908, surbaze de la libera arkivo de ILEI: https://valencia.esperanto.es/eo/indekso-internacia-pedagogia-revuo/.

Por ĉiu numero ĝi listigas la artikolojn kun aŭtoro, titolo kaj komenca paĝo, kaj ligas al la PDF en la arkivo kaj al la plena teksto de la numero. La tuta listo (4 mil 723 tekstoj el 316 numeroj) estas elŝutebla kiel CSV-dosiero, kun la citaĵoj jam formitaj laŭ APA, MLA kaj Chicago. La indekso estas ĝisdatigata kun ĉiu nova numero.

La ideo venis de Dennis Keefe. La indekso kaj la tekstoj estis faritaj aŭtomate el la PDF-oj, helpe de artefarita intelekto: por la malnovaj numeroj, post optika signorekono, lingvomodelo helpis legi la enhavtabelojn, kaj ĝi ankaŭ verkis la mallongajn resumojn de la artikoloj ekde 1980, kiujn neniu kontrolis. Do eraroj eblas. Korektojn oni povas sendi al la grupo: https://valencia.esperanto.es/eo/kontakto/.

Fonto: https://www.ilei.info/novajxoj/indeksoj-IPR-1908-.php

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Internacia Pedagogia Revuo: Indekso por 1908-2026 appeared first on La Ondo de Esperanto.

 

 (Ĉi tiun poemeton oni atribuas al servistino, kiu, longe servinte ĉe angla poeto, foje inspiriĝis.)   

 Kompilis : R. F. Vaughan el La Pirato Novembro 1935

En la ĉi-jaraj Belartaj Konkursoj de UEA unuafoje estis malakceptita konkursaĵo evidente verkita helpe de artefarita intelekto. Per arta intelekto estis verkita ankaŭ libro atribuita al malagasa aŭtoro, kiun eldonis Ulrich Matthias. La uzon de AI li malkovris nur poste. ”Nin interesas la beletraj starpunktoj ne de maŝinoj sed de hooooomoj!!!” komentas Miguel Fernández, prezidanto de la BK-Komisiono.

Ĉu tiel baldaŭ aspektos la plej popularaj verkistoj? Bildo: Publicdomainpictures.net

En la alvoko al la partopreno en la Belartaj Konkursoj de UEA en 2027 la prezidanto de la koncerna komisiono, Miguel Fernández, aparte indikas, ke tekstoj verkitaj per artefarita intelekto ne estos akceptitaj, kaj la sendinto de tia teksto ne plu rajtos partopreni en la konkurso.

La kialo de la averto estas, ke inter la ĉi-jaraj kontribuoj al la konkurso estis malkovritaj tekstoj, kiuj evidente estis verkitaj ne de homo, rakontas Miguel Fernández.

– Tion mi spertis por la unua fojo nur kadre de BK-2026. Unu el la koncernatoj, cetere premiito en aliaj Esperanto-literaturaj konkursoj, ĉe la evidento, ke liaj BK-konkursaĵoj estis centprocente kreitaj ne de li sed de AI, retiris ilin de BK, kiam ni kontaktis lin kun la sciigo, ke ilin nia programo deklaris AI-verkitaj. Poste ni submetis al analizo verkojn de tiu aŭtoro premiitajn en aliaj konkursoj, kaj nia programo nepre taksis ilin ĉiujn centprocente AI-verkitaj. Ĉu ne mirinde?

Kial gravas, ke tekstoj por ekzemple Belartaj Konkursoj ne estu verkitaj helpe de AI?

Miguel Fernández deklamas Esperanto-poemojn surstrate en Madrido.

– La Belartaj Konkursoj de UEA estas konceptitaj por homaj praktikantoj de la Esperanta beletro. Punkto! La eblaj beletraj mirindaĵoj far maŝinoj, algoritmoj ktp ktp ktp eksteras al ĝi. Interesatoj pri tiaj mirindaĵoj organizu mem belartajn konkursojn por orgasmi surbaze de maŝinaj prezentoj de amo, socia justo, aspiro al pli homeca mondo, kondamno de faŝismo, de genocidoj ktp ktp ktp.

– La Belartaj Konkursoj de UEA, tiaj, kiaj ili estis konceptitaj de iliaj kreintoj, estas nur homa starpunkto pri tiaj kaj aliaj homrilataj aferoj. Kaj ni estas nur sekvantoj de la intencoj de tiuj homoj. En la momento, kiam tia ideo pri BK ŝanĝiĝos, miaflanke mi demisios. Aliflanke, ekster konkursoj surbaze de homaj partoprenantoj, AI sendube povas malkovri al ni plej interesajn aferojn. Sed homoj estas homoj kaj maŝinoj estas maŝinoj.

Se oftiĝas la okazoj, kiam tekstoj verkitaj de AI aŭ helpe de AI estas prezentitaj kiel verkoj de veraj esperantistoj, kiel tio influas la ĝeneralan sintenon de legantoj al beletraj kaj aliaj tekstoj en Esperanto?

– Ĝis nun tia oftiĝo, cetere ne granda, miakomprene, ne grave influis la sintenon de la legantoj al beletraj kaj aliaj Esperanto-tekstoj. Tamen mi rekomendus al ĉiuj eldonistoj submeti de nun eldonotaĵojn al analizo far fidindaj programoj uzataj de diversaj prestiĝaj internaciaj universitatoj antaŭ ol efektivigi siajn eldonojn. Miaflanke, min ne ĝenas, se AI-farita esperantaĵo aperas ie ajn kun la sciigo, ke temas pri AI-faritaĵo. Min ĝenas nur, ke, sen scio kaj supozo, ĝi konkursus kun nur home verkitaj tekstoj. Tio ja ne justus.

Almenaŭ unu eldonisto jam estis trompita kaj efektive eldonis Esperantan libron, kiu poste montriĝis produkto de komputila programo. Temas pri la verko ”La bordo de Espero”, atribuita al Erica Najaina kaj eldonita de Ulrich Matthias.

Ulrich Matthias kun malagasaj esperantistoj.

– Ĝi estis tre bone strukturita kaj verkita en bona stilo, mi do facile povis eldoni ĝin. Laŭ mi, ĝi meritis esti eldonita, tamen mi tre bedaŭras, ke mi tute ne sciis pri la rolo de AI en la verkado kaj do neniel menciis tion en la libro, li diras.

Li rakontas, ke li eksuspektis la rolon de AI en aŭgusto 2026, kiam li ricevis de 16-jara malagasa esperantisto manuskripton titolitan ”Releviĝi denove”, kun enhavo, kiun 16-jarulo apenaŭ povus verki pro manko de vivsperto. Krome la stilo de la asertita aŭtoro ege maturiĝis ene de kelkaj monatoj.

– Krome la libro enhavis finan ”dankvorton al la legantoj”, kiun ŝi sendis al mi aparte per Messenger. Pro malatentemo ŝi sendis ĝin al mi nur malantaŭ malagasaj vortoj, kiujn Google Translate tradukis al mi per “Certe! Mi tradukos ĝin al Esperanto por vi. Ĝi perfekte kongruos kun la titolo Releviĝi denove.” Ŝi poste forstrekis la malagasajn vortojn.

La dankvorto mirinde similis al la finaj vortoj en ”La bordo de Espero”, kaj post kontrolo montriĝis, ke ankaŭ tiu libro estis verkita helpe de AI.

Post tiu malkovro Ulrich Matthias skribis al kvin junaj malagasoj kaj atentigis, ke iliaj verkoj ŝajnas verkitaj helpe de AI. Tiuj koncedis, ke ili ja uzis AI, sed ”nur por tradukado aŭ lingva polurado”.

Kion vi mem opinias pri la uzo de AI en verkado?

– Neeviteble AI ludos ĉiam pli gravan rolon en nia literaturo, kaj ni ne devas bedaŭri tion. Ordinaraj esperantistoj povas uzi AI por ĉerpi inspirojn por verkado aŭ por plibonigi sian stilon. La aserto, ke ”al AI mankas animo”, ŝajnas al mi same malprava kiel la malnova antaŭjuĝo, ke ”al Esperanto mankas animo”. Esperanto taŭgas por esprimi profundajn ideojn, sentojn kaj emociojn, kaj same ankaŭ AI.

– Verŝajne iom post iom literaturaj verkoj kreitaj sen helpo de AI fariĝos simile nekutimaj kiel permane trikitaj puloveroj aŭ permane skribitaj leteroj. AI jam konas la tutan mondan literaturon kaj kapablas krei surbaze de tio pli kaj pli altnivelajn verkojn. Tio finfine donos ankaŭ al la esperanta literaturo ŝancon atingi nivelon similan al la nacilingvaj literaturoj.

Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo S. Viana el Brazilo

Altnivelaj sciencistoj en laboratorioj tra la mondo interesiĝas pri aferoj, kiuj al ni, ordinaraj homoj, aspektas tute kuriozaj. Ni apenaŭ povas kompreni iliajn komplikajn sciencajn esplorojn. Tamen, kiel ofte montris la Historio, danke al tiaj geniaj sciencistoj, kiuj sin dediĉas dum la tuta vivo al ŝajne nepraktikaj eltrovoj, la mondo evoluas laŭ scio kaj kono pri la Naturo. Ne ĉiam la praktika rezulto facile vidiĝas al niaj sensciaj okuloj.

La Nobel-Premion de Fiziko en 2026 ricevis belg-usona sciencisto Francis Halzen, kiu detektas neŭtrinojn en la Sud-Polusa regiono. Tie li konstruigis strangan laboratorion, konsistantan, se oni rajtas simpligi, el grandega, kilometra glacibloko kaj lumdetektiloj, per kio li aŭdace konceptis manieron kapti la ekziston de tiaj partikloj. 

Sed... kio estas neŭtrino? Kaj kial neŭtrinoj estas gravaj? 

Ni klopodu kompreni. Fakte, neŭtrinoj estis eltrovitaj antaŭ 70 jaroj, de aliaj sciencistoj Frederick Reines kaj Clyde Cowan, en Usono. Kaj ĝis nun sciencistoj senĉese pristudas tiujn kuriozajn partiklojn. Neŭtrinoj estas neŭtralaj partikloj (do sen elektra ŝarĝo), kun tre eta maso, 5 milionone malpli grandaj ol elektrono! Ili preskaŭ ne interagas kun materio, ankaŭ ne kun elektromagnetaj kampoj. Ili iradas tra la Universo sen ŝanĝo de direkto, kaj alportas al la Tero informojn pri la Kosmo, el treege foraj distancoj. Ili do malfermis novan fenestron al la Universo. La ciferoj estas kapturnaj: proksimume 30 septilionoj da neŭtrinoj venintaj el la Suno trapasas nian korpon ĉiujare, tute silente, sen ia biologia influo. Tamen, tre malofte okazas, ke neŭtrino kolizias kun nukleo de atomo, kaj tiam produktiĝas sekundaraj partikloj, kiuj iras laŭ rapideco pli alta ol tiu de la lumo. Kaj ili mem lasas bluan faskon de lumo. 

Francis Halzen havis la ideon kontrui sian glacian laboratorion pro tio, ke interne de la glacibloko oni detektas tiun kolizian efekton de neŭtrinoj. Per tio oni povas precize kalkuli la direkton, la energion kaj la tipon de neŭtrino. Alivorte, el kiu fora parto de la Universo ĝi venis. Dum 12-jara funkciado, oni tie detektis pli ol 150 tiajn eventojn. Tio signifas, ke oni bezonas multe pli grandan glaciblokon por pliaj detektoj. Kaj por tio oni jam planas novan, multe pli grandan laboratorion.

Oni ankoraŭ ne scias la precizan devenon de neŭtrinoj. Eble tio rilatas al la tiel nomataj “nigraj truoj”, eble en la centro de aktivaj galaksioj. Oni ankoraŭ ne scias, kiel ili eble influas nian vivon sur la Tero. Sekve, al ni, ordinaraj homoj, estas malfacile imagi la praktikajn sekvojn de tiaj sciencaj esploroj. 
Sed ni plu fidas la saĝecon de tiuj brilaj sciencistoj.