Blogoj en Esperanto

La tago de la noktuo Leonardo Sciascia, trad. Carlo Minnaja. Eldonejo FEI, Milano, 2026. 70 paĝoj, 220 mm. ISBN 978-88-96582-32-9. Prezo 15€. Al ĉiu la sia Leonardo Sciascia, trad. Carlo Minnaja. FEI, Milano, 2026. 82 paĝoj, 230 mm. ISBN 978-88-96582-32-9. Prezo 15€. Ĉu vi ŝatas legi bonajn krim-romanojn kun profunda mesaĝo? Se jes, vi certe ĝuos la verkojn de la fama itala verkisto Leonardo Sciascia (1921-89). Lastatempe du el liaj plej famaj libroj aperis en Esperanto danke al la elstara traduklaboro de Carlo Minnaja. La du verkoj estas La tago de la noktuo (Il giorno della civetta) kaj Al ĉiu la sia (A ciascuno il suo). Ambaŭ libroj estas tre gravaj en la itala literaturo, ĉar ili parolas pri justeco, socio kaj la vero. Por festi tiun ĉi kulturan atingon, okazis speciala prezentado en Racalmuto, la naskiĝurbo de la verkisto en Sicilio. La renkontiĝo okazis la 27an de marto en la sidejo de Fondazione (Fondaĵo) Sciascia, loko plena de historio kaj literaturo. La evento estis tre signifa pro la partoprenantoj. Ĉeestis la tradukinto Carlo Minnaja, kaj Laura Brazzabeni, la prezidantino de Itala Esperanto-Federacio (FEI). Tre speciala gasto estis Vito Catalano, la nepo de Leonardo Sciascia, kiu rakontis interesajn detalojn pri sia avo. La evento ne estis nur por la homoj ĉeestantaj en la salono. Ĝi okazis hibride, kio signifas, ke multaj homoj povis sekvi la prelegojn per interreto. Bonega novaĵo estas, ke la tuta prezentado estis registrita. Tial eĉ tiuj, kiuj ne povis partopreni tiun tagon, povos spekti la diskuton poste kaj lerni pli pri la tradukado de tiuj gravaj verkoj. Matene, antaŭ la oficiala prezento, okazis bela renkontiĝo kun studentoj kaj instruistoj de loka lernejo. La gejunuloj montris grandan intereson pri Esperanto, kaj malkovris kiel ilia sam-urbano, Sciascia, nun povas esti legata en la tuta mondo. Tio estis bela maniero ligi la lokan tradicion kun la internacia kulturo. Se vi volas malkovri la mondon de Sciascia en nia lingvo, vi povas facile trovi la librojn. Ili estas aĉeteblaj ĉe la reta servo de Itala Esperanto-Federacio. Legante tiujn librojn, vi ne nur ĝuos bonan literaturon, sed ankaŭ subtenos kulturan interŝanĝon per Esperanto. Laura Brazzabeni

 

Antaŭ 70 jaroj, la 29an de majo 1956, naskiĝis Ionel Oneț – elstara rumana esperantisto, kiu antaŭ kelkaj monatoj finis sian pli ol dudekjaran laboron ĉe UEA. Li volonte konsentis respondi la demandojn de Paweł Fischer-Kotowski.

Por multaj estas konate, ke vi plu laboris en la Libroservo de UEA ankaŭ post la atingo de la laŭleĝa emerita aĝo. Do, kiam vi definitive emeritiĝis kaj ĉesis labori? Kaj ĉu tio estis por vi feliĉa momento aŭ ĉu vi bedaŭris postlasi vian laboron de la lastaj jardekoj?

Jes, iom pli ol tri jaroj post la laŭleĝa aĝo por emeritiĝo en Nederlando, mi finfine – je la granda ĝojo de iuj – ĉesis labori iom post la komenco de la nuna jaro. Post pli ol 23 jaroj da laboro samloke, ne estis facile forlasi lokon, kiu estis por mi pli ol laborloko. Aldone, rompiĝis kontaktoj kun karaj homoj. Aliflanke, ĉesis rilatoj kun aliaj – afero ne nepre malbona. Ĉio ĉi estas parto de la homa vivo.

Kio okazas pri la Libroservo de UEA post kiam vi foriris? Ĉu oni elektis vian posteulon?

Rilate al la servoj proponataj de UEA kaj al iliaj prizorgantoj, prefere kontakti la organizaĵon mem. Ĉar mi ne plu laboras por UEA, mi preferas ne respondi al demandoj ligitaj al ĝi. Mi esperas ke – en ne tro fora estonteco – oni trovos solvon al la diversaj problemoj/malfacilaĵoj, kiujn UEA alfrontas. Tio certe povas okazi ankaŭ sen mia kontribuo/kunlaboro.

Espereble vi ĝuas vian emeritan tempon! Ĉu Esperanto daŭre estas parto de via vivo? Pluraj homoj aktiviĝas en la komunumo nur post la emeritiĝo, sed kion faras iu, kiu aktivis – sen troigo – la tutan vivon antaŭ la emeritiĝo?

De 45 jaroj Esperanto estas integra parto de mia vivo. Estus tre malfacile, se entute eble, abrupte rompi kun tiu parto. Por momento, eĉ se en ia izoleco, mi daŭre esperantumas. Laŭ la tempo, mi kolektis, en miaj tri landoj, belan kvanton da libroj, “la iam legotan libraron”, kiun mi finfine atakis kaj ĝuas. Libroj estas paciencaj kaj fidelaj amikoj.

Vi emeritiĝis kiel libroservisto, sed krome vi estas ankaŭ eldonisto. Ĉu ankaŭ pri tiu tasko vi rezignis aŭ ĉu vi daŭre aperigas novajn Esperanto-librojn?

Momente la “eldona fako”, por tiel diri, stagnas ĉe mi same kiel ĉe UEA. Kiom longe mi ne scias. La nuna stato de la Esperanta libromerkato ne estas aparte esperdona, por milde diri.

Kiam mi intervjuis vin antaŭ kvin jaroj, okaze de via 65-jariĝo, vi rakontis pri via enorma projekto pri granda rumana-Esperanta vortaro. Kiel vi progresis pri tiu laboro? Kiam vi planas atingi la literon Z?

Mi jam enkomputiligis ĉiujn kapvortoj (momente pli ol 63 mil) de la ĉefa rumana referencvortaro (Dicţionarul Explicativ al Limbii Române = la klariga vortaro de la rumana lingvo). Mi laboris laŭ eldono el la jaro 1990. Sekvas nun revizio laŭ la plej nova eldono de tiu vortaro. Mi ja atingis la Z de la leksiko, sed ne la Z de la laboro.

Kaj krom tiu granda tasko, ĉu vi daŭre okupiĝas pri tradukado? Pasintjare, ankoraŭ antaŭ via emeritiĝo, aperis via nova traduko de Gheorghiu (“Perahim”; en 2022 aperis ankaŭ “La horo 25”). Kio kuŝas nun sur via labortablo?

Mi ja havas kelkajn tradukojn el la rumana, kiujn mi devas poluri (polurado de teksto ŝajnas esti eterna laboro). Tamen, ĉar mi ne scias, kio okazos al ili, mi preferas ne mencii titolojn momente.

Dum jardekoj tra viaj manoj iris ĉiuj titoloj kiuj intertempe (re)aperadis. Ĉu vi daŭre sekvas la Esperantan libromerkaton? Kiu el la lastaj novaĵoj estas laŭ vi atentokapta?

Mi daŭre interesiĝas pri la presita kulturo en Esperanto. Bedaŭre la periodaĵoj malaperas unu post la alia kaj ankaŭ la libroeldonado ne ŝajnas farti multe pli bone.
Mencii unu titolon (aŭ nur kelkajn) estus malĝentile (tro subjektive). Mi preferas ke tion faru respondeculoj de libroservoj, kiuj devas scii, kion ili ofertas. Feliĉe, por mi tio ne plu estas zorgo.

Ĉu vi planas partopreni en kongresoj? Kaj se jes, ĉu vagi inter la tabloj en la kongresa libroservo povus ankoraŭ feliĉigi vin? Kion alian vi ŝatus sperti en kongreso? Ĉar ĝis nun oni apenaŭ vidis vin ekster la libroservo…

Mi vivas momente ekster la Esperanta tumulto. Mi estas ankoraŭ en la fazo de adaptiĝo al nova viv[manier]o. Mi preferas ne tro paroli pri planoj por la estonteco. Ni vivas en nestabila mondo kaj ne scias, kio okazos morgaŭ, des malpli post jaroj.

Kaj kio pri via vivo ekster la kongresoj? Vi naskiĝis en Rumanio, poste vivis en Usono por fine veni al Nederlando por labori en UEA. Ĉu vi planas transloĝiĝi al via devenlando aŭ ĉu vi restos en via nederlanda nesto?

Komplika estas la vivo de homo kun tri landoj! La korupto kaj politika ĥaoso, kiuj regas en mia denaska lando, faras ĝin malalloga por mi. Mi ne rompis kun Rumanio, sed reveni tien mi ne antaŭvidas, almenaŭ ne en la baldaŭa estonteco. Por la fora estonteco 70-jarulo ne tro planu. Pri Usono mi preferas ne diri multon momente. Mi ja estas civitano de tiu lando, sed en la nunaj cirkonstancoj mi preferas ne tro elmontri tion. Momente mi restas en Nederlando kaj flirtas kun aliaj EU-landoj.

Vi havas sperton de jardekoj, vi konas UEA de interne kaj vi servis la asocion plentempe, ĉiutage. Se vi povus doni unu konsilon al la nunaj gvidantoj de la asocio, kion vi dirus? Espereble ili aŭdos tion.

Oni ne forgesu, ke oni fariĝas gvidanto/respondeculo de organizaĵo ne por la propraj fiero, fanfaronado, brustoŝvelado, pavado, vanteco, sed por la bono de la organizaĵo, kiu ne estas posedaĵo de siaj gvidantoj.

Dankon pro la intervjuo kaj akceptu varmajn gratulojn okaze de via jubileo!

Intervjuis Paweł Fischer-Kotowski

Foto de Paweł Fischer-Kotowski (Roterdamo, 2025)

La eldonisto kaj la redaktoro de “La Ondo” volonte aliĝas al la gratuloj kaj sendas al Ionel plej korajn bondezirojn!

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/ionelonet-2/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Ionel Oneţ: Mi vivas momente ekster la Esperanta tumulto appeared first on La Ondo de Esperanto.

Estas prespreta unu el la tri verkoj omaĝe al la arĝenta jubileo de la Ĉarto de Sabloneto (la Konstitucio de la Esperanta Civito, promulgita 2 junio 2001): temas pri la esearo de d-ro Giorgio Silfer “La socia historio de la esperanta popolo”, 250-paĝa volumo inkluzivanta historie tre interesajn bildojn.

La libro traktas diversajn temojn historiografie, sociologie, zamenhofologie gravajn. Ĝi analizas funde specifajn eminentulojn de nia historio: ekzemple “Hodler, Ceresole, Privat: niaj pioniroj de solidareco”, “Zamenhof, Lanti, Privat: tri indiĝenaj ideologoj”, “Ivo Lapenna inter kulto kaj insulto”. Ĝi okupiĝas pri apartaj fenomenoj, donante objektivan prezenton: ekzemple “Neŭtrala Moresneto, projekto de esperanto-ŝtato”, “La bahaa esperantismo: religia fenomeno nekristana”, “Njugatesko: la radikoj de Literatura Mondo”. 

C-ano Silfer esploris la analogion inter nia mondo kaj aliaj komparindaj medioj: ekzemple “Okcitanismo kaj esperantismo: ĉu kompareblaj subjektoj?” aŭ homaranismo kaj framasonismo en “Religiemo sen religio”. Kaj pli movadologie: ekzemple “Universala Esperanto-Asocio estus centjara en 2008”, “Je la unua kanonpafo: tia estis Esperantio aŭguste 1914”, “Post TJO kaj trans TEJO: la emancipiĝo de nia junularo”.

Specife rilataj al la Esperanta Civito: “La esperantistaro: ĉu lingva minoritato? kaj kia?”, “Centralismo aŭ feder(al)ismo: alternativo por Esperantio”, “Esperantisto, samideano, civitano: unu matrico, tri niveloj”.

La libro, en formato A5, estas mendebla ĉe lf-koop [ĉe] esperantio [punkto] net (lf-koop[at]esperantio[dot]net) kontraŭ 24,- svisaj frankoj, kun 20% rabato ĝis 30 junio 2026 (aldone kun 10% rabato laŭ direktivo Hiltbrand). Entute pli ol dudek eseoj.                     

Estas mirinde kaj iom nekredeble konstati, ke ni nun eniras tute novan epokon en la mondo de teknologio. Temas pri epoko, en kiu ĉiu ajn povas krei propran komputilan programon, eĉ tute sen antaŭaj scioj pri programado. Antaŭ nelonga tempo, krei tian personigitan solvon postulis jarojn da studado, profundan komprenon pri komputikaj lingvoj kaj grandan teknikan sperton. Hodiaŭ, la situacio draste ŝanĝiĝis danke al la evoluo de artefarita inteligenteco. Al modernaj lingvomodeloj oni povas simple priskribi tion, kion oni deziras, kaj la sistemo kapablas generi la necesajn dosierojn por funkciigi veran, utilan apon.

La 82a Internacia Junulara Kongreso (IJK), organizata de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO), la junulara sekcio de UEA, okazos de la 9a ĝis la 16a de aŭgusto 2026 en Tiana, Katalunio (Hispanio), proksime de Barcelono (https://ijk2026.tejo.org), la semajnon post la 111a Universala Kongreso de Esperanto (UK), okazonta en Graco, Aŭstrio, de la 1a ĝis la 8a de aŭgusto 2026 (https://uk.esperanto.net).

Nun jam eblas aliĝi ankaŭ al la ekskursoj de la IJK, kiuj proponas diversajn kulturajn kaj naturajn spertojn en kaj ĉirkaŭ Barcelono. Unu el la plej atendataj momentoj de la 82a IJK estos komuna observado de malofta plena suneklipso, planata kadre de speciala astronomia vespero en la sudo de Katalunio. Aldone al tio troviĝas inter la ekskursoj tuttagaj vizitoj al la Esperanto-vilaĝo Subirats, la marborda urbo Sitges, la Gotika Kvartalo de Barcelono kaj la fama baziliko Sagrada Família. Postkongresa ekskurso kondukos partoprenantojn ankaŭ al Tossa de Mar kaj Girona, kun boatvojaĝo laŭ la Costa Brava.

Pliaj informoj kaj aliĝilo al la 82a IJK kaj al la ekskursoj troviĝas ĉe https://ijk2026.tejo.org. Krom la ekskursoj la 82a IJK proponos riĉan programon kun prelegoj, trejnadoj, diskutrondoj, koncertoj kaj interagaj momentoj. La kongreso okazos en regiono konata pro sia vigla kulturo, historio kaj mediteranea etoso. La kongresejo mem ofertas komfortajn loĝeblojn kaj agrablajn spacojn por kunveni, lerni kaj amuziĝi.

Jam aliĝis pli ol 150 partoprenantoj el diversaj landoj. Kvankam la IJK estas organizata ĉefe por junuloj, ĝi bonvenigas esperantistojn de ĉiuj aĝoj kaj lingvoniveloj. La nuna aliĝperiodo daŭros ĝis la 16a de junio 2026; poste la kotizoj altiĝos. Eblas sekurigi lokon per simpla antaŭpago.

Se vi emas aliĝi kaj al la 111a UK kaj al la 82a IJK, plej rapide eblas iri de Graz al Tiana aviadile al Barcelono + loka trajno/buso al Tiana. Flugoj el Graz al Barcelono disponeblas ofte kun unu halto ekz-e en Zuriko per malpli ol 300 EUR. El Barcelono eblas iri per loka trajno + buso al Tiana (ĉ. 30–45 min). Alternative eblas organizi komunan veturon per taksio aŭ disponeblaj apoj el Barcelono rekte al Tiana (ĉ. 25 km). La itinero Graz-Tiana laŭ tiu plano daŭras nur ĉ. 5–8 horojn depende de konektoj.

La IJK spegulas la potencon de internacia junulara kunlaborado kaj vigleco en la Esperanto-movado, kion subtenas la strategia plano de UEA, AKIRI, pro kio UEA kuraĝigas subtenon al TEJO ankaŭ per aliĝoj al la 82a IJK. Samtempe por kuraĝigi la partoprenon de junuloj ankaŭ en la UK UEA proponas aliĝojn kun pli ol 50%a rabato por junuloj aĝaj inter 30 kaj 20 jaroj en 2026 kaj plene senpage por junuloj sub 20 jaroj. Aliĝi al la UK eblas per https://uk.esperanto.net.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №1300.

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post La 82a IJK: suneklipso kaj riĉa ekskursa programo en Katalunio appeared first on La Ondo de Esperanto.

28/05/2026 Enhavo La 99-a SAT-Kongreso okazos en la urbo Leono inter la 19-a de julio 2026 kaj la 26-a de julio 2026. La kongreso koincidos kun la 90-jariĝo de la Hispana Intercivitana Milito, kiu daŭre estas fonto de aktivaj debatoj en Hispanio. Estas...

Dum longa tempo graskorpeco (obezeco) estis konsiderata kiel problemo de vivo en bonstato, sed la dinamiko ŝoviĝas. Dum la kresko de graskorpeco ebeniĝas en pli riĉaj landoj, en pli multaj pli malriĉaj landoj ĝi nun esence plifortiĝas, kiel tion montras internacia analizo. 

Internacia reto de esploristoj prijuĝe analizis tiucele datumojn de pli ol 230 milionoj da homoj el ĉirkaŭ 200 landoj kaj teritorioj el la jaroj 1980 ĝis 2024. La bazo por tio estis pli ol 4.000 studaĵoj pri la loĝantaroj kun mezuritaj datumoj pri grandeco kaj pezo.

Jen la rezulto de la studaĵo, kiu aperis nun en faka magazino: En multaj landoj kun alta vivenspezo, ekzemple en okcidenta Eŭropo kaj norda Ameriko, malrapidiĝis la kresko de la graskorpeco post komenca plifortiĝo. En okcidenta Eŭropo la kvoto de graskorpaj homoj stabiliĝis ĉe plenkreskuloj ĉe 11 ĝis 23 procentoj, ĉe infanoj kaj gejunuloj ĉe 4 ĝis 15 procentoj.

La unua malrapidiĝo de la kresko de graskorpeco aperis ĉirkaŭ la jaro 1990 en Danlando. Svislando sekvis nur iom poste dum la 1990-aj jaroj. Kiel ankaŭ en multaj aliaj okcidentaj landoj malrapidiĝis la kresko unue ĉe infanoj kaj gejunuloj, nur poste ankaŭ ĉe plenkreskuloj.

Alie disvolviĝis la situacio en multaj landoj kun malalta kaj meza vivenspezoj. Tie la kvotoj de graskorpeco daŭre forte kreskas aŭ eĉ plirapidiĝas. Aparte forte sentebla estas la kresko laŭ la esploristoj en landoj kiuj rapide ŝanĝiĝas ekonomie. Aparte trafitaj estas multaj landoj en Afriko, Azio, latina Ameriko kaj krome insulaj ŝtatoj en la Pacifiko kaj en Karibio. En kelkaj landoj la kvotoj de graskorpaj plenkreskuloj situas intertempe ĉe 30 ĝis 40 procentoj aŭ pli alte.

Kiel kaŭzojn la esploristoj nomas ŝanĝitajn vivokondiĉojn: Kune kun kreskanta bonstato kaj pligrandiĝanta urbiĝo la forte prilaboritaj kaj forte kalori-enhavaj nutraĵoj fariĝas pli kaj pli larĝe disponeblaj. Samtempe malkreskas la korpa laboro. Multaj sansistemoj en tiuj landoj estas krome malpli bone preparitaj por la sekvoj de graskorpeco - ekzemple diabeto aŭ malsanoj de koro kaj sangocirkulo.

La studaĵo per tio kontraŭdiras al la imago, ke graskorpeco unuavice estas problemo de riĉaj socioj. La absolutaj nombroj en multaj industriaj landoj ja restas altaj. La plej forta kreskado tamen hodiaŭ ofte okazas aliloke.

Kial la evoluo en partoj de Eŭropo stabiliĝas, tion respondi laŭ la aŭtoroj ne klare eblas: Verŝajne kunludis pluraj faktoroj: ŝanĝitaj nutrokutimoj, preventaj programoj en lernejoj kaj politikaj mezuraj paŝoj kontraŭ forte suker-enhavaj nutraĵoj, diras la studaĵo.

La aŭtoroj avertas kontraŭ tio, ke oni parolu pri unueca tuttera epidemio. La graskorpeco ja kreskis mondskale preskaŭ ĉie. Sed la evoluoj malsamas hodiaŭ tre forte de lando al lando. Ĝuste en tio kuŝas grava ekkono por la sanpolitiko: Preventaj mezuraj paŝoj laŭ tio devus esti adaptitaj pli forte al la koncerna situacio de lando.
 

La Estraro de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kun ĝojo anoncas, ke la 113a Universala Kongreso de Esperanto (UK) okazos en Kaŭno (Kaunas), Litovio, en la jaro 2028.

Post Melburno/Narrm en 2027 la UK revenos al Eŭropo – kaj same revenos al Litovio kaj al Baltio post la 90a UK en Vilno en 2005. Okazonte la unuan fojon en Kaŭno, la 113a UK gastiĝos en la dua plej granda urbo de Litovio kaj unu el la plej gravaj kulturaj centroj de Baltio: situanta ĉe la kunfluejo de la riveroj Nemunas kaj Neris, Kaŭno havas riĉan historian heredaĵon kaj viglan nuntempan urban vivon. Dum la intermilita periodo Kaŭno funkciis kiel provizora ĉefurbo de Litovio kaj evoluis al grava centro de kulturo, edukado kaj moderna arkitekturo. Ĝia modernisma arkitekturo ricevis rekonon de Unesko kiel Monda Heredaĵo.

La elekto pri Kaŭno aldone havas historian kaj simbolan signifon por la movado: la urbo ankaŭ estas forte ligita al la historio de Esperanto. En Kaŭno naskiĝis Klara Zilbernik, la edzino de L. L. Zamenhof kaj unu el la plej gravaj subtenantoj de la frua Esperanto-movado, sen kies malavara gesto kaj amo ne estus publikigita la Unua Libro. Tiu historia ligo donas al la kongreso apartan simbolan dimension kaj eblon omaĝi gravan virinon de la Esperanto-historio.

La litova Esperanto-movado havas longan kaj respektatan tradicion. Litova Esperanto-Asocio dum jardekoj aktive kontribuas al internacia Esperanto-agado, organizado de eventoj kaj kultura kunlaboro. Pro tio UEA kun entuziasmo akceptis la inviton de LEA kongresi en Kaŭno en 2028.

Kaŭno ofertas taŭgan kaj modernan infrastrukturon por internacia evento: universitatojn, kongresejojn, viglan kulturan vivon, piedireblan urban centron kaj ampleksajn turismajn eblojn. Vizitantoj povos ĝui historiajn kvartalojn, muzeojn, koncertojn, verdajn parkojn kaj la apartan etoson de moderna baltia urbo.

Ĉu ankaŭ vi partoprenos? Pli detalaj informoj pri la datoj, kongresejoj kaj aliĝado aperos poste pere de la komunikkanaloj de UEA kaj la retejo de la UK. Specialan kaj ekskluzivan rabaton je la aliĝo ricevos partoprenantoj, kiuj aliĝos dum la 112a UK okazonta en Melburno/Narrm en 2027. Tia sama rabato disponeblos por kongresanoj, kiuj deziras aliĝi al 112a UK dum la baldaŭ okazonta de la 1a ĝis la 8a de aŭgusto 2026 111a UK en Graco, kie ankaŭ la 113a UK reklamiĝos. Por aliĝi al la 111a UK kaj profiti de la lasta kun rabato aliĝperiodo (ĝis la 30a de junio 2026) aliru https://uk.esperanto.net.

UEA kore dankas al LEA kaj al ĉiuj lokaj organizantoj kaj partneroj, kiuj jam vigle laboras por prepari sukcesan kaj memorindan UKon en Kaŭno.

Fonto: Gazetara Komuniko de UEA, 2026, №130.

Foto de BigHead, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=115739476

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post La 113a UK okazos en Kaŭno appeared first on La Ondo de Esperanto.

---

Li estas taksia ŝoforo. En frua somera vespero, li ĝuis freŝan aeron kun la fenestro malfermita, dum li malrapide direktis la aŭton serĉante pasaĝeron. Subite, lia telefono sonoris, kaj la vokanto estis najbaro de lia supra etaĝo:

Atingis la duan lecionon la kurso pri konstitucia juro gvidata de c-ano Giacomo Comincini okaze de la arĝenta jubileo de la Ĉarto de Sabloneto, nome la konstitucio de la Esperanta Civito: deko da tre interesataj stabanoj traktis hieraŭ la analogion kun la federaciaj strukturoj kaj ekzamenis la diferencojn kun aliaj subjektoj. La kurso okazas telematike sub la aŭspicio de Esplora Instituto de Esperantologio.

Hieraŭ la docento emfazis la jurajn novaĵojn de nia konstitucio, ekde la principo de “ius sermonis”, kaj ĝenerale sin esprimis pozitive kiel juristo. La debato kun la studentoj enfokusiĝis pri la reprezentivo, rimarkante la sukcesan strebon de la Civito, tra siaj paktintaj establoj, agnoskigi al esperanto la statuson de vivanta kaj literatura lingvo, dum internaciaj neregistaraj organizoj esperantistaj zorgas precipe pri sia agnosko kiel establo subvenciebla per publika mono same kiel la ceteraj.

Tio kondukis al la demando pri efiko: raŭmistoj pli efike laboras ol tradiciaj movadoj por la prestiĝo de esperanto, aldone konservi kaj progresigi la materian kaj spiritan havaĵon de la esperanta popolo.

La 23an de majo 2026 forpasis

Valentin Viktoroviĉ Melnikov (Мельников, 1957-2026)

Moskva kemiisto, programisto, aktiva partoprenanto de intelektaj ludoj kaj esperantisto (de 1982); aŭtoro de “Ni vivas malgraŭ ĉio” (poezio kaj prozo, 2021); tradukinto de “Kojonov Luĉjo” (anonima erotika poemo, 1995), “La morto de Ivan Iljiĉ” de Lev Tolstoj (1997), “Eŭgeno Onegin” de Aleksandr Puŝkin (2005) kaj “El la rusa poezio” (antologio, 2020), laŭreato de kelkaj literaturaj konkursoj; liaj poemoj, tradukoj, recenzoj kaj artikoloj aperis en “Sezonoj”, “La Ondo de Esperanto”, “Ruslanda Esperantisto”, “Cerbe kaj kore”, “Esperanto”, “La Karavelo” kaj en aliaj gazetoj kaj libroj; membro de la Akademio de Esperanto (2019-26).

Ni kondolencas la familianojn, amikojn kaj samideanojn de Valentin Melnikov, kiu estis konstanta kunlaboranto de “La Ondo de Esperanto” ĝis la fino de 2019.

Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/melnikov-7/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Valentin Melnikov forpasis appeared first on La Ondo de Esperanto.

La maja numero de nia monata gazeto pdf Panoramo de la Granda Insulo raportas kiel kutime pri diversaj aspektoj de la vivo de Malagasoj kaj de la vivsituacio en nia lando Malagasio. Nia rubriko pri kulturo parolas pri la vivo de lingvisto pri la malagasa Prof. Siméon Rajaona. Alia rubriko traktas pri la mpanotra aŭ tradicia masaĝist(in)o dum iu alia koncernas la rapidan disvastiĝon de la naciisma partio MDRM en 1945-1946. Ni ne forgesis proponi al niaj gelegantoj du fabelojn betsileo. Ankaŭ aliaj temoj estas pritraktitaj por kontentigi la scivolemon de niaj gelegantoj. Se ankaŭ vi deziras malkovri Malagasion kaj ĝian gastaman popolon, ne hezitu aboni al Panoramo de la Granda Insulo. La jara abonkosto estas €30 pageblaj al nia amiko kaj abonperanto Eric Eliard (Francio) diversmaniere (per ĉeko aŭ per Paypal) aŭ al la UEA-konto « fidi-d » de la redaktoro (kun la mencio Panoramo). Abonante al nia gazeto, vi subtenas unu el la plej rimarkindajn perEsperantan laboron en Afriko !

Aŭstrujo agnoskas Esperanton kiel lingvon de kulturo, kaj ankaŭ kiel parton de ĝia nemateria kultura heredaĵo. La oficiala anonco aperis la 16-an de aprilo 2026. Sed kio estas nemateria kultura heredaĵo? Heredaĵo estas tio, kion oni laŭleĝe transdonas al siaj gefiloj aŭ aliaj posteuloj post la morto, aŭ male, kion oni mem ricevis de la propraj gepatroj aŭ antaŭuloj. Heredaĵo kutime estas materia (konkreta) aĵo, ekzemple domo, mono, riĉaĵoj kaj simile. Unesko, la Organizaĵo de UN por Edukado, Scienco kaj Kulturo, agnoskis multajn materiajn heredaĵojn en la mondo. Inter tiuj estas famaj preĝejoj kaj aliaj konstruaĵoj, historiaj urboj, arĥeologiaj restaĵoj, sed ankaŭ tre belaj naturaj lokoj kaj vidindaĵoj, kiel arbaroj, lagoj kaj tiel plu. Tiaj lokoj venis al ni el la pasinteco, kaj la nuntempaj homoj havas la devon prizorgi ilin kaj konservi ilin por postaj generacioj. Kaj do, kio estas nemateriaj heredaĵoj? Tiuj estas la praktikoj, esprimoj, scioj kaj kapabloj, kiujn popolo transdonas de unu generacio al la posta tra la jarcentoj. Ili povas temi ekzemple pri parolaj tradicioj, muziko kaj dancado, ritoj kaj festivaloj, tradiciaj scioj kaj metioj. Kiel skribite supre, la Aŭstra Komisiono de Unesko formale agnoskis Esperanton kiel parton de la nemateria kultura heredaĵo de Aŭstrujo. Laŭ la vicprezidanto de UEA, Seán Ó Riain, estrarano pri Eksteraj Rilatoj, tio estas brila novaĵo. Ĝi tute kongruas kun la laborplano AKIRI de UEA por la Esperanto-movado. Post Pollando (2014) kaj Kroatujo (2019), Aŭstrujo estas la tria lando, kiu faris ĉi tiun paŝon, kiu estas tre grava pro pluraj kialoj. Laŭ Ó Riain, unu el la ĉefaj antaŭjuĝoj de kontraŭuloj de Esperanto estas, ke (laŭ ili) “ĝi ne havas kulturon”. Ĉi tiu formala agnosko de la kultureco de Esperanto fare de tri landoj montras, ke tiu antaŭjuĝo estas senbaza. La agnosko havas praktikajn sekvojn ankaŭ ĉe Eŭropa Unio. Estonte la Eŭropa Komisiono subtenos Esperanton same kiel ĝi subtenas aliajn neoficialajn lingvojn, kiel ekzemple la katalunan, la eŭskan, la bretonan kaj tiel plu. UEA dankas ĉiujn aŭstrajn kaj ne-aŭstrajn esperantistojn, kiuj kontribuis al tiu frapa sukceso. La Estraro de UEA esperas, ke esperantistoj en aliaj landoj klopodos atingi similan nacian agnoskon, precipe en najbaraj landoj, sed ankaŭ en aliaj kontinentoj. “Kiu lando donos nian sekvan sukceson? Ek al laboro!” invitas Ó Riain. Speciala kunveno pri tiu agnosko okazos dum la 111-a Universala Kongreso en Graco. Ĉu vi jam aliĝis al la kongreso? Se ne, vi povas fari tion ĉe la retejo de UEA! Fonto: Gazetara Komuniko de UEA n-ro 1291 (2026-04-16)

La tiel nomata Artefarita Intelekto skuas la mondon. Inter la teknologiaj atingoj de la lastaj jardekoj, ĝi eble estas tiu, kiu plej forte ŝanĝas la meĥanismojn de komunikado en ĉiuj kontinentoj. Temas pri mirindaĵo, kiu ravas la homojn, influas ilian manieron pensi, rezoni, transdoni kaj transpreni ideojn, kaj trovi informojn. Kaj ĝi ankoraŭ evoluas, en direkto, kiun oni apenaŭ povas imagi. 

Tamen, AI estas bonega... teknologiaĵo! Kaj teknologiaĵojn oni devas ĝuste kaj saĝe uzi. Iuj sciencistoj komencas esprimi siajn zorgojn pri la nesaĝa, troa uzado de AI. Antaŭ nelonge, la retejo BBC publikigis interesan artikolon pri studaĵoj, kiuj montras, ke homoj tro dependantaj de AI-iloj eble alfrontos damaĝon en sia kapablo rilate kreopovon, atentopovon, kritikan penson kaj memoron. Ĉu eventuale, en estonta tempo, tiuj homoj trovos pli grandan malfacilecon produkti originalajn ideojn? Ĉi tio estas tute nova afero en la mondo, kaj la esploroj sur ĉi tiu kampo estas ankoraŭ necertaj. Ĉu oni zorgu pri tio?

Laŭ fakulo el la Universitato Georgetown, en Usono, AI plenumas taskojn, kiuj antaŭe postulis homajn mensajn penadojn. Kaj se homoj ĉesas  praktiki iujn tipojn de pensoj, tiam ilia kapablo je tiuspeca rezonado ŝrumpas. Antaŭ dudek jaroj, aperis la ideo, ke troa dependo de teknologio povus kaŭzi ian “ciferecan demencon”, pro kogna perdo kaj memorperdo. Oni ne sukcesis plene konfirmi tion, ĉar saĝe uzata teknologio povas eĉ plibonigi la kognan kapablon, laŭ aliaj studoj. Tamen, la zorgoj plu restas...

Por eviti perdon de kreokapablo inter uzantoj de AI, la fakuloj rekomendas kelkajn konsilojn:

• Ne akceptu respondon de AI sen kontestoj. Ne transdonu al ĝi vian propran juĝopovon. Ankaŭ AI povas ne plene regi la aferon, pri kiu vi konsultas ĝin. Antaŭ ol demandi de AI, iom rezonu kaj pensu per viaj propraj scioj pri la koncerna afero.
• La maniero, kiel oni konsultas AI-on faras grandan diferencon. Antaŭ ol demandi, faru notojn, kaj malfermu malsamajn demandojn kun la sama celo. 
• Antaŭ ol demandi, notu viajn proprajn ideojn pri la temo, eĉ se nekomplete kaj iom konfuze. Lasu blankan paperan paĝon dum iom da tempo antaŭ viaj okuloj, por ke via cerbo konstruu siajn proprajn konektojn. Tiel vi praktikos kreemon, kaj nur poste AI rajtos veni por helpi vin. 
• Praktiku atentemon. AI faciligas vian laboron, sed igas vin perdi vian kapablon koncentriĝi kaj atenti. Ne petu de AI, ke ĝi resumu iun longan artikolon, sed klopodu teni vian paciencon kaj atentemon je la tuta teksto.  Malkomforto estas foje necesa al la cerbo. 

Artefarita Intelekto estas bonega afero. Sed la homa cerbo estas multe pli grava. Oni zorgu pri ĝi. 



 

UEA denove malsukcesis vendi la domon en Roterdamo, kie ekde 1962 situas la Centra Oficejo de la asocio. La aĉetonto, kiu aperis en septembro 2025, nun denove malaperis.

La domo kie situas la Centra Oficejo de UEA estas vendata, sed aĉetantoj mankas.

La decido pri la vendo de la domo ĉe Nieuwe Binnenweg 176 estis diskutata longe, kaj ĝi estis fine aprobita de la komitato de UEA en reta voĉdonado en februaro 2022. De tiam daŭras la klopodoj realigi la decidon.

En septembro 2025 la estraro anoncis, ke fine aperis interesito, kiu pretas pagi 1,15 milionojn da eŭroj por la domo. Tamen pasis monatoj, la kontrakto ne estis subskribita, kaj en januaro montriĝis, ke la situacio ŝanĝiĝis.

La interesito ne sukcesis pagi la necesan garantipagon, kaj proponis, ke anstataŭ li la domon aĉetu novfondita investa kompanio. Komenciĝis esploroj pri la kompanio kaj la deveno de la mono. Intertempe, jam en januaro la domon vizitis nova interesito.

Tamen nek kun la subite aperinta investa kompanio, nek kun la nova interesito la negoco prosperis. Laŭ dokumento publikigita en la retejo de UEA la 19-an de majo eblas konkludi, ke neniu el tiuj plu aktualas.

”La antaŭa kandidato, kun kiu progresis intertraktadoj en pli frua fazo, ne daŭrigis la aĉetprocezon. Sekve la Estraro kun subteno de la makleristejo decidis remalfermi la procezon al aliaj eblaj kandidatoj”, la estraro de UEA raportis al la komisiono pri financoj.

Laŭ la estraro la makleristo plu aktive laboras pri la vendo kaj serĉas novajn interesatojn. La vendo devas okazi kongrue kun ”la reala valoro de la posedaĵo”, la estraro skribas en la raporto.

”La oficeja domo jam ricevis novajn vizitojn kaj UEA jam ricevis novan proponon al kiu ĝi reagis kaj atendas”, la raporto informas.

Laŭ la sama raporto la komisiono pri financoj konsentis pri la daŭrigo de la nuna vendostrategio, ”kun atento al la evoluo de la merkato kaj al novaj proponoj”.

Neniu komento pri la raporto ĝis nun aperis en la komitata diskutejo de UEA, kie ĝi estis publikigita antaŭ semajno.

La biblioteko kaj arkivo de UEA, kiuj situis en la vendata domo, estis fordonitaj post la decido pri la vendo. Plu funkcias en la domo la libroservo de UEA. Tamen mankas aparta dungito por prizorgi ĝin, post la emeritiĝo de Ionel Oneț en januaro 2026.

Laŭ analizo de la nederlanda firmao NDRP, kiu specialiĝas pri nemoveblaĵoj, la merkato de oficejaj spacoj en Nederlando dum la lastaj jaroj disdividiĝis, parte pro la oftiĝo de distanca laboro.

Daŭre estas granda postulado de altkvalitaj, modernaj kaj bone situantaj oficejoj, dum por malpli altkvalitaj oficejaj spacoj ne plu estas facile trovi uzantojn.

---

Legu pli:

• Vendo de la domo de UEA denove prokrastita

La malnova urbo de Kaŭno. Foto: Augustas Didzgalvis CC BY-SA 4.0

La Universala Kongreso de Esperanto en la jaro 2028 okazos en Kaŭno, Litovio. Tion anoncis la estraro de UEA en gazetara komuniko.

Post Melburno/Narrm en 2027 la UK revenos al Eŭropo – kaj same revenos al Litovio kaj al Baltio post la 90-a UK en Vilno en 2005. La 113-an Universalan Kongreson gastigos la dua plej granda urbo de Litovio kaj unu el la plej gravaj kulturaj centroj de Baltio, Kaŭno, kie la kongreso okazos unuafoje.

La elekto pri Kaŭno aldone havas historian kaj simbolan signifon por la movado: la urbo ankaŭ estas forte ligita al la historio de Esperanto. En Kaŭno naskiĝis Klara Zilbernik, la edzino de L. L. Zamenhof kaj unu el la plej gravaj subtenantoj de la frua Esperanto-movado, sen kies malavara gesto kaj amo ne estus publikigita la Unua Libro. Tiu historia ligo donas al la kongreso apartan simbolan dimension kaj eblon omaĝi gravan virinon de la Esperanto-historio.

La litova Esperanto-movado havas longan kaj respektatan tradicion. Litova Esperanto-Asocio (LEA) dum jardekoj aktive kontribuas al internacia Esperanto-agado, organizado de eventoj kaj kultura kunlaboro. Pro tio UEA kun entuziasmo akceptis la inviton de LEA kongresi en Kaŭno en 2028.

Kaŭno ofertas taŭgan kaj modernan infrastrukturon por internacia evento: universitatojn, kongresejojn, viglan kulturan vivon, piedireblan urban centron kaj ampleksajn turismajn eblojn. Vizitantoj povos ĝui historiajn kvartalojn, muzeojn, koncertojn, verdajn parkojn kaj la apartan etoson de moderna baltia urbo.

Laŭ gazetara komuniko de UEA.

La Kapitulo de la Esperanta Civito kunsidis 20 majo 2026 sub la prezido de sen. Lorena Bellotti, Konsulino, kiu konsultiĝis kun la vickonsuloj pri pluraj temoj, inter la unuaj la atribuo de la delego pri homaj resursoj al sen. Manuela Blanco, Unua Vickonsulo, aplike de Lex Adiutoria. 

La plenumo de la delego bezonas antaŭpreparon, zorge de la trasdonanta responsulo, c-ano Giorgio Silfer. Inter la delikataj taskoj situas la eŭropa staĝo de du stabanoj el Afriko.

La Kapitulo ricevis raportojn kaj informojn el diversaj vickonsuloj, interalie pri la preparataj insignoj (internaj aferoj), la aktiveco de Civila Esperanta Servo (socialaj aferoj), la stato de KIBAS (bibliotekoj kaj sociaj medioj), la Lingvotesta Sistemo (klerigado).

 

Mi iris sur strato… Maljuna, senila almozulo haltigis min.

Inflamaj, larmantaj okuloj, bluiĝintaj lipoj, ĉifitaj vestaĵoj, malpuraj vundoj… Ho, kiel abomene mizero ronĝis ĉi tiun malfeliĉan estulon!

Li etendis al mi sian ruĝan, ŝvelan, malpuran manon. Li ĝemis, li muĝis pri helpo.

Mi komencis fosi en ĉiuj miaj poŝoj… Estis nek monujo, nek eĉ tuko… Mi nenion kunprenis.

Sed la almozulo atendis… kaj lia etendita mano balanciĝetis kaj tremis.

Perpleksa, konfuzita, mi forte premis ĉi tiun malpuran, tremantan manon…

– Pardonu, frato; mi havas nenion, frato!

La almozulo direktis al mi siajn inflamajn okulojn, liaj bluaj lipoj ridetis – kaj li siavice kunpremis miajn malvarmiĝintajn fingrojn.

– Kio do, frato, – li apenaŭ distingeble diris per sia sendenta buŝo, – dankon eĉ pro tio. Ankaŭ tio estas almozo, frato.

Mi komprenis, ke ankaŭ mi ricevis almozon de mia frato.

Februaro 1878

Tradukis Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu traduko aperis en jena libro:
Turgenev, Ivan Sergejeviĉ. Versaĵoj en prozo / Tradukis el la rusa Vladimir Jurganov, Aleksander Korĵenkov, Ludmila Novikova; Postparolo kaj notoj de Aleksander Korĵenkov. — Kaliningrado: Sezonoj, 2024. — 56 pagoj. — (Literatura suplemento al “La Ondo de Esperanto”, 2023).

Ĉi tiu libro ne estas aĉetebla. Ĝin ricevas senpage nur la abonantoj de “La Ondo de Esperanto”. Se vi volas ricevi la libron, bonvolu aboni “La Ondon”

Legu ankaŭ:
Ivan Turgenev: La vilaĝo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La maljunulino (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: Manjo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La hundo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La rivalo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)

Oni ne rajtas represi ĉi tiun tekston sen permeso de la tradukinto, Aleksander Korĵenkov.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/turgenev-8/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Ivan Turgenev: La almozulo appeared first on La Ondo de Esperanto.

Ĉu homoj kiuj estas lernintaj duan lingvon aŭ kiuj lernis muzik-instrumenton, povas pli bone enmemorigi telefonnumerojn aŭ aliajn aferojn? Jes, tion montras nova studaĵo. La kaŭzo estas ke la cerbo devas peni malpli.

Studaĵoj dum la lastaj jaroj jam montris ke hobiaj muzikantoj kaj dulingvaj homoj pli facile memortenas multajn aferojn. Aktuala studaĵo nun liveras eblan eksplikon: Ilia cerbo laboras pli efike. Tion almenaŭ proponas komparo de cerbaj skanaĵoj de 41 viroj kaj virinoj en la aĝo inter 19 kaj 35 jaroj.

Ĉar dum ĉiuj partoprenantoj de la studo devis plenumi la samajn taskojn pri enmemorigo kaj reekkono, la cerbo de la hobiaj muzikantoj kaj de la dulingvuloj montris malpli da aktiveco. Ĉe tiuj kiuj nek ludis instrumenton nek regis duan lingvon, la cerbo aliflanke laboris videble pli, klarigas la aŭtoro de la studaĵo kaj neŭrosciencisto de la universitato de Toronto en Kanado. "Ni ofte vidis ke homoj kiuj estas lernintaj instrumenton aŭ kiuj plenkreskis kun dua lingvo povas pli facile memorteni telefonnumerojn kaj estas pli bonaj en kalkulado per la kapo. Nun ni havas indikon kial tio estas tiel."

Ke ekzistas kunteksto inter videbla aktiveco de la cerbo kaj la penado de la cerbo, tio montriĝas el pli fruaj studaĵoj: En normala kazo plialtiĝas la aktiveco de la cerbo ju pli malfacila fariĝas la pensotasko de la cerbo. Laŭ inversa konkludo tio signifas: Ĉar la cerbo ĉe muzikistoj kaj dulingvaj personoj montras malpli da aktiveco, ĝi devas peni malpli, konkludas la kanadaj esploristoj.

"Per la muzikumado same kiel per la lernado de dua lingvo malsamaj areoj de la cerbo estas kunretigataj. Tiu reto estas utiligebla tiam por aliaj taskoj", diras la aŭtoro de la studaĵo. Tiel restas al la cerbo pli da energio por prilabori informojn pli rapide kaj por memorteni pli da aferoj.

Tiurilate la hobiaj muzikantoj ŝajnas esti eĉ ankoraŭ pli bonaj ol la dulingvuloj, almenaŭ en tiu studaĵo. Ne nur iliaj cerboj estas malpli aktivaj ĉe la solvado de la taskoj, ili ankaŭ enmemorigis aferojn pli rapide. La dulingvuloj estis koncerne rapidecon nur malmulte pli bonaj ol la kompara grupo. Laŭ la esploristo la prilaborado de du lingvoj povis iomete bremsi la efikecon.

"Ni ne kredas ke nur la muzikumado kaj la lernado de lingvo igas la cerbon pli efika. Tio validas ankaŭ por aliaj lernitaj lertecoj kiel dancado, pentrado aŭ simile", opinias la sciencisto. Lia kredo tial estas: "Defiu vian cerbon intelekte, estu malferma por novaj aferoj - tio igas vin pli saĝa."

Se li pravas, tiam tio helpas por resti mense kapabla ankaŭ en alta aĝo kaj tio povus prokrasti malsanojn kiel ekzemple demencon. Sed por povi kompreni kiel la lernado de muzikinstrumento formas la cerbon kaj kiel per tio ĝia produktivo plialtiĝas, tio postulas ankoraŭ pluajn esplorojn, precipe longtempajn studojn, por eltrovi la kuntekston pri la kaŭzoj de tio.

Antaŭ cent-kvar semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la cent-kvina porcio. Ĝuu ĝin! 

---
Virinoj preferas la noktoĉemizon,
dum viroj plej ofte surmetas piĵamon.
Dum vintro la noktovestaĵo varmigu.
Somere sufiĉas maldikaj vestaĵoj.

Li serĉis ĉe ŝi nur la seksaventuron.
Pri amo momente li tute ne pensis.
Sed ŝi volis kapti lin per seksumado,
ĉar li estis forta kaj tute alloga.

Kaj kio okazis ĉe tiuj du homoj?
Ĉu ili finfine fariĝis duopo?
Ĉu venis la amo post seks-travivaĵo?
Aŭ ĉu la afero finiĝis tuj poste?

Ne estas respondo pri tiu demando.
Ni estu modestaj pri niaj deziroj.
Jam estu kontenta se ĉio funkcias.
Ne ĉiam postulu buteron sur panon.

La filmregistrado ne estis sukcesa.
La disko ne havis la ĝustan formaton.
Mi devas nun re-formatigi la diskon
kaj tiam la filmregistrado funkcios.

Li akre kritikis la misinterpreton
de siaj eldiroj en radielsendo.
Li tute ne celis ataki regantojn,
sed li atentigis pri krizaj simptomoj.

Li ŝtelis la monon kaj tuj malaperis.
La domposedanto malkovris la ŝtelon.
La sumo ŝtelita ne estis tre alta.
Sed estis damaĝo ĉe lia dompordo.

Ĉu iu scivolas de kie mi prenas
la multajn temetojn por miaj versaĵoj.
La fontoj varias, sed ofte gazetoj
enhavas ideojn por prilaborado.

Ŝi estis hieraŭ tre malpacienca,
ĉar ŝia amiko ne sendis mesaĝon,
por kiu ŝi devis tre longe atendi.
Sed fine, bonŝance, alvenis informo.

Mi havas malnovajn personkomputilojn,
sed ili ankoraŭ tre bone funkcias.
Kaj ili enhavas malnovajn sistemojn, 
kaj tio por mi estas ege konvena.

Mi tute intence produktas tre multe
por helpi al homoj akiri la lingvon.
Por mi estas ĝuo pasigi la tempon
per lingva kreado por nia afero.

Ŝi urĝe bezonas tutkorpan masaĝon
por malaperigi muskolajn dolorojn.
Ŝi konas tre bonan masaĝ-instituton
al kiu ŝi iros por tiu masaĝo.

La vento el nordo ja estas malvarma,
sed tio ne ĝenis dum mia promeno.
La suno dum majo ja staras tre alte.
Kaj tio kompensas la nordan malvarmon.

Pro longa vikendo nun meze de majo
la trajnoj merkredon vespere malfruas,
ĉar granda amaso da homoj vojaĝas
por bele profiti la tagojn liberajn.

Kaj tiuj malfruoj signifas atendi,
ĉar oni maltrafas laŭordan konekton,
Necesas nun serĉi la alternativojn
por povi daŭrigi la hejmenvojaĝon.

Sed restu trankvila, ĉar estas sensence
eksciti la nervojn pro tiuj malfruoj.
Plej ofte ja eblas pasigi la tempon
surfante en reto aŭ ankaŭ skribante.
---
6301 - 6365 - 6429 - 6493 - 6557 - 6621

Vi povas ankaŭ sendi vian komenton al
retradio(ĉe)aldone(punkto)de

http://esperantaretradio.blogspot.co.at/2026/05/auskultu-kaj-ripetu-porcio-104html

 

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 kaj 54 - 104 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2026/05/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html

https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html

Mi havis kunulon, rivalon; rivalon nek en okupoj, nek en ŝtata servado aŭ amo, sed niaj opinioj pri iu ajn temo neniam koincidis, kaj ĉe ĉiu nia renkontiĝo, ni havis senfinajn disputojn.

Ni disputis pri ĉio: pri arto, pri religio, pri scienco, pri vivo surtera kaj transtomba – precipe pri la transtomba.

Li estis homo religiema, ekzaltita. Foje li diris al mi:

– Vi ridas pri ĉio, sed, se mi mortos pli frue ol vi, mi venos al vi el la transa mondo… Ni vidos, ĉu tiam vi ridos?

Kaj, efektive, li mortis pli frue ol mi, estante ankoraŭ juna; sed jaroj pasis, kaj mi forgesis lian promeson, lian minacon.

Iun nokton mi kuŝis en la lito, ne povante kaj eĉ ne dezirante ekdormi.

En la ĉambro estis nek hele, nek malhele, kaj mi komencis rigardi al la griza duonlumo.

Kaj subite al mi ŝajnis, ke inter la du fenestroj staras mia rivalo – li softe kaj triste balancas sian kapon supren kaj suben.

Mi ne ektimis – eĉ ne ekmiris… sed, iom levinte min kaj apoginte mian kubuton sur la lito, mi komencis eĉ pli atente rigardi al la surprize aperinta figuro.

Li plu balancis sian kapon.

– Kio? – mi fine diris. – Ĉu vi triumfas? Aŭ bedaŭras? Ĉu ĝi estas averto aŭ riproĉo? Aŭ vi volas komprenigi al mi, ke vi malpravis? Ke ni ambaŭ malpravis? Kion vi spertas? Ĉu turmentojn de l’ infero? Ĉu beaton de l’ paradizo? Diru almenaŭ unu vorton!

Sed mia rivalo eligis neniun sonon – li nur same triste kaj humile plu balancis sian kapon supren kaj suben.

Mi ekridis… Li malaperis.

Februaro 1878

Tradukis Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu traduko aperis en jena libro:
Turgenev, Ivan Sergejeviĉ. Versaĵoj en prozo / Tradukis el la rusa Vladimir Jurganov, Aleksander Korĵenkov, Ludmila Novikova; Postparolo kaj notoj de Aleksander Korĵenkov. — Kaliningrado: Sezonoj, 2024. — 56 pagoj. — (Literatura suplemento al La Ondo de Esperanto, 2023).

Ĉi tiu libro ne estas aĉetebla. Ĝin ricevas senpage nur la abonantoj de “La Ondo de Esperanto”. Se vi volas ricevi la libron, bonvolu aboni “La Ondon”

Legu ankaŭ:
Ivan Turgenev: La vilaĝo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La maljunulino (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: Manjo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La hundo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)

Oni ne rajtas represi ĉi tiun tekston sen permeso de la tradukinto, Aleksander Korĵenkov.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/turgenev-7/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Ivan Turgenev: La rivalo appeared first on La Ondo de Esperanto.

Ĝi estis ordinara polica kazo: je la kvara matene surveturis aŭto en Žitná strato ebrian maljunulinon kaj kun maksimuma rapido forveturis. Kaj nun la juna polica praktikanto doktoro Mejzlík estis esploronta, kiu aŭto ĝi estis. Tia juna praktikanto tion prenas serioze.

Al la ĵus forpasinta Bertil Nilsson la numero 2377 de “Heroldo de Esperanto” (majo 2026) dediĉas grandan parton de la unua paĝo, kie pozitivas la specifa valorigo de la esperantlingva komunumo (ne de esperanto en si mem) en Aŭstrio kaj la arĝenta jubileo de la Esperanta Civito, dum vekas pesimismon la situacio de Roterdamo, pli kaj pli dependa de riskaj subvencioj kaj ne de la propra produktado.

En la ceteraj paĝoj estas aparte rimarkindaj la kulturaj novaĵoj, interalie la detala programo de la 15a Kultura Esperanto-Festivalo kaj longa artikolo de Hayden Hendricks pri La Sankta Familio, vizitota de la partoprenontoj en la Internacia Junulara Kongreso, por kiu bedaŭrinde oni prognozas grandan deficiton pro malsufiĉa aliĝintaro.

Mendebla tra Esperanta Kulturservo.

Antaŭ 35 jaroj, la 23an de majo 1991 Halina Gorecka, Aleksander Korĵenkov kaj Viktor Kloĉkov venis aviadile al Nederlando kaj disdonis la unuan numeron de la renaskita revuo “La Ondo de Esperanto” al oficistoj kaj volontuloj de la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo… Ekde tiam la 23an de majo ni festas ne nur la naskiĝdatrevenon de Aleksander, la senŝanĝa redaktoro de “La Ondo”, sed ankaŭ de la revuo mem.

Legu pli detale pri la interesa kaj malfacila historio de “La Ondo de Esperanto” en la artikolo, aperinta en nia novaĵretejo antaŭ kvin jaroj, la 23an de majo 2021 okaze de la 30-jariĝo de nia unua “Ondo” – https://sezonoj.ru/2021/05/ondo/

Hodiaŭ ni tostas ne nur por la sano de la 68-jariĝanta ĉefredo, sed ankaŭ por la sano de ĉiuj niaj redakcianoj, aŭtoroj, abonantoj, patronoj, amikoj kaj perantoj!

Dankon pro via subteno!

Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov
la 23an de majo 2026
Pskovo, Ruslando

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/ondo-161/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2025 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Duobla festo de la Ondo appeared first on La Ondo de Esperanto.

Ĉu unua staĝo sub la signo de Ruĝa Kristalo? Kadre de sia strebo al la formado de volontuloj, Civila Esperanta Servo planas organizi kurson pri unua helpo en esperanto, fare de profesiulo el Germanio, s-ro Frank Lappe; probable tiu kurso okazos dum venonta deĵorpatrolo ie (Lesjoforso, Ĉaŭdefono, Malago, Bujumburo…). 

Alia projekto de CES estus la kreo de amuza (mem)lernilo por rekrutoj ne scipovantaj esperanton. La teksto enhave konformus al la celoj de CES kaj al LTSEC, kun aldono de diversaj utilaj partoj (ekzemple kantoj, tre konciza historio de SCI, konsultendaj dokumentoj…). Por la grafiko oni pensas pri la desegna mano de c-ano Tihomir Lovriĉ (mem pacisto en CES), por la cetero sen. Alessio Giordano kaj c-ano Giorgio Silfer volonte helpus.

La nova lernolibro inspiriĝus parte al “Ĉu vi parolas tendare?”, parte al kurso por skoltoj, parte al seshora kurso por komencantoj, uzata dum la Esperanto-Rendevuoj de LF-koop por la A-grupo.

---

22/05/2026 La sceno estis montrita fare de Itamar Ben-Gvir, juda superecisto, kies konstanta eksceso ŝajnas esti uzita kiel politika strategio. En la opinisondoj, li stagnas, do li provokas. Sed ĉifoje, la reago en Israelo estis amasa. Granda parto de...

Kiam ni aŭdas la vorton "rato", multaj el ni tuj sentas iom da naŭzo aŭ timo. Tamen, mi vere kredas, ke ratoj estas tre maljuste traktataj en nia socio. Se ni sukcesas rigardi preter la malnovaj antaŭjuĝoj, ni malkovras bestojn, kiuj estas nekredeble dolĉaj, sociemaj, kaj rimarkinde inteligentaj. Ĉiu homo, kiu iam havis la plezuron vivi kun rato kiel dorlotbesto, povas volonte rakonti pri ilia riĉaj personecoj. Ili ne estas simple maŝinetoj, kiuj nur serĉas manĝaĵon. Ili gaje ludas unu kun la alia, eligas feliĉajn sonojn kiam oni tiklas ilin, kaj ili povas esti same amemaj kiel niaj plej amataj hundoj aŭ katoj. Ili formas fortajn emociajn ligojn, ne nur kun samspeciuloj, sed ankaŭ kun siaj homaj prizorgantoj.

Ni duopas en la ĉambro: mia hundo kaj mi. Ekstere muĝas terura, furioza ŝtormo.

La hundo sidas antaŭ mi kaj rigardas rekte al miaj okuloj.

Ankaŭ mi rigardas al ĝiaj okuloj.

Ĝi kvazaŭ volas diri ion al mi. Ĝi estas muta, ĝi estas senvorta, ĝi ne komprenas sin mem – sed mi ĝin komprenas.

Mi komprenas, ke ĉi-momente en ĝi kaj en mi vivas la sama sento, ke inter ni estas neniu diferenco. Ni identas; en ĉiu el ni brulas kaj lumas la sama tremetanta fajreto.

La morto alflugos, svingos al ĝi sian frostan vastan flugilon…

Kaj fino!

Kiu poste komprenos, kiu fajreto brulis en ĉiu el ni?

Ne! Ĉi tie ne besto kaj homo interŝanĝas rigardojn…

Ĉi tie du paroj da samaj okuloj estas direktitaj unu al la alia.

Kaj en ĉiu el ĉi tiuj paroj, en la besto kaj en la homo – unu sama vivo timide premiĝas al la alia.

Februaro 1878

Tradukis Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu traduko aperis en jena libro:
Turgenev, Ivan Sergejeviĉ. Versaĵoj en prozo / Tradukis el la rusa Vladimir Jurganov, Aleksander Korĵenkov, Ludmila Novikova; Postparolo kaj notoj de Aleksander Korĵenkov. — Kaliningrado: Sezonoj, 2024. — 56 pagoj. — (Literatura suplemento al La Ondo de Esperanto, 2023).

Ĉi tiu libro ne estas aĉetebla. Ĝin ricevas senpage nur la abonantoj de “La Ondo de Esperanto”. Se vi volas ricevi la libron, bonvolu aboni “La Ondon”

Legu ankaŭ:
Ivan Turgenev: La vilaĝo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: La maljunulino (Tradukis Aleksander Korĵenkov)
Ivan Turgenev: Manjo (Tradukis Aleksander Korĵenkov)

Oni ne rajtas represi ĉi tiun tekston sen permeso de la tradukinto, Aleksander Korĵenkov.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/turgenev-6/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Ivan Turgenev: La hundo appeared first on La Ondo de Esperanto.

Dum ĉi tiu ekskurso vi vizitos la bierfarejon Puntigamer en Graz kaj konatiĝos kun la tradicio kaj arto de bier­farado en unu el la plej konataj bierfarejoj de Aŭstrio. Vi ekscios pri la historio de la bierfarejo, la deveno de la krudmaterialoj kaj la tuta bierpro­duktada procezo.

Kiu el vi verŝos la plej belan bieron? Ni eltrovos tion dum la fina biergustumado – kie partoprenantoj povos provi verŝi la plej bonan glason de biero de la krano!

La ekskurso “Bierfabriko Puntigamer” okazos trifoje dum la kongresa semajno: marde, ĵaŭde, vendrede; 14h00-17h30

Prezo: 30 eŭroj

Ĉiujn detalojn vi trovos en la Dua Bulteno https://uk.esperanto.net/2026/duabulteno

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post UK-111: Bierfabriko Puntigamer appeared first on La Ondo de Esperanto.

Ĉu Esperanto estas lingvo aŭ ideo? Se ideo, kia ideo ĝi estas? Kion signifas “Esperantismo”? Tiuj demandoj aperis jam en la komenco de la lingvo. Kiam okazis la unua internacia renkontiĝo de esperantistoj en aŭgusto 1905, solvi tiujn demandojn estis unu el ĝiaj celoj. Tiu renkontiĝo, en la franca urbo Bulonjo-sur-Maro, estas nun konata kiel la 1-a Universala Kongreso. En tiu periodo, Zamenhof preparis la lanĉon de Hilelismo. Tiel li nomis sian projekton fondi neŭtralan religion kun “neŭtrala popolo”, kiu parolus “neŭtrale-homan lingvon”. Tiun projekton li private sendis jam en 1901 al multaj judoj en Rusujo. Antaŭ ol publikigi Hilelismon, Zamenhof deziris, ke Esperanto iĝu tute sendependa de sia fondinto, ali-vorte de li mem. Li volis certigi, ke la ideoj kaj agadoj de individuaj esperantistoj, eĉ de Zamenhof mem, ne malhelpos ĝian disvastiĝon. Tial, por la renkontiĝo en Bulonjo, Zamenhof preparis tekston de publika deklaro, kiu klarigos la esencon de Esperantismo al la mondo. Dum la kongreso, 32-homa komitato diskutis kaj korektis lian tekston. En la lasta tago ili prezentis ĝin al la tuta kongresanaro, kiu akceptis ĝin per granda aplaŭdo. Ankoraŭ nun tiu teksto, nomata Deklaracio pri la esenco de la Esperantismo, estas konsiderata grava kaj valida. Ĝi ne mencias la deziron pri monda paco, sed klarigas, ke la celo de Esperanto ne estas entrudi sin “en la internan vivon de la popoloj”. Ĝi difinas Esperantismon “penado disvastigi la uzadon de lingvo neŭtrale homa”. Laŭ la Deklaracio: “ĉiu alia ideo aŭ espero, kiun tiu aŭ alia esperantisto ligas kun la Esperantismo, estos lia afero tute privata, por kiu la Esperantismo ne respondas”. Tamen “neŭtrale-homa” lingvo ne estas simple neŭtrala lingvo, kaj “popolo” aŭ “nacio” ne havas ĉi tie la sencon de “lando” aŭ “regno”. Unu el la funkcioj de la lingvo, laŭ la Deklaracio, estis “servi kiel paciga lingvo de publikaj institucioj en tiuj landoj, kie diversaj nacioj batalas inter si pri la lingvo”. Por kompreni kiel poste evoluis la Esperantismo, legu la statuton de Universala Esperanto-Asocio (UEA). Laŭ la statuto, la celo de UEA estas “agadi por la solvo de la lingva problemo en internaciaj rilatoj kaj faciligi la internacian komunikadon”. (Notu, ke ĝi mencias nur internaciajn rilatojn, ne interpersonajn.) Tamen laŭ la teksto de la Deklaracio, esperantistoj ne estas simplaj reprezentantoj de siaj registaroj. Ili ne povas esti indiferentaj al la demando, kiu lingvo estu uzata inter civitanoj de mult-lingvaj regnoj kiel Rusujo aŭ Hispanujo. Sekve, la Deklaracio ne tute malplenigas la Esperantismon de ĉia politika enhavo. Ĝi restas ligita al ia ideo pri absoluta justeco inter individuoj preter la limoj de landoj kaj de naciaj identecoj. Tial la angla lingvo ne povus esti la komuna lingvo de eŭropanoj, kaj same la hispana, ekzemple, ne estus vere komuna al ĉiuj hispanujanoj. Eble tiu estas la “interna ideo” de Esperantismo, kiu kaŭzis kritikojn kaj eĉ persekutojn fare de ekstremaj naciistoj. Bedaŭrinde ŝajnas, ke tiuj naciistoj pli bone komprenis la internan ideon ol multaj esperantistoj mem. Rubeno Fernández

---

Nesufiĉe da dormo povas kontribui al tio ke oni pli rapide maljuniĝas. La samo validas ankaŭ por tro da dormo kiel nun montras grandskala analizo, por kiu estis determinita la biologia aĝo de ĉirkaŭ 500.000 homoj. La ideala dormodaŭro situas inter ses kaj ok horoj da dormo en nokto.

Nogueras, Jorge Rafael. Centvorte: Cent cent-vortaj mikronoveloj. – Novjorko: Mondial, 2025. – 195 p.

Kiam mi malfermis ĉi tiun libron, mi estis iom rezervema. Ĉu limigo al cent vortoj ne estas tro da kiraso? Sed jam post la unua mikronovelo mi komprenis, ke tio ne estas nura akrobataĵo, aŭ intelekta defio, sed povas fariĝi ĝua kaj stimula legaĵo.

Kio estas novelo?

Vikipedio instruas, ke “karakterizaĵoj de la novelo estas la unueco de tempo, la unueco de la loko, kaj la unueco de la intrigo, kiu temas pri memstara okazaĵo aŭ serio de ligitaj incidentoj”. Krome: “La rakonto bezonas streĉon, ritmon, neatenditaĵon kaj surprizon ene de atendataj parametroj…”

Pri mikronoveloj Vikipedio klarigas, ke la verkisto “uzas la fantazion de la legantoj, kiuj mem kompletigas la “nediritan” laŭ sia gusto. En tiu senco, ĝi iom similas poezion. Tute ne temas pri simplaj anekdotoj [..]. Ilia sekreto kuŝas en la surprizo, ĉe la fino de la teksto, kiu aldoniĝas al neordinaraj situacioj, tiel ke post la lasta vorto leganto sin demandu: Kion pensi pri tio? Mikrorakontoj estas ĉiam provokaj kaj malbanalaj”.

Provokaj kaj malbanalaj…

Akademiano Jorge Rafael Nogueras surprizas la leganton pli ol cent fojojn en “Centvorte”. Jen kelkaj unuaj frazoj:

“Mi ĉiam ŝatis enterigojn”.
“La adoleskantino malfermis la vazon etikeditan “Panjo” kaj elŝutis el ĝi ties cindrojn en la cirklon desegnitan sur la planko”.
“Hodiaŭ Marko finfine alfrontos sian ĉikanulon”.
“Jen la delonge priparolita nova jaro estas tuj alvenonta!”
“La registaro ĉiam pli akre persekutas tiujn el ni, kiuj havas superpovojn”.
“Estas io malantaŭ mi… io farita el ombro”.
“Por efektivigi sukcesan murdon, oni bezonas tri aferojn: murdonton, armilon kaj murdoton”.
“Mi ne memoras ekzakte kiam la muroj de mia domo komencis flustri al mi”.

Jorge Rafael kondukas nin al plej malsamaj lokoj – de la aviadilo Enola Gay al fantazia Kukurbo. Li atentigas pri la “magia ĉapelo” – nepre grava por esperantoparolantoj – kaj aliaj magiaĵoj kiel “hereza rito”. Ni legas pri iu lingvo, kiu efikas kiel panaceo. Li atentigas pri la graveco de ĝustaj vortoj en “La interpretisto kaj la proparolanto”. Volapuko kaj Ido aperas kelkfoje kaj ankaŭ aludoj al la kulturo de Esperanto. Aliaj mikronoveloj temas pri malŝparitaj vivoj.

La dua parto de la libro, “Pli ol centvorte”, estas kvazaŭ antologio de premiitaĵoj el malsamaj konkursoj. Foje Jorge Rafael tuŝas aspektojn de la moderna vivo (“Amo en la tempoj de kovimo”) aŭ li faras sarkasman prognozon en “La Fina Venko”.

En “Hamleto” ni legas, ke “mallongeco estas la spirito de saĝo”. Jorge Rafael pruvas tion.

En la enkonduko li skribis: “Mi esperas, ke ĉi tiu mia eta kontribuo al la Esperanta literaturo vin amuzos, pensigos, kaj eĉ inspiros al verkado”.

Jes, estas nepre pensiga, kaj espereble ankaŭ inspira libro, kiu jam plenmerite aperas en la furorlisto de venditaj libroj.

Wolfgang Kirschstein

Ĉi tiu recenzo de Wolfgang Kirschstein pri “Centvorte” de Jorge Rafael Nogueras aperis en la marta (printempa) eldono de “La Ondo de Esperanto” (2026).
Ĉe represo aŭ citado bonvolu nepre indiki la fonton:
Papere: La Ondo de Esperanto, 2026, №1 (327).
Rete: La Ondo de Esperanto https://sezonoj.ru/2026/05/recenzo-162/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
“La Ondo de Esperanto” en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Cent noveloj po cent vortoj appeared first on La Ondo de Esperanto.

La Universala ĵus decidis pagi 25 mil eŭrojn al la Junulara, embarasata kiel kokido en stupo ĉar ĝi perdis la subvencion de Eŭropa Unio por 2026: temus ne pri prunto, donaco aŭ simila subteno, sed simpla pago pro laboro por UEA fare de la TEJO-volontuloj en Nieuwe Binnenweg 176.

Tamen kion donas la dekstra mano, tion deprenas la maldekstra, ĉar TEJO estas devigata pagi luon pro Nieuwe Binnenweg 410, nome 15 mil eŭrojn laŭ la UEA-buĝeto 2026 — restus nur dek mil. Konsekvence la financa interdependeco ŝajnas utila por la Universala pli ol por la Junulara. Des pli ke peti Erasmus-subvencion fare de la unua povas damaĝi la duan: du petoj abortus pli facile ol unu, kiel okazis ĝuste ĉi-jare, kun ĝenerala maldungado ĉe ambaŭ asocioj.

Intertempe retiriĝis la sola interesato pri eventuala aĉeto de la domo ĉe la numero 176: pasis jam kvar jaroj, sed verŝajne neniu volas ĝin. La prezo proponita al tiu interesato estis unu miliono kaj cent mil eŭroj, anstataŭ la komenca pretendo de miliono kaj duono: endas malkreski sub milionon.

Legu pli en “Heroldo de Esperanto”

 

La Universala ĵus decidis pagi 25 mil eŭrojn al la Junulara, embarasata kiel kokido en stupo ĉar ĝi perdis la subvencion de Eŭropa Unio por 2026: ne temus pri prunto, donaco aŭ simila subteno, sed simpla pago pro laboro por UEA fare de la TEJO-volontuloj en Nieuwe Binnenweg 176.

Tamen kion donas la dekstra mano, tion deprenas la maldekstra, ĉar TEJO estas devigata pagi luon pro Nieuwe Binnenweg 410, nome 15 mil eŭrojn laŭ la UEA-buĝeto 2026 — restus nur dek mil. Konsekvence la financa interdependeco ŝajnas utila por la Universala pli ol por la Junulara. Des pli ke peti Erasmus-subvencion fare de la unua povas damaĝi la duan: du petoj abortus pli facile ol unu, kiel okazis ĝuste ĉi-jare, kun ĝenerala maldungado ĉe ambaŭ asocioj.

Intertempe retiriĝis la sola interesato pri eventuala aĉeto de la domo ĉe la numero 176: pasis jam kvar jaroj, sed verŝajne neniu volas ĝin.

Legu pli en “Heroldo de Esperanto”

 

Same kiel TEJO, ankaŭ UEA ĉi-jare ne ricevos la administran subvencion de la programo Erasmus+ de EU. Pri tio informis la estraro de UEA en la 19-a de majo. La buĝetita subvencio por 2026 estis 175 000 eŭroj, sumo kiu nun mankos en la buĝeto de UEA. Salajroj estos reduktitaj kaj dungitoj demisias.

Ĉi-jare venos neniuj eŭroj en formo de administra subvencio de EU al UEA aŭ TEJO. Foto: Eŭropa Centra Banko

Laŭ raporto nun publikigita en la retejo de UEA, la nericevo de administra subvencio estis traktita en kunsido de la ĝenerala direktoro kaj la komisiono pri financo de UEA la 2-an de majo. Partoprenis ankaŭ la komitataj reviziantoj kaj du estraranoj.

La raporto estis preparita la 9-an de majo, sed publikigita nur dek tagojn poste, la 19-an de majo. En la sama tago la estraro en la komitata retlisto informis, ke la asocio ĉi-jare ne ricevos la administran subvencion de EU.

“Gravas atenti, ke la situacio de UEA estas malsama ol tiu de TEJO. Dum la pasintaj jaroj UEA ne plene elspezis la ricevitajn subvenciojn kaj rezervis la neuzitajn sumojn ĝuste por certigi pli grandan stabilecon kaj daŭripovon de la Asocio. Pro tio la nericevo de la subvencio en 2026 ne estas problema por UEA”, la estraro de UEA skribas en la mesaĝo dissendita de ĝenerala sekretario Aleks Kadar.

Laŭ la raporto en la retejo de UEA, la asocio en 2023 malnete ricevis proksimume 140 000 eŭrojn de tia administra subvencio, sed nur 39 000 eŭroj estis uzitaj. En la sekva jaro 2024 la subvencio altiĝis al 175 000 eŭroj, sed laŭ la raporto oni uzis nur 48 000 eŭrojn. La altiĝo de la subvencio laŭ la raporto estis motivita de pli granda nombro de dungitoj.

Similan subvencion de 175 000 eŭroj UEA ricevis ankaŭ en la jaro 2025, kaj la buĝeto de la jaro 2026 kalkulis pri samgranda administra subvencio ankaŭ ĉi-jare. Tio tamen laŭ la estraro ne estos problemo, ĉar granda parto de la subvencioj de la antaŭaj jaroj estis ŝparita.

Iom kontraŭdire la raporto samtempe informas, ke la ĝenerala direktoro jam kunsidis kun dungitoj de UEA por informi pri la nericevo de la subvencio, “sekve de kio oni plenpace interkonsentis pri kelkaj senkostaj demisioj kaj pri reduktoj de salajroj ĉe kelkaj postenoj”.

La buĝeto de UEA ne estos reviziita pro la nericevo de la subvencio, laŭ la raporto.

Dum la sama kunveno oni pritraktis ankaŭ la situacion de TEJO, kiu ĉi-jare same ne ricevas la administran subvencion de EU. Male ol UEA, TEJO ne plu havas sufiĉan kapitalon por kovri la perdon.

En la buĝeto de UEA por 2026 jam estas antaŭvidata elspezo de 25 000 eŭroj al TEJO por kompensi la laborhorojn de TEJO-dungitoj, kiuj kontribuas al la agado kaj taskoj de UEA. Komence oni supozis, ke TEJO aldone al tio bezonus plian subtenon de UEA, kiu tiuokaze povus esti donita en formo de kredito.

Tamen nun laŭ la raporto montriĝas, ke la buĝetita sumo de 25 000 eŭroj sufiĉos, kaj estos pravigita el la vidpunkto de UEA, ĉar ĝi helpos konservi la postenon de TEJO-oficisto en Roterdamo. Tiu posteno estas bezonata por la volontula programo de TEJO. Laŭ la raporto la “koncerna oficisto” krome nun trejniĝas por helpi la funkciadon de la libroservo de UEA.

Cetere la buĝeto de TEJO por 2026 ĝis nun restas neaprobita, ĉar ne sufiĉe multaj komitatanoj partoprenis en la voĉdono pri ĝi.

Tiun ĉi rakonton de Jindra Drahotová 
produktis Jarka Malá, ambaŭ el Ĉeĥio

Iam vespere, kiam estis tempo dormi, venis avino kiel kutime al nepeto en lian ĉambron legi fabelon. Sed en tiu vespero la nepo ne volis fabelon, li volis babili. 

Tio ne estis ofte kaj la avino ĝoje diris: „Mi propre neestas via avino, mi estas via praavino kaj vi estas mia pranepo.“
„Vi estas praavino?“ miris pranepo.
„Mi estas avino de via panjo. Via avino estas mia filino.“

La knabo metis elektronikaĵon sur tableton kaj ektenis manon de sia praavino kaj kun intereso atendis rakontadon. Kaj avinjo komencis: 

„Mi naskiĝis plifrue ol televidiloj, policaj radaroj, kreditkartoj, kopiiloj, klimatiziloj, laseraj radioj, saĝaj telefonoj, eĉ lavmaŝinojn ni ne havis, kaj tolaĵojn ni pendis sur ŝnurojn eksteren por sekigi.

Mi edziniĝis al via praavo kaj ni vivis kune kaj en ĉiu familio estis paĉjo kaj panjo. Viroj ne portis en oreloj ornamaĵojn. Tatuaĵon havis nur prizonuloj kaj maristoj. Ĝis mia dekokjaraĝo mi alparoladis ĉiun viron „sinjoro“ kaj virinon „sinjorino aŭ fraŭlino“. Sur ŝtuparo virinoj ĉiam ĝuis lokon ĉe teniloj kaj en lifton envenadis ĉiam la unuaj. Viroj malmetadis ĉapelon dum saluto kaj ankaŭ kiam ili envenis ĉambron. 

Viroj malfermadis pordon kaj helpadis al virinoj surmeti mantelon. Ni havis bonajn rilatojn kun familianoj kaj ni vizitadis ofte eĉ malpli proksimajn gekuzojn. Telefonoj estis en budoj surstrate kaj en poŝtoficejoj kaj ni funkciigis ilin per moneroj. Ni havis radioaparaton „sur drato“ kun unu programo. Iuj lertaj homoj kapablis mem konstrui radioaparaton por kapti eksterlandajn programojn. Mia patrino ne posedis glaciŝrankon nek lavmaŝinon, varman akvon ŝi varmigis en potego kaj tolaĵon ŝi lavis mane en ligna ujego. Kiam mi estis matura kaj edzinigita, dudek jarojn post la milito, mi jam povis aĉeti lavmaŝinon. Nur poste aperis televidiloj kun malgranda ekrano. Ĉiun tagon ni devis en horloĝoj streĉi risorton kaj kontroli, ĉu vekilo estas startita. Ne estis bankomatoj, sendrataj telefonoj, komputoroj, elektronikaj ludiloj, mikroondaj fornoj, eĉ elektraj fridujoj kaj lavmaŝinoj. Tolaĵojn ni somere blankigis sur herbejo ĉe rivero kaj tapiŝojn ni purigis per batiloj ekstere. Se ni tro petolis, gepatroj avertis nin infanojn, ke per tiu ĉi batilo ili punos nin. Voje el leciono při violono mi aĉetadis kun amikino kornbulkon je 30 heleroj kaj en paperon acidan brasikon je 20 heleroj. Unu krono havis 100 helerojn. Bonbonojn oni vendis laŭ pezo en papera saketo. Kafajn grejnojn aĉetadis mia patrino kaj hejme ni muelis ilin mane per muelilo.“

La nepo, kiu ĝis nun atente aŭskultis, penseme diris: 
„Sed avinjo, ĉu vi estas tricentjara?“

„Ne, ne karulo, mi aĝas nur 87 jarojn,“ diris kun rideto avino. „Ĉio, pri kio mi rakontis al vi, estas vero vereca. Mi konas multajn okupojn, kiujn vi neniam faros. Pri tio mi estas iom majgaja.“

Kaj avino vidante, ke okuloj de la nepo fermiĝis, mallumigis lampeton kaj senbrue foriris ankaŭ dormi.

JoDo, 2025. 

Ekis hodiaŭ la telematika kurso pri konstitucia juro, gvidata de c-ano Giacomo Comincini kaj rezervita al la kadroj de la Esperanta Civito, sub la aŭspicio de Esplora Instituto de Esperantologio; la kurso daŭros ĝis 26 junio 2026 per dek lekcioj; ĝi enkadriĝus en la estonta katedro pri historio kaj sociologio de la esperanta popolo.

La docento referencis al la doktrino de Hans Kelsen, kiu distingas inter Grundnorm, konstitucio, leĝoj, dunivelaj normoj: en la kazo de la Civito, Grundnorm estas la Pakto lanĉita 10 aŭgusto 1998. El tio sekvas la prioritata graveco de la establoj, tiel ke en sia federisma strukturo la konsorcio garantias aŭtonomion; tamen ĝi ne glitas de federacio al konfederacio, ĉar la aŭtonomion mildigas la mutualeco.

La gravecon de la paktintaj establoj markas ankaŭ la atribuo de du privilegioj al la Forumo: la elektoj al la Kortumo, nome la justica povo, kaj la validigo de la balotrezultoj por la Senato. Krome la tendenco adjudiki specifajn taskojn al paktinto anstataŭ propra Civita instanco: ekzemple al KCE rilate al la lingvotesta sistemo.

Sarlanda Esperanto-Ligo okazigos sian 75an Kulturan Semajnfinon de la 26a ĝis la 28a de junio 2026 en la Kardinal-Wendel-Domo en Homburgo (https://www.kardinal-wendel-haus.de/).

Atendas vin interesa programo konsistanta el aktivaĵoj, diversaj prelegoj por Esperanto-parolantoj, kursoj por progresintoj kaj komencantoj. En la libroservo de Jean-Luc Thibias vi certe trovos allogan legaĵon kaj esperantaĵojn.

Ni komencos la semajnfinon jam vendrede posttagmeze per via alvojaĝo kaj post la vespermanĝo ni aŭskultos koncerton de JoMo kaj poste ni kunsidos en etosa rondo en la knajpo (sarlande: vertŝaft’).

La sabaton ni dediĉos al prelegoj, atelieroj, lingvokursoj por komencantoj kaj progresintoj. Ĉijare ni havos specialan gaston: la internacie konata Esperanto-instruistino Katalin Kováts gvidos la kurson pro progresintoj kaj prezentos siajn vitrajn artaĵojn.

Dum nia busekskurso ni vizitos interesan sarlandan vidindaĵon: la Aventura Minejo Velsen (rigardu la ligilon: Startseite | Erlebnisbergwerk Velsen). Post la busekskurso estos ebleco partopreni ekumenan diservon en Esperanto.

La kulmino de la Kultura Semajnfino estos bela, bongusta, (laŭeble plenaera) bankedo kun kradrostaĵoj en gaja etoso sekvita de koncerto de la konata esperantista muzikisto Kaŝi je sabato vespere.

Dimanĉe matene ni daŭrigos la programon per prelegoj kaj atelieroj ĝis la komuna tagmanĝo.

La aliĝilo estas ĉi tie.

Fonto: https://eventaservo.org/e/35008f

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Kultura Semajnfino 2026 en Homburgo appeared first on La Ondo de Esperanto.

Prof. d-ro Christer Kiselman estas la honora prezidanto de Esplora Instituto de Esperantologio, post la bedaŭrinda forpaso de la karmemora c-ano Bertil Nilsson. Li akceptis kun ĝojo la proponon de la EIE-Komitato. 

Emerita profesoro pri matematiko, prezidinto de la Akademio de Esperanto, prof. Kiselman estas interalie la filo de plej valora fakulo pri velŝipoj en Svedio, kiu grave kunlaboris al la rekupero de la fama ŝipo Vasa, sinkinta en Stokholmo je sia unua vojaĝo (1628), kaj restinta vrako dum pli ol tri jarcentoj.

Ekzistas pli ol 7 mil indiĝenaj lingvoj en la mondo. Multaj el tiuj lingvoj troviĝas sub risko malaperi, kaj tio jam okazis al multaj lingvoj, kiuj mortis dum la lastaj jarcentoj. Tiaj minoritataj lingvoj foje estas uzataj preskaŭ nur de maljunuloj, ĉar la novaj generacioj en la koncernaj komunumoj jam ne lernas la lingvon de siaj prauloj. Ili tamen estas riĉa trezoro de scioj, observoj kaj spertoj pri la faŭno, flaŭro, ekologiaj sistemoj, ritoj kaj kulturmoroj. Kaj oni riskas forperdi ankaŭ medicinajn konojn. 

Ankaŭ en Brazilo tiu minaco estas premanta. En Amazonio troviĝas du trionoj el la pli ol 150 indiĝenaj lingvoj ankoraŭ parolataj en Brazilo. Multaj el tiuj lingvoj jam troviĝas apenaŭ en la memoro de kelkaj homoj, sed jam ne estas parolataj. Institucioj kiel la Muzeo Emílio Goeldi, en la brazila ŝtato Paraná, en kunlaboro kun aliaj sciencaj instancoj, de jardekoj laboras por savi tiujn lingvojn kaj sciojn. Antaŭ nelonga tempo, unu plia grava kontribuaĵo estas de ĝi disponigata. Tio estas kolekto da Multmediaj Vortaroj de Indiĝenaj Lingvoj, ellaboritaj kune kun Departemento de Lingvistiko de la Universitato de Nov-Meksiko, kaj celas konservadon kaj revivigadon de minoritataj lingvoj. 

Indiĝenaj gentoj kaj sciencistoj klopodas dokumenti kaj plu vivigi tiujn lingvojn, de kvindek jaroj. La plej freŝa strategio konsistas en kunlabora konstruado de Virtualaj Multmediaj Vortaroj, zorge elektitaj. Sep dulingvaj vortaroj kun la portugala lingvo jam estas disponeblaj en platformo, krom vortaro pri sanktaj lokoj de unu el la gentoj.  Pliaj kvar vortaroj estas ankoraŭ en prepariĝado. 

Uzado de saĝtelefonoj, tabulkomputiloj kaj komputiloj ankoraŭ ne estas grandnombra, en la indiĝenaj komunumoj, en Brazilo; tamen, ĝi jam estas efektiva, kaj kreskanta. Multmediaj rimedoj povas faciligi la lernadon. Tio liveras la prononcadon kaj ilustraĵojn de lingvouzo per frazoj, kio favoras la protektadon de tiuj lingvoj. Oni difinas la koncepton pri “socia teknologio” kiel aron da transformaj teknikoj kaj  metodoj elvolvitaj kaj aplikataj en interagado kun la loĝantaro, kaj alprenata de la loĝantaro, cele al pli da socia apogo kaj plibonigo de vivkondiĉoj. La alianco inter akademianoj kaj indiĝenoj, kiu rezultigas vortarojn, respondas  al plifortigo de tradiciaj lingvoj kaj kulturoj.


 

Unu el la ampleksaj ĉefverkoj de la finna literaturo baldaŭ aperos en Esperanto. Jouko Lindstedt jam de pli ol unu jaro tradukadas la plej konatan romanon de Mika Waltari, Sinuhe la Egipto. Ĝin eldonos Esperanto-Asocio de Britio. En nia intervjuo Jouko Lindstedt rakontas, pri kia libro temas kaj kial indas ĝin traduki al Esperanto.

Jouko Lindstedt, la finna originalo de la tradukata verko, kaj kelkaj aliaj libroj, kiuj utilas en la traduklaboro.

La historia romano “Sinuhe egyptiläinen” (Sinuhe la Egipto) estis en 2008 elektita la plej amata libro en Finnlando, kaj en 2017 ĝi en publika voĉdonado estis nomita la verko de la jarcento. La libro aperis en 1945, tuj post la dua mondmilito, kaj kvankam ĝi temas pri okazaĵoj en Egiptio antaŭ pli ol tri mil jaroj, multaj vidis en ĝi ankaŭ alegorion pri okazaĵoj de la ĵusa milito.

La aŭtoro Mika Waltari verkis la ampleksan libron dum nuraj tri kaj duona monatoj, en stato de intensa inspiriĝo, certe influite de siaj dummilitaj spertoj, sed sur la solida bazo de dudekjara profunda interesiĝo pri la historio de Egiptio. Tiun interesiĝon vekis la malkovro de la tombo de Tutanĥamono en 1922, kiam Waltari estis 14-jara.

La verko baldaŭ estis tradukita al multaj lingvoj, kaj iĝis ankaŭ internacie unu el la plej furoraj sukcesoj de la finna literaturo. Krom la literaturaj valoroj, la libro ricevis laŭdojn de spertuloj pro sia escepta fideleco al la fakta historio de Egiptio kaj la najbara regiono, tia kia ĝi estis konata en la verkotempo.

Nun Esperanto-Asocio de Britio decidis eldoni la verkon, kiun jam tradukas Jouko Lindstedt. Ni petis lin rakonti pli pri la projekto.

Libera Folio: Kio estas speciala pri ĉi tiu libro, kial vi decidis traduki ĝuste ĝin?

Jouko Lindstedt: – Ĝi estas internacie unu el la plej sukcesaj finnaj romanoj. Unuflanke, ĝi estas fascina rakonto kun atentokapta intrigo okazanta en la Proksim-Oriento dum la 14-a jarcento antaŭ la Komuna Erao, kun multaj faktoj science fidindaj. Aliflanke, ĝi estas ankaŭ provo de la aŭtoro pritrakti la profundajn elreviĝon kaj pesimismon kaŭzitajn de la Dua Mondmilito. Tradukante mi sentis, ke Sinuhe parolas ankaŭ pri tiuj elreviĝo kaj pesimismo, kiujn multaj el ni sentas pro la okazaĵoj en la nuna mondo.

Sinuhe estas jam tradukita al multaj lingvoj, ĉu ne indus elekti iun same altkvalitan sed internacie malpli konatan verkon?

– Mi supozas, ke altkvalitaj finnaj romanoj estas ĝuste tiuj, kiujn oni multe tradukis! Esceptoj estas nur iuj, kiuj malgraŭ sia bona kvalito parolas ĉefe nur al la finna legantaro, kaj eble ankaŭ iuj, kiujn estus tre malfacile traduki.

Ĉu vi ion scias pri la kvalito de la tradukoj en aliaj lingvoj?

– Mi ne rigardis ilin. Sed laŭ Vikipedio la angla traduko forlasis trionon de la teksto, ĉefe la filozofiecajn partojn, kaj krome ĝi baziĝas sur la sveda traduko, ne la finna originalo. Tamen ĝi siatempe tre furoris en Usono kaj estis eĉ filmita en Holivudo. Ekzemple la bulgaran tradukon faris mia unua instruisto pri la bulgara, kiu tre bone sciis la finnan. Pri la ceteraj tradukoj, sume ĉirkaŭ 40, mi nenion scias.

La verko estas tre ampleksa. Kiom da tempo vi jam okupiĝas pri ĝi, kaj kiel longe vi kredas ke daŭros sume la laboro?

Mi komencis serioze traduki komence de la jaro 2025 kaj nun ĵus povis sendi la unuan duonon de mia manuskripto al du provlegantoj. Laborante samtakte mi finos la duan duonon iam dum la aŭtuno de 2027, kio signifas, ke post provlegado kaj reviziado la libro povos aperi iam dum 2028. Mi klopodas por labori regule, sed kompreneble havas ankaŭ multajn aliajn aferojn en la vivo, ankaŭ Esperantajn…

Kiajn defiojn vi renkontis ĝis nun?

– La stilo de Waltari, kun speciala impona ritmo kaj iuj intence arĥaikaj trajtoj, estas esenca ingredienco de la verko kaj estas grave iel transdoni ĝin en Esperanto. Li multon ĉerpis el la Biblio, en kiu precipe la libro de la Predikanto ankaŭ teme tuŝas la verkon, sekve mi ofte konsultis la Esperantan Malnovan Testamenton. Ankaŭ la Proverbaro de Zamenhof estis bona helpilo en pluraj lokoj. Sed male ol oni povus kredi, ”La Faraono” de Prus, lerte tradukita de Kabe, estas teme kaj stile tiom alitipa verko, ke ĝi ne multe utilis en la tradukado.

Ĉu vi kredas, ke la verko havas ŝancon iĝi populara inter novaj generacioj de esperantistoj, kiuj eble ne kutimas legi tiel ampleksajn tekstojn?

– Nu, la esperantistoj ja ankoraŭ iom legas librojn, dum en la cetera mondo pli kaj pli da homoj utiligas nur aŭdvidan materialon – kiu ĝis nun malmultas en Esperantujo. Mi esperas, ke multaj homoj almenaŭ komencos legi kaj estos poste kaptitaj de la intrigo kaj legos ĝis la fino!

Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) invitas vin iĝi aktivulo en la Komisiono pri Eksteraj Rilatoj (KER) de TEJO. La komisiono prizorgas la eksterajn rilatojn de TEJO kun aliaj eŭropaj kaj tutmondaj junularaj organizoj cele al kunlaboro, interŝanĝo kaj politika lobiumado pri temoj, kiuj gravas al TEJO kaj al junaj esperantistoj. La komisiono ankaŭ prizorgas engaĝiĝon de TEJO ĉe junularaj platformoj, trejnas homojn pri junularaj rajtoj kaj subtenas aktivulojn de TEJO kandidatiĝi al internaciaj junularaj renkontiĝoj.

Esti KER-ano signifas ne nur grave kontribui al la bonfarto de la organizo, sed estas samtempe persona pliriĉiĝo. KER-anoj agadas en kerna agadspaco por alporti nian vidpunkton, kiu ofte temas pri lingvopolitiko, al neesperantistaj junularaj spacoj. KER-anoj rolas en TEJO konatiĝante kun aliaj organizoj kaj parolante pri eventualaj komunaj kunlaboradoj aŭ projektoj, aŭ prezentante neformale Esperanton al aliaj homoj, adaptiĝante al la celgrupo. Aliflanke, KER-anoj kontribuas al la diskutoj kiuj okazas rete aŭ ĉeeste, foje verkante dokumentojn aŭ reagante en forumoj. Tiel ni kunportas nian kontribuon pri la temoj pri kiuj ni spertas.

Gravas ke esperantistoj ne restu izolitaj parolante pri lingvaj rajtoj kaj politiko nur inter si mem: Esperanto strebas al la tuta homaro kaj ne nur al ni!

KER estas malferma al junuloj kiuj estas individuaj membroj de TEJO (do kiuj aĝas inter 18 kaj 35 jarojn), ideale kun altnivelaj konoj de Esperanto kaj la angla. La aliĝo temas pri volontula aktivisma engaĝiĝo por la daŭro de tiu ĉi kaj la venonta KER-mandato (ekde la 1a de junio 2026 ĝis la 31a de aŭgusto 2027). Kiel KER-ano, vi certe lernos memstare labori kaj akompanate povos profundigi viajn spertojn, interalie en la sube menciataj temoj. La oportunoj kaj respondecoj estos atribuitaj ankaŭ laŭ via persona intereso kaj sperto.

Legu pli en la retejo de TEJO https://www.tejo.org/malferma-invito

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Iĝu aktivulo en la Komisiono pri Eksteraj Rilatoj de TEJO appeared first on La Ondo de Esperanto.

Antaŭ cent-tri semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro "Aŭskultu kaj ripetu". Jen la cent-kvara porcio. Ĝuu ĝin!

Jen la ligiloj al la porcioj 01 - 53 de la ekzercaro:
https://esperantaretradio.blogspot.com/2025/06/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html

Kiel menciite en ĉi tiu artikolo, Bobelarto nun havas propran retbutikon ĉe bobelarto.ink/butiko, kie legantoj povas aĉeti ĉiujn novelarojn de la Interkultura Novelo-Konkurso. Krom la ĵus lanĉita “Kie vojoj renkontiĝas” (INK-4), ankaŭ disponeblas “La sekreta vivo de miaj najbaroj” (INK-3), “La lasta vojaĝo de Cezaro kaj aliaj noktaj aventuroj” (INK-2), kaj “Amo, tuso kaj forpaso” (INK-1).

La lanĉo de la butiko estis sukcesa, kun multaj vizitoj kaj mendoj de la novelaroj. Bobelarto dankas al la komunumo de literaturamantoj, kaj invitas vin profiti, ĝis la fino de majo, rabaton je 20% en ajna aĉeto en la butiko kun la rabatkupono “bobelarto”.

INK-5: Premio-ceremonio en Graco

La gajnintoj de la kvina INK estos anoncitaj la 2an de aŭgusto 2026 dum la 111a Universala Kongreso de UEA en Graco, Aŭstrio. La kvina INK ricevis rekordan nombron de 2247 konkursaĵoj pri la temo “La detalo kiu ŝanĝas ĉion”. La finalistaj noveloj estas aktuale en tradukado kaj redaktado por krei la novelaron kiu estos publikigita en aprilo 2027.

INK-6: Eblas partopreni ĝis la 30a de junio!

La sesa Interkultura Novelo-Konkurso akceptas kontribuaĵojn ĝis la 30a de junio 2026. La temo estas Proksime al la celo. Imagu momenton, kiam la protagonisto estas nur unu paŝon for de sia celo. Ĉu la revo realiĝos aŭ restos en fantazio? Ĉu la gloro estos atingita aŭ ĝi glitos for de la fingroj? Jen tio kion aŭtoroj povas proponi al la konkurso, en Esperanto, sed ankaŭ en la franca, itala, japana, kataluna, persa, rusa aŭ ukraina. La konkurso estas malfermita al ĉiuj aliaj lingvoj, por kiuj necesas aldoni tradukon al unu el la ok lingvoj menciitaj. Por pli da informoj, vizitu: bobelarto.ink/konkurso.

Bobelarto

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/bobelarto-10/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post Nova retbutiko lanĉita kaj novaĵoj pri INK appeared first on La Ondo de Esperanto.

Je la tria matene ektintegis tele­fono en garnizona komandejo: 
"Ĉi tie kolonelo Hampl el la generala stabo. Sendu al mi tuj du virojn el armea polico; kaj sendu sciigon al vickolonelo Vrzal, nu memkomprene el la informfa­ko, homo, tio vin neniel rilatas, ke li tuj venu al mi. Jes, nun nokte. Jes, li prenu aŭton. Do rapide, damne!" Kaj fino. 
    Post unu horo estis vickolonelo Vrzal surloke; ĝi estis en diosciaskia vilao-kvartalo. Bonvenigis lin nejuna kaj ege zorgokonsumata sinjoro en civilo, tio estas nur en ĉem­izo kaj pantalono. "Vickolonelo, okazis al mi damna afe­ro. Sidiĝu, kamarado. Damna afero, mizera, porka, idiota, fia. Monstro unu malbenita. Imagu, do: antaŭhieraŭ donas al mi ĉefo de la generala stabo unu akton kaj diras: Hampl, prilaboru tion hejme; ju malpli da homoj scias pri tio, des pli bone - en la oficejo eĉ ne pepeton; do ek, vi havas fe­rion, sidu super tio hejme, sed atenton! Nu bone."
    "Kaj kia akto ĝi estis?" demandis vickolonelo Vrzal. Kolonelo Hampl momenton hezitis. "Nu," li diris, "sciu do: ĝi estis el la fako C."
    "Ha," opinias vickolonelo Vrzal kaj komencis aspekti neordinare serioze. "Do plue."
    "Do rigardu," diris la konsternita kolonelo. "Hieraŭ mi laboris super tio la tutan tagon; sed kion mi faru sakre kun tio nokte? Meti en tirkeston, ne taŭgas; trezorejon mi ne havas; kaj se iu scius, ke ĝi estas ĉe mi, estus kun tio amen. Homo, por la unua nokto mi tion kaŝis en mia lito sub matraco; ĝis mateno mi tion rulĉifis kiel apro."
    "Tion mi kredas," diris vickolonelo Vrzal. 
    "Kion vi volas," ekĝemis la kolonelo, "mia edzino es­tas ankoraŭ pli korpulenta! Nu, por la dua nokto mia edzi­no konsilis al mi: Sciu, ni metos tion en ladujon de maka­ronioj kaj kaŝos por nokto en manĝo-tenejon. La manĝote­nejon mi por nokto ŝlosas kaj la ŝlosilon mi prenas al mi, diras la edzino - nome ni havas tian ege dikan servisti­non, kiu ĉion formanĝas. Tie neniu ion serĉos, ĉu? Nu bone, tio plaĉis al mi."
    "Ĉu via manĝotenejo havas duoblan aŭ simplan fenestron?" interrompis lin vickolonelo Vrzal. 
    "Tondro ĝin batu," eksplodis la kolonelo, "eĉ ne ideeto venis al mi! Simplan fenestron! Kaj mi konstante pensas pri la kazo en Sázava-distrikto kaj aliajn similajn stul­taĵojn kaj forgesis rigardi la fenestron! Damna afero malbenita!"
    "Do plu," admonis lin la vickolonelo. 
    "Nu, kio plu estus. Je la dua matene aŭdas la edzino, ke malsupre kriaĉas la servistino. Ŝi iris demandi, kio estas, kaj Mary hojlas: En la manĝotenejo estas ŝtelisto! La edzino kuras por la ŝlosilo kaj por mi, mi kuregas kun pistolo en la manĝotenejon kaj sakrinda fia afero, fenestro en manĝotenejo estas elumita, trarompita kaj la ujo kun la dokumen­toj for. Kaj la ŝtelisto ankaŭ for. Jen ĉio," ekspiris la kolonelo. 
    Vickolonelo Vrzal fingretis la tablon. "Kaj sinjoro ko­lonelo, ĉu sciis iu, ke vi havas la dokumenton hejme?"
    La malfeliĉa kolonelo dismetis la manojn. "Tion mi ne scias. Kamarado, tiuj kanajloj spionoj elspionas ĉion." Dume li rememoris funkcion de vickolonelo Vrzal ka embara­siĝis. "Ja ili estas ege sagacaj homoj," li korektis sin senenergie. "Sed al neniu mi ion diris, honorvorto. Nur," li aldiris venke, "neniu ja povis scii, ke mi metis tion en ladskatolon de makaronioj."
    "Kaj kie vi tion metis en la ladskatolon?" demandis preterpase la vickolonelo. 
    "Ĉi tie, ĉe la tablo."
    "Kie dume staris la ladskatolo?"
    "Ni atendu," rememoris la kolonelo. "Mi sidis ĉi tie, kaj havis la ladskatolon antaŭ mi."
    La vickolonelo apogis sin je la tablo kaj reve rigardis la fenestron. En rosplena mateniĝo vid-al-vide konturiĝis griza kaj ruĝa vilao. "Kiu loĝas tie?" li demandis lace. La kolonelo ekfrapis la tablon. "Hu, sakre, tion mi ne rememoris! Atendu, tie loĝas ia judo, bankdirektoro aŭ io. Danma afero, nun mi perceptas tion. Vrzal, ŝajnas al mi, ke ni kaptis spuron."    
    "Mi ŝatus vidi la manĝotenejon," diris la vickolonelo elturniĝeme. 
    "Iru do. Tra ĉi tie, tra ĉi tie," kondukis lin la kolonelo fervore. "Jen ĉi tie. Sur la plej supra breto estis la skatolo. Maria," ekkriegis la kolonelo, "ne gapu ĉi tie! Iru en subtegmenton aŭ kelon!"
    La vickolonelo surmetis gantojn kaj svingiĝiŝ sur la fenestron, kiu estis iomete alte. "Elrompita per ĉizilo," li diris, rigardante la fenestron. "Lignotegaĵo de la fenestro estas ja el mola ligno; sinjoro kolonelo, tion fendos ĉiu bubo." 
    "Damna afero," miris la kolonelo. "Damnindaj homoj farantaj tiel aĉajn fenestrojn!"
    Ekstere antaŭ la krado atendis du soldatetoj.
    "Ĉu la armea polico?" demandis vickolonelo Vrzal. "Bone. Mi rigardos ankoraŭ de ekstere. Sinjoro kolonelo, mi devas konsili al vi, ke vi ĝis eventuala ordono ne foriru el la domo."
    "Memkomprene," konsentis la kolonelo. "Kaj kial fak­te?"
    "Por ke vi estu je dispono, se eble  - La du soldatoj kompreneble restos ĉi tie.
    La kolonelo eksnufis kaj ion glutis. "Mi komprenas. Ĉu vi volus iom da kafo? La edzino kuirus ĝin por vi."
    "Nun mankas tempo por tio," diris la vickolonelo la­kone. "Pri la ŝtelita akto dume kompreneble diru al neniu; krome ĝis  ... ĝis oni venigos vin. Kaj ankoraŭ ion: al la servistino diru, ke tiu ŝtelisto ŝtelis iujn konservaĵojn, neniom pli." 
    "Sed aŭdu," ekvokis la kolonelo malespere, "la akton vi tamen trovos, ĉu?­"
    "Mi penos," diris la vickolonelo kaj deĵore kunklakis la kalkanojn.
    Tiumatene sidis kolonelo Hampl kiel amaseto da mal­feliĉo. Iun momenton li imagis al si, kiel venos du oficiroj por lin aresti; post tempeto li klopodis iel elpensi, kion faras nun vickolonelo Vrzal kaj kiel li movigas la tutan grandan kaj kaŝitan aparaton de la armea informservo. Li imagis al si alarmon ĉe la general-stabo kaj ĝemis.
    "Karĉjo," diris al li jam dudekfoje lia edzino (jam de longe pro singardemo ŝi kaŝis lian revolveron en la servistina kofro), "ĉu vi volus ion manĝi?"
    "Lasu min trankvila, sakre," bruskis la kolonelo. '"Mi  opinias, ke tion vidis tiu judo de kontraŭe."
    La edzino nur ekĝemis kaj iris en la kuirejon plori.
    Tiam ektintegis sonorilo. La kolonelo leviĝis kaj rektiĝis por akcepti soldatsevere oficirojn, venantaj por lin aresti. (Kiuj ja ili estos? li distrite konsideris). Sed anstataŭ oficiroj eniris rufa hometo kun bulĉapelo enmane kaj ridvidigante siajn sciurajn dentojn al la kolonelo. "Mi petas, mi estas Pištora el polica komisarejo."
    "Kion vi volas?" abruptis la kolonelo kaj diskrete ŝanĝis atentopozon en malstreĉon.
    "Laŭdire oni priŝtelis vian manĝotenejon," rikanis sinjoro Piŝtora iel familiare. "Do mi estas ĉi tie."
    ­"Kaj ĉu tio rilatas vin?" ekbojis la kolonelo.
    "Mi petas," radiis sinjoro Piŝtora, "ĉi tie estas nia dist­rikto. Via servistino diris matene ĉe bakisto, ke oni priŝtel­is vian manĝotenejon, do mi diras, sinjoro komisaro, mi saltos tie, jes."
    "Ne penindas," rifuze grumblis la kolonelo. "Oni ŝtelis nur ... nur skatolon kun makaronioj. Tion afable lasu drivi."
    "Kiel stranga," opiniis sinjoro Pištora, "ke ili ne ŝtelis pli."
    "Ĝi estas ege stranga," diris amare la kolonelo. "Tamen tio vin ne rilatas."
    "Versimile iu ekmalhelpis ilin," ekradiis sinjoro Pištora en subita ilumino.
    "Do ĝojigis min, sinjoro," subitis la kolonelo.
    "Mi petas," diris sinjoro Pištora kun malfidema rideto, "unue mi devus rigardi la manĝotenejon."
    La kolonelo volis eksplodi, sed poste submetiĝis al sia mizero. "Iru do," li diris maleme kaj kondukis tiun hometon en la manĝotenejon.
    Sinjoro Pištora entuziasme ĉirkaŭrigardis la mallarĝan kamereton. "Nu jes," li diris ĝojigite, "li elrompis la fenestron per ĉizilo; tio do estis Pepek aŭ Andrlík."
    ­"Kio, mi petas?" akre demandis la kolonelo.
    "Tion faris Pepek aŭ Andrlík; sed Pepek eble sidas. Se li elpremus nur vitron, tio povus esti Dundr, Lojza, Novák, Hosička aŭ Kliment. Sed tio estos Andrlík."
    "Nur ke vi ne eraru," muĝis la kolonelo.
    "Ĉu estus ĉi tie iu nova por manĝotenejoj?" subite serioziĝis sinjoro Pištora. "Sed versimile ne. Nome Mertl ankaŭ faras la fenestrojn per rompilo, sed neniam li penetras en manĝotenejojn, neniam, sinjoro; tiu iras tra necesejo en loĝejon kaj prenas nur tolaĵon." Sinjoro Piŝtora vidigis la sciurajn dentojn. "Nu, mi ekrigardos ĉe Andrlík."
    "Ke mi transdonas al li saluton," murmuris la kolonelo. Estas nekredeble, li opiniis, estante denove lasita al siaj mornaj ideoj, kiel la polico estas malkapabla. Se alme­naŭ oni serĉus fingrospurojn, aŭ piedspurojn - bone, en tio estas faka metodo; sed tiel idiote alpaŝi tion - Nu kiel la polico povus samkapabli kun la internacia spionado! Mi ŝatus scii, kion faras Vrzal.
    La kolonelo ne venkis la tentadon kaj telefone vokis vickolonelon Vrzal; post duonhora furiozado fine li atingis komunikon. "Halo," li vokis miele, "jen Hampl. Mi petas vin, do kiel progresis - Mi scias, ke vi povas nenion diri sed nur mi - Mi scias, se vi nur afable dirus al mi, ĉu ĝi jam estas - Jesuomaria, dume ankoraŭ nenio? Mi scias ke ĝi estas peza kazo, sed - Nur momenton, Vrzal, mi petas vin. Nur venis al mi ideo, ke el miaj rimedoj, ĉu vi komprenas, mi donos dek mil al tiu, kiu kaptos tiun ŝteliston. Mi ne havas pli, sed sciu, por tia servo - Mi scias, ke ne; sed nur private - Nu jes, tio estos mia privata afero, deĵore ĝi ne estas ebla. - Aŭ oni povas tion distribui inter civilaj detektivoj, ĉu? - Sed memkompreneble, kvazaŭ vi ne scias pri tio; sed se al tiuj homoj iel vi komprenigus, ke kolonelo Hampl promesis dek mil - Do bone, diru tion al via ĉefserĝento. Mi petas vin, amiko! - Pardonu do. Mi dankas vin."
    Kolonelo Hampl iom malstreĉiĝis post tiu donacema decido; li havis impreson, ke nun li mem iel partoprenas la persekutadon de tiu damna ŝtelista spiono. Li kuŝiĝis sur sofo, ĉar li estis laca de la ekscitado kaj imagis, kiel cent, ducent, tricent viroj (ĉiuj estis rufaj kaj vidigis sciurajn dentojn kiel sinjoro Pištora) traserĉas trajnojn, haltigas aŭtojn sagantajn al limoj, atendas sian predon post stratangulo kaj subite ekpaŝas kun vortoj: "En nomo de la leĝo. Iru kun mi kaj ne faŭku." Poste li sonĝis, ke li estas ekzamenata pri balistiko en militista akademio kaj peze anhelis kaj vekiĝis ŝvitanta. Iu sonorigis.
    Kolonelo Hampl eksaltis kaj provis ordigi siajn pensojn. En pordo aperis la sciuraj dentoj de sinjoro Pištora. "Do jam mi estas ĉi tie," diris la sciuraj dentoj. "Mi petas, li estis tiu."
    "Kiu," klopodis kompreni la kolonelo.
    "Nu ja Andrlík," ekmiris sinjoro Pištora tiel, ke li ĉesis vidigi la dentojn. "Ja kiu alia? Pepek nome estas en Pankrác."
    "Sed kion vi havas konstante kun tiu Andrlík?" abruptis malpacience la kolonelo.
    Sinjoro Pištora elrulis siajn helajn okuletojn. "Li ŝtelis ja la makaroniojn el la manĝotenejo," li diris insiste. "Oni lin jam enkarcerigis en la komisarejo. Mi petas, sed mi ve­nis demandi - Li, Andrlík, diras, ke en la ujo estis neniuj makaronioj, ke tie estis nur tia aktaĉo. Do ĉu ĝi estas vero."
    "Homo," ekkriis la kolonelo senspire, "kie vi havas tiun aktaĉon?"
    "En poŝo," vidigis la dentojn sinjoro Pištora. "Kien nur mi tion -" li diris, palpante en la mohajra jako, "- ha. Ĉu via?"
    La kolonelo elŝiris el lia mano la altvaloran, ĉifitan akton numero l39/VII, fako C. El liaj okuloj verŝiĝis larmoj de malstreĉiĝo. "Hometo ora," li elspiris, "mi donus al vi por tio mi ne scias kion. Edzino, li ekkriegis, "venu ĉi tien. Jen sinjoro komisaro - sinjoro inspektoro hm -"
    "Agento Pištora," diris la vireto, montrante sian denta­ron kun pleja plezuro.
    "Li jam trovis la ŝtelitan akton," laŭtis la kolonelo. "Iru, edzino, alportu glaseton kaj konjakon. Sinjoro Pištora, mi. . vi eĉ ne scias kiel ... nu por ke vi sciu ... Trin­ku, sinjoro Pištora."
    "Ĝi ne estis ja malfacila," dentmontris sinjoro Pištora. "Vera poeziaĵo! Jes, kaj la ujo, moŝta sinjorino, estas en la komisarejo."
    "Diablo prenu la ujon," tondris feliĉege la kolonelo. "Sed kara sinjoro Pištora, kiel vi tiel rapide trovis tiun akton? Je la sano, sinjoro Pištora!"
    "Ĝi servu," diris sinjoro Pištora respekte. "Miadio, ĝi estas nenio malfacila. Kiam estas elrompita manĝotenejo, do ni iras al Andrlík aŭ Pepek, sed Pepek nun sidpasigas du monatojn en Pankrác. Kiam ĝi estas subtegmento, do ni havas Písecký, Tondera lamulo, Kaner, Zima kaj Houska."
    "Ej, ej," miris la kolonelo. "Aŭskŭltu, kaj kio, se ĝi estas ekzemple kazo de spionado? Prosit, sinjoro Piš­tora!"
    "Respektan dankon. - Spionadon, tion ni ne havas ĉe ni. Sed latunajn klinkojn, tio estas Čeněk kaj Pinkus, je kupraj dratoj estas nun nur unu, iu Toušek, kaj kiam tio estas biertuboj, do tiu devas esti Hanousek, Buchta aŭ Šle­singer. Sinjoro, ni iras laŭ certa spuro. Kaj kasrompulojn, tiujn ni havas el la tuta respubliko: Da ili estas - hik! da ili estas nun dudek sep sed ses el ili sidas."
    "Ili meritas tion," deklaris la kolonelo sangavide. "Sin­joro Pištora, trinku!"
    "Respektan dankon," diris sinjoro Piŝtora, "sed ne tro mi trinkas. Mi petas, sanon. Ili tiuj - hik! tiuj latronoj, ili estas neniu inteligentularo, sinjoro; ĉiu scias nur unu lerta­ĵon kaj tiun li faras, ĝis ni lin denove kaptas. Kiel tiu Andr­lík. Ha, li diras, ekrimarkinte min, jen sinjoro Pištora pro la manĝotenejo. Sinjoro Pištora, tio ja ne valoras ion, ja  mi ekkaptis nur aktaĉon en la ladskatolo. Ja mi devis elvapo­riĝi, pli frue ol mi ion tuŝis. - Iru do, mi diras al li, ci idioto, por tio oni rekompencos cin minimume per unu jaro."
    "Jaron de karcerpuno?" opiniis kolonelo Hampl kom­pate. "Ĉu ne estas iom troe?"
    "Sed ĝi estas ja enrampo," vidigis la dentojn sinjoro Pištora. "Do mi dankas respekte, sinjoro; ankoraŭ mi estas enketonta unu montrofenestron, tiu estos Klečka aŭ Rudl. Kaj se vi ion bezonus, do demandu nur en la komisarejo. Sufiĉas diri sinjoro Pištora."
    "Mi petas vin, sinjoro," diris la kolonelo, "se vi eble - ­hm - por la servo. - Nome la aktaĉo estas ... nu ne iel tro, sed ... malvolonte mi ĝin perdus, sciate? Do se vi eble akceptus por la servo," li rapidis diri kaj enmanigis al sin­joro Pištora kvindek kronojn.
    Sinjoro Pištora pro surprizo kaj emocio serioziĝis. "Ja tio ne necesis," li diris, rapide enpoŝigante la manon kun la bankbileto. "Tio ja estis nenio - Do mi dankas respekte, sinjoro; kaj se vi foje denove bezonus -"
    "Mi donis al li kvindek kronojn," diris sinjoro kolonelo Hampl degne al sia edzino. "Dudek kronoj por tia tulipo ankaŭ sufiĉus, sed -" Sinjoro kolonelo grandanime man­gestis. "Nur ke la damna akto estas trovita."­

La 16an de majo 2026 estis enretigita por publika legado la demonstra versio (demoversio) de la marta (printempa, laŭ la nordhemisfera vidpunkto) eldono de “La Ondo de Esperanto”. La 40-paĝa demoversio (pdf) enhavas plurajn tekstojn kaj tekstokomencojn el la riĉenhava 108-paĝa 327a numero de “La Ondo de Esperanto”, publikigita antaŭ preskaŭ du monatoj.

La demoversio de la printempa “Ondo” estas libere elŝutebla ĉe https://esperanto-ondo.ru/Ondo/Lo-327demo.pdf.

La demoversioj de pli fruaj “Ondoj” estas elŝuteblaj en nia arkiva retejo. Tie estas elŝuteblaj ankaŭ kelkaj plenaj eldonoj (“pdf” kaj “epub”).

“La Ondo de Esperanto” aperas dumaniere:
unue, kiel ĉiutage aktualigata novaĵretejo;
due, kiel ampleksa trimonata elektronika almanako (bitgazeto), en kiu estas publikigataj la plej gravaj tekstoj el la retejo kaj ankaŭ artikoloj, eseoj kaj beletraĵoj, verkitaj speciale por la almanako.

“La Ondo de Esperanto” estas eldonata en Kaliningrado (Ruslando), ĝin eldonas Halina Gorecka kaj redaktas Aleksander Korĵenkov.

“La Ondo de Esperanto” estas (re)abonebla por 2026.
La baza abontarifo (15 eŭroj) restas senŝanĝa dum pluraj jaroj ekde la lanĉo de la bitversio en 2007.

Estas tri abonkategorioj:

1. Abonanto – 15 eŭroj
2. Amiko – 30 eŭroj
3. Patrono – 100 eŭroj

Pri la pagmanieroj legu ĉi tie: https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm.
Atentu, ke nun denove eblas pagi la abonon per la internacia pagosistemo PayPal.

Vidu la liston de la donacintoj por la 2025a jaro.

La demonstra versio de la marta “Ondo” estas libere elŝutebla ĉe https://esperanto-ondo.ru/Ondo/Lo-327demo.pdf.

La sekva, junia/somera “Ondo” aperos fine de junio aŭ komence de julio 2026.

Ne forgesu (re)aboni!

Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/ondo-160/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post La demonstra versio de la printempa Ondo (2026, №327) appeared first on La Ondo de Esperanto.

Iomete mafrue por la kutimo, sed jen la listo:

1. Ŝanĝu vian mesaĝilon | Tago de Cifereca Sendependeco en Esperanto, spektita 8 fojojn de 8 homoj
2. SENESPERA VIVO PARTO 1 BY KJBEL,  10 spektoj kaj 7 spektintoj
3. Kiam teknologio eraras: la kortuŝa rakonto de senkulpa avino, 9 kaj 8
4. EsKu – Epizodo 80 – Petr Chrdle 10 kaj 8
5. Esperanto G 9, 9
6. Penicilino: malkovro, revolucio, averto (Esperanto) 7, 7
7. [Esperanto] diamanta artaĵo 8, 7
8. Ranja Zafinifotsy rakontas pri la 5-a Malagasa Esperanto-Seminario en 2026 7, 7
9. ESPERANTO ( 2026) | BUREN TRUN 7, 5
10. Best Roommate Ever – A Kick The Ladder Film (#KTL47L) 8, 6

La kialo por ke la plej poopulara filmo ne estas la plej spektita estas ĉefe la ŝatoj. “ŝanĝu vian mesaĝilon” ricevis 6 ŝatojn kaj dum “Senespera vivo” ricevis nur 1 ŝaton, “kiam teknologio” 3 ŝatoj, la 80a epizodo neniu ŝato…

 

Kiel kutime, por kompari inter monatoj, dum aprilo 816 spektoj entute dividitaj inter 456 filmoj ricevis almenaŭ 1 spekton danke al tubaro. 2140 fojoj oni sekvis rekomendojn de tubaro.

Ĉu kiel matenmanĝaj flokoj aŭ en la vegetara hamburgero: Aveno estas vera ĉiopovanto - kaj krome ĝi estas sana: Ĝi reguligas la nivelon de sanga sukero je bona nivelo, ĝi protektas la intestan flaŭron kaj estas bona por la haŭto. Kaj aparte ĉe diabeto validas: Avenaj tagoj rentumas.

Plej multaj homoj apenaŭ atentas la neimpresajn flokojn en la matena kaĉo. Tamen aveno estas vera "Supermanĝaĵo". Ĝi povas malaltigi la nivelon de sanga sukero kaj de ĥolesterolo, ĝi povas protekti la intestan flaŭron kaj tiel povas efiki kancerprevente. Krome ĝi povas kvietigi la jukantan haŭton de homoj kun neŭrodermito. En la jaro 2017 la vera aveno estis elektita "medicina planto de la jaro".

"Ĉe aveno gravas aparta speco de balastaĵoj, nome la beta-glukanoj", klarigas medicinhistoriisto de la universitato de Würzburg. "Beta-glukanoj malhelpas fortan plialtiĝon de la nivelo de sanga sukero. Tio estas aparte interesa por homoj kiuj suferas pro diabeto tipo II".

Ekzistas studaĵoj laŭ kiuj diabetuloj kiuj devas preni insulinon, povas per du avenaj tagoj en monato, do tagoj dum kiuj la nutraĵo baziĝas ĉefe sur aveno, malaltigi sian bezonon pri insulino je triono. "Oni manĝas dum tiuj tagoj ne nur avenon, sed oni rajtas manĝi kune kun la aveno ankaŭ fruktojn kaj legomojn." Gravas laŭ la sciencisto ke ĉe la tri manĝoj de la tago la bazo estu aveno. Sufiĉas 50 gramoj da aveno por unu plado. La efiko de avena tago daŭras laŭ la sciencisto dum du ĝis tri semajnoj.

Kaj ankoraŭ pluaj faktoroj igas la cerealon tiel sana: La 4,5 gramoj da beta-glukano en 100 gramoj da aveno protektas ekzemple la mukozon de la intesta sistemo. Ĝi ligas supozeble beta-glukanon kun gal-acidoj kaj akcelas la eligon de tiuj acidoj kaj tiel devigas la korpon depreni ĥolesterolon por formi novajn gal-acidojn. Pro tio malaltiĝas la nivelo de ĥolesterolo per la konsumo de aveno.

Apud la balastaĵoj aveno enhavas ankaŭ multajn b-vitaminojn. Kaj aveno estas ankaŭ riĉa je biotino - kio estas bona por la haŭto, por haroj kaj ungoj - kaj ĝi enhavas ankaŭ multe da mineralaĵoj, ekzemple magnezion, feron, fosforon kaj zinkon.

La cerealo estas bona liveranto de energio - komparebla kun rizo. Ĝi enhavas 332 kilokaloriojn en 100 gramoj. La karbonhidratoj de la aveno estas longĉenaj. Tio signifas ke kompare al la simplaj sukeroj tiuj karbonhidratoj estas malpli rapide digestataj. Tiel la nivelo de la sanga sukero pli malrapide plialtiĝas. Oni sentas saton dum pli longa tempo kaj la korpa produktivo ne tiel rapide malkreskas. La grandeco de la flokoj en tio apenaŭ faras diferencon.

Ideala porcio estas 40 ĝis 50 gramoj da avenaj flokoj kiuj liveras inter 150 kaj 180 kilokaloriojn. Estas rekomendinde konsumi avenon kune kun protein-enhava nutraĵo - ekzemple kun lakto, kazeo aŭ jogurto. Tio satigas pli longe. Kaj vitamino C en tiu kunteksto helpas pli bone profiti de la fero kiun aveno enhavas.

Aveno enhavas mukajn substancojn kiuj kvietigas jukantan haŭton. Kaj la juna avenplanto servas ankaŭ en kosmetikaĵoj.

Estas do tre rekomendinde regule manĝi avenon.

De la 30a de aprilo ĝis la 3a de majo apud Moskvo okazis la senkrokodila esperantista renkontiĝo APERo kun ĉ. 40 partoprenantoj. Mi certe ne trovos freŝajn vortojn por priskribi la eventon, kiun mi opinias eĉ pli sukcesa kaj emociplena, ol niaj antaŭaj APERoj, ĉiam ĝuindaj. Tial mi petis Oĉjon Ĉajka kontribui al tiu ĉi artikoleto, kiu bele bonhumorigis la renkontiĝon kaj majstris dum la vesperaj kaj noktaj kantadoj. Jen liaj impresoj:

«Mi ege ĝuis ĉi tiun APERon. Al mi plaĉis ĉiuj programeroj, kiujn mi partoprenis.
– La ludoj intelektaj, lingvaj, interkomunikaj, surtablaj. Mi ne povas ne nomi la homojn, kiuj gvidis ilin, kaj kiuj estas la viva historio de la Rusia kaj APERa Esperanto-Movado dum la lastah hardekoj: Georgij Kokolija kun “Propra ludo”, Larisa Ŝapoŝnikova, Mikaelo Povorin kaj Gennadij Basov kun la interpretista konkurso, la sama Povorin kun la rebusoj, Irina Gonĉarova kun “Homlupoj” kaj la juna aktivulino Jaroslavna Puŝkarskaja kun la bonegaj tablaj rolludoj “Aventuroj komenciĝas” – aparte por gejunuloj (jam pli-mapli parolantaj komencantoj) kaj por aĝuloj.
– Prelegoj kaj rakontoj, speciale tiu de Anastasia Ŝoliĉeva pri la naiva arto kun nia kortuŝa komuna praktikado, kaj ambaŭ prezentoj de Ilja Gnusarjov: pri la Esperanto-literaturo kaj pri AI-muziko kun escepte bonkvalita kaj profunde vibriga APERo-opero: mi vidis tiun flamon en la okuloj kaj vizaĝoj de la aŭskultantoj.
– Bela poezia kaj proza horo. Rekte en la koron, ĝis la radikoj de la animo.
– Kaj, certe, la vesperaj kaj noktaj kantadoj kun tre karaj homoj! Mi ege ĝuis kaj kunĝuis.
Fine de la Solena Fermo ni eĉ diris la tradician, sed jam forgesatan trifojan ĝisrevidan “Per Esperanto, por mondpaco kaj amikeco…” kaj kantis la kanzonon “Post multaj jaroj” de Vladimir Soroka.
Mi ŝargiĝis de la etoso, de la kunumado kun ĉiuj ĉi bonegaj verdaj homoj kaj jam atendas la jubilean 20an APERon sekvajare.

Miaflanke mi, tamen, mencius la bonegan prelegon de Nikolao Gudskov “Kiel la homo komencis pensi” kaj la gviditan de li konversacion pri la komenco de la Esperanto-literaturo. Estis sufiĉe vigla konversacia rondo “Kiel akiri geamikojn se vi estas adolto”. Okazis tri primovadaj inform-diskutoj: pri la Volgia Esperanto-Renkontiĝo, okazonta en julio, pri novaj kaj jam funkciantaj lernigaj projektoj de “Esperanto-leto”, kaj pri la propono de MEA MASI lanĉi aŭtune tutlandan informkampanjon por allogi al Esperanto homojn de la pensia aĝo. Surprizo por ĉiuj estis la lumbildrakonto de la nekonato Aleksej Biĉkov pri lia blogo en Esperanto pri ekstrem-vojaĝoj. Rimarkinda detalo: ĉi tiun APERon partoprenis kvar bone parolantaj novuloj, por kiuj ĉi tiu renkontiĝo estis la unua Esperanta aranĝo en la vivo.

Do… Plej koncize: Venu al APERo-20!

Irina Gonĉarova
MEA MASI

La supra foto: Vadim Solovjov
La dua foto: Irina Gonĉarova

Ĉi tiu artikolo aperis en la novaĵretejo “La Ondo de Esperanto”.
Ĉe represo aŭ citado bonvolu indiki la fonton:
“La Ondo de Esperanto” https://sezonoj.ru/2026/05/ruslando-77/

Abonu “La Ondon de Esperanto” por 2026 kontraŭ nur 15 eŭroj kaj ricevu senpage la jarkolektojn por 2024 kaj 2025. Legu pli ĉe https://esperanto-ondo.ru/Lo-abon.htm
La Ondo de Esperanto en Telegramo: t.me/esperanto_news

The post APERo-19 appeared first on La Ondo de Esperanto.

Du membroj de la Komitato de Esplora Instituto de Esperantologio, nome c-ano Giorgio Silfer vicprezidanto kaj sen. Manuela Blanco sekretario, hodiaŭ akompanis fakan entrepreniston por ekspertizo de la tegmentoj en la kontruoj de Skandinava Esperanto-Domo en Lesjoforso.

Ĉiuj tegmentoj bezonas intervenon, sed ne en la sama grado. La malplej damaĝita ŝajnas tiu de la aparta vilaeto nomata “La Kukolnesto”: ĝi estos la unua en la vico de riparoj, por ke tie povu loĝi la deĵorpatrolo de Civila Esperanta Servo.

Dum la unuaj tagoj de junio la patrolo loĝos en ligna domo de la vilaĝa kampadejo, kun la eblo uzi aŭtomobilon por veturi al SED.

Intertempe kompletiĝas la procedo por akiri la aliron al elektro kaj akvo, krome la solvo de la demando pri asekuro. Bedaŭrinde Esperanto Gården estis asekurita nek kontraŭ incendio nek kontraŭ akvodomaĝoj, kio kondukas al konsiderindaj kostoj por la riparoj.

Entuziasmigitaj de la sukcesa pasintjara eldono de la festivalo LingvaFest’, kiu allogis pli ol 4300 partoprenantojn, la teamanoj de E@I jam intense laboras por prepari la sekvan eldonon de la evento – LingvaFest’2026. En 2026 ĝi daŭre restos senpaga kaj malfermita por lernantoj, instruistoj, lingvemuloj kaj ĉiuj interesiĝantoj pri kulturoj kaj lingvoj de la mondo. 

Ankaŭ ĉi-jare ĝi okazos en Bratislavo; la eventon gastigos la Ekonomia Universitato en Bratislavo dum la 10-a kaj 11-a de septembro 2026. Danke al prelegoj, rapidkursoj, atelieroj, kvizoj kaj kultura programo la partoprenantoj de LingvaFest’ ĝuos unikan etoson de multlingveco, interkultura dialogo kaj malkovrado de lingvoj.

Grava novaĵo estas, ke LingvaFest’2026 okazos sub la aŭspicioj de la Ministerio pri Edukado, Esploro, Disvolviĝo kaj Junularo de la Slovaka Respubliko, kio substrekas la kreskantan signifon de la evento kadre de lingva edukado kaj kultura diverseco en Slovakio.

LingvaFest’2026 estas organizata de Edukado@Interreto kunlabore kun Slovakia Esperanto-Federacio kaj la Ekonomia Universitato en Bratislavo. La ĉefa partnero de la evento estas la Ĝenerala Direkcio por Tradukado   de la Eŭropa Komisiono; ĝiaj partneroj estas Nacia Instituto pri Edukado kaj Junularo (NIVAM) kaj Ľudovít Štúr-Instituto pri Lingvistiko. La festivalo estas ligita al la celebrado de la Eŭropa Tago de Lingvoj (festata ĉiujare la 26-an de septembro) kaj celas montri, ke lingvoj ne estas nur lernobjekto, sed ankaŭ ponto inter homoj kaj kulturoj kaj neanstataŭigebla monda riĉeco.

Pliaj informoj pri la programo kaj partopreneblecoj troveblas ĉe la oficiala retejo de la evento: LingvaFest.sk

The post E@I-Teamo intense laboras pri preparado de LingvaFest’2026 first appeared on E@I.