Tiuvespere sinjoro konsilisto Tomsa ĵus bonĝuis kun aŭdiloj surorele kaj kun afabla rideto aŭskultis, kiel la radio bele ludas Dvořák-Dancojn - kia muziko ĝi estas, li diris al si kontente -, kiam subite ekstere dufoje knalis kaj el fenestro super lia kapo kun tintego ŝutiĝis vitro; sinjoro Tomsa nome sidis en teretaĝa ĉambro.
Do li faris, kion farus versimile ĉiu el ni: unue li atendis momenton, kio plu estos, poste demetis la aŭdilojn kaj preskaŭ severe esploris, kio ĝi estis kaj nur poste ektimis; ĉar li vidis, ke iu trapafis en du lokoj fenestron, ĉe kiu li sidis; tie kontraŭe en pordo splitiĝis lignero kaj sub ĝi enestas kuglo. Lia unua impulso estis, ekkuri surstraten kaj per senarmaj manoj kapti ĉe kolumo tiun kanajlon; sed kiam oni estas aĝa kaj ĝuas ian dignon, ordinare oni preterlasas la unuan impulson kaj decidiĝas por la dua; tial sinjoro Tomsa kuris al telefono kaj vokis polican komisarejon:
"Halo, venigu iun rapide ĉi tien; ĵus estis farita kontraŭ mi murd-atenco."
"Kie ĝi estas?" diris dormema kaj indiferenta voĉo.
"Ĉe mi," ekscitiĝis sinjoro Tomsa, kvazaŭ la polico estus kulpa pri tio. "Kia skandalo, tiel subite nenial pafi je trankvila civitano sidanta hejme! Sinjoro, la afero estas plej severe enketenda! Kien ĝi venus, se ..."
"Bone," interrompis lin la dormena voĉo. "Mi venigos iun al vi.“
Sinjoro konsilisto furiozis pro malpacienco; ŝajnis al li, ke daŭras eternecon, ol tiu iu alŝoviĝos; sed fakte jam post dudek minutoj estis ĉe li tia prudenta polic-inspektoro kaj kun intereso rigardis la trapafitan fenestron.
"Iu pafis ĉi tien, sinjoro," li diris aferece.
"Tion mi mem scias," eksplodis sinjoro Tomsa. "Ja mi sidis ĉi tie ĉe la fenestro."
"Kalibro sepmilimetra," diris la inspektoro, elĉizante tranĉile la kuglon el la pordo. "Ĝi aspektas kvazaŭ el malnova armea revolvero. Vidu, tiu ulo devis stari sur barilo; se li starus sur trotuaro, la kuglo enestus pli alte."
"Strange," opiniis sinjoro Tomsa amare, "preskaŭ mi opinius, ke li volis trafi nur la pordon."
"Kaj kiu faris tion?" demandis la inspektoro, ne lasante sin ĝeni.
"Pardonu," diris sinjoro konsilisto, "ke mi ne povas doni al vi lian adreson; mi ne vidis tiun sinjoron kaj forgesis lin inviti internen."
"Tio estas malfacila," diris la inspektoro kviete. "Kaj kiun vi suspektas?"
Al sinjoro Tomsa ekmankis pacienco. "Suspektas?" li komencis incitite. "Homo, tiun kanajlon mi ne vidis; kaj eĉ se li tie afable atendus, ĝis mi sendus al li kison tra la fenestro, do en la mallumo mi ne ekkonus lin. Sinjoro, se mi scius, kiu li estis, mi ne ĝenus vin ĉi tien, ĉu vi kredas?"
"Nu jes," respondis la inspektoro kvietige. "Sed eble vi rememoros iun, kiu eble havus profiton el via morto, aŭ kiu volus venĝi al vi por io ... Rigardu, tio ne estis rabkazo; rabisto ne pafas, dum li ne bezonas. Sed eble iu koleregas je vi. Sinjoro, tion vi devas diri al ni, kaj ni esploros tion."
Sinjoro Tomsa eksilentis: de ĉi tiu flanko ankoraŭ li ne prikonsideris la aferon. "Eĉ ideeton mi ne havas," li diris hezite, unurigarde supervidante sian trankvilan vivon de oficisto kaj maljuna fraŭlo. "Kiu nur povus tiom koleregi je mi?" li miris.
"Je mia animo, mi ne scias, ke mi havus eĉ unu malamikon! Tute ekskludite," li opiniis, kapneante. "Ja kun neniu mi havas ion; sinjoro, mi vivas por mi mem, nenien mi iradas, en nenion mi enmiksiĝas ... Por kio povus iu venĝi je mi?"
La inspektoro ŝultrolevis: "Tion mi ne scias, sinjoro; eble ĝis morgaŭ vi rememoros. Ĉu vi ne timos ĉi tie?"
"Ne," diris sinjoro Tomsa enpense. Kiel strange, li diris al si deprimite, kiam li restis jam sola, jes, kial iu pafus al mi? Mi estas ja preskaŭ soleculo, mi plenumas mian laboron en la oficejo kaj iras hejmen - fakte ja mi havas nenion kun iu por fari. Kial do oni volas min forpafi? li miris kun kreskanta amaro super la maldankemo; preskaŭ li komencis bedaŭri sin mem. Oni laboregas kiel ĉevalo, li diris al si, eĉ aktojn oni kunprenas hejmen, neniom elspezas, neniom ĝuas, vivas kiel heliko en sia konko; kaj krak! iu venas onin mortigi. Dio, kia stranga malboneco estas en la homoj, miregis sinjoro konsilisto deprimite. Al kiu mi ion faris? Kial iu tiom terure, tiom freneze malamas min?
Eble ĝi estas ia eraro, li estis trankviliganta sin mem, sidante sur lito kun unu depiedigita ŝuo enmane. Kompreneble, certe ĝi estas eraro en persono! Tiu homo opiniis min iu alia, kiu estis trafota! Jen vero, li diris al si malstreĉe, kial ankaŭ, kial iu tiom malamus min?
La ŝuo elfalis el la mano de sinjoro konsilisto. Nu jes, li rememoris subite iom embarase, antaŭ nelonge mi faris ian stultaĵon, sed ĝi nur tiel senpripense elglitis de mi; mi parolis kun amiko Roubal kaj tiam elglitis el mia buŝo ia mallerta aludo je lia edzino. Ĉiu ja scias, ke tiu virino trompas lin kun kiu ajn, ankaŭ li tion scias, sed ne volas vidigi tion sur si. Kaj mi, mi mulo, tiom idiote pri ĝi ekbabiladis ... Sinjoro konsilisto rememoris, kiel tiu Roubal ekglutis kaj enpremis ungojn en la manplatojn. Dio, li diris al si kun teruro, kiel tiu homo estis per tio vundita! Ja tiun virinon li amas freneze! Kompreneble, poste mi klopodis forturni la parolon, sed kiel tiu homo lipmordis! Li certe havas kaŭzon min malami, opiniis sinjoro konsilisto afliktite. Mi scias, ke li ne pafis je mi, tute ekskludite; sed eĉ miri mi ne povus ...
Sinjoro Tomsa rigide rigardis plankon. Aŭ tiu tajloro, li rememoris plena de indigno. Dek kvin jarojn mi igis kudri ĉe li, kaj poste oni diris al mi, ke li havas pezan ftizon. Kompreneble, tamen nur oni timas porti veston, en kiun tusis tia ftizulo; do mi ĉesis kudri ĉe li ... Kaj antaŭ nelonge li venis peti, ke nenion li havas por la kudrado, ke lia edzino malsanas kaj ke li bezonus, forsendi la infanojn el la urbo; mi honoru lin denove per mia konfido - Jesuo Kristo, kiom pala estis tiu homo kaj kiom malsanece li ŝvitis! Sinjoro Kolinský, mi diris al li, rigardu, ne eblas, mi bezonas pli bonan tajloron - mi ne estis kontenta kun vi. Mi klopodos, balbutis tiu homo, ŝvitante pro timo kaj embarasoj kaj mire, ke li ne ekploris. Kaj mi, rememoris sinjoro konsilisto, memkromprene mi forsendis lin kun tiu ia "Ni vidos," kiun tiuj malriĉuloj tiel bone konas. Tiu homo povus min malami, konsterniĝis sinjoro konsilisto; ja estas terure, veni peti iun rekte pri la vivo kaj esti tiom indiferente rifuzita! Sed kion mi povus fari kun li? Mi scias, ke li ne povis fari tion, sed ...
Sinjoro konsilisto havis ĉiam pli pezan koron. Ankaŭ tio estis tiom turmenta, li rememoris, kiam antaŭ nelonge mi insultis mian oficejan serviston. Mi ne povis trovi iun akton, kaj venigis do tiun maljunulon kaj kriis je li kiel je bubo, kaj antaŭ homoj! kia ordo ĝi estas, vi idioto, tian pork-ordon vi havas en ĉio; mi devus vin elĵeti - Kaj poste tiun akton mi trovis en la propra tirkesto! Kaj tiu oldulo eĉ vorton ne diris, nur tremis kaj palpebrumis - Sinjoron konsiliston inundis turmenta varmego. Oni ja ne senkulpigas sin al subalternulo, li diris al si malkontente, eĉ se oni lin iom maljustumas. Sed kiom devas malami la subalternuloj siajn estrojn! Ni atendu, mi donos al tiu oldulaĉo ian malnovan veston, sed ankaŭ tio estas por li humiliga -
Sinjoro konsilisto jam ne eltenis kuŝi; eĉ la kovrilo sufokis lin. Li sidis surlite, ĉirkaŭpremante la genuojn kaj rigardante en la mallumon. Aŭ la kazo kun juna Morávek ĉe ni en la oficejo, turmente venis en lian menson. Ja li estas klera homo kaj verkas poemojn. Kaj kiam antaŭ nelonge li malbone solvis la akton, mi diris al li: Refaru tion, sinjoro kolego, kaj volis ĵeti la akton sur la tablon; sed ĝi falis al liaj piedoj, kaj li kliniĝis por ĝi, tute ruĝa, kun ruĝaj oreloj - Mi vangofrapus min, murmuris sinjoro konsilisto. Tiun knabon ja mi tute ŝatas, kaj tiom lin humiligi, kvankam pretervole - -
Antaŭ la menso de sinjoro konsilisto elmergiĝis denove alia vizaĝo: pala kaj pufa vizaĝo de kolego Vankl. Povrulo Vankl, li diris al si, tiu volis esti oficestro anstataŭ mi; tio signifus jare je kelkcentoj pli, kaj li havas ses infanojn - Laŭdire li volis lernigi kanti sian plej aĝan filinon, sed ne havas monon por tio; kaj mi rangdevancis lin, ĉar li estas tia mallerta fuŝulo kaj laboregulo - Edzinon li havas malbonan kaj tiom ege magran kaj malbonan pro la eterna ŝparado; tagmeze li glutadas sekan bulkon - -
Sinjoro konsilisto melankolie enpensiĝis. Povrulo Vankl, kion li sentis vidante, ke mi, sen familio, havas pli ol li; sed ĉu kulpas mi pri tio? Ĉiam estas preskaŭ angore al mi, kiam tiu ulo tiel peze kaj riproĉe rigardas min.
Sinjoro konsilisto frotis la frunton, sur kiu aperis angora ŝvito. Jes, li diris al si, foje min trompis kelnero pri kelkaj kronoj; kaj mi venigis la posedanton, kaj tiu la kelneron surloke maldungis. Ŝtelisto, li siblis je li, mi aranĝos jam, ke neniu en Prago vin dungu! Kaj tiu homo eĉ vorton ne diris kaj iris ... tiajn elstarajn skapolojn li havis sub fraketo - -
Sinjoro konsilisto ne plu eltenis en la lito; li sidiĝis al sia radio-aparato kaj surmetis la aŭdilojn; sed la radio-aparato estis muta, muta estis la nokto, mutaj horoj de l' nokto; kaj sinjoro konsilisto manapogis la kapon kaj rememoris homojn, kiujn li iam renkontis, tiujn strangajn kaj etajn homojn, por kiuj li havis nenian komprenon kaj je kiuj li neniam pensis.
Matene li haltis en la komisarejo; li estis iom pala kaj embarasa. "Do," demandis lin la policinspektoro, "ĉu vi rememoris iun, kiu eble vin malamas?"
Sinjoro oficisto kapskuis. "Mi ne scias," li diris necerte. "Nome estas tiom da homoj, kiuj povus min malami, ke ..." Kaj li mansvingis senkonsile. "Aŭdu, oni ne plu scias, kiom da homoj oni maljustumis. Sciu, ĉe tiu fenestro neniam plu mi sidos. Mi venis peti vin, lasu la aferon fordrivi."